Adhyaya 58

Verse 1

व्यास उवाच । शाखिनामेव सर्वेषां फलं वक्ष्यामि यादृशम् । तच्छृणुध्वं महाभागा रोपणे च पृथक्पृथक्

Vyāsa nói: Ta sẽ giảng về quả phúc phát sinh từ mọi loài cây. Hỡi những bậc hữu phúc, hãy lắng nghe—ta cũng sẽ nói riêng từng kết quả, theo từng cây, trong việc trồng trọt.

Verse 2

यस्तु रोपयते तीरे पुण्यवृक्षान्समंततः । तस्य पुण्यफलं ज्ञातुं कथितुं नैव शक्यते

Nhưng ai trồng những cây thiêng đem lại công đức khắp quanh bờ sông, thì kho phúc đức của người ấy thật không thể biết hết, cũng không thể diễn tả cho thỏa đáng.

Verse 3

अन्यत्र रोपणं कृत्वा शाखिनां यत्फलं लभेत् । ततो जलसमीपे तु लक्षकोटिगुणं भवेत्

Công đức nào đạt được do trồng cây ở nơi khác, thì cũng việc ấy, khi làm gần nước, sẽ được tăng lên gấp “lakṣa-koṭi”, tức một trăm triệu lần.

Verse 4

स्वयं पुष्करिणी तीरे त्वनंतं फलमश्नुते । तस्माच्छतगुणं ब्रूमः शाखिनां पुण्यकारिणाम्

Ai tự thân đến ở bên bờ hồ sen thiêng (puṣkariṇī) thì được phúc quả vô tận. Vì thế, chúng tôi tuyên rằng công đức của người trồng và chăm sóc cây cối lớn gấp trăm lần.

Verse 5

अश्वत्थरोपणं कृत्वा जलाशयसमीपतः । यत्फलं लभते मर्त्यो न तत्क्रतुशतैरपि

Trồng cây aśvattha (cây bồ-đề/đa thiêng) gần hồ chứa nước, người phàm được công đức mà quả báo ấy dẫu làm trăm lễ tế Veda cũng không đạt được.

Verse 6

पतंति यानि पत्राणि जले पर्वणि पर्वणि । तानि पिंडसमानीह पितॄणामक्षयं ययुः

Những chiếc lá nào rơi xuống nước vào mỗi kỳ parvan (giao điểm trăng thiêng), tại đây đều ngang với lễ cúng piṇḍa và ban cho tổ tiên sự thỏa mãn bất hoại.

Verse 7

खादंति पतगास्तत्र फलानि कामतो ध्रुवम् । ब्रह्मभक्ष्यसमं तस्य पुण्यं भवति चाक्षयम्

Ở đó, chim chóc quả thật ăn trái theo ý muốn; và do việc ấy, công đức trở nên bất tận—ngang với việc dâng cúng thực phẩm xứng đáng lên Phạm Thiên (Brahmā).

Verse 8

अश्वत्थेनैव भक्ष्येण रोपणेनैव यत्फलम् । तद्वै क्रतुशतैर्नैव पुत्रैरेव शतैरपि

Công đức do dâng cúng thực phẩm liên hệ với cây aśvattha và do trồng cây aśvattha—quả phúc ấy không thể đạt được dù làm trăm lễ tế, cũng chẳng bởi có trăm người con.

Verse 9

उष्णेच्छायां प्रगृह्णंति गावो देवद्विजातयः । कर्तुः पितृगणानां च स्वर्गो भवति चाक्षयः

Khi trong lúc nóng bức, bò được chư thiên và hàng nhị sinh (dvija) tiếp nhận, thì cõi trời bất hoại phát sinh cho người bố thí và cho đoàn thể tổ tiên của người ấy.

Verse 10

कर्तुं स्वस्थस्य वै विघ्नमक्षयत्वान्न शक्यते । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन रोपयेद्वृक्षमाधवम्

Không thể tạo chướng ngại cho người được hộ trì và an trú trong đạo, vì sự hộ trì ấy là bất hoại. Do đó, hãy dốc mọi nỗ lực mà trồng cây Mādhava, loài cây thiêng thuộc về Viṣṇu.

Verse 11

एकं वृक्षं समारोप्य नरः स्वर्गान्न हीयते । तस्मादेव महावृक्षं रोपयध्वं द्विजोत्तमाः

Chỉ cần trồng một cây thôi, con người cũng không bị rơi khỏi cõi trời. Vì thế, hỡi các bậc nhị sinh tối thượng, hãy trồng những cây lớn, bền lâu.

Verse 12

जलानां निकटे रम्ये रसानां क्रयविक्रये । मार्गे जलाशये वृक्षान्रोपयेद्यो महाशयः

Người có tâm cao thượng trồng cây ở nơi đẹp gần nước, tại chợ nơi mua bán các thứ nước ép và chất lỏng, dọc đường và gần hồ chứa, thì tạo nên công đức lớn.

Verse 13

अश्वत्थादीन्समारोप्य स्वर्गं याति मनोरमम् । अर्चयित्वा तु यत्पुण्यं प्रवक्ष्यामि द्विजातयः

Trồng cây Aśvattha (bồ-đề/đa) và các cây thiêng khác, người ấy sẽ đến cõi trời mỹ diệu. Nay, hỡi các bậc nhị sinh, ta sẽ nói về công đức phát sinh từ sự thờ phụng.

Verse 14

स्नात्वाश्वत्थं स्पृशेद्यस्तु सर्वपापैः प्रमुच्यते । अस्नातो यः स्पृशेन्मर्त्यो लभते स्नानजं फलम्

Ai sau khi tắm gội mà chạm vào cây Aśvattha (cây bồ-đề/đa) linh thiêng thì được giải thoát khỏi mọi tội lỗi. Và người phàm dù chạm vào cây ấy khi chưa tắm cũng đạt công đức phát sinh từ việc tắm gội.

Verse 15

दृष्ट्वा च नाशयेत्पापं स्पृष्ट्वा लक्ष्मीं प्रपद्यते । प्रदक्षिणे भवेदायुः सदाश्वत्थ नमोस्तु ते

Hỡi Aśvattha! Chỉ cần chiêm ngưỡng Ngài, tội lỗi liền tiêu trừ; chạm đến Ngài, người ấy đạt được Lakṣmī (phú quý). Đi nhiễu quanh Ngài (pradakṣiṇā) thì thọ mạng tăng trưởng. Kính lễ Ngài, Aśvattha linh thiêng, mãi mãi.

Verse 16

चलद्दलाय वृक्षाय सदा विष्णुस्थिताय च । बोधिसत्वाय योग्याय सदाश्वत्थ नमोस्तु ते

Kính lễ Ngài, Aśvattha vĩnh hằng—cây lá rung động—luôn là nơi ngự của Viṣṇu, thích hợp cho người cầu đạo đã tỉnh thức và xứng đáng được tôn thờ.

Verse 17

अश्वत्थाय तु हव्यं तु पयो नैवेद्यमेव च । पुष्पं धूपं दीपकं च दत्वा स्वर्गान्न हीयते

Ai dâng cúng lễ vật (havis), sữa làm naivedya, cùng hoa, hương và đèn lên cây aśvattha linh thiêng thì không bị sa rời cõi trời.

Verse 18

सपुत्रं चाक्षयं विद्धि धनवृद्धियशस्करम् । विजयं मानदं भद्रमश्वत्थस्य प्रपूजनम्

Hãy biết rằng việc phụng thờ cây aśvattha ban cho con trai và công đức bất hoại; làm tăng tài sản và danh tiếng, ban chiến thắng, trao vinh dự và sinh khởi điều cát tường.

Verse 19

यज्जप्तं च हुतं स्तोत्रं यन्त्रमंत्रादिकं च यत् । सर्वं कोटिगुणं प्रोक्तं मूले चलदलस्य च

Bất cứ điều gì được trì tụng trong japa, được dâng làm oblation trong hỏa tế, được tụng như thánh ca (stotra), cùng mọi pháp liên hệ đến yantra, mantra và các nghi quỹ khác—tất thảy đều được tuyên dạy là cho quả báo tăng lên đến một koṭi lần khi thực hành nơi gốc rễ của cây Caladala linh thiêng.

Verse 20

यस्य मूले स्थितो विष्णुर्मध्ये तिष्ठति शंकरः । अग्रभागे स्थितो ब्रह्मा कस्तं जगति नार्चयेत्

Cây thiêng ấy—nơi gốc có Viṣṇu đứng trụ, nơi thân giữa có Śaṅkara an trú, và nơi phần đầu có Brahmā hiện diện—trong cõi đời này ai lại không tôn thờ?

Verse 21

सोमवारे त्वमायां च स्नानं यन्मौनिना कृतम् । दानस्य गोसहस्रस्य फलं चाश्वत्थवंदने

Việc tắm gội thanh tịnh do bậc hiền giả giữ im lặng thực hiện vào ngày thứ Hai tại Tvamā được nói là có công đức ngang với bố thí một nghìn con bò; và sự đảnh lễ, tôn thờ cây aśvattha linh thiêng cũng được phước như vậy.

Verse 22

सप्तप्रदक्षिणेनैव गवामयुतजं फलम् । प्रचुराल्लक्षकोटिश्च तस्मात्कार्या हि सा सदा

Chỉ riêng việc thực hiện bảy vòng nhiễu (pradakṣiṇā) đã đạt công đức ngang với (bố thí) mười nghìn con bò; lại còn phát sinh phước báo dồi dào đến hàng lakṣa và koṭi. Vì thế, bảy vòng nhiễu ấy nên luôn thực hành.

Verse 23

यत्किंचिद्दीयते तत्र फलमूलजलादिकम् । सर्वं तच्चाक्षयफलं जन्मजन्मसु जायते

Bất cứ vật gì được cúng dường tại đó—trái quả, rễ củ, nước và các phẩm vật khác—tất thảy đều trở thành công đức bất hoại (akṣaya-phala), kết quả trải qua đời đời kiếp kiếp.

Verse 24

अहोश्वत्थसमो नास्ति वृक्षरूपी हरिर्भुवि । यथा पूज्यो द्विजो लोके यथा गावो यथामराः

Ôi! Trên cõi đất không có cây nào sánh bằng cây aśvattha (bồ-đề/peepal), vì Hari hiện hữu nơi đây trong hình tướng cây. Như bậc brāhmaṇa (dvija) đáng được tôn thờ trong đời, thì bò cũng vậy, và chư thiên cũng vậy, đều đáng được lễ bái.

Verse 25

तथाश्वत्थवृक्षरूपी देवः पूज्यतमः स्मृतः । रोपणे रक्षणे स्पर्शे पूजाकर्मणि वै सदा

Cũng vậy, vị thần hiện diện trong hình tướng cây aśvattha được ghi nhớ là bậc đáng lễ bái tối thượng—luôn luôn: trong việc trồng, gìn giữ, chạm đến, và thực hành nghi lễ cúng bái.

Verse 26

ददाति वित्तं पुत्रांश्च स्वर्गं मोक्षं पुनः क्रमात् । किंचिच्छेदं तु यः कुर्यादश्वत्थस्य तनौ नरः

Cây ấy ban cho của cải, con trai, cõi trời, rồi tiếp đến là giải thoát (mokṣa) theo thứ tự. Nhưng người nào dám rạch dù chỉ một vết nhỏ lên thân (thân cây) của cây aśvattha (peepal)…

Verse 27

कल्पैकं निरयं भुक्त्वा चांडालादौ प्रजायते । मूलच्छेदेन तस्यैव स च यात्यपुनर्भवम्

Sau khi chịu địa ngục suốt một kiếp (kalpa), người ấy sẽ sinh vào hạng thấp hèn như caṇḍāla. Thế nhưng, nếu chặt đứt chính cái gốc ấy (gốc của tội lỗi/luân hồi), người ấy cũng đạt trạng thái apunarbhava—không còn tái sinh.

Verse 28

पुरुषास्तस्य तिष्ठंति रौरवे घोरदर्शने । अश्वत्थस्यैकवृक्षस्य रोपणे यत्फलं भवेत्

Những kẻ như vậy phải ở trong địa ngục Raurava, ghê rợn và kinh hoàng. Còn quả phúc phát sinh từ việc trồng chỉ một cây aśvattha (cây thiêng) thì cũng là một quả báo đặc thù, nhất định.

Verse 29

तथैव चंपकेर्के च त्रयाणां रोपणेपि च । अष्टौ बिल्वस्य वृक्षाश्च न्यग्रोधाश्चैव सप्त च

Cũng vậy, việc trồng cây campaka và eraka cũng có công đức; nên trồng tám cây bilva và thêm bảy cây nyagrodha (cây đa).

Verse 30

निंबस्य दशवृक्षाश्च फलं चैषां समं भवेत् । एकैकस्य फलं चोक्तं वृक्षाणां रोपणे द्विजाः

Công đức của việc trồng mười cây nimba (neem) được nói là ngang bằng. Hỡi các bậc dvija, công đức của việc trồng cây đã được nêu rõ cho từng cây một.

Verse 31

एवं बुध्वा तु धर्मात्मा यः कुर्यात्कृत्रिमं वनम् । कल्पकोटिसहस्राणि कल्पकोटिशतानि च

Biết như vậy, người có tâm hành trì chánh pháp mà tạo lập một khu rừng nhân tạo (vườn rừng) sẽ được công đức kéo dài hàng nghìn ức kalpa, lại thêm hàng trăm ức kalpa nữa.

Verse 32

नाकमेति स चूतस्य समारोप्य सहस्रकम् । ततो द्वित्रिगुणेनैव न्यूने वा प्रचुरेपि वा

Ai dâng cúng một nghìn quả chūta (xoài) thì đạt đến cõi trời; rồi công đức tăng gấp đôi hay gấp ba—dù ít hay nhiều, dù thiếu hay dư.

Verse 33

भुंक्ते भुक्त्वा पुनः कुर्यान्नृपो वाथ सदीश्वरः । स्वर्गं भोग्यं ततो राज्यं कल्याणं मंगलं शुभम्

Sau khi thọ hưởng quả báo, người ấy lại nên tiếp tục hành thiện; dù là vua hay bậc quyền thế—người ấy được cõi trời để thọ hưởng, rồi đạt vương quyền, an lành, cát tường và phúc lộc tốt đẹp.

Verse 34

आरोग्यं शौर्यसंपन्नमारामादेव जायते । फलानि यस्य खादंति जंतवोथ सहस्रशः

Từ khu vườn, quả thật phát sinh sức khỏe và dũng lực; và nơi ấy, muôn loài hàng ngàn con cùng ăn trái của vườn.

Verse 35

आश्रिता विहगाः कीटाः पतगाः शलभादयः । छायाश्रिताश्च ये सत्वास्तत्संख्याताः पृथग्जनाः

Những kẻ nương náu nơi ấy—chim chóc, côn trùng, loài có cánh như châu chấu v.v.—và mọi hữu tình trú dưới bóng mát, tất thảy đều được tính là những cá thể riêng biệt đúng theo số lượng ấy.

Verse 36

तस्य किंकरतां यांति शतशो देवतार्चिताः । ये च वृक्षा महासत्वास्सर्वे ते देवरूपिणः

Hàng trăm vị Thiên thần, được chư Thiên tôn thờ, đều vào phụng sự người ấy; và những cây cối đầy đại lực sinh mệnh kia cũng thảy đều mang hình tướng thần linh.

Verse 37

तदर्चा पितृवत्कार्या शुश्रूषां जलपिंडकम् । मर्त्यलोके च ते पुत्रास्तस्य जन्मनि जन्मनि

Hãy thờ phụng người ấy như thờ các Pitṛ (tổ tiên): phụng sự, dâng nước tarpaṇa và cúng pinda (viên cơm). Và trong cõi người, các con trai của người ấy sẽ sinh ra lại, đời đời kiếp kiếp.

Verse 38

सुरूपाः सुविनीताश्च सदापुण्यक्रिया शुभाः । एवं गणेशतां यांति जंतवश्चूतलग्नकाः

Dung mạo đoan nghiêm, nết hạnh thuần hậu, luôn siêng làm các thiện hạnh phúc đức—như vậy, các loài hữu tình gắn lòng sùng kính với cây xoài sẽ đạt địa vị làm gaṇa, hàng tùy tùng của Gaṇeśa.

Verse 39

धात्री हरीतकी चान्ये कटुतिक्ताम्लसंभवाः । सर्वे चारामतः शुद्धाः फलदाः शिवदाः सदा

Dhātrī (āmalakī), harītakī và các thứ quả khác phát sinh với vị cay, đắng và chua—tất thảy tự tánh đều có năng lực thanh tịnh; luôn ban “quả” (lợi ích) và mãi trao mối cát tường của Śiva.

Verse 40

प्रासादा यत्र सौवर्णाः सर्वरत्नविभूषिताः । सर्वाभरणसंयुक्ता विमानाश्चानिलोपमाः

Ở đó, các cung điện bằng vàng ròng, trang sức bằng mọi loại bảo châu; và các vimāna (xa giá trên không) cũng đủ mọi châu báu, vô song, nhanh như gió.

Verse 41

शातकुंभमया वृक्षाः सदैव सर्वदायिनः । सर्वर्तुसुखदाः सौम्यकन्यका अप्सरस्समाः

Ở đó có những cây bằng vàng tinh luyện (śātakumbha), luôn luôn ban phát mọi của cải. Những thiếu nữ hiền hòa tựa các Apsaras, đem an lạc trong mọi mùa.

Verse 42

गीतनृत्यपराधीरास्तत्र तिष्ठंति वृक्षदाः । पुष्करिण्यो विशेषेण खातान्यन्यानि यानि च

Ở đó, những người chuyên tâm ca hát và vũ điệu an trú, cùng các cây ban cho quả như ý. Đặc biệt là những puṣkariṇī—ao sen linh thiêng—và các hồ, giếng đào cùng mọi thủy vực khác hiện hữu.

Verse 43

शुद्धोपलांतरचिता नद्यः पायसकर्द्दमाः । पुनर्दुग्धसफेनाश्च अन्नादिषड्रसान्विताः

Ở đó, các dòng sông chảy giữa những phiến đá thanh tịnh, bùn lầy là pāyasa (cháo sữa). Lại nữa, sông như sữa có bọt, và đầy đủ sáu vị, khởi từ lương thực ngũ cốc.

Verse 44

मर्त्यलोके यथा भोग्यं पुनः स्वर्गे पुनर्भुवि । पुनरेव तदभ्यासात्खातमारामकं पुनः

Như các dục lạc được thọ hưởng nơi cõi người, thì cũng lại được thọ hưởng nơi cõi trời và rồi lại nơi trần thế. Quả thật, do cứ lặp đi lặp lại sự đắm say ấy, con người lại sa xuống hết lần này đến lần khác vào hố đã đào—tình trạng suy vong.

Verse 45

यथा पुण्यादिकं कृत्वा स्वर्गमर्त्याधिपः पुमान् । अशक्तस्तु प्रपां कृत्वा पुष्करिण्याः फलं लभेत्

Như người nam nhờ làm các công đức mà được địa vị chủ tể nơi cõi trời và cõi người, cũng vậy, nếu không đủ sức làm việc lớn, thì chỉ cần dựng prapā—trạm bố thí nước uống—cũng được quả báo như xây một hồ nước thiêng.

Verse 46

प्रपाया लक्षणं चात्र सर्वपापहरं परं । सर्वभोगप्रदं शुद्धं स्वर्गापवर्गदं स्थिरं

Ở đây nói về tướng trạng của prapā: đó là công đức tối thượng trừ diệt mọi tội lỗi; ban mọi sự thọ hưởng; thanh tịnh; đem lại cả thiên giới lẫn apavarga (giải thoát); và phước đức ấy bền lâu.

Verse 47

लक्षणं च प्रवक्ष्यामि प्रपायाः कीर्तिवर्धनम् । निर्जलेऽध्वनि पृक्ते च स्थाने कृत्वा च मंडपम्

Nay ta sẽ nói những đặc tướng của prapā, điều làm tăng trưởng danh tiếng: trên con đường khô hạn không nước, và tại nơi thích hợp, nên dựng một maṇḍapa—nhà che mát cho người qua lại.

Verse 48

बहुपान्थे समायाते ग्रीष्मवर्षाशरत्स्वपि । अगरुकादि सौगंध्यं जलं पूगं सचंद्रकम्

Khi nhiều lữ khách cùng đến—dù mùa hạ, mùa mưa hay mùa thu—nên dâng nước thơm ướp bằng agaru và các hương liệu khác, kèm pūga (trầu cau/areca) và thức uống mát lành như ánh trăng (candrak).

Verse 49

आसनं चैव तांबूलं दत्वा स्वर्गान्न हीयते । एवं वर्षत्रयेणैव पुष्करिण्याः फलं लभेत्

Dâng cúng chỗ ngồi và cả trầu cau thì không bị rơi khỏi cõi trời. Như vậy, chỉ trong ba năm đã đạt trọn quả phúc của puṣkariṇī, tức hồ nước thiêng.

Verse 50

स्वर्गाच्चैवाच्युतो मर्त्यो देवैरपि प्रपूज्यते । मासमेकं तु यो दद्यात्प्रपां ग्रीष्मेथ निर्जले

Ngay cả người phàm đã sa khỏi cõi trời cũng được chư thiên tôn kính, nếu trong mùa hạ khô hạn, tại nơi khan nước, người ấy lập prapā—chỗ nước uống công cộng—suốt một tháng.

Verse 51

कल्पैकं तु वसेत्स्वर्गे स्वर्गाद्भ्रष्टो महीयते । प्रपादास्तत्र तिष्ठंति यत्र पुष्करिणीप्रदाः

Có thể ở cõi trời trọn một kiếp (kalpa); và dẫu có sa khỏi trời, vẫn được tôn kính nơi trần thế. Ấy là địa vị của những bậc thềm tắm gội thiêng liêng, hiện hữu nơi các puṣkariṇī ban ân phúc.

Verse 52

नोचेद्धर्मघटो देयः पुण्यः पापक्षयाय च । एष धर्मघटो ज्ञेयो ब्रह्मविष्णुशिवात्मकः

Nếu không, nên bố thí “bình dharma” (dharma-ghaṭa)—một lễ vật công đức có sức tiêu trừ tội lỗi. Bình dharma này cần hiểu là hiện thân của Brahmā, Viṣṇu và Śiva.

Verse 53

तवप्रसादात्सफलाः मम संतु मनोरथाः । स्वर्णमाषं चतुर्भागं दक्षिणार्थं घटस्य च

Nhờ ân phúc của Ngài, xin cho mọi ước nguyện của con được viên thành. Và làm dakṣiṇā cho nghi lễ chiếc bình ấy, xin dâng một phần tư māṣa vàng.

Verse 54

एवं वर्षत्रयेणैव प्रपादानफलं लभेत् । यः पठेच्छ्रावयेद्वापि पुष्करिण्यादिजं फलम्

Như vậy, chỉ trong ba năm người ta đã được quả báo của việc prapādāna—lập nơi bố thí nước uống cho công chúng. Và ai tụng đọc bản ký thuật này, hoặc khiến người khác được nghe tụng đọc, cũng được công đức phát sinh từ những hạnh lành như tạo hồ thiêng Puṣkariṇī và các việc tương tự.

Verse 55

साक्षात्पापाद्भवेन्मुक्तस्तत्प्रसादात्तु सद्गतिः । जनेषु श्रावयेद्यस्तु पुण्याख्यानमिदं शुभम्

Nhờ ân lực ấy, người ta được giải thoát trực tiếp khỏi tội lỗi và đạt đến cảnh giới cát tường. Và ai khiến cho giữa mọi người được nghe câu chuyện dharma tốt lành, đầy công đức này, người ấy cũng được hưởng quả báo ấy.

Verse 56

कल्पकोटिसहस्राणि सुरलोके स तिष्ठति

Người ấy an trụ nơi Suraloka—cõi chư thiên—trong hàng ngàn ức kalpa.

Verse 58

इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे पुष्करिण्यादिधर्मकीर्तनंनामाष्टपंचाशत्तमो । ऽध्यायः

Như vậy kết thúc chương thứ năm mươi tám, mang tên “Tán dương công đức của Puṣkariṇī và các pháp liên hệ,” trong Quyển Thứ Nhất (Sṛṣṭikhaṇḍa) của Thánh điển Śrī Padma Purāṇa.