Adhyaya 42

Verse 1

भीष्म उवाच । श्रुतः पद्मोद्भवो ब्रह्मन्विस्तरेण त्वयेरितः । समासाद्भवमाहात्म्यमुत्पत्तिं च गुहस्य च

Bhīṣma thưa: “Bạch Bà-la-môn, con đã nghe ngài thuật tường tận về Phạm Thiên sinh từ hoa sen. Nay xin ngài nói vắn tắt về đại oai đức của Bhava (Śiva) và cả nguồn gốc của Guha (Kārttikeya).”

Verse 2

श्रोतुमिच्छामि ते ब्रह्मन्यथाभूतः कृतं च यत् । तारकश्च कथं भूतो दानवो बलवत्तरः

Bạch Bà-la-môn, con muốn được nghe đúng như thật mọi điều đã xảy ra và mọi việc đã làm; và Tāraka—Dānava hùng mạnh ấy—đã sinh khởi thế nào.

Verse 3

कार्त्तिकेयेन स ब्रह्मन्कथं ध्वस्तो महासुरः । कथं रुद्रेण मुनयः प्रेषिता मंदरं गिरिम्

Bạch Bà-la-môn, đại ác ma ấy đã bị Kārttikeya diệt trừ ra sao? Và các bậc hiền triết đã được Rudra sai đến núi Mandara như thế nào?

Verse 4

कथं लब्धा उमा तत्र रुद्रेण परमेष्ठिना । एतदाख्याहि मे सर्वं यथाभूतं महामुने

Tại đó, Rudra—Đấng Tối Thượng—đã được Umā như thế nào? Bạch đại hiền, xin kể cho con trọn vẹn đúng như sự việc đã xảy ra.

Verse 5

पुलस्त्य उवाच । कश्यपेन पुरा प्रोक्ता दितिर्दैत्यारणिः शुभा । वज्रसारमयैश्चांगैः पुत्रो देवि भविष्यति

Pulastya thưa: “Thuở xưa, Kaśyapa đã nói rằng Diti—người mẹ cát tường của các Daitya—bạch Nữ Thần, sẽ sinh một người con trai có thân phần kết bằng tinh túy của vajra, cứng rắn như kim cang.”

Verse 6

वज्रांगो नाम पुत्रस्तु भविता धर्मवत्सलः । सा च लब्धवरा देवी सुषुवे वज्रदुश्छिदम्

Một người con tên Vajrāṅga sẽ ra đời, hết lòng kính trọng chánh pháp. Và vị Nữ Thần ấy, sau khi được ban ân phúc, đã sinh Vajraduśchida—kẻ bất khả phá như kim cang lôi chùy.

Verse 7

स जातमात्र एवाभूत्सर्वशास्त्रार्थपारगः । उवाच मातरं भक्त्या मातः किं करवाण्यहम्

Vừa mới sinh ra, chàng đã thông suốt nghĩa lý mọi kinh điển. Với lòng sùng kính, chàng thưa mẹ: “Mẫu thân, con nên làm gì?”

Verse 8

तस्योवाच ततो हृष्टा दितिर्दैत्याधिपस्य तु । बहवो मे हताः पुत्राः सहस्राक्षेण पुत्रक

Bấy giờ Diti vui mừng nói với chúa tể loài Daitya: “Con ơi, Sahasrākṣa (Indra) đã giết hại rất nhiều con trai của mẹ.”

Verse 9

तेषामपचितिं कर्तुं गच्छ शक्रवधाय तु । बाढमित्येव तां चोक्त्वा जगाम त्रिदिवं बलात्

“Hãy đi để chuộc lại món nợ ấy cho họ, và cũng hãy đi để giết Śakra (Indra).” Nói “Xin vâng,” chàng liền dùng sức tiến thẳng lên Tridiva (cõi trời).

Verse 10

बध्वा ततः सहस्राक्षं पाशेनामोघवर्चसा । मातुरंतिकमागच्छद्व्याधः क्षुद्रमृगं यथा

Rồi chàng dùng thòng lọng có oai lực không bao giờ sai chạy mà trói Sahasrākṣa lại. Như thợ săn mang con mồi nhỏ đến, chàng tiến đến gần mẹ mình.

Verse 11

एतस्मिन्नंतरे ब्रह्मा कश्यपश्च महातपाः । आगतौ तत्र यत्रास्तां मातापुत्रावभीतकौ

Trong lúc ấy, Phạm Thiên (Brahmā) và đại ẩn sĩ Ca-diếp (Kaśyapa) bậc đại khổ hạnh, đã đến đúng nơi người mẹ và người con vô úy đang lưu trú.

Verse 12

दृष्ट्वा तु तावुवाचेदं ब्रह्मा कश्यप एव च । मुंचैनं पुत्र देवेंद्रं किमनेन प्रयोजनम्

Thấy vậy, Phạm Thiên—và cả Ca-diếp—nói rằng: “Hỡi Indra, con ơi, hãy thả người ấy ra; việc này rốt cuộc có ích gì?”

Verse 13

अवमानो वधः प्रोक्तः पुत्र संभावितस्य तु । अस्मद्वाक्येन यो मुक्तस्त्वद्धस्तान्मृत एव सः

Với người được tôn kính như con, sự nhục mạ được nói là đồng như cái chết. Dẫu có được thả theo lời ta, nhưng kẻ đã rơi vào tay ngươi thì cũng kể như đã chết.

Verse 14

परस्य गौरवान्मुक्तः शत्रूणां शत्रुराहवे । सजीवन्नेव हि मृतो दिवसे दिवसे पुनः

Thoát khỏi sự lệ thuộc vào ân huệ của kẻ khác, người ấy trở thành kẻ đối địch của mọi kẻ thù nơi chiến địa; nhưng dẫu còn sống cũng như đã chết—mỗi ngày lại chết thêm một lần.

Verse 15

एतच्छ्रुत्वा तु वज्रांगः प्रणतो वाक्यमब्रवीत् । न मे कृत्यमनेनास्ति मातुराज्ञा कृता हि मे

Nghe vậy, Vajrāṅga cúi đầu đảnh lễ rồi thưa: “Con không còn việc gì trong chuyện này, vì mệnh lệnh của mẫu thân con đã được con thi hành rồi.”

Verse 16

त्वं सुरासुरनाथो वै मान्यश्च प्रपितामहः । करिष्ये त्वद्वचो देव एष मुक्तः शतक्रतुः

Ngài quả thật là chúa tể của chư thiên và a-tu-la, lại đáng tôn kính, hỡi Đấng Prapitāmaha. Ôi bậc Thần linh, con sẽ làm theo lời Ngài—Śatakratu (Indra) này đã được phóng thích.

Verse 17

तपसेमेरतिर्देवनिर्विघ्नंतच्चमेभवेत् । त्वत्प्रसादेन भगवन्नित्युक्त्वा विरराम ह

“Bạch Bhagavān, xin cho lòng con chuyên chú nơi khổ hạnh được bền vững, không chướng ngại; và xin nhờ ân sủng của Ngài, điều ấy thật sự thành tựu cho con, hỡi Đấng Cát tường.” Nói xong, ông lặng thinh.

Verse 18

तस्मिंस्तूष्णीं स्थिते दैत्ये प्रोवाचेदं पितामहः । ब्रह्मोवाच । तपस्त्वं कुरु मापन्नः सोस्मच्छासनसंस्थितः

Khi daitya đứng lặng thinh, Đấng Tổ Phụ liền nói lời này. Brahmā phán: “Hỡi Daitya, hãy tu khổ hạnh; chớ tuyệt vọng. Hãy an trụ dưới mệnh lệnh của Ta.”

Verse 19

अनया चित्तशुद्ध्या हि पर्याप्तं जन्मनः फलम् । इत्युक्त्वा पद्मजः कन्यां ससर्जायतलोचनाम्

“Quả thật, nhờ sự thanh tịnh của tâm này mà quả phúc của một đời sinh ra được viên mãn.” Nói xong, Đấng Sinh từ Hoa Sen (Brahmā) tạo ra một thiếu nữ có đôi mắt dài và rộng.

Verse 20

तामस्मै प्रददौ देवः पत्न्यर्थे पद्मसंभवः । वरांगीति च नामास्याः कृत्वा यातः पितापहः

Vị Thần sinh từ Hoa Sen (Brahmā) ban nàng cho ông làm thê thất; rồi đặt cho nàng danh hiệu “Varāṅgī”, bậc Phụ Thân—đấng diệt trừ tội lỗi—liền rời đi.

Verse 21

वज्रांगोपि तया सार्द्धं जगाम तपसे वनम् । ऊर्द्ध्वबाहुस्स दैत्येंद्रो चरद्वर्षसहस्रकम्

Vajrāṅga cũng cùng nàng vào rừng để tu khổ hạnh. Vị chúa tể của loài Daitya ấy giơ cao hai tay, hành trì khổ hạnh suốt một ngàn năm.

Verse 22

कालं कमलपत्राक्षः शुद्धबुद्धिर्महातपाः । तावच्चाधोमुखः कालं तावत्पंचाग्निमध्यगः

Trong thời gian dài, vị đại khổ hạnh mắt như cánh sen, trí tuệ thanh tịnh, ở y như thế với mặt cúi xuống; và cũng trong từng ấy thời gian, ngài trụ giữa năm ngọn lửa.

Verse 23

निराहारो घोरतपास्तपोराशिरजायत । ततः सोंतर्जले चक्रे वासं वर्षसहस्रकम्

Sống không ăn uống, ngài như hóa thành một khối khổ hạnh ghê gớm. Rồi sau đó, ngài cư trú trong lòng nước suốt một ngàn năm.

Verse 24

जलांतरं प्रविष्टस्य तस्य पत्नी महाव्रता । तस्यैव तीरे सरसः स्थिताऽसौ मौनमाश्रिता

Khi ngài đã đi vào tầng nước sâu, người vợ—kiên định trong đại nguyện—vẫn ở nơi bờ của chính hồ ấy, nương giữ hạnh im lặng.

Verse 25

निराहारं तपो घोरं प्रविवेश महाद्युतिः । तस्यां तपसि वर्तंत्यामिंद्रश्चक्रे विभीषिकाम्

Đấng rực rỡ ấy bước vào khổ hạnh nghiêm khắc, không dùng thức ăn. Khi nàng đang chuyên chú trong hạnh ấy, Indra tạo ra một nỗi kinh hoàng để ngăn trở.

Verse 26

गत्वा तु मर्कटाकारस्तदाश्रमपदं महत् । ब्रसीं चकर्ष बलवान्गंधाद्यर्चाकरंडकम्

Bấy giờ, y hóa thân thành loài khỉ, đến nơi đạo tràng ẩn tu lớn lao ấy; bậc hữu lực liền kéo đi giỏ vật phẩm cúng dường, chứa hương liệu và các thứ khác.

Verse 27

ततस्तु सिंहरूपेण भीषयामास भामिनीम् । ततो भुजंगरूपेणाप्यदशच्चरणद्वयम्

Rồi y hóa thân thành sư tử, khiến người thiếu phụ diễm lệ kinh hãi; kế đó lại hóa thành rắn, cắn vào cả hai bàn chân của nàng.

Verse 28

तपोबलवशात्सा तु नवध्यत्वं जगाम ह । भीषिकाभिरनेकाभिः क्लेशयन्पाकशासनः

Nhưng nhờ sức mạnh của khổ hạnh, nàng quả thật trở nên bất khả xâm phạm; còn Pākaśāsana (Đế Thích) cứ hành hạ nàng, gieo xuống muôn vàn nỗi kinh hãi.

Verse 29

विरराम यदा नैव वज्रांगमहिषी तदा । शैलस्यदुष्टतां मत्वा शापं दातुं समुद्यता

Khi hiền thê của Vajrāṅga vẫn chẳng hề dừng lại, nàng xét thấy núi kia thật gian ác, liền đứng dậy, sẵn sàng ban lời nguyền.

Verse 30

तां शापाभिमुखीं दृष्ट्वा शैलः पुरुषविग्रहः । उवाच तां वरारोहां वरांगीं भीतलोचनः

Thấy nàng đang hướng về lời nguyền sắp thốt ra, Śaila hiện thân làm người, với đôi mắt đầy sợ hãi, liền cất lời cùng bậc thục nữ cao quý, dáng đi uyển chuyển, thân thể mỹ lệ ấy.

Verse 31

शैल उवाच । नाहं महाव्रते दुष्टः सेव्योहं सर्वदेहिनाम् । विप्रियं ते करोत्येष रुषितः पाकशासनः

Śaila nói: “Hỡi bậc giữ đại thệ nguyện, ta chẳng hề tà ác; ta đáng được mọi loài hữu thân kính trọng. Chính Pākaśāsana (Đế Thích/Indra) đang nổi giận kia mới làm điều khiến ngài không vừa lòng.”

Verse 32

एतस्मिन्नंतरे जातः कालो वर्षसहस्रकः । तस्मिन्ज्ञात्वा तु भगवान्काले कमलसंभवः

Trong lúc ấy, một thời kỳ một nghìn năm đã trôi qua. Biết rằng thời hạn ấy đã mãn, Đấng Bhagavān sinh từ hoa sen (Brahmā) liền hành động đúng theo thời.

Verse 33

तुष्टः प्रोवाच वज्रांगं तदागत्य जलाशयम् । ब्रह्मोवाच । ददामि सर्वकामं त उत्तिष्ठ दितिनंदन

Vui lòng, khi Vajrāṅga đến bên bờ nước, Ngài liền phán bảo. Brahmā nói: “Ta ban cho ngươi sự thành tựu mọi ước nguyện—hãy đứng dậy, hỡi con của Diti.”

Verse 34

एवमुक्तस्तदोत्थाय स दैत्येंद्रस्तपोनिधिः । उवाच प्रांजलिर्वाक्यं सर्वलोकपितामहम्

Được phán như vậy, chúa tể loài Daitya—kho tàng khổ hạnh—liền đứng dậy. Chắp tay cung kính, ông thưa những lời này lên Đấng Tổ phụ của muôn cõi (Brahmā).

Verse 35

वज्रांग उवाच । आसुरो मास्तु मे भावः संतु लोका ममाक्षयाः । तपस्यभिरतिर्मेऽस्तु शरीरस्यास्य वर्तनम्

Vajrāṅga thưa: “Xin đừng để trong ta có tâm tính A-tu-la. Xin cho các cõi của ta được bất hoại. Xin cho ta hoan hỷ trong khổ hạnh, và cho thân này còn bền vững trường tồn.”

Verse 36

एवमस्त्विति तं देवो जगाम स्वकमालयम् । वज्रांगोपि समाप्ते तु तपसि स्थिरसंयमः

“Được như vậy,” vị thần nói rồi trở về cõi của mình. Còn Vajrāṅga—khi khổ hạnh đã viên mãn—vẫn kiên định, vững bền trong sự tự chế.

Verse 37

संगंतुमिच्छन्स्वां भार्यां न ददर्शाश्रमे स्वके । क्षुधाविष्टः स शैलस्य गहनं प्रविवेश ह

Muốn gặp người vợ của mình, chàng không thấy nàng trong am thất. Bị cơn đói bức bách, chàng liền đi vào vùng rừng núi rậm sâu.

Verse 38

आदातुं फलमूलानि स च तस्मिन्व्यलोकयत् । रुदन्तीं स्वां प्रियां दीनां तरुप्रच्छादिताननाम्

Khi đi hái trái và đào củ, chàng thấy ở đó người yêu của mình—khốn khổ, nức nở—khuôn mặt ẩn sau tàng cây.

Verse 39

तां विलोक्य ततो दैत्यः प्रोवाच परिसांत्वयन् । वज्रांग उवाच । केन तेऽपकृतं भद्रे यमलोकं यियासुना

Thấy nàng, vị Daitya liền cất lời vỗ về. Vajrāṅga nói: “Hỡi hiền nương, ai đã làm điều bất thiện với nàng mà nàng muốn đi về cõi Diêm Vương?”

Verse 40

कं वा कामं प्रयच्छामि शीघ्रं प्रब्रूहि मानिनि । वरांग्युवाच । त्रासितास्म्यपविद्धास्मि ताडिता पीडितास्मि च

“Ta sẽ ban cho nàng điều ước nào? Hãy nói mau, hỡi người kiêu hãnh.” Người nữ có thân thể mỹ lệ thưa: “Thiếp đã bị hăm dọa, bị ruồng bỏ, bị đánh đập, lại còn bị hành hạ nữa.”

Verse 41

रौद्रेण देवराजेन नष्टनाथेव भूरिशः । दुःखस्यांतमपश्यंती प्राणांस्त्यक्तुं व्यवस्थिता

Bị Đế vương chư thiên giày vò trong cơn dữ, nàng như kẻ mất chỗ nương tựa; không thấy bờ bến của khổ sầu, nàng quyết định buông bỏ hơi thở sinh mệnh.

Verse 42

पुत्रं मे तारकं देहि तस्माद्दुःखमहार्णवात् । एवमुक्तस्तु दैत्येंद्रः कोपव्याकुललोचनः

“Xin ban cho ta một người con—Tāraka—để ta được cứu khỏi đại dương sầu khổ mênh mông ấy.” Nghe lời ấy, chúa tể loài Daitya, đôi mắt run lên vì giận dữ, (liền đáp).

Verse 43

शक्तोपि देवराजस्य प्रतिकर्तुं महासुरः । तप एव पुनश्चर्तुं व्यवस्यत महाबलः

Dẫu có thể trả đũa Đế vương chư thiên, vị Đại A-tu-la hùng mạnh ấy vẫn quyết định lại bước vào con đường khổ hạnh (tapas) một lần nữa.

Verse 44

ज्ञात्वा तस्य तु संकल्पं ब्रह्मा क्रूरतरं पुनः । आजगाम त्वरायुक्तो यत्रासौ दितिनंदनः

Biết được ý định ấy, Phạm Thiên (Brahmā) lại càng nghiêm khắc; Ngài vội vã đến nơi người con của Diti đang ở.

Verse 45

ब्रह्मोवाच । किमर्थं पुत्र भूयस्त्वं कर्तुं नियममुद्यतः । तदहं ते पुनर्दद्मि कांक्षितं पुत्रमोजसा

Phạm Thiên phán: “Hỡi con, vì cớ gì con lại chuẩn bị thực hành giới luật và hạnh nguyện (niyama, vrata) lần nữa? Vậy bằng uy lực của Ta, Ta sẽ lại ban cho con người con mà con hằng mong cầu.”

Verse 46

वज्रांग उवाच । उत्थितेन मया दृष्टा समाधानात्त्वदाज्ञया । त्रासितेंद्रेण मामाह सा वरांगी सुतार्थिनी

Vajrāṅga nói: “Khi ta đứng dậy, theo mệnh lệnh của ngài, sau khi ra khỏi định (samādhi), ta đã thấy nàng. Vì bị Indra làm cho kinh hãi, người nữ có thân thể đoan nghiêm ấy—kẻ khát cầu một đứa con—đã cất lời với ta.”

Verse 47

पुत्रं मे तारकं देहि तुष्टो मे त्वं पितामह । ब्रह्मोवाच । अलं ते तपसा वीर मा क्लेशे दुस्तरे विश

“Xin ban cho con một người con trai tên là Tāraka; bạch Pitāmaha Brahmā, Ngài đã hài lòng với khổ hạnh của con.” Brahmā phán: “Đủ rồi, hỡi dũng sĩ; chớ lao vào nỗi nhọc nhằn khó bề chịu đựng.”

Verse 48

पुत्रस्तु तारको नाम भविष्यति महाबलः । देवसीमंतिनीनां तु धम्मिल्लक विमोक्षकः

Và một người con trai tên Tāraka sẽ ra đời—đại lực vô song—sẽ là kẻ tháo mở, giải thoát những búi tóc bện (dhammillaka) của các thiên nữ.

Verse 49

इत्युक्तो दैत्यनाथस्तु प्रणम्य प्रपितामहम् । गत्वा तां नंदयामास महिषीं कर्शितांतराम्

Được dạy như thế, chúa tể loài Daitya cúi đầu đảnh lễ vị tổ phụ tối thượng; rồi đi đến làm vui lòng hoàng hậu, người có cõi lòng đã hao mòn vì sầu khổ.

Verse 50

तौ दंपती कृतार्थौ तु जग्मतुः स्वाश्रमं तदा । आहितं तु तदा गर्भं वरांगी वरवर्णिनी

Bấy giờ đôi vợ chồng ấy, khi sở nguyện đã thành, liền trở về đạo thất của mình. Và ngay lúc ấy, Varāṅgī—người nữ có thân thể đoan trang, sắc diện mỹ lệ—đã thọ thai.

Verse 51

पूर्णं वर्षसहस्रं तु दधारोदर एव हि । ततो वर्षसहस्रांते वरांगी सा प्रसूयत

Quả thật, nàng đã mang thai trong dạ trọn một ngàn năm; rồi đến cuối ngàn năm ấy, người nữ có thân thể mỹ lệ liền hạ sinh.

Verse 52

जायमाने तु दैत्ये तु तस्मिन्लोकभयंकरे । चचाल सर्वा पृथिवी प्रोद्भूताश्च महार्णवाः

Nhưng khi tên dạ-xoa ấy—kẻ khiến các cõi kinh hãi—đang chào đời, toàn thể địa cầu rung chuyển, và các đại dương mênh mông dâng trào cuộn động.

Verse 53

चेलुर्धराधराश्चापि ववुर्वाताश्च भीषणाः । जेपुर्जप्यं मुनिवरा नेदुर्व्यालमृगा अपि

Ngay cả núi non cũng rung lắc, những luồng gió kinh khiếp nổi lên. Các bậc hiền thánh vẫn tiếp tục trì tụng thần chú, còn rắn rết và thú dữ cũng gào thét.

Verse 54

जहौ कांतिश्चंद्रसूर्यौ नीहारच्छादिता दिशः । जाते महासुरे तस्मिन्सर्वे चापि महासुराः

Ánh sáng của trăng và mặt trời đều lu mờ, các phương trời bị màn sương che phủ. Khi đại A-tu-la ấy ra đời, hết thảy các đại A-tu-la khác cũng tụ hội.

Verse 55

आजग्मुर्हर्षितास्तत्र तथा चासुरयोषितः । जगुर्हर्षसमाविष्टा ननृतुश्चाप्सरोगणाः

Tại đó, các phu nhân của A-tu-la cũng hân hoan kéo đến. Tràn đầy hỷ lạc, họ cất tiếng ca, và các đoàn Apsara cũng múa nhảy.

Verse 56

ततो महोत्सवे जाते दानवानां महाद्युते । विषण्णमनसो देवाः सहेंद्रा अभवंस्तदा

Bấy giờ, hỡi bậc rực rỡ đại quang, khi đại lễ của các Dānava diễn ra, chư Thiên cùng với Indra đều u sầu trong lòng.

Verse 57

वरांगी तु सुतं दृष्ट्वा हर्षेणापूरिता तदा । बहुमेने च दैत्येंद्रो विजातं तं तदा तया

Khi ấy Varāṅgī thấy con trai mình thì tràn đầy hoan hỷ; và chúa tể các Daitya hết lòng tôn trọng đứa trẻ do nàng sinh ra.

Verse 58

जातमात्रस्तु दैत्येंद्रस्तारकश्चोग्रविक्रमः । अभिषिक्तो सुरैर्मुख्यैः कुजंभमहिषादिभिः

Vừa mới chào đời, Tāraka—chúa tể các Daitya, dũng lực dữ dội—được các bậc đứng đầu như Kujambha, Mahiṣa và những vị khác làm lễ quán đảnh (tấn phong).

Verse 59

सर्वासुरमहाराज्ये पृथिवीतुलनक्षमे । स तु प्राप्तमहाराज्यस्तारको नृपसत्तम

Trong đế quyền rộng lớn của toàn thể Asura—mạnh mẽ đến mức sánh với chính địa cầu—Tāraka, hỡi bậc vương thượng, quả thật đã đạt được đại chủ quyền.

Verse 60

उवाच दानवश्रेष्ठो युक्तियुक्तमिदं वचः । तारक उवाच । शृणुध्वमसुराः सर्वे वाक्यं मम महाबलाः

Bậc tối thượng trong hàng Dānava nói lời hợp lẽ ấy. Tāraka nói: “Hãy nghe đây, hỡi tất cả Asura đại lực, hãy lắng nghe lời ta.”

Verse 61

वंशक्षयकरा देवाः सर्वेषामेव दानवाः । अस्माकं जातिधर्मेण विरूढं वैरमक्षयम्

Chư thiên là kẻ diệt dòng giống của chúng ta—của hết thảy Dānava. Theo chính luật tộc-dharma của chúng ta, mối thù bất diệt đã nảy sinh giữa đôi bên.

Verse 62

वयं तपश्चरिष्यामः सुराणां निग्रहाय तु । स्वबाहुबलमाश्रित्य सर्व एव न संशयः

“Chúng ta sẽ tu khổ hạnh để chế ngự chư thiên. Nương vào sức mạnh cánh tay của chính mình, tất cả chúng ta sẽ làm—không chút nghi ngờ.”

Verse 63

तच्छ्रुत्वा संमतं कृत्वा पारियात्रं ययौ गिरिं । निराहारः पंचतपाः पत्रभुग्वारिभोजनः

Nghe vậy và thuận ý, ông đi đến núi Pāriyātra. Hành khổ hạnh nghiêm khắc, ông nhịn ăn—sống bằng lá cây và chỉ lấy nước làm thực phẩm.

Verse 64

शतंशतं समानां तु तपांस्येतान्यथाकरोत् । एवं तु कर्शिते देहे तपोराशित्वमागते

Suốt hàng trăm rồi hàng trăm năm, ông thực hành những khổ hạnh ấy đúng như phép. Khi thân thể đã hao mòn như vậy, ông đạt đến trạng thái như một kho tàng rộng lớn của tapas (năng lực khổ hạnh).

Verse 65

ब्रह्मागत्याह दैत्येंद्रं वरं वरय सुव्रत । स वव्रे सर्वभूतेभ्यो न मे मृत्युर्भवेदिति

Bấy giờ Phạm Thiên (Brahmā) đến và nói với chúa tể các Daitya: “Hỡi người giữ hạnh nguyện thanh tịnh, hãy chọn một ân huệ.” Ông chọn: “Nguyện cho cái chết không đến với ta từ bất cứ loài hữu tình nào.”

Verse 66

तमुवाच ततो ब्रह्मा देहिनां मरणं ध्रुवम् । यतस्ततोपि वरय मृत्युं यस्मान्न शंकसे

Bấy giờ Phạm Thiên (Brahmā) nói với ông: “Đối với mọi hữu tình mang thân, cái chết là điều tất định. Vậy vì ngươi chẳng hề sợ hãi, hãy chọn lấy cái chết làm ân huệ.”

Verse 67

ततः संचिंत्य दैत्येंद्रः शिशोर्वै सप्तवासरात् । वव्रे महासुरो मृत्युं मोहितो ह्यवलेपतः

Rồi sau khi suy nghĩ, chúa tể loài Daitya—bị mê lầm bởi ngã mạn—vị Đại A-tu-la ấy đã chọn cái chết dưới tay đứa trẻ sau bảy ngày.

Verse 68

जगामोमित्युदाहृत्य ब्रह्मा दैत्यो निजं गृहम् । अथाह मंत्रिणस्तूर्णं बलं मे संप्रयुज्यताम्

Vừa xướng “Om, ta sẽ rời đi”, Daitya tên Brahmā trở về tư gia. Rồi ông bảo các cận thần: “Hãy mau điều động binh lực của ta.”

Verse 69

यदि वो मत्प्रियं कार्यं निग्राह्याः सुरसत्तमाः । निगृहीतेषु मे प्रीतिर्जायते चातुलाऽसुराः

Nếu các ngươi muốn làm điều đẹp lòng ta, hỡi bậc tối thắng trong hàng chư thiên, thì phải ngăn chế loài A-tu-la. Khi chúng bị khuất phục, trong ta dấy lên niềm hỷ lạc vô song.

Verse 70

तारकस्य वचः श्रुत्वा ग्रसनो नाम दानवः । सेनानीर्दैत्यराजस्य सज्जं चक्रे बलं च तत्

Nghe lời Tāraka, ác ma tên Grasana—vị thống soái của vua Daitya—liền khiến đạo quân ấy sẵn sàng xuất trận.

Verse 71

आहत्य भेरीं गंभीरां दैत्यानाहूय सत्वरः । दशकोटीश्वरा दैत्या दैत्यानां चंडविक्रमाः

Đánh hồi trống chiến vang trầm hùng, ngài lập tức triệu tập các Daitya—những bậc chúa tể của hàng chục koṭi, các Daitya dũng mãnh dữ dội bậc nhất trong loài Daitya.

Verse 72

तेषामग्रेसरो जंभः कुजंभोनंतरोऽसुरः । महिषः कुंजरो मेघः कालनेमिर्निमिस्तथा

Trong số họ, bậc đứng đầu là Jambha; kế đó là asura Kujambha. Lại có Mahiṣa, Kuñjara, Megha, Kālanemi và Nimi nữa.

Verse 73

मंथनो जंभकः शुम्भो दैत्येंद्रा दशनायकाः । अन्ये च शतशस्तत्र पृथिवीतुलनक्षमाः

Có Manthana, Jambhaka, Śumbha—những Daitya-chúa, tổng cộng mười vị thống soái; và còn hàng trăm kẻ khác ở đó, sức mạnh như có thể sánh ngang với cả địa cầu.

Verse 74

गरुडानां सहस्रेण चक्राष्टकविभूषितः । सकूबरपरीवारश्चतुर्योजनविस्तृतः

Được trang nghiêm bởi tám bánh xe (cakra), có một nghìn Garuḍa hộ tống, lại cùng đoàn tùy tùng Kūbara—nó trải rộng đến bốn yojana.

Verse 75

स्यंदनस्तारकस्यासीत्व्याघ्रसिंहखरार्वभिः । युक्ता रथास्तु ग्रसन जंभकौ जंभकुंभिनां

Chiến xa (syandana) của Tāraka được thắng bằng hổ, sư tử, lừa và lạc đà; còn các daitya Jambha và Kumbha thì có những cỗ xe được thắng bằng các thú cưỡi mang tên Grasana và Jambhaka.

Verse 76

मेघस्य द्वीपिभिर्युक्तः कूष्मांडैः कालनेमिनः । पर्वताभश्चतुर्दंष्ट्रो निमेश्चैव महागजः

Megha được hộ tống bởi những con báo; Kālanemi đi cùng các Kūṣmāṇḍa. Caturdaṃṣṭra có hình thể như núi, còn Nimeśa quả thật là một đại tượng hùng mạnh.

Verse 77

शतहस्ततुरंगस्थो मंथनो नाम दैत्यराट् । जंभकस्तूष्ट्रमारूढो गिरींद्राभं महाबलः

Vua Daitya tên Manthana cưỡi ngựa mạnh mẽ, nhanh như có sức của trăm tay. Còn Jambhaka—đại lực, tựa chúa tể núi non—cưỡi lạc đà.

Verse 78

शुंभो मेषं समारूढोऽन्येप्येवं चित्रवाहनाः । प्रचंडाश्चित्रवर्माणः कुंडलोष्णीषभूषिताः

Śumbha cưỡi một con dê đực; những kẻ khác cũng vậy, cưỡi các linh thú kỳ lạ. Chúng hung hãn, mặc giáp trụ sặc sỡ, trang sức bằng khuyên tai và khăn đội đầu (uṣṇīṣa).

Verse 79

तद्बलं दैत्यसिंहस्य भीमरूपं व्यजायत । प्रमत्तमत्तमातंगतुरंगरथसंकुलम्

Bấy giờ, đạo quân của vị “sư tử giữa các Daitya” ấy hiện ra với hình tướng ghê rợn—chen chúc những voi cuồng nộ, ngựa chiến và chiến xa.

Verse 80

प्रतस्थेऽमरयुद्धाय बहुपत्तिपताकिकम् । एतस्मिन्नंतरे वायुर्देवदूतोऽसुरालये

Người ấy lên đường giao chiến với các bậc Bất Tử (Amara), cùng đạo quân mang nhiều đội ngũ và cờ xí. Trong lúc ấy, Vāyu—sứ giả của chư thiên—đã đến nơi cư ngụ của các Asura.

Verse 81

दृष्ट्वा तद्दानवबलं जगामेंद्रस्य शंसितुं । स गत्वा तु सभां दिव्यां महेंद्रस्य महात्मनः

Thấy đạo quân Dānava hùng hậu ấy, ông liền đi tâu báo với Indra. Đến nơi, ông bước vào hội đường thiêng liêng của Mahendra (Indra) bậc đại tâm.

Verse 82

शशंस मध्ये देवानां तत्कार्यं समुपस्थितम् । तच्छ्रुत्वा देवराजस्तु निमीलितविलोचनः

Giữa hội chúng chư thiên, ông tâu rằng việc cần làm nay đã hiện tiền. Nghe vậy, Thiên vương vẫn khép mắt.

Verse 83

बृहस्पतिमुवाचेदं वाक्यं काले महाभुजः । इंद्र उवाच । संप्राप्नोति विमर्दोयं देवानां दानवैः सह

Đúng thời, Indra bậc đại lực nói với Bṛhaspati: “Này Bṛhaspati, cuộc xung đột giữa chư thiên và Dānava nay đã kề cận.”

Verse 84

कार्यं किमत्र तद्ब्रूहि नीत्युपायोपबृंहितम् । एतच्छ्रुत्वा तु वचनं महेंद्रस्य गिरां पतिः

“Việc trước mắt ở đây là gì? Hãy nói cho ta—được nâng đỡ bởi chính sách (nīti) và phương kế thích hợp.” Nghe lời Mahendra, bậc Chủ của Ngôn từ (Bṛhaspati)…

Verse 85

इत्युवाच महाभागो बृहस्पतिरुदारधीः । बृहस्पतिरुवाच । सामपूर्वा श्रुता नीतिश्चतुरंगापताकिनी

Bấy giờ Bṛhaspati cao quý, trí tuệ quảng đại, liền nói. Bṛhaspati rằng: “Chính sách (nīti) khởi đầu bằng sāma (hòa giải) đã được học—bày trận như quân bốn binh chủng, mang theo cờ hiệu.”

Verse 86

जिगीषतां सुरश्रेष्ठ स्थितिरेषा सनातनी । सामभेदस्तथा दानं दंडश्चांगचतुष्टयम्

Hỡi bậc tối thượng trong chư thiên! Đây là chính sách muôn đời cho kẻ cầu thắng: sāma (hòa giải), bheda (chia rẽ), dāna (ban tặng) và daṇḍa (trừng phạt) — bốn phương tiện cấu thành.

Verse 87

न सांत्वगोचरे लुब्धानभेद्यास्त्वेकधर्मिणः । न दानमत्त्र संसिद्ध्यै प्रसह्यैवापहारिणाम्

Kẻ tham lam chẳng chịu nghe lời hòa giải; người cố chấp một đường (vì tư lợi) khó bẻ chuyển. Với bọn cướp đoạt bằng vũ lực, dāna (ban tặng) cũng không thành công.

Verse 88

एकोभ्युपायो दंडोऽत्र भवतां यदि रोचते । एवमुक्तः सहस्राक्ष एवमेतदुवाच ह

Ở đây chỉ có một đường—daṇḍa (trừng phạt)—nếu điều ấy đẹp ý chư vị. Được thưa như vậy, Sahasrākṣa (Indra) quả thật đã nói những lời ấy.

Verse 89

कर्त्तव्यतां च संचिंत्य प्रोवाचामरसंसदि । इंद्र उवाच । अवधानेन मे वाचं शृणुध्वं नाकवासिनः

Suy xét điều nên làm, Ngài cất lời giữa hội chúng chư thiên. Indra nói: “Hỡi các cư dân cõi trời, hãy chăm chú lắng nghe lời ta.”

Verse 90

भवंतो यज्ञभोक्तारो दिव्यात्मानो हि सान्वयाः । स्वे महिम्नि स्थिता नित्यं जगतः पालने रताः

Chư vị chính là những bậc thọ hưởng lễ tế yajña—tâm linh thần thánh, đầy đủ dòng tộc tương xứng. An trụ mãi trong uy quang của chính mình, chư vị luôn chuyên cần hộ trì và cai quản thế gian.

Verse 91

क्रियतां समरोद्योगः सैन्यं संयोज्यतां मम । आह्रियंतां च शस्त्राणि पूज्यंतां शस्त्रदेवताः

Hãy sửa soạn việc chinh chiến; hãy tập hợp quân đội của ta. Hãy đem các binh khí đến, và hãy phụng thờ các vị thần chủ trì nơi binh khí.

Verse 92

वाहनानि विमानानि योजयद्ध्वं ममेश्वराः । यमं सेनापतिं कृत्वा शीघ्रमेव दिवौकसः

“Hỡi các bậc chúa tể thiêng liêng, hãy thắng ách các cỗ xe và thiên xa của ta. Hãy lập Diêm Vương làm thống soái, và mau chóng xuất phát, hỡi chư thiên cư ngụ cõi trời.”

Verse 93

इत्युक्तास्समनह्यंत देवानां ये प्रधानतः । वाजिनामयुतेनाजौ हेमघंटा परिष्कृतम्

Nghe lời ấy, những vị tối thượng trong hàng chư thiên liền chỉnh trang sẵn sàng. Trên chiến địa, đạo quân bày trận với mười nghìn tuấn mã, điểm trang bằng chuông vàng rực rỡ.

Verse 94

नानाश्चर्यगुणोपेतं संप्राप्तं देवदानवैः । रथं मातलिना युक्तं देवराजस्य दुर्जयम्

Được trang bị muôn vàn phẩm tính kỳ diệu, chiến xa của Thiên vương Indra liền đến—do chư thiên và Dānava mang tới—được Mātali thắng ách, bất khả chiến bại, không ai khuất phục nổi.

Verse 95

यमो महिषमास्थाय सेनाग्रे समवर्त्तत । चंडकिंकरवृंदेन सर्वतः परिवारितः

Diêm Vương cưỡi trâu, đứng ở tiền quân. Ngài bị vây quanh bốn phía bởi đoàn tùy tùng hung mãnh, dữ dằn.

Verse 96

कल्पकालोद्गतज्वाला पूरितोम्बरगोचरः । हुताशनस्त्वजारूढः शक्तिहस्तो व्यवस्थितः

Rực cháy bởi ngọn lửa dấy lên vào cuối kiếp, tràn đầy khắp cõi trời; Hutāśana—Thần Agni—đứng sẵn sàng, cưỡi dê và tay cầm śakti (ngọn giáo).

Verse 97

पवनोऽङकुशहस्तश्च विस्तारित महाजवः । भुजगेंद्रसमारूढो जलेशो भगवान्स्वयम्

Pavana cầm aṅkuśa (móc thúc) trong tay, mang tốc lực lớn lao lan rộng; ngài cưỡi Bhujagendra—vua loài rắn—và chính là Jaleśa, Đấng Thần Chủ của thủy giới.

Verse 98

नरयुक्ते रथे देवो राक्षसेशो वियच्चरः । तीक्ष्णखड्गयुतो भीमः समरे समवस्थितः

Trên cỗ chiến xa do người kéo, vị thần—chúa tể loài Rākṣasa—kẻ du hành giữa hư không, uy mãnh đáng sợ, mang thanh kiếm sắc, đứng sẵn trong trận chiến.

Verse 99

महासिंहरथे देवो धनाध्यक्षो गदायुधः । चंद्रादित्यावश्विनौ च चतुरंगबलान्विताः

Trên chiến xa sư tử vĩ đại, vị thần chủ của tài bảo, cầm chùy làm vũ khí, hiện diện; và Trăng cùng Mặt Trời, với đôi Aśvin, cũng ở đó, kèm theo đạo quân bốn binh chủng.

Verse 100

सेनान्यो देवराजस्य दुर्जया भुवनत्रये । कोटयस्तास्त्रयस्त्रिंशद्देवदेवनिकायिनाम्

Các thống soái của Indra, vua chư thiên, bất khả chiến bại trong ba cõi; quân đoàn thuộc các bộ chúng của chư Thiên-đế có số lượng đến ba mươi ba koṭi.

Verse 101

हिमाचलाभे सितचारुचामरे सुवर्णपद्मामलसुंदरस्रजि । कृताभिरामो ज्वलकुंकुमांकुरे कपोललीलालिकदंबसंकुले

Ngài rực rỡ huy hoàng—trắng trong như dãy Hi-mã-lạp-sơn—tay cầm chiếc phất trần trắng xinh đẹp. Ngài được trang nghiêm bằng vòng hoa sen vàng tinh khiết; đôi má in dấu nghệ tây (kumkuma) đỏ rực, và quanh Ngài là đàn ong bay lượn đùa vui, bị hương thơm ấy quyến rũ.

Verse 102

स्थितस्तदैरावणनाम कुंजरे महामनाश्चित्रविभूषणांबरः । विशालवज्रः सुवितानभूषितः प्रकीर्णकेयूरभुजंगमंडलः

Bấy giờ Ngài đứng trên voi tên Airāvaṇa—tâm chí cao quý, khoác y phục điểm trang bằng những bảo sức kỳ diệu. Ngài mang vajra rộng lớn, được che bởi tán lọng huy hoàng; đôi cánh tay rực sáng với những vòng tay (keyūra) rải khắp và các trang sức uốn lượn như rắn.

Verse 103

सहस्रदृग्वंदितपादपल्लवस्त्रिविष्टपे शोभत पाकशासनः । तुरंग मातंग कुलौघसंकुला सितातपत्त्रद्ध्वजशालिनी च

Tại Triviṣṭapa (cõi trời), Pākaśāsana—Đế Thích (Indra)—rạng ngời uy quang; đôi chân như cánh sen được bậc ngàn mắt kính lễ. Chung quanh là đoàn ngựa và voi đông đảo, và cảnh ấy được điểm tô bằng lọng trắng cùng cờ phướn tung bay.

Verse 104

बभूव सा दुर्जयपत्तिसंतता विभाति नानायुधयोधदुस्तरा । ततोश्विनौ च मरुतः ससाध्याः सपुरंदराः

Bấy giờ hiện khởi một dòng quân đội bất khả chiến bại, rực rỡ và khó bề khuất phục, đầy những dũng sĩ mang đủ loại binh khí. Sau đó, đôi Aśvin, các Marut, cùng các Sādhya và Purandara (Indra) cũng xuất hiện.

Verse 105

यक्षराक्षसगंधर्वा दिव्य नानास्त्रपाणयः । जघ्नुर्दैत्येश्वरं सर्वे संभूय तु महाबलाः

Các Yakṣa, Rākṣasa và Gandharva—tay cầm đủ loại vũ khí thiên giới—đều cùng hội tụ; và hết thảy những bậc dũng mãnh ấy đã hợp lực giết vị chúa tể của loài Daitya.

Verse 106

न चैवास्त्राण्यसज्जंत गात्रे वज्राचलोपमे । अथो रथादवप्लुत्य तारको दानवाधिपः

Vũ khí hoàn toàn không thể làm tổn hại thân thể của hắn, cứng rắn như núi kim cang. Bấy giờ Tāraka, chúa tể loài Dānava, nhảy xuống khỏi chiến xa.

Verse 107

जघान कोटिशो देवान्करपार्ष्णिभिरेव च । हतशेषाणि सैन्यानि देवानां विप्र दुद्रुवुः

Hắn chỉ dùng gót bàn tay mà đánh ngã chư thiên đến hàng ức. Hỡi Bà-la-môn, đạo quân chư thiên còn sót lại sau cuộc tàn sát ấy liền hoảng loạn tháo chạy.

Verse 108

दिशो भीतानि संत्यज्य रणोपकरणानि च । दृष्ट्वा तान्विद्रुतान्देवांस्तारको वाक्यमब्रवीत्

Thấy chư thiên kinh hãi chạy tán loạn khắp các phương, vứt bỏ cả khí giới chiến trận, Tāraka liền cất lời như sau.

Verse 109

मा वधिष्ठ सुरान्दैत्या वज्रांगाय च मंदिरे । शीघ्रमानीय दर्श्यंतां बद्धान्पश्यत्वयं सुरान्

“Hỡi các Daitya, chớ giết chư thiên trong đền thờ của Vajrāṅga. Hãy mau đem họ đến và trình ra—để Vajrāṅga thấy các vị thần ấy đang bị trói buộc.”

Verse 110

लोकपालांस्ततो दैत्यो बद्ध्वा चेंद्रमुखान्रणे । सरुद्रान्सुदृढैः पाशैः पशुपालः पशूनिव

Rồi Daitya ấy trói các Lokapāla—Indra và những vị khác—ngay giữa chiến địa; lại dùng thòng lọng vô cùng chắc bền mà trói cả các Rudra, như người chăn gia súc buộc đàn vật.

Verse 111

स भूयो रथमास्थाय जगाम स्वकमालयं । सिद्धगंधर्वसंघुष्टं विपुलाचलमस्तकम्

Rồi ngài lại lên xe và trở về nơi cư ngụ của mình—trên đỉnh núi rộng lớn, vang dội tiếng ca của các bậc Siddha và các Gandharva.