Adhyaya 42

Verse 1

द्विचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः । सख्य ऊचुः । सुदेवा का त्वया प्रोक्ता किमाचारा वदस्व नः । त्वया प्रोक्तं महाभागे वद नः सत्यमेव च

Chương bốn mươi hai. Các bạn hữu thưa: “Sudevā mà nàng đã nói là ai? Hạnh kiểm và nếp tu của nàng ra sao—xin kể cho chúng tôi. Ôi bậc phúc đức, xin nói đúng sự thật điều nàng đã nói.”

Verse 2

सुकलोवाच । अयोध्यायां महाराजः स आसीद्धर्मकोविदः । मनुपुत्रो महाभागः सर्वधर्मार्थतत्परः

Sukalā nói: Tại Ayodhyā có một vị đại vương, tinh thông dharma. Ngài là người con hiển hách của Manu, bậc đại phúc, chuyên tâm nơi mọi pháp và các mục tiêu của artha.

Verse 3

इक्ष्वाकुर्नाम सर्वज्ञो देवब्राह्मणपूजकः । तस्य भार्या सदा पुण्या पतिव्रतपरायणा

Có người tên Ikṣvāku, bậc toàn tri, kính thờ chư thiên và tôn kính các brāhmaṇa. Vợ ông luôn hiền đức, thường trú trong pativratā-dharma, một lòng thủ tiết với phu quân.

Verse 4

तया सार्द्धं यजेद्यज्ञं तीर्थानि विविधानि च । वेदराजस्य वीरस्य काशीशस्य महात्मनः

Cùng với nàng, người ta nên cử hành tế lễ (yajña) và cũng hành hương đến các tīrtha khác nhau—tất thảy đều thuộc về bậc đại tâm Kāśīś, vị anh hùng Vedarāja.

Verse 5

सुदेवा नाम वै कन्या सत्याचारपरायणा । उपयेमे महाराज इक्ष्वाकुस्तां महीपतिः

Có một thiếu nữ tên Sudevā, chuyên tâm nơi hạnh kiểm chân thật. Hỡi đại vương, đấng quân vương Ikṣvāku đã cưới nàng làm vợ.

Verse 6

सुदेवा चारुसर्वांगी सत्यव्रतपरायणा । तया सार्द्धं स वै राजा जनानां पुण्यनायकः

Sudevā dung nhan toàn mỹ, lại chuyên tâm nơi thệ nguyện chân thật—cùng với nàng, nhà vua ấy quả thật trở thành bậc dẫn đường công đức cho muôn dân.

Verse 7

स रेमे नृपशार्दूलो नित्यं च प्रियया तया । एकदा तु महाराजस्तया सार्द्धं वनं ययौ

Bậc ‘hổ giữa các vua’ ấy luôn vui hưởng bên người ái thê. Rồi một ngày kia, hỡi đại vương, ngài cùng nàng đi vào rừng.

Verse 8

गंगारण्यं समासाद्य मृगयां क्रीडते सदा । सिंहान्हत्वा वराहांश्च गजांश्च महिषांस्तथा

Đến khu rừng bên sông Hằng, ngài luôn vui chơi trong cuộc săn bắn—giết sư tử, lợn rừng (varāha), voi và cả trâu rừng nữa.

Verse 9

क्रीडमानस्य तस्याग्रे वराहश्च समागतः । बहुशूकरयूथेन पुत्रपौत्रैरलंकृतः

Khi chàng đang vui đùa, Thánh Varāha hiện đến trước mặt; cùng vô số bầy lợn rừng, rực rỡ bởi con trai và cháu chắt vây quanh.

Verse 10

एका च शूकरी तस्य प्रियापार्श्वे प्रतिष्ठिता । वराहैः शूकरैस्तस्य तमेव परिवारिता

Và một lợn nái đứng yên bên cạnh người yêu của nó; còn nó thì bị bầy varāha và lợn rừng vây quanh, chỉ bởi chính bầy ấy bao bọc bốn bề.

Verse 11

दृष्ट्वा च राजराजेंद्रं दुर्जयं मृगयारतम् । पर्वताधारमाश्रित्य भार्यया सह शूकरः

Thấy đấng vua của các vua, Durjaya, đang say mê cuộc săn, con lợn rừng cùng bạn phối ngẫu liền nương náu nơi chân núi.

Verse 12

तिष्ठत्येकः सुवीर्येण पुत्रान्पौत्रान्गुरूञ्छिशून् । ज्ञात्वा तेषां महाराज मृगाणां कदनं महत्

Muôn tâu Đại vương, biết rõ cuộc tàn sát khủng khiếp do bầy thú ấy gây ra, chỉ một người đã đứng vững bằng dũng lực của mình, che chở con trai, cháu chắt, bậc trưởng thượng và trẻ thơ.

Verse 13

तानुवाच सुतान्पौत्रान्भार्यां तां च स शूकरः । कोशलाधिपतिर्वीरो मनुपुत्रो महाबलः

Bấy giờ con Śūkara nói với các con trai, cháu chắt và cả người vợ ấy; nó là bậc anh hùng, chúa tể xứ Kośala, con của Manu, sức mạnh phi thường.

Verse 14

क्रीडते मृगयां कांते मृगान्संहरते बहून् । स मां दृष्ट्वा महाराज एष्यते नात्र संशयः

Hỡi người yêu dấu, chàng đang vui đùa trong cuộc săn và giết hại rất nhiều nai. Vị đại vương ấy—hễ thấy ta—ắt sẽ đến đây; không chút nghi ngờ.

Verse 15

अन्येषां लुब्धकानां मे नास्ति प्राणभयं ध्रुवम् । ममरूपं नृपो दृष्ट्वा क्षमां नैव करिष्यति

Đối với những thợ săn khác, ta quả thật không sợ nguy đến mạng; nhưng khi nhà vua thấy hình dạng ta, người nhất định sẽ chẳng tha thứ.

Verse 16

हर्षेण महताविष्टो बाणपाणिर्धनुर्द्धरः । श्वभिर्युक्तो महातेजा लुब्धकैः परिवारितः

Bị niềm hân hoan lớn tràn ngập, vị dũng sĩ rực sáng—tay cầm tên, vai mang cung—tiến đến, có chó theo cùng và bị các thợ săn vây quanh.

Verse 17

प्रिये करिष्यते घातं ममाप्येवं न संशयः

Hỡi người yêu, không chút nghi ngờ: cũng theo cách ấy, chàng sẽ khiến ta phải chết.

Verse 18

शूकर्युवाच । यदायदा पश्यसि लुब्धकान्बहून्महावने कांत समायुधान्बहून् । एतैस्तु पुत्रैर्ममपौत्रकैः समं दूरं नु भो यासि पलायमानः

Heo nái nói: “Hỡi người yêu, hễ khi nào ngươi thấy nhiều thợ săn trong đại lâm—nhiều kẻ mang binh khí—cớ sao ngươi lại chạy trốn thật xa, cùng với các con ta và các cháu ta đây?”

Verse 19

त्यक्त्वा सुधैर्यं बलपौरुषं महन्महाभयेनापि विषण्णचेतनः । दृष्ट्वा नृपेंद्रं पुरुषोत्तमोत्तमं करोषि किं कांत वदस्वकारणम्

Bỏ đi sự can đảm vững bền, sức mạnh lớn lao và khí phách nam nhi, sao lòng ngươi lại u sầu dù hiểm nguy đang kề cận? Đã thấy Chúa tể các vua—Puruṣottama, Đấng Tối Thượng trong muôn bậc tối thượng—hỡi người thương, ngươi còn làm gì? Hãy nói rõ nguyên do.

Verse 20

तस्यास्तु वाक्यं सनिशम्य कोल उवाच तां शूकरराजौत्तरम् । यदर्थभीतोस्मि सुलुब्धकात्प्रिये दृष्ट्वा गतो दूर निशम्यशूकरान्

Nghe lời nàng, Kola đáp lại như bậc vương giữa loài heo rừng: “Hỡi người yêu, ta sợ kẻ thợ săn tham lam tột độ ấy; vừa thấy hắn, lại nghe tiếng bầy heo rừng, ta liền đi xa.”

Verse 21

सुलुब्धकाः पापकराः शठाः प्रिये कुर्वंति पापं गिरिदुर्गकंदरे । सदैव दुष्टा बहुपापचिंतका जाताश्च सर्वे परिपापिनां कुले

“Hỡi người yêu, bọn chúng tham lam tột độ, làm điều tội lỗi và đầy gian trá; chúng gây ác trong hang động và nơi hiểm yếu của thành lũy núi non. Luôn độc ác, luôn toan tính muôn điều tội, tất cả đều sinh từ dòng giống những kẻ đại tội.”

Verse 22

तेषां हि हस्तान्मरणाद्बिभेमि मृतोपि यास्यामि पुनश्च पापम् । दूरं गिरिं पर्वतकंदरं च व्रजामि कांते अपमृत्युभीतः

Ta sợ cái chết bởi tay chúng; dẫu có chết, ta cũng như lại rơi vào tội lỗi lần nữa. Vì vậy, hỡi người thương, kinh hãi cái chết yểu mệnh, ta sẽ đi thật xa—lên núi, thậm chí vào tận hang động nơi núi ấy.

Verse 23

अयं हि पुण्यो नरनाथ आगतो विश्वाधिकः केशवरूप भूपः । युद्धं करिष्ये समरे महात्मना सार्द्धं प्रिये पौरुषविक्रमेण

Vị minh vương công đức này quả đã đến—bậc quân vương vượt hơn thế gian, mang hình tướng của Keśava. Hỡi người yêu, ta sẽ cùng bậc đại hồn ấy giao chiến nơi chiến địa, với dũng lực phát sinh từ khí phách nam nhi.

Verse 24

जेष्यामि भूपं यदि स्वेन तेजसा भोक्ष्यामि कीर्तिं त्वतुलां पृथिव्याम् । तेनाहतो वीरवरेण संगरे यास्यामि लोकं मधुसूदनस्य

Nếu bằng dũng lực và oai quang của chính mình ta chinh phục được vị vua ấy, thì trên cõi đất này ta sẽ hưởng danh tiếng vô song. Còn nếu trong chiến trận ta bị vị anh hùng tối thượng kia đánh ngã, thì ta sẽ đi về cõi của Madhusūdana (Viṣṇu).

Verse 25

ममांगभूतेन पलेनमेदसा तृप्तिं परां यास्यति भूमिनाथः । तृप्ता भविष्यंति सुलोकदेवता अस्मादयंचागतो वज्रपाणिः

Với thịt và mỡ là phần thuộc chính thân ta, chúa tể của cõi đất sẽ được thỏa mãn tối thượng. Chư thiên ở các cõi lành cũng sẽ hoan hỷ mãn nguyện; và chính do lễ hiến này mà Vajrapāṇi (Indra) đã đến đây.

Verse 26

अस्यैव हस्तान्मरणं यदाभवेल्लाभश्च मे सुंदरि कीर्तिरुत्तमा । तस्माद्यशो भूमितले जगत्त्रये व्रजामि लोकं मधुसूदनस्य

Nếu cái chết đến với ta bởi chính bàn tay này, hỡi người đẹp, thì ta sẽ đạt được lợi ích cùng danh tiếng tối thượng. Vì vậy, sau khi dựng lập tiếng thơm trên cõi đất và khắp ba thế giới, ta sẽ lên đường về cõi của Madhusūdana (Viṣṇu).

Verse 27

नैवं भीतोस्मि क्षुब्धोस्मि गतोऽहं गिरिसानुषु । पापाद्भीतो गतः कांतेधर्मं दृष्ट्वा स्थितोह्यहम्

Ta chẳng hề sợ hãi như thế, cũng không xao động. Ta đã đi đến những sườn núi. Vì sợ tội lỗi, hỡi người yêu dấu, ta đã rời bước; khi chiêm kiến Dharma, quả thật ta đã đứng vững trong đó.

Verse 28

न जाने पातकं पूर्वमन्यजन्मनि चार्जितम् । येनाहं शौकरीं योनिं गतोऽहं पापसंचयात्

Ta không biết trong đời trước hay một kiếp nào khác, ta đã gây và tích tụ tội lỗi gì; bởi đống ác nghiệp ấy mà ta đã rơi vào thai của một con lợn nái.

Verse 29

क्षालयिष्याम्यहं घोरं पूर्वपातकसंचयम् । बाणोदकैर्महाघोरैः सुतीक्ष्णैर्निशितैः शतैः

Ta sẽ gột rửa đống tội lỗi đời trước thật ghê rợn—bằng hàng trăm dòng nước dữ dội, sắc bén và nhọn như mũi tên.

Verse 30

पुत्रान्पौत्रांस्तु वाराहि कन्यां कुटुंबबालकम् । गिरिं गच्छ गृहीत्वा तु मम मोहमिमं त्यज

Hỡi Vārāhī, hãy đem theo các con và cháu, con gái, cùng bọn trẻ trong gia quyến mà lên núi; và hãy dứt bỏ sự mê lầm này của ta.

Verse 31

ममस्नेहं परित्यज्य हरिरेष समागतः । अस्य हस्तात्प्रयास्यामि तद्विष्णोः परमं पदम्

Dứt bỏ sự luyến ái của ta, Hari nay đã đến. Từ bàn tay Ngài, ta sẽ ra đi đến cảnh giới tối thượng của Viṣṇu.

Verse 32

दैवेनापि ममाद्यैव स्वर्गद्वारमनुत्तमम् । उद्घाटितकपाटं तु यास्यामि सुमहादिवम्

Do chính định mệnh, hôm nay cánh cửa trời vô song đã mở cho ta—then cài đã tháo; vì thế ta sẽ lên đường đến cõi thần linh tối tôn ấy.

Verse 33

सुकलोवाच । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य शूकरस्य महात्मनः । उवाच तत्प्रिया सख्यः सीदमानांतरा तदा

Sukala nói: Nghe lời của vị Đại Hồn là Heo Rừng ấy, người bạn tri kỷ của ngài liền thốt lên khi ấy, lòng đau đáu bên trong.

Verse 34

शूकर्युवाच । यस्मिन्यूथे भवान्स्वामी पुत्रपौत्रैरलंकृतः । मित्रैश्च भ्रातृभिश्चैव अन्यैः स्वजनबांधवैः

Śūkarya nói: “Trong gia thất ấy, nơi ngài là chủ được tôn kính—được điểm trang bởi con cháu, và được vây quanh bởi bạn hữu, huynh đệ cùng các thân quyến bà con khác…”

Verse 35

त्वयैवालंकृतो यूथो भवता परिशोभते । त्वां विनायं महाभाग कीदृग्यूथो भविष्यति

Bầy đàn này chỉ được điểm trang bởi riêng ngài; nhờ ngài mà nó rạng rỡ đẹp đẽ. Ôi bậc đại phúc, nếu vắng ngài thì bầy đàn này sẽ ra sao?

Verse 36

तवैव स्वबलेनापि गर्जमानाश्च शूकराः । विचरंति गिरौ कांत तनया मम बालकाः

Chỉ nhờ sức lực của chính ngài, những con lợn rừng gầm vang ấy lang thang trên núi, ôi người yêu dấu; chúng là các con trai của ta, là những đứa bé của ta.

Verse 37

कंदान्मूलान्सुभक्षंति निर्भयास्तव तेजसा । दुर्गेषु वनकुंजेषु ग्रामेषु नगरेषु च

Nhờ uy lực ánh quang của ngài, chúng ăn các củ và rễ ngon lành mà không hề sợ hãi—dù ở nơi hiểm trở, trong lùm rừng, tại thôn làng hay chốn thành thị.

Verse 38

न कुर्वंति भयं तीव्रं सिंहानामिह पर्वते । मनुष्याणां महाबाहो पालितास्तव तेजसा

Hỡi bậc đại lực, trên ngọn núi này sư tử không gây nỗi kinh hãi dữ dội cho loài người, vì họ được che chở bởi uy quang của ngài.

Verse 39

त्वया त्यक्ता अमी सर्वे बालका मम दारकाः । दीनाश्चैवाकुलाश्चैव भविष्यंति विचेतनाः

Nếu ngài bỏ rơi họ, thì tất cả những đứa trẻ này—các con trai của ta—sẽ trở nên khốn khổ và rối bời, sống như kẻ không nơi nương tựa, dường như mất cả tri giác.

Verse 40

नित्यमेव सुखं वर्त्म गत्वा पश्यंति बालकाः । पतिहीना यथा नारी शोभते नैव शोभना

Trẻ thơ, khi đi theo con đường luôn dễ dàng và êm ái, chỉ nhìn thấy điều phía trước; như người phụ nữ không có chồng, dẫu đẹp cũng chẳng thật sự rạng ngời.

Verse 41

अलंकृता यथा दिव्यैरलंकारैः सकांचनैः । परिच्छदै रत्नवस्त्रैः पितृमातृसहोदरैः

Tựa như được điểm trang bằng những trang sức thần diệu bằng vàng, lại đầy đủ đồ dùng cao quý và y phục như châu báu—cùng với cha, mẹ và anh chị em ruột.

Verse 42

श्वश्रूश्वशुरकैश्चान्यैः पतिहीना न भाति सा । चंद्रहीना यथा रात्री पुत्रहीनं यथा कुलम्

Dẫu được mẹ chồng, cha chồng và các thân quyến khác vây quanh, người phụ nữ không có chồng vẫn chẳng rạng ngời—như đêm không trăng, như dòng tộc không con trai.

Verse 43

दीपहीनं यथा गेहं नैव भाति कदाचन । त्वां विनायं तथा यूथो नैव शोभेत मानद

Như ngôi nhà không có đèn thì chẳng bao giờ sáng, cũng vậy, hội chúng này sẽ không thể trang nghiêm nếu thiếu ngài, hỡi đấng ban danh dự.

Verse 44

आचारेण विना मर्त्यो ज्ञानहीनो यतिर्यथा । मंत्रहीनो यथा राजा तथायं नैव शोभते

Kẻ phàm nhân không có hạnh kiểm đúng đắn thì như vị ẩn sĩ thiếu trí tuệ chân thật; và như bậc quân vương không có lời mưu lược hiền minh—người ấy cũng chẳng hề rạng ngời.

Verse 45

कैवर्तेन विना नौर्वा संपूर्णा परिसागरे । न भात्येवं यथा सार्थः सार्थवाहेन वै विना

Không có người lái đò, dù thuyền có trang bị đầy đủ cũng chẳng thể thành công giữa biển cả mênh mông; cũng vậy, đoàn lữ hành không thể hưng thịnh nếu thiếu người dẫn đoàn.

Verse 46

सेनाध्यक्षेण च विना यथा सैन्यं न भाति च । त्वां विना वै तथा सैन्यं शूकराणां महामते

Như đạo quân không thể rạng danh hay thành công nếu thiếu vị thống soái, cũng vậy, hỡi bậc đại trí, không có ngài thì đạo quân lợn rừng này cũng chỉ là vô dụng, chẳng có uy quang.

Verse 47

दीनो भविष्यति तथा वेदहीनो यथा द्विजः । मयि भारं कुटुंबस्य विनिवेश्य प्रगच्छसि

Người ấy sẽ trở nên khốn cùng, như bậc nhị sinh bị lìa mất Veda. Còn ngài, đặt gánh nặng gia quyến lên tôi rồi lại ra đi.

Verse 48

मरणं सुलभं ज्ञात्वा का प्रतिज्ञा तवेदृशी । त्वां विनाहं न शक्नोमि धर्तुं प्राणान्प्रियेश्वर

Biết rằng cái chết dễ dàng ập đến, lời thệ nguyện ấy của ngài là thế nào? Không có ngài, hỡi đấng phu quân yêu dấu, tôi chẳng thể giữ nổi hơi thở của chính mình.

Verse 49

त्वयैव सहिता स्वर्गं भूमिं वाथ महामते । नरकं वापि भोक्ष्यामि सत्यंसत्यं वदाम्यहम्

Hỡi bậc đại tâm, chỉ cùng với ngài mà thôi, ta sẽ trải qua cõi trời hay cõi đất—dẫu cả địa ngục nữa. Thật vậy, thật vậy, ta nói lời chân thật.

Verse 50

त्वं वा पुत्रांस्तुपौत्रांस्तु गृहीत्वा यूथमुत्तमम् । आवां व्रजाव यूथेश दुर्गमेवं सुकंदरम्

“Hoặc ngài—đưa theo các con và các cháu, gom một bầy đàn ưu tú—hỡi thủ lĩnh bầy đàn, hãy đến nơi khó tới mà mỹ lệ này; hoặc chỉ hai ta cùng đi.”

Verse 51

जीवितव्यं परित्यज्य रणाय परिगम्यते । तत्र को दृश्यते लाभो मरणे वद सांप्रतम्

Bỏ điều đáng sống mà lao vào chiến trận. Ở đó, trong cái chết, thấy được lợi ích gì chăng? Hãy nói rõ cho ta ngay lúc này.

Verse 52

वाराह उवाच । वीराणां त्वं न जानासि सुधर्मं शृणु सांप्रतम् । युद्धार्थिना हि वीरेण वीरं गत्वा प्रयाचितम्

Varāha nói: “Ngươi chưa biết chính pháp chân thật của bậc anh hùng; hãy nghe đây. Người anh hùng cầu chiến sẽ đến trước một anh hùng khác và theo nghi lễ mà thỉnh cầu, phát lời thách đấu.”

Verse 53

देहि मे योधनं संख्ये युद्धार्थ्यहं समागतः । परेण याचितं युद्धं न ददाति यदा नरः

“Hãy ban cho ta cuộc chiến nơi chiến địa; ta đến đây vì cầu chiến. Khi một người khước từ trận đấu được kẻ khác thỉnh cầu, …”

Verse 54

कामाल्लोभाद्भयाद्वापि मोहाद्वा शृणु वल्लभे । कुंभीपाके तु नरके वसेद्युगसहस्रकम्

Dù vì dục vọng, tham lam, sợ hãi hay mê muội—hỡi người yêu dấu, hãy nghe—kẻ làm như vậy sẽ ở địa ngục Kumbhīpāka suốt một nghìn yuga.

Verse 55

क्षत्रियाणां परो धर्मो युद्धं देयं न संशयः । तद्युद्धं दीयमानेन रणभूमिगतेन वै

Đối với kṣatriya, dharma tối thượng là dâng hiến chiến trận—không còn nghi ngờ. Và chiến trận ấy quả thật phải do người đã bước vào chiến địa mà trao ra.

Verse 56

निर्जितं तु परं तत्र यशःकीर्त्तिं प्रभुंजते । स वा हतो युध्यमानः पौरुषेणातिनिर्भयः

Dẫu bị bại trận nơi ấy, họ vẫn đạt được danh dự và tiếng thơm tối thượng. Quả thật, người bị giết khi đang chiến đấu—nhờ dũng lực và sự vô úy tột bậc—vẫn nhận lấy vinh quang ấy.

Verse 57

वीरलोकमवाप्नोति दिव्यान्भोगान्प्रभुंजते । यावद्वर्षसहस्राणां विंशत्येकां प्रिये शृणु

Người ấy đạt đến Vīraloka, cõi của các dũng sĩ, và hưởng thụ lạc thú thiên giới—hỡi người yêu dấu, hãy nghe—trong hai mươi mốt nghìn năm.

Verse 58

वीरलोके वसेत्तावद्देवाचारैर्महीयते । मनुपुत्रः समायात अयं वीरो न संशयः

Người ấy cư ngụ tại Vīraloka bấy lâu và được tôn vinh theo nghi lễ cùng phong tục của chư thiên. Vị dũng sĩ này đã đến như con của Manu—không còn nghi ngờ.

Verse 59

संग्रामं याचमानस्तु युद्धं देयं मया ध्रुवम् । युद्धातिथिः समायातो विष्णुरूपः सनातनः

Khi có người cầu xin giao chiến, ta nhất định phải ban cho trận chiến ấy. “Vị khách của chiến trận” đã đến—Đấng vĩnh cửu, mang hình tướng Viṣṇu.

Verse 60

सत्कारो युद्धरूपेण कर्तव्यश्च मया शुभे । शूकर्युवाच । यदा युद्धं त्वया देयं राज्ञे चैव महात्मने

Hỡi người cát tường, ta phải dâng sự tiếp đãi xứng đáng dưới hình thức chiến đấu. Śūkarī nói: “Khi ngươi phải ban trận chiến cho nhà vua, bậc đại tâm ấy nữa…”

Verse 61

ततोऽहं पौरुषं कांत पश्यामि तव कीदृशम् । एवमुक्त्वा प्रियान्पुत्रान्समाहूय त्वरान्विता

Vậy thì, hỡi người yêu dấu, ta sẽ xem dũng lực nam nhi của ngươi thực là thế nào. Nói xong, nàng vội vã triệu gọi các con trai yêu quý của mình.

Verse 62

उवाच पुत्रका यूयं शृणुध्वं वचनं मम । युद्धातिथिः समायातो विष्णुरूपः सनातनः

Ông nói: “Hỡi các con, hãy nghe lời ta. Vị khách của chiến trận đã đến—Đấng vĩnh cửu, mang hình tướng Viṣṇu.”

Verse 63

मया तत्र प्रगंतव्यं यत्रायं हि गमिष्यति । यावत्तिष्ठति वै नाथो भवतां प्रतिपालकः

Ta phải đến nơi mà quả thật người ấy sẽ đi tới, chừng nào Đức Chúa—Đấng hộ trì của các con—còn lưu lại nơi đây.

Verse 64

यूयं गच्छत वै दूरं दुर्गं गिरिगुहामुखम् । सुखं जीवत मे वत्सा वर्जयित्वा सुलुब्धकान्

Các con hãy đi thật xa—đến pháo đài trên núi hiểm trở nơi cửa hang. Hỡi các con yêu dấu của mẹ, hãy sống an vui, tránh xa bọn thợ săn hung ác.

Verse 65

मया तत्रैव गंतव्यं यत्रैष हि गमिष्यति । भवतां श्रेष्ठोऽयं भ्राता यूथरक्षां करिष्यति

Ta cũng phải đến chính nơi ấy, nơi người kia quả thật sẽ đi. Người anh em này của các con—bậc ưu tú nhất trong các con—sẽ bảo hộ đàn bầy.

Verse 66

एते पितृव्यकाः सर्वे भवतां त्राणकारकाः । दूरं प्रयात वै सर्वे मां विहाय सुपुत्रकाः

Tất cả các thúc phụ (bên nội) này đều là bậc che chở và cứu hộ cho các con. Thế nhưng họ đều đã đi xa, bỏ ta lại phía sau—hỡi những người con hiền.

Verse 67

पुत्रा ऊचुः । अयं हि पर्वतश्रेष्ठो बहुमूलफलोदकः । भयं तु कस्य वै नास्ति सुखं जीवनमस्ति वै

Các người con thưa: “Quả thật đây là ngọn núi thượng hạng, dồi dào rễ củ, trái quả và nguồn nước. Nhưng thật ra ai mà chẳng có sợ hãi? Dẫu vậy, đời sống nơi đây vẫn an ổn.”

Verse 68

युवाभ्यां हि अकस्माद्वै इदमुक्तं भयंकरम् । तन्नो हि कारणं मातर्वद सत्यमिहैव हि

Hai người đã bỗng dưng nói ra những lời đáng sợ này. Vì thế, hỡi Mẹ, xin hãy nói cho chúng con biết nguyên do chân thật—ngay tại đây và ngay lúc này.

Verse 69

शूकर्युवाच । अयं राजा महारौद्रः कालरूपः समागतः । क्रीडते मृगया लुब्धो मृगान्हत्वा बहून्वने

Śūkarī nói: “Vị vua này cực kỳ hung bạo, mang hình tướng của Kāla (Thời gian/Tử thần) đã đến. Vì tham vui cuộc săn, ông ta đắm mình trong việc đi săn, giết hại vô số thú rừng nơi sơn lâm.”

Verse 70

इक्ष्वाकुर्नाम दुर्धर्षो मनुपुत्रो महाबलः । संहरिष्यति कालोऽयं दूरं यात सुपुत्रकाः

“Có một người con của Manu tên là Ikṣvāku, đại lực và không thể khuất phục. Kāla này sẽ gây nên sự hủy diệt—hỡi các con yêu dấu, hãy đi xa.”

Verse 71

पुत्रा ऊचुः । मातरं पितरं त्यक्त्वा यः प्रयाति स पापधीः । महारौद्रं सुघोरं तु नरकं प्रतिपद्यते

Các người con nói: “Ai ra đi mà bỏ mẹ bỏ cha là kẻ trí hiểu tội lỗi; người ấy sa vào địa ngục cực kỳ ghê rợn mang tên Mahāraudra.”

Verse 72

मातुः पुण्यं पयः पीत्वा पुष्टो भवति निर्घृणः । मातरं पितरं त्यक्त्वा यः प्रयाति सुदुर्बलः

“Uống dòng sữa mẹ đầy công đức, người ta được nuôi lớn và trở nên mạnh mẽ, vậy mà lại hóa vô tình. Ai bỏ mẹ bỏ cha mà ra đi, thật hèn kém và khốn cùng.”

Verse 73

पूयं नरकमेतीह कृमिदुर्गंधसंकुलम् । मातुस्तस्मान्न यास्यामो गुरुं त्यक्त्वा इहैव च

“Ở đời này, người ta đi đến địa ngục của mủ, đầy dòi bọ và mùi hôi thối. Vì thế, chúng ta sẽ không đến với mẹ khi đã bỏ rơi vị guru—ngay trong đời này cũng không.”

Verse 74

एवं विषादः संजातस्तेषां धर्मार्थसंयुतः । व्यूहं कृत्वा स्थिताः सर्वे बलतेजः समाकुलाः

Vì thế, trong họ dấy lên nỗi sầu muộn gắn liền với suy tư về dharma và artha. Rồi tất cả bày trận (vyūha) mà đứng vững, sức mạnh và tejas bừng cháy trong lòng.

Verse 75

साहसोत्साहसंपन्नाः पश्यंति नृपनंदनम् । नदंतः पौरुषैर्युक्ताः क्रीडमाना वने तदा

Được ban đầy dũng khí và nhiệt tâm, họ nhìn thấy hoàng tử. Mang khí phách nam nhi, họ gầm vang, và khi ấy đang vui đùa trong rừng.