Adhyaya 35

Verse 1

ऑपन-माज बछ। ्-ज:डिअ षट्त्रिशो5ध्याय: कर्णका युद्धके लिये प्रस्थान और शल्यसे उसकी बातचीत दुर्योधन उवाच अयं ते कर्ण सारथ्यं मद्रराज: करिष्यति । कृष्णादभ्यधिको यन्ता देवेशस्येव मातलि:,दुर्योधन बोला--कर्ण! ये मद्रराज शल्य तुम्हारा सारथ्यकर्म करेंगे। देवराज इन्द्रके सारथि मातलिके समान ये श्रीकृष्णसे भी श्रेष्ठ रथसंचालक हैं

Duryodhana nói: “Hỡi Karṇa, quốc vương xứ Madra, Śalya, sẽ làm xa phu cho ngươi. Như Mātali là người đánh xe của Indra, chúa tể chư thiên, thì ông ấy cũng là bậc điều khiển chiến xa—thậm chí còn vượt cả Kṛṣṇa về tài đánh xe.”

Verse 2

यथा हरिहयैर्युक्ते संगृह्नाति स मातलि: । शल्यस्तथा तवाद्यायं संयन्ता रथवाजिनाम्‌,जैसे मातलि इन्द्रके घोड़ोंसे जुते हुए रथकी बागडोर सँभालते हैं, उसी प्रकार ये तुम्हारे रथके घोड़ोंको काबूमें रखेंगे

Duryodhana nói: “Như Mātali nắm chặt dây cương và điều khiển chiến xa của Indra, vốn được thắng bởi những tuấn mã sắc vàng nâu, thì hôm nay Śalya sẽ làm người đánh xe, kềm giữ và dẫn dắt đàn ngựa của chiến xa ngươi.”

Verse 3

योधे त्वयि रथस्थे च मद्रराजे च सारथौ । रथश्रेष्ठो ध्रुवं संख्ये पार्थानभिभविष्यति,जब तुम योद्धा बनकर रथपर बैठोगे और मद्रराज शल्य सारथिके रूपमें प्रतिष्ठित होंगे, उस समय वह श्रेष्ठ रथ निश्चय ही युद्धस्थलमें कुन्तीपुत्रोंकी पराजित कर देगा

Duryodhana nói: “Khi ngươi, với tư cách chiến sĩ, ngồi trên chiến xa, và khi vua xứ Madra là Śalya được đặt làm người đánh xe, thì chiến xa tối thượng ấy hẳn sẽ, giữa cơn binh đao, khuất phục các con của Pṛthā.”

Verse 4

संजय उवाच ततो दुर्योधनो भूयो मद्रराजं तरस्विनम्‌ | उवाच राजन संग्रामे<ध्युषिते पर्युपस्थिते,संजय कहते हैं--राजन्‌! तदनन्तर दुर्योधनने प्रातःकाल युद्ध उपस्थित होनेपर पुनः वेगशाली मद्रराज शल्यसे कहा--

Sañjaya thưa: Bấy giờ Duryodhana lại lên tiếng với vị vua hùng dũng xứ Madra là Śalya: “Tâu Đại vương, nay trận chiến đã kề bên, ngày giao tranh đã rạng…”

Verse 5

कर्णस्य यच्छ संग्रामे मद्रराज हयोत्तमान्‌ । त्वयाभिगुप्तो राधेयो विजेष्यति धनंजयम्‌,“मद्रराज! आप संग्राममें कर्णके इन उत्तम घोड़ोंको वशमें कीजिये। आपसे सुरक्षित होकर राधापुत्र कर्ण निश्चय ही अर्जुनको जीत लेगा”

Sañjaya thưa: “Tâu vua xứ Madra, xin hãy kềm giữ vững vàng những tuấn mã của Karṇa trong trận chiến. Được ngài che chở, Rādheya (Karṇa) ắt sẽ đánh bại Dhanañjaya (Arjuna).”

Verse 6

इत्युक्तो रथमास्थाय तथेति प्राह भारत । शल्ये<भ्युपगते कर्ण: सारथिं सुमनाब्रवीत्‌

Sañjaya thưa: Được nói như vậy, Karṇa bước lên chiến xa và đáp: “Được, hỡi Bhārata.” Khi Śalya tiến lại gần, Karṇa—tâm trí đã an định—liền nói với người đánh xe của mình.

Verse 7

त्वं सूत स्यन्दनं महां कल्पयेत्यसकृत्‌ त्वरन्‌ । भारत! दुर्योधनके ऐसा कहनेपर शल्यने रथका स्पर्श करके कहा--“तथास्तु।” जब शल्यने सारथि होना पूर्णरूपसे स्वीकार कर लिया, तब कर्णने प्रसन्नचित्त होकर बारंबार अपने पूर्व सारथिसे शीघ्रतापूर्वक कहा--'सूत! तुम मेरा रथ सजाकर तैयार करो” ।। ६३ || ततो जैत्रं रथवरं गन्धर्वनगरोपमम्‌

Sañjaya nói: Karṇa vội vã, hết lần này đến lần khác bảo người đánh xe: “Hỡi Sūta, hãy sửa soạn cỗ chiến xa lớn của ta.” Hỡi Bharata! Khi Duryodhana nói như vậy, Śalya chạm tay vào chiến xa và đáp: “Được như thế.” Khi Śalya đã hoàn toàn nhận lấy vai trò người đánh xe, Karṇa lòng đầy hoan hỷ lại nhiều lần thúc giục người đánh xe cũ của mình chuẩn bị chiến xa ngay lập tức. Rồi người ta đem ra cỗ chiến xa tuyệt hảo, mang điềm thắng trận, rực rỡ như một thành trì của các Gandharva.

Verse 8

विधिवत्‌ कल्पितं भद्र|ं जयेत्युक्त्वा न्यवेदयत्‌ । तब सारथिने गन्धर्वनगरके समान विशाल, विजयशील श्रेष्ठ और मंगलकारक रथको विधिपूर्वक सुसज्जित करके सूचित किया--'स्वामिन्‌! आपकी जय हो! रथ तैयार है” ।। ७ ई || त॑ रथं रथिनां श्रेष्ठ: कर्णो5 भ्यर्च्य यथाविधि,समीपस्थं मद्रराजमारोह त्वमथाब्रवीत्‌ । रथियोंमें श्रेष्ठ कर्णने वेदज्ञ पुरोहितद्वारा पहलेसे ही जिसका मांगलिक कृत्य सम्पन्न कर दिया गया था, उस रथकी विधिपूर्वक पूजा और प्रदक्षिणा की। तत्पश्चात्‌ सूर्यदेवका प्रयत्नपूर्वक उपस्थान करके पास ही खड़े हुए मद्रराजसे कहा--'पहले आप रथपर बैठिये'

Sañjaya nói: Karṇa, bậc nhất trong hàng chiến sĩ xa, đã kính lễ cỗ chiến xa ấy đúng theo nghi thức. Rồi ông nói với vua xứ Madra đang đứng gần: “Xin ngài lên xe trước.” Cảnh ấy cho thấy trong doanh trại, ngay trước ngưỡng bạo liệt, người ta vẫn khăng khăng giữ phép lành và thể diện công khai: sự đúng nghi lễ, lòng kính trọng thứ bậc, và khát vọng chiến thắng được dệt vào đạo lý vương quyền khi trận chiến sắp lại bùng lên.

Verse 9

सम्पादितं ब्रह्मविदा पूर्वमेव पुरोधसा । कृत्वा प्रदक्षिणं यत्नादुपस्थाय च भास्करम्‌

Sañjaya nói: Mọi sự đã được sắp đặt từ trước nhờ vị quốc sư—bậc thông hiểu thánh điển—rồi Karṇa cẩn trọng làm lễ đi vòng bên phải (pradakṣiṇā) và đứng hầu kính cẩn trước Thần Mặt Trời. Cảnh ấy nhấn mạnh sự nương tựa của người chiến sĩ vào lời chỉ dẫn đã được thánh hóa và vào lòng sùng kính kỷ luật trước khi bước vào hành động hiểm nguy.

Verse 10

तत: कर्णस्य दुर्धर्ष स्यन्दनप्रवरं महत्‌

Sañjaya nói: Rồi hiện ra chiến xa lớn và bậc nhất của Karṇa—một cỗ xe mênh mông, đáng sợ, khiến kẻ thù khó bề công phá—báo hiệu sức mạnh chiến trận đang được đẩy lên cao, và niềm kiêu hãnh võ công tiếp tục thúc cuộc chiến lao về phía trước.

Verse 11

ततः शल्यदश्रितं दृष्टवा कर्ण: स्वं रथमुत्तमम्‌

Sañjaya nói: Rồi Karṇa, thấy chiến xa tuyệt hảo của mình nay ở dưới tay Śalya, liền hướng tâm về nó—một điềm gở rằng ngay cả phương tiện chiến tranh tinh diệu nhất cũng tùy thuộc vào sự vững vàng và lòng trung tín của kẻ cầm cương.

Verse 12

तावेकरथमारूढावादित्याग्निसमत्विषौ

Sañjaya nói: Hai người ấy cùng đứng trên một chiến xa, rực sáng với hào quang ngang mặt trời và lửa—một hình tượng của sức mạnh chiến trận được cô tụ, khi những căng thẳng đạo lý và mưu lược của cuộc chiến ngày càng sắc bén.

Verse 13

संस्तूयमानौ तौ वीरौ तदास्तां द्युतिमत्तमौ

Sañjaya nói: Khi ấy, hai dũng sĩ ấy—đang được tán dương—đứng ra hiển lộ, rạng rỡ nhất giữa loài người; vinh quang của họ càng bừng sáng bởi lời ca tụng giữa bầu không khí chiến tranh đầy điện tích.

Verse 14

₹< ॥0७7758 [ ण्ज्ट्रः «7 ५5 स शल्यसंगृहीताश्वे रथे कर्ण: स्थितो बभौ

Sañjaya nói: Khi Śalya nắm dây cương điều khiển đàn ngựa, Karṇa đứng vững trên chiến xa và tỏa sáng—sẵn sàng giao chiến; uy lực của chàng được đặt trong khuôn phép của sự điều ngự nghiêm cẩn và bổn phận nghiệt ngã của chiến tranh.

Verse 15

आस्थित: स रथश्रेष्ठ कर्ण: शरगभस्तिमान्‌

Sañjaya nói: Rồi Karṇa, bậc nhất trong hàng chiến sĩ xa chiến, đứng vững—đôi tay như rực sáng bởi mưa tên—sẵn sàng giao chiến. Câu này nhấn mạnh ý chí không lay chuyển và võ công của chàng vào khoảnh khắc then chốt của cuộc chiến.

Verse 16

त॑ं रथस्थं महाबाहुं युद्धायामिततेजसम्‌,कुरुष्वाधिरथे वीर मिषतां सर्वधन्विनाम्‌ | युद्धके लिये रथपर बैठे हुए अमिततेजस्वी महाबाहु राधापुत्र कर्णसे दुर्योधनने इस प्रकार कहा--“वीर! अधिरथकुमार! युद्धस्थलमें द्रोणाचार्य और भीष्म भी जिसे न कर सके, वही दुष्कर कर्म तुम सम्पूर्ण धनुर्धरोंके देखते-देखते कर डालो

Sañjaya nói: “Hỡi dũng sĩ, con của Adhiratha!” Khi Karṇa—bậc đại lực, rực rỡ khôn lường—ngồi trên chiến xa sẵn sàng giao chiến, Duryodhana nói với chàng như sau: “Hãy làm, ngay trước mắt mọi cung thủ, việc khó nhọc trên chiến địa mà ngay cả Droṇa và Bhīṣma cũng không thể hoàn thành.”

Verse 17

दुर्योधनस्तु राधेयमिदं वचनमत्रवीत्‌ । अकृतं द्रोणभीष्माभ्यां दुष्करं कर्म संयुगे

Sañjaya nói: Khi ấy Duryodhana cất lời với Radheya (Karna): “Trong chiến trận vẫn còn một việc làm ghê gớm chưa thành—một việc mà ngay cả Droṇa và Bhīṣma cũng không thể hoàn tất.”

Verse 18

मनोगतं मम हाासीद्‌ भीष्मद्रोणी महारथौ

Sañjaya nói: “Than ôi, trong lòng ta vẫn xem Bhīṣma và Droṇa—hai vị đại chiến xa—là những trụ cột quyết định của phe ta.”

Verse 19

ताभ्यां यदकृतं वीर वीरकर्म महामृथे

Sañjaya nói: “Hỡi dũng sĩ—người làm nên những việc dũng liệt—điều mà hai vị ấy không làm trọn được trong đại chiến ấy…?”

Verse 20

गृहाण धर्मराजं वा जहि वा त्वं धनंजयम्‌

Sañjaya nói: “Hoặc bắt sống Dharmarāja (Yudhiṣṭhira), hoặc nếu không thì ngươi—Dhanañjaya (Arjuna)—hãy hạ sát ông ta.”

Verse 21

जयश्न ते>स्तु भद्रं ते प्रयाहि पुरुषर्षभ

Sañjaya nói: “Nguyện chiến thắng và điềm lành thuộc về ngươi. Hãy tiến lên, hỡi bậc nhất trong loài người.”

Verse 22

पाण्डुपुत्रस्य सैन्यानि कुरु सर्वाणि भस्मसात्‌ | 'पुरुषप्रवर! तुम्हारी जय हो। कल्याण हो। अब तुम जाओ और पाण्डुपुत्रकी सारी सेनाओंको भस्म करो ।। ततस्तूर्यसहस्राणि भेरीणामयुतानि च

Sañjaya nói: “Hãy thiêu rụi toàn bộ quân đội của con trai Pāṇḍu thành tro. Hỡi bậc tối thượng trong hàng nam tử, chiến thắng thuộc về ngươi; điềm lành hãy đến với ngươi. Nay hãy tiến đi và biến toàn thể đạo quân của các Pāṇḍava thành tro bụi.” Rồi tức thì, hàng nghìn tiếng kèn và hàng vạn tiếng trống lớn vang dậy—một làn sóng tán dương chiến trận đầy điềm gở.

Verse 23

प्रतिगृह्म तु तद्‌ वाक्‍्यं रथस्थो रथसत्तम:

Sañjaya nói: Nghe lời ấy, bậc tối thượng trong hàng chiến xa, đứng trên cỗ xe của mình, liền tiếp nhận và đáp lại đúng phong thái của một dũng sĩ cao quý—tỏ rõ sự thuận theo và sẵn sàng giữa sức nặng đạo lý của chiến trường.

Verse 24

अभ्यभाषत राधेय: शल्यं युद्धविशारदम्‌ | चोदयाश्वान्‌ महाबाहो यावद्धन्मि धनंजयम्‌

Sañjaya nói: Rồi Rādheya (Karna) cất lời với Śalya, bậc tinh thông chiến trận: “Hỡi người tay mạnh, hãy thúc ngựa—cho đến khi ta hạ sát Dhanañjaya (Arjuna).”

Verse 25

भीमसेनं यमौ चोभौ राजानं च युधिष्ठिरम्‌ । रथपर बैठे हुए रथियोंमें श्रेष्ठ राधापुत्र कर्णने दुर्योधनके उस आदेशको शिरोधार्य करके युद्धकुशल राजा शल्यसे कहा--“महाबाहो! मेरे घोड़ोंको बढ़ाइये, जिससे कि मैं अर्जुन, भीमसेन, दोनों भाई नकुल-सहदेव तथा राजा युधिष्ठिरका वध कर सकूँ ।। २३-२४ $ || अद्य पश्यतु मे शल्य बाहुवीर्य धनंजय:

Sañjaya nói: Karṇa, con trai của Rādhā—bậc nhất trong hàng chiến xa—đón nhận mệnh lệnh của Duryodhana như một bổn phận phải gánh, rồi thưa với vua Śalya, người tinh thông chiến trận: “Hỡi người tay mạnh, hãy thúc ngựa của ta, để ta có thể giết Arjuna, Bhīmasena, hai anh em song sinh Nakula và Sahadeva, cùng vua Yudhiṣṭhira.”

Verse 26

अद्य क्षेप्स्याम्यहं शल्य शरान्‌ परमतेजनान्‌

Sañjaya nói: “Hôm nay, hỡi Śalya, ta sẽ phóng ra những mũi tên rực sáng vô song.”

Verse 27

शल्य उवाच सूतपुत्र कथं नु त्वं पाण्डवानवमन्यसे,शल्यने कहा--सूतपुत्र! तुम पाण्डवोंकी अवहेलना कैसे करते हो। वे सब-के-सब तो सम्पूर्ण अस्त्रोंके ज्ञाता, महाधनुर्धर, महाबलवान, युद्धसे पीछे न हटनेवाले, अजेय तथा सत्यपराक्रमी हैं

Śalya nói: “Hỡi con của người đánh xe, sao ngươi lại dám khinh miệt các Pāṇḍava?” Bởi lẽ họ đều là bậc tinh thông mọi binh khí, những đại cung thủ, sức mạnh phi thường, kiên định nơi chiến trận, khó bề khuất phục, và vững bền trong dũng khí chân chính.

Verse 28

सर्वास्त्रज्ञान्‌ महेष्वासान्‌ सर्वानेव महाबलान्‌ । अनिवर्तिनो महाभागानजय्यान्‌ सत्यविक्रमान्‌,शल्यने कहा--सूतपुत्र! तुम पाण्डवोंकी अवहेलना कैसे करते हो। वे सब-के-सब तो सम्पूर्ण अस्त्रोंके ज्ञाता, महाधनुर्धर, महाबलवान, युद्धसे पीछे न हटनेवाले, अजेय तथा सत्यपराक्रमी हैं

Śalya nói: “Họ đều tinh thông mọi binh khí, là những đại cung thủ, sức mạnh vô song—không lùi bước nơi chiến địa, vừa được phúc phần vừa đáng sợ, khó bề khuất phục, và kiên định trong dũng khí chân thật.”

Verse 29

अपि संतनयेयुर्ये भयं साक्षाच्छतक्रतो: । यदा श्रोष्यसि निर्घोषं विस्फूर्जितमिवाशने:

Śalya nói: “Ngay cả những kẻ có thể xua tan nỗi sợ—nỗi sợ như hiện hữu trước mắt, tựa nỗi kinh hãi do Śatakratu (Indra) gieo xuống—cũng sẽ chùn bước khi ngươi nghe tiếng gầm ghê rợn ấy, vang như tiếng sét của lưỡi lôi.”

Verse 30

यदा द्रक्ष्यसि भीमेन कुज्जरानीकमाहवे

Śalya nói: “Khi giữa chiến địa ngươi thấy Bhīma nghiền nát đội tượng binh, bấy giờ ngươi sẽ hiểu sức nặng thật sự của uy lực ấy, và hiểm họa của việc coi thường cơn phẫn nộ chính nghĩa khi đã bùng lên trong chiến tranh.”

Verse 31

यदा द्रक्ष्यसि संग्रामे धर्मपुत्रं यमौ तथा,जब तुम्हें यह दिखायी देगा कि संग्राममें धर्मपुत्र युधिष्ठिर, नकुल-सहदेव तथा अन्यान्य दुर्जय भूपाल बड़ी शीघ्रताके साथ हाथ चला रहे हैं, अपने तीखे बाणोंद्वारा आकाभमें मेघोंकी छायाके समान छाया कर रहे हैं, निरन्तर बाण-वर्षा करते और शत्रुओंका संहार किये डालते हैं, तब तुम ऐसी बातें मुंहले न निकाल सकोगे

Śalya nói: “Khi trên chiến trường ngươi thấy Dharmaputra Yudhiṣṭhira cùng hai người em song sinh—ra tay mau lẹ, khó bề khuất phục—những mũi tên sắc bén của họ che rợp bầu trời như bóng mây, tuôn xuống một cơn mưa tên không dứt và chém ngã quân thù, thì ngươi sẽ không còn thốt nổi những lời khoác lác như thế nữa.”

Verse 32

शितै: पृषत्कै: कुर्वाणानभ्रच्छायामिवाम्बरे । अस्यतः: क्षिण्वतश्नारील्लघुहस्तान्‌ दुरासदान्‌ | पार्थिवानपि चान्यांस्त्वं तदा नैवं वदिष्यसि,जब तुम्हें यह दिखायी देगा कि संग्राममें धर्मपुत्र युधिष्ठिर, नकुल-सहदेव तथा अन्यान्य दुर्जय भूपाल बड़ी शीघ्रताके साथ हाथ चला रहे हैं, अपने तीखे बाणोंद्वारा आकाभमें मेघोंकी छायाके समान छाया कर रहे हैं, निरन्तर बाण-वर्षा करते और शत्रुओंका संहार किये डालते हैं, तब तुम ऐसी बातें मुंहले न निकाल सकोगे

Śalya nói: “Khi ngươi thấy những bậc vương giả khó bề xâm phạm—tay nhanh như gió—phóng ra những mũi tên sắc bén khiến bầu trời như bị phủ một bóng mây, mưa tên không dứt và chém ngã quân thù, thì ngươi sẽ không còn có thể buông lời khoác lác như thế nữa. Khi Dharmaputra Yudhiṣṭhira, Nakula, Sahadeva và các bậc quân vương bất khả khuất khác hiện rõ đang tung hoành nơi chiến địa, lòng kiêu mạn của ngươi sẽ bị chặn lại trước thực tại của chí nguyện theo dharma và sức mạnh võ công của họ.”

Verse 33

संजय उवाच अनादृत्य तु तद्‌ वाक्‍्यं मद्रराजेन भाषितम्‌ | याहीत्येवाब्रवीत्‌ कर्णो मद्रराज॑ तरस्विनम्‌,संजय कहते हैं--राजन्‌! मद्रराजकी कही हुई उस बातकी उपेक्षा करके कर्णने उन वेगशाली मद्रनरेशसे कहा--“चलिये, चलिये'

Sañjaya nói: Bỏ ngoài tai lời của vua xứ Madra, Karṇa chỉ nói với vị quân vương Madra nhanh mạnh ấy: “Đi—tiến lên.”

Verse 35

इस प्रकार श्रीमह्ा भारत कर्णपर्वमें शल्यके सारथिकर्मको स्वीकार करनेसे सम्बन्ध रखनेवाला पैंतीसवाँ अध्याय पूरा हुआ

Như vậy kết thúc chương thứ ba mươi lăm của Karṇa Parva trong Śrī Mahābhārata, nói về việc Śalya chấp nhận phận sự làm người đánh xe và những hệ lụy của điều ấy.

Verse 36

इति श्रीमहाभारते कर्णपर्वणि शल्यसंवादे षट्त्रिंशो5ध्याय:

Như vậy kết thúc chương thứ ba mươi sáu của Karṇa Parva trong Śrī Mahābhārata, thuộc phần đối thoại với Śalya, do Sañjaya thuật lại.

Verse 96

समीपस्थं मद्रराजमारोह त्वमथाब्रवीत्‌ । रथियोंमें श्रेष्ठ कर्णने वेदज्ञ पुरोहितद्वारा पहलेसे ही जिसका मांगलिक कृत्य सम्पन्न कर दिया गया था, उस रथकी विधिपूर्वक पूजा और प्रदक्षिणा की। तत्पश्चात्‌ सूर्यदेवका प्रयत्नपूर्वक उपस्थान करके पास ही खड़े हुए मद्रराजसे कहा--'पहले आप रथपर बैठिये'

Sañjaya nói: Rồi Karṇa thưa với vua xứ Madra đang đứng gần: “Xin bệ hạ lên xe trước.” Karṇa—bậc nhất trong hàng chiến sĩ xa chiến—đã làm lễ cúng bái và đi nhiễu quanh chiến xa theo đúng nghi thức; trước đó, vị tư tế thông hiểu Veda đã hoàn tất các nghi lễ cát tường. Sau đó, với lòng cung kính, Karṇa dâng lễ bái yết Thần Mặt Trời, rồi lại nói với vua Madra đứng bên: “Xin bệ hạ lên xe trước.”

Verse 103

आरुरोह महातेजा: शल्य: सिंह इवाचलम्‌ । तदनन्तर जैसे सिंह पर्वतपर चढ़ता है, उसी प्रकार महातेजस्वी शल्य कर्णके दुर्जय, विशाल एवं श्रेष्ठ रथपर आरूढ़ हुए

Sañjaya nói: Rồi vị anh hùng rực uy quang là Śalya bước lên chiến xa của Karṇa—chiến xa rộng lớn, tuyệt hảo và khó bề khuất phục—như sư tử leo núi, báo hiệu ý chí kiên định và sự leo thang nghiệt ngã của bạo lực chiến tranh do bổn phận thúc đẩy.

Verse 113

अध्यतिष्ठद्‌ यथाम्भोदं विद्युत्वन्तं दिवाकर: । कर्ण अपने उत्तम रथको सारथि शल्यसे सनाथ हुआ देख स्वयं भी उसपर आरूढ़ हुआ, मानो सूर्यदेव बिजलियोंसे युक्त मेघपर प्रतिष्ठित हुए हों

Sañjaya nói: Như mặt trời dường như an vị trên đám mây rực chớp, Karṇa—thấy chiến xa tuyệt hảo của mình nay vững vàng nhờ Śalya làm người đánh xe—cũng tự mình bước lên. Hình ảnh ấy nêu bật vẻ tráng lệ u ám của chiến tranh: lòng tin của dũng sĩ được nâng đỡ bởi sự trợ lực tài giỏi, đồng thời báo trước hiểm nguy và gánh nặng đạo lý của cuộc đụng độ sắp tới.

Verse 123

अभ्राजेतां यथा मेघं सूर्याग्नी सहितौ दिवि । जैसे आकाशमें किसी महान्‌ मेघखण्डपर एक साथ बैठे हुए सूर्य और अग्नि प्रकाशित हो रहे हों, उसी प्रकार सूर्य और अग्निके समान तेजस्वी कर्ण और शल्य उस एक ही रथपर आरूढ़ हो बड़ी शोभा पाने लगे

Sañjaya nói: “Họ rực sáng như mặt trời và lửa cùng hiện trên trời, trên một khối mây lớn. Cũng vậy, Karṇa và Śalya—chói lọi như mặt trời và lửa—cùng lên một chiến xa, hiện ra huy hoàng rực rỡ.” Hình ảnh ấy nhấn mạnh vẻ tráng lệ u ám của chiến tranh: sức mạnh võ trận và liên minh chói lòa ở một phía, nhưng trong cuộc xung đột mà vẻ ngoài lộng lẫy không bảo chứng cho chính nghĩa hay kết cục cát tường.

Verse 133

ऋत्विक्सदस्यैरिन्द्राग्नी स्तूयमानाविवाध्वरे । उस समय उन दोनों परम तेजस्वी वीरोंकी उसी प्रकार स्तुति होने लगी, जैसे यज्ञमण्डपमें ऋत्विजों और सदस्योंद्वारा इन्द्र और अग्नि देवताका स्तवन किया जाता है

Sañjaya nói: Ngay lúc ấy, hai dũng sĩ rực uy quang được ca tụng—như trong đàn tế, các tư tế và hội chúng học giả tán tụng Indra và Agni. Sự so sánh ấy khoác cho võ công ngôn ngữ nghi lễ, gợi rằng tiếng tán dương của công chúng có thể nâng xung đột của con người thành một cảnh tượng gần như thiêng lễ, ngay giữa chiến tranh.

Verse 143

धनुर्विस्फारयन्‌ घोरं परिवेषीव भास्कर: । शल्यने घोड़ोंकी बागडोर हाथमें ले ली। उस रथपर बैठा हुआ कर्ण अपने भयंकर धनुषको फैलाकर उसी प्रकार सुशोभित हो रहा था, मानो सूर्यमण्डलपर घेरा पड़ा हो

Sañjaya nói: Karṇa, ngồi trên chiến xa ấy, giương và bật dây cây cung ghê gớm của mình, rực sáng như mặt trời có hào quang bao quanh. Còn Śalya thì tự tay nắm lấy dây cương ngựa. Cảnh tượng ấy nêu bật vẻ huy hoàng rợn ngợp của chiến tranh: ánh chói của võ nghệ và những điềm gở cùng hiện, khi ý chí và tài năng con người bị buộc vào cỗ xe đang lao về phía bạo lực do số mệnh định sẵn.

Verse 153

प्रबभौ पुरुषव्याप्रो मन्दरस्थ इवांशुमान्‌ | उस श्रेष्ठ रथपर चढ़ा हुआ पुरुषसिंह कर्ण अपनी बाणमयी किरणोंसे युक्त हो मन्दराचलके शिखरपर देदीप्यमान होनेवाले सूर्यके समान प्रकाशित हो रहा था

Sañjaya nói: Karṇa, mãnh hổ giữa loài người, ngồi trên cỗ chiến xa tuyệt hảo của mình, rực sáng—những mũi tên như các tia quang—tựa mặt trời bừng cháy trên đỉnh núi Mandara.

Verse 173

कुरुष्वाधिरथे वीर मिषतां सर्वधन्विनाम्‌ | युद्धके लिये रथपर बैठे हुए अमिततेजस्वी महाबाहु राधापुत्र कर्णसे दुर्योधनने इस प्रकार कहा--“वीर! अधिरथकुमार! युद्धस्थलमें द्रोणाचार्य और भीष्म भी जिसे न कर सके, वही दुष्कर कर्म तुम सम्पूर्ण धनुर्धरोंके देखते-देखते कर डालो

Duryodhana nói với Karṇa, con của Rādhā, bậc đại lực và rực rỡ vô song, đang ngồi trên chiến xa để giao chiến: “Hỡi dũng sĩ, hỡi con của Adhiratha! Ngay trước mắt mọi cung thủ, hãy làm cho xong việc khó khăn ấy—việc mà trên chiến địa, cả Droṇa và Bhīṣma cũng không thể làm được.”

Verse 186

अर्जुनं भीमसेनं च निहन्ताराविति ध्रुवम्‌ “मेरे मनमें यह विश्वास था कि “महारथी भीष्म और द्रोणाचार्य अर्जुन और भीमसेनको अवश्य ही मार डालेंगे

Sañjaya nói: “Trong lòng ta đã tin chắc rằng hai bậc đại chiến xa, Bhīṣma và Droṇa, ắt sẽ giết Arjuna và Bhīmasena.”

Verse 193

तत्‌ कर्म कुरु राधेय वज़्रपाणिरिवापर: । “वीर राधापुत्र! वे दोनों जिसे न कर सके, वही वीरोचित कर्म आज महासमरमें दूसरे वज्रधारी इन्द्रके समान तुम निश्चय ही पूर्ण करो

Sañjaya nói: “Hãy làm việc ấy, hỡi Rādheya—như một kẻ khác cầm lôi chùy. Hỡi người con anh hùng của Rādhā, trong đại chiến này, ngay hôm nay ngươi nhất định phải hoàn thành chiến công mà hai vị kia không thể hoàn thành.”

Verse 206

भीमसेनं च राधेय माद्रीपुत्री यमावपि । 'राधानन्दन! या तो तुम धर्मराज युधिष्ठिरको कैद कर लो या अर्जुन, भीमसेन तथा माद्रीकुमार नकुल-सहदेवको मार डालो

Sañjaya nói: “Và cả Bhīmasena nữa, hỡi con của Rādhā—cùng với hai người con song sinh của Mādrī.”

Verse 226

वाद्यमानान्यराजन्त मेघशब्दो यथा दिवि । तदनन्तर सहस्रों तूर्य और कई सहस्र रणभेरियाँ बज उठीं, जो आकाशमें मेघोंकी गर्जनाके समान प्रतीत हो रही थीं

Sañjaya nói: Những nhạc khí đang được tấu lên vang dội rực rỡ, như tiếng sấm của mây giông trên trời. Ngay sau đó, hàng nghìn tù và và hàng vạn trống trận đồng loạt nổi lên, tiếng gầm của chúng tựa như sấm mây—một đợt dâng dữ dội của khí thế binh đao, báo hiệu ý chí chung của đại quân và bạo lực sắp trút xuống chiến trường.

Verse 256

अत्यत:ः कड़्कपत्राणां सहस्राणि शतानि च | “शल्य! आज सैकड़ों और सहस्रों कंकपत्रयुक्त बाणोंकी वर्षा करते हुए मुझ कर्णके बाहुबलको अर्जुन देखें

Sañjaya nói: “Hỡi Śalya, hôm nay hãy để Arjuna chứng kiến sức mạnh cánh tay của Karṇa, khi chàng trút xuống một cơn mưa tên—hàng trăm, hàng nghìn—mỗi mũi đều gắn lông chim diệc. Hãy để chiến địa làm chứng cho màn phô bày võ lực ấy.”

Verse 266

पाण्डवानां विनाशाय दुर्योधनजयाय च । “शल्य! आज मैं पाण्डवोंके विनाश और दुर्योधनकी विजयके लिये अत्यन्त तीखे बाण चलाऊँगा'

Sañjaya nói: “Hỡi Śalya, hôm nay, để diệt vong các Pāṇḍava và để Duryodhana giành thắng lợi, ta sẽ phóng những mũi tên sắc bén tột cùng.” Lời ấy đặt trận chiến như một hành vi hủy diệt có chủ đích, phơi bày sự chai cứng của lương tri khi người ta truy cầu chiến thắng bằng cái giá của huyết tộc và chính đạo.

Verse 293

राधेय गाण्डिवस्थाजौ तदा नैवं वदिष्यसि । वे साक्षात्‌ इन्द्रके मनमें भी भय उत्पन्न कर सकते हैं। राधापुत्र! जब तुम युद्धस्थलमें वज्रकी गड़गड़ाहटके समान गाण्डीव धनुषका गम्भीर घोष सुनोगे, तब ऐसी बातें नहीं कहोगे

Śalya nói: “Hỡi con của Rādhā (Karna), khi ấy ngươi sẽ không còn nói như thế. Người ấy có thể gieo sợ hãi ngay cả trong lòng Indra. Này con của Rādhā, khi trên chiến địa ngươi nghe tiếng gầm trầm hùng của cung Gāṇḍīva, như tiếng sét của lưỡi tầm sét, thì ngươi sẽ chẳng còn buông lời kiểu ấy nữa.”

Verse 303

विशीर्णदन्तं निहतं तदा नैवं वदिष्यसि । जब तुम देखोगे कि भीमसेनने संग्रामभूमिमें गजराजोंकी सेनाके दाँत तोड़-तोड़कर उसका संहार कर डाला है, तब तुम इस प्रकार नहीं बोल सकोगे

Śalya nói: “Khi ngươi nhìn thấy đạo tượng binh trên chiến địa—ngà bị đập gãy, hàng ngũ bị Bhīmasena tàn phá—thì ngươi sẽ không còn có thể nói như thế nữa.” Lời ấy quở trách sự khoác lác sớm, và nhấn mạnh rằng trong chiến tranh, phán đoán phải theo sau những việc đã thấy, chứ không theo lời nói suông.