Adhyaya 41

Verse 1

अपना बछ। है २ >> अष्टबत्रिशो& ध्याय: पञ्चचूड़ा अप्सराका नारदजीसे स्त्रियोंके दोषोंका वर्णन करना युधिछिर उवाच स्‍त्रीणां स्वभावमिच्छामि श्रोतुं भरतसत्तम । स्त्रियो हि मूलं दोषाणां लघुचित्ता हि ता: स्मृता:

Yudhiṣṭhira thưa: “Hỡi bậc tối thượng trong dòng Bharata, ta muốn được nghe về bản tính của phụ nữ. Bởi phụ nữ được nhớ đến như cội rễ của các lỗi lầm, và là kẻ có tâm trí dễ đổi thay.”

Verse 2

युधिष्ठिरे कहा--भरतश्रेष्ठ! मैं स्त्रियोंके स्‍्वभावका वर्णन सुनना चाहता हूँ; क्योंकि सारे दोषोंकी जड़ स्त्रियाँ ही हैं। वे ओछी बुद्धिवाली मानी गयी हैं ।।

Bhīṣma đáp: “Tâu Đại vương, về việc này cũng có một cổ tích truyền đời được nêu làm thí dụ—đó là cuộc đối thoại của thiên tiên Nārada với apsaras Pañcacūḍā.”

Verse 3

लोकाननुचरनू्‌ सर्वान्‌ देवर्षिनरिद: पुरा । ददर्शाप्सरसं ब्राह्मीं पडचचूडामनिन्दिताम्‌

Bhīṣma nói: Thuở xưa, khi thiên tiên Nārada du hành khắp các cõi, một ngày kia nơi cảnh giới của Phạm Thiên, ngài trông thấy một apsaras không tì vết tên Pañcacūḍā—cuộc gặp gỡ mở đầu cho lời suy ngẫm về hạnh kiểm và sức mạnh của gương mẫu cao đẹp.

Verse 4

तां दृष्टवा चारुसर्वाज्धीं पप्रच्छाप्सरसं मुनि: । संशयो हृदि कश्रिन्मे ब्रूहि तन्मे सुमध्यमे

Thấy apsaras ấy đẹp đẽ ở mọi chi thể, vị hiền triết hỏi nàng: “Hỡi người thắt lưng thon, trong lòng ta dấy lên một mối nghi lớn. Hãy nói cho ta biết sự thật về điều ấy.”

Verse 5

भीष्म उवाच एवमुक्ताथ सा वित्रं प्रत्युवाचाथ नारदम्‌ । विषये सति वक्ष्यामि समर्थ मन्यसे च माम्‌

Bhishma nói: Khi Nārada đã nói như vậy, nàng liền đáp lại: “Nếu việc ấy đáng để nói ra, và nếu ngài xem ta là người đủ khả năng, thì ta nhất định sẽ kể.”

Verse 6

नारद उवाच न त्वामविषये भद्ठे नियोक्ष्यामि कथंचन । स्त्रीणां स्वभावमिच्छामि त्वत्त: श्रोतुं वरानने

Nārada nói: “Hỡi người hiền dịu, ta tuyệt chẳng ép nàng nói điều bất xứng hay vượt ngoài phận sự. Hỡi giai nhân, ta muốn nghe chính từ môi nàng lời thuật về bản tính và khí chất của nữ giới.”

Verse 7

भीष्म उवाच एतच्छुत्वा वचस्तस्य देवर्षेरप्सरोत्तमा । प्रत्युवाच न शक्ष्यामि स्त्री सती निन्दितुं स्त्रिय:

Bhishma nói: Nghe lời vị thánh hiền trên cõi trời, nàng Apsara ưu tú nhất đáp: “Bạch Devarshi, là một người nữ giữ trọn liêm chính, ta không thể buông lời chê bai nữ giới.”

Verse 8

विदितास्ते स्त्रियो याश्व॒ यादृशा श्व॒ स्‍्वभावत: । न मामहसि देवर्षे नियोक्तुं कार्य ईदृशे

“Ngài vốn đã biết rõ phụ nữ trong đời này ra sao, và bản tính tự nhiên của họ thế nào. Vậy nên, bạch thánh hiền, xin đừng giao cho ta một việc như thế.”

Verse 9

तामुवाच स देवर्षि: सत्यं वद सुमध्यमे । मृषावादे भवेद्‌ दोष: सत्ये दोषो न विद्यते,तब देवर्षिने उससे कहा--'सुमध्यमे! तुम सच्ची बात बताओ। झूठ बोलनेमें दोष लगता है। सच कहनेमें कोई दोष नहीं है”

Vị thánh hiền nói với nàng: “Hỡi người thắt lưng thon, hãy nói sự thật. Nói dối sinh tội lỗi; nói thật thì không có lỗi.”

Verse 10

इत्युक्ता सा कृतमतिरभवच्चारुहासिनी । स्त्रीदोषान्‌ शाश्वतान्‌ सत्यान्‌ भाषितुं सम्प्रचक्रमे

Được nói như vậy, nàng—vị tiên nữ với nụ cười duyên dáng—liền trở nên kiên quyết. Rồi nàng bắt đầu cất lời, nêu ra những điều nàng cho là những khiếm khuyết bền lâu và chân thực nơi phụ nữ, như một phần của lời răn dạy đạo lý.

Verse 11

पञ्चचूडोवाच कुलीना रूपवत्यश्व नाथवत्यश्न योषित: । मर्यादासु न तिष्ठन्ति स दोष: स्त्रीषु नारद

Pañcacūḍā nói: “Hỡi Nārada, ngay cả những người nữ xuất thân cao quý, dung mạo xinh đẹp, lại có chồng hay người bảo hộ che chở, cũng không ở trong khuôn phép. Đó, thưa Nārada, là một lỗi nơi phụ nữ.”

Verse 12

न स्त्रीभ्य: किज्चिदन्यद्‌ वै पापीयस्तरमस्ति वै | स्त्रियो हि मूलं दोषाणां तथा त्वमपि वेत्थ ह

Bhīṣma nói: “Không có gì tội lỗi hơn phụ nữ. Phụ nữ quả là gốc rễ của mọi lỗi lầm—điều ấy ngươi cũng biết rõ.”

Verse 13

समाज्ञातानृद्धिमतः प्रतिरूपान्‌ वशे स्थितान्‌ । पतीनन्तरमासाद्य नाल॑ नार्य: प्रतीक्षितुम्‌

Khi phụ nữ có dịp gặp gỡ người khác, họ không thể chờ đợi ngay cả người chồng của mình—dẫu chồng ấy nổi tiếng về đức hạnh, giàu có, dung mạo tuyệt mỹ, và còn ở dưới quyền họ.

Verse 14

असद्धर्मस्त्वयं स्त्रीणामस्माकं भवति प्रभो । पापीयसो नरान्‌ यद्‌ वै लज्जां त्यक्त्वा भजामहे,प्रभो! हम स्त्रियोंमें यह सबसे बड़ा पातक है कि हम पापीसे पापी पुरुषोंको भी लाज छोड़कर स्वीकार कर लेती हैं

Bhīṣma nói: “Bạch chúa thượng, đây là một điều phi pháp nặng nề nơi chúng tôi, những người nữ: rằng chúng tôi gạt bỏ sự e thẹn, mà vẫn chấp nhận và gắn bó ngay cả với những kẻ đàn ông tội lỗi hơn cả kẻ tội lỗi.”

Verse 15

स्त्रियं हि यः प्रार्थयते संनिकर्ष च गच्छति । ईषच्च कुरुते सेवां तमेवेच्छन्ति योषित:

Bhishma nói: Người đàn ông nào khao khát một người nữ, đến gần nàng và dâng lên dù chỉ một chút sự phụng sự—chính người ấy mà các thiếu nữ sẽ nảy lòng ham muốn.

Verse 16

अनर्थित्वान्मनुष्याणां भयात्‌ परिजनस्य च । मर्यादायाममर्यादा: स्त्रियस्तिष्ठन्ति भर्तृषु

Vì con người bất lực, lại vì sợ hãi thân tộc—những người nữ thiếu khuôn phép chỉ khi ở bên chồng mới còn đứng trong ranh giới lễ độ.

Verse 17

नासां कश्षिदगम्यो5स्ति नासां वयसि निश्चय: । विरूप॑ रूपवन्तं वा पुमानित्येव भुज्जते

Bhishma nói: Với những người nữ như thế, chẳng có người đàn ông nào là không thể với tới. Họ cũng không giữ một quyết tâm bền chặt ở bất kỳ độ tuổi nào. Dù người ấy tuấn tú hay dị dạng, họ chỉ xem là “đàn ông” và tìm sự hưởng lạc nơi đó.

Verse 18

न भयानज्नाप्यनुक्रोशान्नार्थहेतो: कथंचन । न ज्ञातिकुलसम्बन्धात्‌ स्त्रियस्तिष्ठन्ति भर्तृषु,स्त्रियाँ न तो भयसे, न दयासे, न धनके लोभसे और न जाति या कुलके सम्बन्धसे ही पतियोंके पास टिकती हैं

Bhishma nói: Phụ nữ không ở lại với chồng chỉ vì sợ hãi, không vì thương hại, không vì của cải, cũng không chỉ vì ràng buộc thân tộc hay dòng họ.

Verse 19

यौवने वर्तमानानां मृष्टाभरणवाससाम्‌ | नारीणां स्वैरवृत्तीनां स्मृहयन्ति कुलस्त्रिय:

Bhishma nói: Thấy những người nữ đang độ xuân thì, trang sức lộng lẫy, y phục đẹp đẽ, lại sống buông theo ý mình—ngay cả những phụ nữ thuộc gia tộc danh giá cũng khởi lòng khao khát một lối sống như thế.

Verse 20

याश्न शश्वद्‌ बहुमता रक्ष्यन्ते दयिता: स्त्रिय: । अपि ता: सम्प्रसज्जन्ते कुब्जान्धजडवामनै:

Bhīṣma nói: Ngay cả những người phụ nữ luôn được tôn kính, được chồng yêu thương và canh giữ cẩn mật, vẫn có thể sa vào ràng buộc—dẫu với kẻ gù lưng, mù lòa, đần độn hay thấp bé. Ý rằng: chỉ dựa vào sự bảo vệ bên ngoài hay danh giá trong xã hội thì chưa đủ để giữ vững đạo hạnh; còn cần tỉnh giác và kỷ luật nội tâm.

Verse 21

पड्गुष्वथ च देवर्षे ये चान्ये कुत्सिता नरा: । स्त्रीणामगम्यो लोके5स्मिन्‌ नास्ति कश्चिन्महामुने

Bạch Đại Muni, bậc Thiên Tiên! Dẫu là kẻ què quặt hay hạng người bị khinh ghét tột cùng, nơi họ vẫn có thể khiến lòng phụ nữ vướng mắc. Trong cõi đời này, không có người đàn ông nào là “bất khả tiếp cận” đối với phụ nữ.

Verse 22

यदि पुंसां गतिर्ब्रह्मन्‌ कथंचिन्नोपपद्यते | अप्यन्योन्यं प्रवर्तन्ते न हि तिष्ठिन्ति भर्तृषु

Này Bà-la-môn! Nếu vì cách nào đó mà phụ nữ không thể đạt được đàn ông, lại thêm chồng đi xa, thì họ có thể quay sang với nhau, dùng những phương kế gượng gạo mà lao vào việc giao hợp.

Verse 23

अलाभात्‌ पुरुषाणां हि भयात्‌ परिजनस्य च । वधबन्धभयाच्चापि स्वयं गुप्ता भवन्ति ता:,पुरुषोंके न मिलनेसे, घरके दूसरे लोगोंके भयसे तथा वध और बन्धनके डरसे ही स्त्रियाँ सुरक्षित रहती हैं

Bhīṣma nói: “Quả thật, vì không có đàn ông ở gần, vì sợ người trong nhà và họ hàng, lại vì sợ bị giết hay bị giam cầm, nên phụ nữ tự giữ mình—tự kiềm chế để bảo toàn an thân.”

Verse 24

चलस्वभावा दु:सेव्या दुर्ग्राह्मा भावतस्तथा । प्राज्ञस्थ पुरुषस्येह यथा वाचस्तथा स्त्रिय:

Bhīṣma nói: “Phụ nữ vốn tính hay đổi thay; khó mà chung sống, khó mà thấu hiểu ý hướng bên trong. Ở đời, tâm tính của họ khó nắm bắt, cũng như lời nói của bậc trí giả chân chính khó dò cho tường tận.”

Verse 25

नाग्निस्तृप्यति काष्ठानां नापगानां महोदधि: । नानतकः सर्वभूतानां न पुंसां वामलोचना:

Bhīṣma nói: Lửa chẳng bao giờ thỏa bởi củi, biển cả chẳng bao giờ thỏa bởi các dòng sông đổ vào. Antaka (Tử thần), dẫu có bắt lấy hết thảy sinh linh trong một lúc, cũng vẫn không thỏa. Cũng vậy, những người đàn bà mắt duyên dáng chẳng bao giờ thỏa với đàn ông.

Verse 26

इदमन्यच्च देवर्षे रहस्यं सर्वयोषिताम्‌ । दृष्टवैव पुरुष हद्यं योनि: प्रक्लिद्यते स्त्रिया:

Bhīṣma nói: “Hỡi bậc thánh nhân thần linh, còn một điều bí mật khác về phụ nữ nói chung: vừa trông thấy một người đàn ông ưa nhìn, cơ quan sinh dục của người nữ liền ẩm ướt.”

Verse 27

कामानामपि दातारं कर्तारें मनसां प्रियम्‌ । रक्षितारं न मृष्यन्ति स्वभर्तारमलं स्त्रिय:

Bhīṣma nói: Dẫu người chồng là kẻ ban phát mọi dục vọng, làm điều vừa lòng tâm ý, lại luôn tận lực che chở, thì đàn bà vẫn không chịu nổi cả sự cai quản của chính chồng mình.

Verse 28

न कामभोगान्‌ विपुलान्‌ नालंकारान्‌ न संश्रयान्‌ । तथैव बहु मन्यन्ते यथा रत्यामनुग्रहम्‌

Bhīṣma nói: Phụ nữ không coi trọng những hưởng lạc dồi dào, đồ trang sức quý đẹp hay cả chỗ ở sang trọng bằng sự ân cần ưu ái dành cho họ trong lúc ái ân.

Verse 29

अन्तक: पवनो मृत्यु: पातालं वडवामुखम्‌ | क्षुरधारा विषं सर्पों वल्विरित्येकतः स्त्रिय:

Bhīṣma nói: “Antaka (Diêm vương), gió, tử vong, cõi Pātāla, ngọn lửa Vadavāmukha dưới biển, lưỡi dao sắc, chất độc, rắn, và lửa cháy—tất cả những nguyên nhân hủy diệt ấy đứng về một phía; còn về phía kia, chỉ riêng phụ nữ cũng được ví là ngang bằng với chúng.”

Verse 30

यतश्न भूतानि महान्ति पठ्च यतश्न लोका विहिता विधात्रा । यतः पुमांस: प्रमदाश्च निर्मिता- स्तदैव दोषा: प्रमदासु नारद

Bhīṣma nói: “Từ chính nguồn cội nơi năm đại (ngũ đại) phát sinh; từ nơi Đấng Tạo Hóa (Đấng Định Mệnh) đã an bài và kiến lập các thế giới; và từ nơi nam và nữ được sinh thành—cũng từ chính nguồn ấy, hỡi Nārada, những ‘lỗi’ nơi phụ nữ cũng đã được tạo tác. Vì vậy, trong lời giảng này, chúng được nêu như những khuynh hướng bẩm sinh gán cho phụ nữ.”

Verse 38

इति श्रीमहाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि पञचचूडानारदसंवादे अष्टत्रिंशोडध्याय:

Như vậy kết thúc chương thứ ba mươi tám trong Anuśāsana Parva của Śrī Mahābhārata, thuộc phần nói về pháp của bố thí (dāna-dharma), trong cuộc đối thoại giữa Pañcacūḍā và Nārada. Lời kết (colophon) này đánh dấu sự hoàn tất một mạch giáo huấn về việc cho tặng theo đạo lý và công đức tôn giáo của nó, được truyền dạy qua những bậc đáng tôn kính.