Shloka 30
Vipula’s Yogic Protection of the Guru’s Household (विपुलस्य योगरक्षा / Vipulasya Yogarakṣā)
यतश्न भूतानि महान्ति पठ्च यतश्न लोका विहिता विधात्रा । यतः पुमांस: प्रमदाश्च निर्मिता- स्तदैव दोषा: प्रमदासु नारद
yataś ca bhūtāni mahānti pañca yataś ca lokā vihitā vidhātrā | yataḥ pumāṁsaḥ pramadāś ca nirmitās tadaiva doṣāḥ pramadāsu nārada nārada ||
Bhīṣma nói: “Từ chính nguồn cội nơi năm đại (ngũ đại) phát sinh; từ nơi Đấng Tạo Hóa (Đấng Định Mệnh) đã an bài và kiến lập các thế giới; và từ nơi nam và nữ được sinh thành—cũng từ chính nguồn ấy, hỡi Nārada, những ‘lỗi’ nơi phụ nữ cũng đã được tạo tác. Vì vậy, trong lời giảng này, chúng được nêu như những khuynh hướng bẩm sinh gán cho phụ nữ.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse frames certain alleged 'faults' in women as part of the created order itself: just as the elements, worlds, and human beings arise from the Creator, so too (in this speaker’s portrayal) do these tendencies. Ethically, it functions as a justificatory claim within a didactic discussion, presenting the traits as inherent rather than accidental.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma is instructing and responding within a broader moral-legal discourse. Here he addresses the sage Nārada and makes a cosmological argument: the same creative source that produced the cosmos and humanity also produced the characteristics he is attributing to women.