Adhyaya 9

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे ऽष्टमो ऽध्यायः सूत उवाच एतच्छ्रुत्वा तु वचनं नारदाद्या महर्षयः / प्रणम्य वरदं विष्णुं पप्रच्छुः संशयान्विता

Như vậy, trong Thánh điển Śrī Kūrma Purāṇa, bản tụng sáu nghìn kệ, phần Pūrva-bhāga, chương thứ tám kết thúc. Sūta thưa: Nghe lời ấy, các đại hiền thánh đứng đầu là Nārada, cúi đầu đảnh lễ Viṣṇu—Đấng ban phúc—rồi thưa hỏi Ngài, lòng vẫn còn vướng nghi.

Verse 2

ऋषय ऊचुः कथितो भवता सर्गो मुख्यादीनां जनार्दन / इदानीं संशयं चेममस्माकं छेत्तुमर्हसि

Các hiền thánh thưa: “Ôi Janārdana, Ngài đã giảng về sự sáng tạo, bắt đầu từ Mahat—nguyên lý ‘chủ’—và các phần còn lại. Nay xin Ngài dứt trừ mối nghi này của chúng con.”

Verse 3

कथं स भगवानीशः पूर्वजो ऽपि पिनाकधृक् / पुत्रत्वमगच्छंभुर्ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः

“Làm sao Đấng Thế Tôn—Īśa Śambhu, bậc cầm cung Pināka—dẫu là nguyên sơ, có trước muôn loài, lại được nói là ‘con của Brahmā’, trong khi chính sự sinh của Brahmā là bất hiển?”

Verse 4

कथं च भगवाञ्जज्ञे ब्रह्मा लोकपितामहः / अण्डजो जगतामीशस्तन्नो वक्तुमिहार्हसि

“Và Brahmā—Đấng Tổ phụ của các thế giới, bậc sinh từ trứng vũ trụ, chúa tể muôn loài—đã sinh ra thế nào? Xin Ngài giảng cho chúng con tại đây.”

Verse 5

श्रीकूर्म उवाच शृणुध्वमृषयः सर्वे शङ्करस्यामितौजसः / पुत्रत्वं ब्रह्मणस्तस्य पद्मयोनित्वमेव च

Śrī Kūrma phán: “Hỡi tất cả các bậc hiền thánh, hãy lắng nghe về Śaṅkara oai lực vô lượng—vì sao Ngài được nói là ‘con của Brahmā’, và vì sao Brahmā lại được gọi là ‘đấng sinh từ hoa sen’ (Padmayoni).”

Verse 6

अतीतकल्पावसाने तमोभूतं जगत् त्रयम् / आसीदेकार्णवं सर्वं न देवाद्या न चर्षयः

Vào lúc kết thúc một kiếp xưa, ba cõi bị bóng tối bao trùm. Tất cả chỉ còn là một đại dương duy nhất—không có chư thiên, cũng chẳng có các ṛṣi.

Verse 7

तत्र नारायणो देवो निर्जने निरुपप्लवे / आश्रित्य शेषशयनं सुष्वाप पुरुषोत्तमः

Tại đó, Nārāyaṇa—Đấng Thần Chủ—trong cõi vắng lặng không xao động, nương trên giường Śeṣa; và Bậc Tối Thượng đi vào giấc ngủ yoga.

Verse 8

सहस्त्रशीर्षा भूत्वा स सहस्त्राक्षः सहस्त्रपात् / सहस्त्रबाहुः सर्वज्ञश्चिन्त्यमानो मनीषिभिः

Ngài hiện thân ngàn đầu, ngàn mắt, ngàn chân; ngàn tay, bậc toàn tri—được các bậc hiền trí chiêm niệm trong tâm.

Verse 9

पीतवासा विशालाक्षो नीलजिमूतसन्निभः / महाविभूतिर्योगात्मा योगिनां हृदयालयः

Ngài khoác y vàng, mắt rộng, sắc thẫm như mây mưa; uy linh vô lượng, tự thể là Yoga, và ngự trong tim các hành giả yogin.

Verse 10

कदाचित् तस्य सुप्तस्य लीलार्थं दिव्यमद्भुतम् / त्रैलोक्यसारं विमलं नाभ्यां पङ्कजमुद्वभौ

Một lần, khi Ngài đang trong giấc ngủ yoga, vì cuộc thần du kỳ diệu, từ rốn Ngài vươn lên một đóa sen thanh tịnh—kỳ diệu, thiên giới—chính là tinh túy của ba cõi.

Verse 11

शतयोजनविस्तीर्णं तरुणादित्यसन्निभम् / दिव्यगन्धमयं पुण्यं कर्णिकाकेसरान्वितम्

Trải rộng trăm do-tuần, rực sáng như mặt trời vừa mọc; đó là vật thánh thiện, ngát hương trời, có nhụy giữa và những sợi tơ nhụy bao quanh.

Verse 12

तस्यैवं सुचिरं कालं वर्तमानस्य शार्ङ्गिणः / हिरण्यगर्भो भगवांस्तं देशमुपचक्रमे

Khi Śārṅgin (Đức Viṣṇu, Đấng mang cung Śārṅga) ở đó rất lâu như thế, thì Hiraṇyagarbha khả kính (Phạm Thiên Brahmā) khởi hành và tiến đến chính miền ấy.

Verse 13

स तं करेण विश्वात्मा समुत्थाप्य सनातनम् / प्रोवाच मधुरं वाक्यं मायया तस्य मोहितः

Bấy giờ Đấng Linh Hồn Vũ Trụ đưa tay nâng vị vĩnh cửu ấy lên, rồi nói lời dịu ngọt—trong khi người kia bị Māyā của Ngài làm mê lầm.

Verse 14

अस्मिन्नेकार्णवे घोरे निर्जने तमसावृते / एकाकी को भवाञ्छेते ब्रूहि मे पुरुषर्षभ

Trong đại hải duy nhất đáng sợ này—hoang vắng và phủ kín bóng tối—ngươi là ai mà nằm đây một mình? Hãy nói cho ta, hỡi bậc trượng phu tối thượng.

Verse 15

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा विहस्य गरुडध्वजः / उवाच देवं ब्रह्माणं मेघगम्भीरनिः स्वनः

Nghe lời ấy, Đức Chúa mang cờ Garuḍa (Nārāyaṇa) mỉm cười, rồi với giọng trầm như mây sấm, cất lời nói cùng thần Brahmā.

Verse 16

भो भो नारायणं देवं लोकानां प्रभवाप्ययम् / महायोगेश्वरं मां त्वं जानीहि पुरुषोत्तमम्

Ôi! Ôi! Hãy biết Ta là Nārāyaṇa—Đấng Thần Chủ, nguồn sinh và nơi tiêu dung của muôn thế giới; là Đại Chúa của Yoga; là Puruṣottama, Bậc Tối Thượng Nhân.

Verse 17

मयि पश्य जगत् कृत्स्नं त्वां च लोकपितामहम् / सपर्वतमहाद्वीपं समुद्रैः सप्तभिर्वृतम्

Hãy chiêm ngưỡng trong Ta toàn thể vũ trụ—và cũng hãy thấy chính ngươi, ô Đấng Tổ Phụ của các thế giới. (Hãy thấy) những đại lục cùng núi non, được bảy biển bao quanh.

Verse 18

एवमाभाष्य विश्चात्मा प्रोवाच पुरुषं हरिः / जानन्नपि महायोगी को भवानिति वेधसम्

Nói như vậy xong, Hari—Tự Ngã thấm khắp của vũ trụ—liền ngỏ lời với Đấng Purusha tối thượng. Dẫu là Đại Yogin đã biết rõ, Ngài vẫn hỏi Vedhas (Đấng Tạo Hóa): “Ngài là ai?”

Verse 19

ततः प्रहस्य भगवान् ब्रह्मा वेदनिधिः प्रभुः / प्रत्युवाचाम्बुजाभाक्षं सस्मितं श्लक्ष्णया गिरा

Bấy giờ, Đức Thế Tôn Brahmā—bậc Chúa Tể, kho tàng của các Veda—mỉm cười và, bằng lời nói dịu dàng đầy ân hậu, đáp lại Đấng mắt như hoa sen.

Verse 20

अहं धाता विधाता च स्वयंभूः प्रपितामहः / मय्येव संस्थितं विश्वं ब्रह्माहं विश्वतोमुखः

“Ta là Dhātā và Vidhātā—Đấng nâng đỡ và Đấng an bài; là Svayambhū, Đấng tự sinh; là Đại Tổ Phụ. Trong Ta mà thôi, toàn thể vũ trụ này được an lập; Ta là Brahmā, Đấng có mặt hướng về mọi phương.”

Verse 21

श्रुत्वा वाचं स भगवान् विष्णुः सत्यपराक्रमः / अनुज्ञाप्याथ योगेन प्रविष्टो ब्रह्मणस्तनुम्

Nghe lời ấy, Đức Thế Tôn Viṣṇu—bậc dũng lực đặt nền trên chân thật—liền ban thuận ý, rồi nhờ uy lực yoga mà nhập vào thân của Phạm Thiên (Brahmā).

Verse 22

त्रलोक्यमेतत् सकलं सदेवासुरमानुषम् / उदरे तस्य देवस्य दृष्ट्वा विस्मयमागतः

Thấy trong bụng của Thần ấy toàn thể tam giới—cùng chư thiên, asura và loài người—Ngài bỗng tràn ngập kinh ngạc.

Verse 23

तदास्य वक्त्रान्निष्क्रम्य पन्नगेन्द्रनिकेतनः / अजातशत्रुर्भगवान् पितामहमथाब्रवीत्

Bấy giờ, từ miệng Ngài bước ra, Đức Thế Tôn—đấng ngự nơi cung xà vương, bậc Ajātaśatru (vô địch, không kẻ thù)—liền cất lời với Đấng Tổ Phụ (Brahmā).

Verse 24

भवानप्येवमेवाद्य शाश्वतं हि ममोहरम् / प्रविश्य लोकान् पश्यैतान् विचित्रान् पुरुषर्षभ

Hỡi bậc trượng phu tối thượng, hôm nay ngươi cũng hãy như vậy: nhập vào cảnh giới của Ta, vốn vĩnh hằng kỳ diệu và mê hoặc, rồi chiêm ngưỡng muôn thế giới muôn vẻ lạ lùng.

Verse 25

ततः प्रह्लादनीं वाणी श्रुत्वा तस्याभिनन्द्य च / श्रीपतेरुदरं भूयः प्रविवेश कुशध्वजः

Rồi, nghe lời nói thiêng liêng ban hỷ lạc ấy và kính cẩn tán đồng, Kuśadhvaja lại một lần nữa nhập vào bụng của Śrīpati (Chúa tể của Lakṣmī).

Verse 26

तानेव लोकान् गर्भस्थानपश्यत् सत्यविक्रमः / पर्यटित्वा तु देवस्य ददृशे ऽन्तं न वै हरेः

Satyavikrama thấy chính các thế giới ấy an trú trong bào thai vũ trụ. Dẫu rong ruổi khắp cõi quyền năng của Thần, ông vẫn không hề thấy một giới hạn nào của Hari (Viṣṇu).

Verse 27

ततो द्वाराणि सर्वाणि पिहितानि महात्मना / जनार्दनेन ब्रह्मासौ नाभ्यां द्वारमविन्दत

Bấy giờ, mọi cửa ngõ đều bị Janārdana, bậc đại hồn, niêm kín. Còn Brahmā thì tìm được một lối mở nơi rốn.

Verse 28

तत्र योगबलेनासौ प्रविश्य कनकाण्डजः / उज्जहारात्मनो रूपं पुष्कराच्चतुराननः

Tại đó, nhờ sức mạnh Yoga mà ngài đi vào; và Brahmā bốn mặt—đấng sinh từ trứng vàng vũ trụ—đã rút hiện thân của chính mình từ hoa sen.

Verse 29

विरराजारविन्दस्थः पद्मगर्भसमद्युतिः / ब्रह्मा स्वयंभूर्भगवान् जगद्योनिः पितामहः

Ngự trên hoa sen, rực rỡ huy hoàng, với quang minh sánh cùng chính bào sen ấy, Brahmā—đấng Tự Sinh, bậc Thế Tôn—hiện ra như thai nguồn của muôn thế giới, vị Tổ Phụ của tạo hóa.

Verse 30

समन्यमानो विश्वेशमात्मानं परमं पदम् / प्रोवाच पुरुषं विष्णुं मेघगम्भीरया गिरा

Cung kính thừa nhận Viṣṇu—Đấng Chủ Tể của vũ trụ—là Đại Ngã tối thượng và là cảnh giới tối cao, ngài cất lời thưa với Puruṣa, Viṣṇu, bằng giọng trầm sâu như mây sấm.

Verse 31

किं कृतं भवतेदानीमात्मनो जयकाङ्क्षया / एको ऽहं प्रबलो नान्यो मां वै को ऽबिभविष्यति

Nay ngươi đã làm được gì khi khát cầu chiến thắng cho bản ngã? “Chỉ ta là hùng mạnh; chẳng có ai khác—ai có thể khuất phục ta được?”

Verse 32

श्रुत्वा नारायणो वाक्यं ब्रह्मणो लोकतन्त्रिणः / सान्त्वपूर्वमिदं वाक्यं बभाषे मधुरं हरिः

Nghe lời của Phạm Thiên—đấng gìn giữ trật tự thế gian—Nārāyaṇa, tức Hari, liền nói lời đáp dịu dàng, ngọt lành để an ủi.

Verse 33

भवान् धाता विधाता च स्वयंभूः प्रपितामहः / न मात्सर्याभियोगेन द्वाराणि पिहितानि मे

Ngài là Đấng Nâng Đỡ và Đấng An Bài; Ngài là Tự Sinh, là Tổ Phụ nguyên sơ. Ta đóng các cửa của mình không phải vì ganh ghét hay ác ý.

Verse 34

किन्तु लीलार्थमेवैतन्न त्वां बाधितुमिच्छया / को हि बाधितुमन्विच्छेद् देवदेवं पितामहम्

Nhưng việc ấy chỉ vì lẽ Līlā—cuộc du hí thiêng liêng—chứ không phải muốn ngăn trở Ngài. Ai lại tìm cách đối nghịch Thần của chư thần, bậc Tổ Phụ nguyên sơ?

Verse 35

न ते ऽन्यथावगन्तव्यं मान्यो मे सर्वथा भवान् / सर्वमन्वय कल्याणं यन्मयापहृतं तव

Xin Ngài chớ hiểu khác: Ngài luôn đáng được ta tôn kính. Mọi phúc thịnh của dòng tộc Ngài mà ta đã lấy đi—nguyện đều được hoàn hoàn trả lại trọn vẹn.

Verse 36

अस्माच्च कारणाद् ब्रह्मन् पुत्रो भवतु मे भवान् / पद्मयोनिरिति ख्यातो मत्प्रियार्थं जगन्मय

Vì chính lẽ ấy, hỡi Phạm Thiên, hãy trở thành con của Ta. Hãy được xưng danh là “Padmayoni” (Đấng sinh từ hoa sen), và thấm nhuần khắp vũ trụ, hãy khai sinh thế gian vì mục đích yêu dấu của Ta.

Verse 37

ततः स भगवान् देवो वरं दत्त्वा किरीटिने / प्रहर्षमतुलं गत्वा पुनर्विष्णुमभाषत

Bấy giờ, Đấng Thế Tôn, vị Thần linh ấy, sau khi ban ân phúc cho bậc đội vương miện, đạt niềm hoan hỷ vô song, lại một lần nữa cất lời với Viṣṇu.

Verse 38

भवान् सर्वात्मको ऽनन्तः सर्वेषां परमेश्वरः / सर्वभूतान्तरात्मा वै परं बह्म सनातनम्

Ngài là Tự Ngã bao trùm muôn loài, là Vô Biên—Đấng Tối Thượng của tất cả. Quả thật, Ngài là Nội Ngã trong mọi hữu tình, là Phạm (Brahman) tối thượng, vĩnh hằng.

Verse 39

अहं वै सर्वलोकानामात्मा लोकमहेश्वरः / मन्मयं सर्वमेवेदं ब्रह्माहं पुरुषः परः

Chỉ riêng Ta là Tự Ngã của mọi cõi, là Đại Chúa Tể của các thế giới. Toàn thể vũ trụ này thấm nhuần bởi Ta và làm bằng Ta; Ta là Brahman, là Purusha tối thượng vượt trên hết thảy.

Verse 40

नावाभ्यां विद्यते ह्यन्यो लोकानां परमेश्वरः / एका मूर्तिर्द्विधा भिन्ना नारायणपितामहौ

Ngoài hai Đấng ấy, không có Thượng Đế tối cao nào khác của các thế giới. Một thực tại thần linh duy nhất hiện ra như phân thành hai hình tướng—Nārāyaṇa và Pitāmaha (Brahmā).

Verse 41

तेनैवमुक्तो ब्रह्माणं वासुदेवो ऽब्रवीदिदम् / इयं प्रतिज्ञा भवतो विनाशाय भविष्यति

Được nói như vậy, Vāsudeva liền thưa với Phạm Thiên: “Lời thệ nguyện mà ngài đã lập ấy sẽ trở thành nguyên nhân đưa ngài đến diệt vong.”

Verse 42

किं न पश्यसि योगेशं ब्रह्माधिपतिमव्ययम् / प्रधानपुरुषेशानं वेदाहं परमेश्वरम्

Sao ngài không chiêm bái Đấng Chúa của Yoga—Đấng bất hoại, Chủ tể của Phạm Thiên—Đấng tối thượng cai quản Pradhāna (Tự Tánh nguyên sơ) và Puruṣa (Chân Ngã)? Hãy biết Ngài chính là Parameśvara, Thượng Đế Tối Cao.

Verse 43

यं न पश्यन्ति योगीन्द्राः सांख्या अपि महेश्वरम् / अनादिनिधनं ब्रह्म तमेव शरणं व्रज

Đấng mà ngay cả các bậc đại Yogin cũng không thấy, và ngay cả các nhà Sāṅkhya cũng chẳng thật sự nhận ra là Đại Chúa—Ngài chính là Brahman vô thủy vô chung. Hãy nương tựa nơi Ngài, chỉ một mình Ngài mà thôi.

Verse 44

ततः क्रुद्धो ऽम्बुजाभाक्षं ब्रह्मा प्रोवाच केशवम् / भवान् न नूनमात्मानं वेत्ति तत् परमक्षरम्

Bấy giờ Phạm Thiên nổi giận, nói với Keśava mắt như hoa sen: “Hẳn là ngài chưa thật biết Chân Ngã của chính mình—Thực Tại Tối Thượng, Bất Hoại ấy.”

Verse 45

ब्रह्माणं जगतामेकमात्मानं परमं पदम् / नावाभ्यां विद्यते ह्यन्यो लोकानां परमेश्वरः

Ngài chính là Brahmā—một Chân Ngã duy nhất của muôn thế giới, Linh Hồn nội tại duy nhất của vũ trụ, và là cảnh giới tối thượng. Ngoài Ngài ra, không có một Đấng Tối Thượng nào khác làm Chúa tể các cõi.

Verse 46

संत्यज्य निद्रां विपुलां स्वमात्मानं विलोकय / तस्य तत् क्रोधजं वाक्यं श्रुत्वा विष्णुरभाषत

Gạt bỏ giấc ngủ sâu thẳm, Ngài hướng tâm quán chiếu chính Tự Ngã mình; nghe những lời phát sinh từ cơn giận của kẻ ấy, Đức Vishnu liền cất lời.

Verse 47

मा मैवं वद कल्याण परिवादं महात्मनः / न मे ऽस्त्यविदितं ब्रह्मन् नान्यथाहं वदामिते

Hỡi bậc hiền thiện, xin đừng nói như vậy; chớ buông lời phỉ báng người đại tâm. Này Bà-la-môn, chẳng điều gì là không biết đối với ta; và ta không nói với ngươi điều nào ngoài chân thật.

Verse 48

किन्तु मोहयति ब्रह्मन् भवन्तं पारमेश्वरी / मायाशेषविशेषाणां हेतुरात्मसमुद्भावा

Nhưng này Bà-la-môn, chính Đấng Tối Thượng Nữ Thần (Parameśvarī) đã làm ngươi mê lầm. Từ Tự Ngã mà khởi, Bà trở thành nguyên nhân của Māyā và mọi sai biệt còn lại của nó.

Verse 49

एतावदुक्त्वा भगवान् विष्णुस्तूष्णीं बभूव ह / ज्ञात्वा तत् परमं तत्त्वं स्वमात्मानं महेश्वरम्

Nói chỉ bấy nhiêu, Đức Thế Tôn Vishnu liền im lặng. Bởi Ngài đã chứng tri Tối Thượng Thực Tại—chính Tự Ngã của Ngài—là Maheśvara, Đại Chúa Tể.

Verse 50

कुतो ऽप्यपरिमेयात्मा भूतानां परमेश्वरः / प्रसादं ब्रह्मणे कर्तुं प्रादुरासीत् ततो हरः

Bấy giờ Hara—Đấng có Tự Thể vô lượng, Chúa Tể Tối Thượng của muôn loài—từ nơi không thể thấy mà hiển hiện, để ban ân sủng cho Brahmā.

Verse 51

ललाटनयनो ऽनन्तो जटामण्डलमण्डितः / त्रिशूलपाणिर्भगवांस्तेजसां परमो निधिः

Đấng có con mắt nơi trán, Đấng Vô Cùng, được trang nghiêm bởi vòng tóc bện; Đức Bhagavān cầm đinh ba trong tay—Ngài là kho tàng tối thượng của mọi tejas, mọi huy hoàng rực sáng.

Verse 52

दिव्यां विशालां ग्रथितां ग्रहैः सार्केन्दुतारकैः / मालामत्यद्भुताकारां धारयन् पादलम्बिनीम्

Ngài mang một tràng hoa rộng lớn, thiêng liêng, hình tướng kỳ diệu, kết bằng các hành tinh cùng Mặt Trời, Mặt Trăng và muôn vì sao, rủ dài xuống tận bàn chân.

Verse 53

तं दृष्ट्वा देवमीशानं ब्रह्मा लोकपितामहः / मोहितो माययात्यर्थं पीतवाससमब्वीत्

Thấy Đức Īśāna ấy, Brahmā—đấng Tổ Phụ của các cõi—bị māyā của Ngài làm mê mờ đến tột độ; rồi liền thưa với Đấng khoác y vàng.

Verse 54

क एष पुरुषो ऽनन्तः शूलपाणिस्त्रिलोचनः / तेजोराशिरमेयात्मा समायाति जनार्दन

“Đấng Nhân Thể vô cùng kia là ai—tay cầm đinh ba, ba mắt—tự thể không thể đo lường, như một khối tejas rực sáng—đang tiến đến đây, hỡi Janārdana?”

Verse 55

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा विष्णुर्दानवमर्दनः / अपश्यदीश्वरं देवं ज्वलन्तं विमले ऽम्भसि

Nghe lời ấy, Viṣṇu—đấng nghiền nát loài Dānava—liền thấy Đức Īśvara, Thần linh, đang bừng cháy huy hoàng trong làn nước tinh khiết không vẩn đục.

Verse 56

ज्ञात्वा तत्परमं भावमैश्वरं ब्रह्मभावनम् / प्रोवाचोत्थाय भगवान् देवदेवं पितामहम्

Sau khi thấu triệt trạng thái tối thượng, uy quyền—sự quán niệm Brahman như Đấng Chúa Tể—Đấng Thế Tôn liền đứng dậy và cất lời với Đấng Tổ Phụ, Phạm Thiên Brahmā, cha của chư thiên.

Verse 57

अयं देवो महादेवः स्वयञ्ज्योतिः सनातनः / अनादिनिधनो ऽचिन्त्यो लोकानामीश्वरो महान्

Vị Thần này chính là Mahādeva—tự chiếu sáng và vĩnh hằng; không khởi đầu, không tận cùng, vượt ngoài nắm bắt của tâm trí—Đại Chúa Tể, Đấng cai quản mọi thế giới.

Verse 58

शङ्करः शंभुरीशानः सर्वात्मा परमेश्वरः / भूतानामधिपो योगी महेशो विमलः शिवः

Ngài là Śaṅkara, Śambhu và Īśāna—Tự Ngã của muôn loài, Đấng Tối Thượng; là chúa tể của các hữu tình, bậc Đại Du-già, Mahādeva—Śiva thanh tịnh, cát tường, không vết nhơ.

Verse 59

एष धाता विधाता च प्रधानपुरुषेश्वरः / यं प्रपश्यन्ति यतयो ब्रह्मभावेन भाविताः

Ngài là Đấng Nâng Đỡ và Đấng An Bài—Chúa tể của Pradhāna (Tự Nhiên nguyên sơ) và Puruṣa (Tinh Thần ý thức). Các bậc khổ hạnh, tâm thức thấm nhuần trạng thái Brahman, thật sự chiêm kiến Ngài.

Verse 60

सृजत्येष जगत् कृत्स्नं पाति संहरते तथा / कालो भूत्वा महादेवः केवलो निष्कलः शिवः

Ngài sáng tạo toàn thể vũ trụ, gìn giữ và cũng thu nhiếp trở lại. Trở thành chính Thời Gian, Mahādeva—Śiva—an trụ như Đấng Duy Nhất: vô phần, vô tướng, thanh tịnh.

Verse 61

ब्रह्माणं विदधे पूर्वं भवन्तं यः सनातनः / वेदांश्च प्रददौ तुभ्यं सो ऽयमायाति शङ्करः

Đấng Vĩnh Cửu xưa kia đã lập ngươi làm Phạm Thiên và ban các Veda cho ngươi—chính Ngài là Śaṅkara, nay đang đến nơi đây.

Verse 62

अस्यैव चापरां मूर्ति विश्वयोनिं सनातनीम् / वासुदेवाभिधानां मामवेहि प्रपितामह

Hỡi Cụ Tổ, hãy biết Ta là một hình tướng vĩnh cửu khác của Ngài—nguồn thai vũ trụ, cội gốc của muôn loài—mang danh Vāsudeva.

Verse 63

किं न पश्यसि योगेशं ब्रह्माधिपतिमव्ययम् / दिव्यं भवतु ते चक्षुर्येन द्रक्ष्यसि तत्परम्

Sao ngươi không chiêm bái Đấng Chúa của Yoga, Đấng Bất Hoại, bậc Tối Thượng trên cả Phạm Thiên? Nguyện mắt ngươi trở nên thần nhãn, nhờ đó ngươi sẽ thấy Thực Tại Tối Thượng.

Verse 64

लब्ध्वा शैवं तदा चक्षुर्विष्णोर्लोकपितामहः / बुबुधे परमेशानं पुरतः समवस्थितम्

Bấy giờ, Đấng Tổ Phụ của các thế giới, nhờ nhận được “thị kiến Śaiva” (thần nhãn) do Viṣṇu ban, liền nhận ra Parameśāna (Śiva) đang đứng ngay trước mặt mình.

Verse 65

स लब्ध्वा परमं ज्ञानमैश्वरं प्रपितामहः / प्रपेदे शरणं देवं तमेव पितरं शिवम्

Đạt được trí tuệ tối thượng, tri kiến do Īśvara ban, bậc Cụ Tổ (Phạm Thiên) liền quy y nơi chính vị Thần ấy—người Cha của mình—Śiva.

Verse 66

ओङ्कारं समनुस्मृत्य संस्तभ्यात्मानमात्मना / अथर्वशिरसा देवं तुष्टाव च कृताञ्जलिः

Sau khi chuyên chú tưởng niệm âm Oṃ linh thiêng và dùng Chân Ngã chế ngự bản ngã, ông liền chắp tay đứng trang nghiêm mà tán dương Đức Chúa bằng thánh tụng Atharvaśiras.

Verse 67

संस्तुतस्तेन भगवान् ब्रह्मणा परमेश्वरः / अवाप परमां प्रीतिं व्याजहार स्मयन्निव

Được Brahmā tán dương như thế, Đấng Parameśvara chí phúc tràn đầy hoan hỷ tối thượng, rồi Ngài cất lời, như thể đang mỉm cười.

Verse 68

मत्समस्त्वं न संदेहो मद्भक्तश्च यतो भवान् / मयैवोत्पादितः पूर्वं लोकसृष्ट्यर्थमव्ययम्

Con ngang bằng với Ta—không chút nghi ngờ—vì con là kẻ sùng kính của Ta. Thật vậy, thuở ban sơ chính Ta đã khiến con xuất hiện để tạo dựng các thế giới, hỡi bậc bất hoại.

Verse 69

त्वमात्मा ह्यादिपुरुषो मम देहसमुद्भवः / वरं वरय विश्वात्मन् वरदो ऽहं तवानघ

“Con chính là Chân Ngã—Đấng Nhân Sơ Thủy—sinh từ thân Ta. Hãy chọn một ân phúc, hỡi Linh Hồn của vũ trụ; Ta là Đấng ban ân cho con, hỡi người vô tội.”

Verse 70

स देवदेववचनं निशम्य कमलोद्भवः / निरीक्ष्य विष्णुं पुरुषं प्रणम्याह वृषध्वजम्

Nghe lời của Đấng Thần của chư thần, Đấng Sen-sinh (Brahmā) nhìn lên Viṣṇu, Bậc Purusha tối thượng; rồi cúi lạy cung kính và thưa với Vṛṣadhvaja (Śiva, Đấng mang cờ bò).

Verse 71

भगवन् भूतभव्येश महादेवाम्बिकापते / त्वामेव पुत्रमिच्छामि त्वया वा सदृशं सतम्

Ôi Đấng Bhagavān, Chúa tể của quá khứ và tương lai, Mahādeva, phu quân của Ambikā—con chỉ ước chính Ngài làm con trai của con; nếu không, xin cho một người con hiền thiện thật sự giống Ngài.

Verse 72

मोहितो ऽस्मि महादेव मायया सूक्ष्मया त्वया / न जाने परमं भावं याथातथ्येन ते शिव

Ôi Mahādeva, con bị mê lầm bởi māyā vi tế của Ngài. Ôi Śiva, con không thật biết—đúng như nó là—cảnh giới tối thượng (parama-bhāva) của Ngài.

Verse 73

त्वमेव देव भक्तानां भ्राता माता पिता सुहृत् / प्रसीद तव पादाब्जं नमामि शरणं गतः

Chỉ riêng Ngài, ôi Deva, là anh, là mẹ, là cha và là bạn chân thật của những người sùng kính. Xin đoái thương; con cúi lạy đôi chân sen của Ngài, đã đến nương tựa nơi Ngài.

Verse 74

स तस्य वचनं श्रुत्वा जगन्नाथो वृषध्वजः / व्याजहार तदा पुत्रं समालोक्य जनार्दनम्

Nghe lời ấy, Chúa tể của vũ trụ—Đấng mang biểu tượng con bò—bấy giờ cất lời với người con, đồng thời nhìn về Janārdana.

Verse 75

यदर्थितं भगवता तत् करिष्यामि पुत्रक / विज्ञानमैश्वरं दिव्यमुत्पत्स्यति तवानघ

“Điều mà Đấng Bhagavān đã thỉnh cầu, ta sẽ làm, hỡi con yêu. Và nơi con, ôi người vô tội, sẽ khởi sinh trí tuệ thần linh, quyền chủ (aiśvara-vijñāna).”

Verse 76

त्वमेव सर्वभूतानामादिकर्ता नियोजितः / तथा कुरुष्व देवेश मया लोकपितामह

Chỉ riêng Ngài là Đấng Tạo Hóa nguyên sơ của muôn loài, được bổ nhiệm cho công việc vũ trụ ấy. Vì vậy, ô Chúa tể chư thiên, xin hãy hành xử đúng như lẽ—theo lời ta, Đấng Tổ phụ của các thế giới (Phạm Thiên).

Verse 77

एष नारायणो ऽनन्तो ममैव परमा तनुः / भविष्यति तवेशानो योगक्षेमवहो हरिः

Chính Nārāyaṇa này—Ananta—thật là thân tối thượng của ta. Ngài sẽ trở thành Chúa tể của ngươi: Hari, Đấng gánh giữ yoga và kṣema—thành tựu tâm linh và phúc an của ngươi.

Verse 78

एवं व्याहृत्य हस्ताभ्यां प्रीतात्मा परमेश्वरः / संस्पृश्य देवं ब्रह्माणं हरिं वचनमब्रवीत्

Nói như thế rồi, lại đưa cả hai tay làm dấu, Đấng Tối Thượng—lòng hoan hỷ—chạm đến thần Phạm Thiên, rồi cất lời với Hari bằng những lời này.

Verse 79

तृष्टो ऽस्मि सर्वथाहन्ते भक्त्या तव जगन्मय / वरं वृणीष्वं नह्यावां विभिन्नौ परमार्थतः

Ta hoàn toàn hài lòng về ngươi nhờ lòng sùng kính ấy, hỡi đấng thấm khắp vũ trụ. Hãy chọn một ân huệ; vì trong chân lý tối thượng, hai chúng ta vốn chẳng hề khác biệt.

Verse 80

श्रुत्वाथ देववचनं विष्णुर्विश्वजगन्मयः / प्राह प्रसन्नया वाचा समालोक्य चतुर्मुखम्

Nghe lời của vị thần, Vishnu—Đấng thấm khắp vũ trụ, hiện hữu trong mọi cõi—liền cất tiếng hiền hòa, an tịnh, hướng nhìn Đấng Bốn Mặt (Phạm Thiên) mà thưa rằng.

Verse 81

एष एव वरः श्लोघ्यो यदहं परमेश्वरम् / पश्यामि परमात्मानं भक्तिर्भवतु मे त्वयि

Chỉ riêng ân phúc này là đáng tán dương: con được chiêm ngưỡng Đấng Tối Thượng (Parameśvara), Tự Ngã Tối Cao (Paramātman); xin cho lòng sùng kính khởi lên trong con hướng về Ngài.

Verse 82

तथेत्युक्त्वा महादेवः पुनर्विष्णुमभाषत / भवान् सर्वस्य कार्यस्य कर्ताहऽमधिदैवतम्

Nói: “Đúng vậy,” Mahādeva lại bảo Viṣṇu: “Ngài là đấng thực hiện mọi công việc; còn Ta là vị thần chủ trì (adhidaivata) của công việc ấy.”

Verse 83

मन्मयं त्वन्मयं चैव सर्वमेतन्न संशयः / भवान् सोमस्त्वहं सूर्यो भवान् रात्रिरहं दिनम्

Tất cả đều thấm nhuần bởi Ta và bởi Ngài—không chút nghi ngờ. Ngài là Trăng, Ta là Mặt Trời; Ngài là Đêm, Ta là Ngày.

Verse 84

भवान् प्रकृतिरव्यक्तमहं पुरुष एव च / भवान् ज्ञानमहं ज्ञाता भवान् मायाहमीश्वरः

Ngài là Prakṛti—cõi vô hiển (avyakta); còn Ta là Puruṣa duy nhất. Ngài là tri thức, Ta là kẻ biết; Ngài là Māyā, Ta là Īśvara, đấng nắm quyền vận dụng nó.

Verse 85

भवान् विद्यात्मिका शक्तिः शक्तिमानहमीश्वरः / यो ऽहं सुनिष्कलो देवः सो ऽपि नारायणः परः

Ngài là Śakti có bản thể là minh tri (vidyā); Ta là Īśvara, đấng sở hữu Śakti ấy. Và vị Thần là Ta—thuần nhất, không phân phần—chính Ngài cũng là Nārāyaṇa Tối Thượng.

Verse 86

एकीभावेन पश्यन्ति योगिनो ब्रह्मवादिनः / त्वामनाश्रित्य विश्वात्मन् न योगी मामुपैष्यति / पालयैतज्जगत् कृत्स्नं सदेवासुरमानुषम्

Các du-gi và bậc thuyết Phạm (Brahman) chiêm kiến Ngài trong nhất thể (cái thấy bất nhị). Ôi Linh Ngã của vũ trụ, nếu không nương tựa nơi Ngài thì không một du-gi nào có thể đạt đến Ta. Vậy xin Ngài hộ trì toàn thể thế gian này, cùng với chư thiên, a-tu-la và loài người.

Verse 87

इतीदमुक्त्वा भगवाननादिः स्वमायया मोहितभूतभेदः / जगाम जन्मर्धिविनाशहीनं धामैकमव्यक्तमनन्तशक्तिः

Nói xong như vậy, Đấng Thế Tôn—vô thủy, quyền năng vô tận—Đấng mà chính Māyā của Ngài khiến các hữu tình mang thân thấy ra phân chia và sai biệt, liền ra đi đến nơi cư xứ duy nhất, vô hiển (bất khả kiến), vượt ngoài sinh, trưởng và diệt.