Adhyaya 50

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे एकोनपञ्चाशो ऽध्यायः सूत उवाच अस्मिन् मन्वन्तरे पूर्वं वर्तमाने महान् विभुः / द्वापरे प्रथमे व्यासो मनुः स्वायंभुवो मतः

Như vậy, trong Śrī Kūrma Purāṇa, bản Saṃhitā sáu nghìn kệ, thuộc phần Pūrva-bhāga, mở đầu chương thứ bốn mươi chín. Sūta thưa: “Trước kia, trong Manvantara hiện tại này, bậc Đại Chủ tể bao trùm muôn loài đã sắp đặt dòng truyền thừa; và vào Dvāpara đầu tiên, vị Vyāsa được xem là Svāyambhuva Manu.”

Verse 2

बिभेद बहुधा वेदं नियोगाद् ब्रह्मणः प्रभोः / द्वितीये द्वापरे चैव वेदव्यासः प्रजापतिः

Theo mệnh lệnh của Thượng đế Brahmā, Ngài đã phân chia một Veda thành nhiều phần. Và vào Dvāpara thứ hai, vị Prajāpati được gọi là Vedavyāsa đã thực hiện sự phân chia ấy.

Verse 3

तृतीये चोशना व्यासश्चतुर्थे स्याद् बृहस्पतिः / सविता पञ्चमे व्यासः षष्ठे मृत्युः प्रकीर्तितः

Trong lần thứ ba, Uśanā được tuyên xưng là Vyāsa; trong lần thứ tư, Bṛhaspati được nói là Vyāsa. Trong lần thứ năm, Savitṛ là Vyāsa; và trong lần thứ sáu, Mṛtyu được tôn xưng (là Vyāsa).

Verse 4

सप्तमे च तथैवेन्द्रो वसिष्ठश्चाष्टमे मतः / सारस्वतश्च नवमे त्रिधामा दशमे स्मृतः

Trong lần thứ bảy, Indra cũng vậy (được nêu danh). Trong lần thứ tám, Vasiṣṭha được xem (là Indra). Trong lần thứ chín, (Indra) là Sārasvata; và trong lần thứ mười, được ghi nhớ là Tridhāman.

Verse 5

एकादशे तु त्रिवृषः शततेजास्ततः परः / त्रयोदशे तथा धर्मस्तरक्षुस्तु चतुर्दशे

Trong chu kỳ thứ mười một là Trivṛṣa; sau đó là Śata-tejas. Trong chu kỳ thứ mười ba là Dharma, và trong chu kỳ thứ mười bốn là Tarakṣu.

Verse 6

त्र्यारुणिर्वै पञ्चदशे षोडशे तु धनञ्जयः / कृतञ्जयः सप्तदशे ह्यष्टादशे ऋतञ्जयः

Quả thật, ở chu kỳ thứ mười lăm là Tryāruṇi; ở chu kỳ thứ mười sáu là Dhanañjaya. Ở chu kỳ thứ mười bảy là Kṛtañjaya, và ở chu kỳ thứ mười tám là Ṛtañjaya.

Verse 7

ततो व्यासो भरद्वाजस्तस्मादूर्ध्वं तु गौतमः / राजश्रवाश्चैकविंशस्तस्माच्छुष्मायणः परः

Rồi từ ngài sinh ra Vyāsa, và từ Vyāsa sinh ra Bharadvāja. Từ Bharadvāja, trong dòng kế tiếp, xuất hiện Gautama. Từ Gautama sinh ra Rājaśravā, vị thứ hai mươi mốt trong dòng ấy; và sau ngài là Chuṣmāyaṇa.

Verse 8

तृणबिन्दुस्त्रयोविंशे वाल्मीकिस्तत्परः स्मृतः / पञ्चविशे तथा शक्तिः षड्विंशे तु पराशरः

Ở đời thứ hai mươi ba là Tṛṇabindu; sau ngài, Vālmīki được truyền tụng. Ở đời thứ hai mươi lăm cũng vậy là Śakti, và ở đời thứ hai mươi sáu là Parāśara.

Verse 9

सप्तविंशे तथा व्यासो जातूकर्णो महामुनिः / अष्टाविंशे पुनः प्राप्ते ह्यस्मिन् वै द्वापरे द्विजाः / पराशरसुतो व्यासः कृष्णद्वैपायनो ऽभवत्

Trong Dvāpara thứ hai mươi bảy, đại hiền Jātūkarṇa đã làm Vyāsa. Còn nay, trong Dvāpara thứ hai mươi tám này, hỡi các bậc lưỡng sinh, Vyāsa là con của Parāśara—Kṛṣṇa Dvaipāyana.

Verse 10

स एव सर्ववेदानां पुराणानां प्रदर्शकः / पाराशर्यो महायोगी कृष्णद्वैपायनो हरिः

Chỉ riêng ngài là bậc khai thị và diễn giải mọi Veda cùng mọi Purāṇa—con của Parāśara, đại du-già Kṛṣṇa Dvaipāyana (Vyāsa), chính là Hari tự thân.

Verse 11

आराध्य देवमीशानं दृष्ट्वा साम्बं त्रिलोचनम् / तत्प्रसादादसौ व्यासं वेदानामकरोत् प्रभुः

Sau khi phụng thờ Chúa Īśāna và chiêm ngưỡng Sāmba—Śiva, Đấng Ba Mắt—nhờ ân sủng của Ngài, bậc hùng lực ấy trở thành Vyāsa, người sắp đặt các Veda.

Verse 12

अथ शिष्यान् प्रिजग्राह चतुरो वेदपारगान् / जैमिनिं च सुमन्तुं च वैशम्पायनमेव च / पैलं तेषां चतुर्थं च पञ्चमं मां महामुनिः

Rồi bậc đại hiền giả thu nhận năm đệ tử—những bậc tinh thông Veda: Jaimini, Sumantu, và Vaiśampāyana; Paila là người thứ tư; và người thứ năm, ngài thu nhận chính tôi.

Verse 13

ऋग्वेदश्रावकं पैलं जग्राह स महामुनिः / यजुर्वेदप्रवक्तारं वैशम्पायनमेव च

Bậc đại hiền giả ấy nhận Paila làm người tụng đọc và truyền thừa Ṛgveda; và cũng nhận Vaiśampāyana làm thầy giảng giải Yajurveda.

Verse 14

जैमिनिं सामवेदस्य श्रावकं सोन्वपद्यत / तथैवाथर्ववेदस्य सुमन्तुमृषिसत्तमम् / इतिहासपुराणानि प्रवक्तुं मामयोजयत्

Ngài bổ nhiệm Jaimini làm người tụng đọc và truyền thừa Sāmaveda; còn với Atharvaveda, ngài bổ nhiệm hiền giả tối thượng Sumantu. Và ngài giao cho tôi việc thuyết giảng các Itihāsa và các Purāṇa.

Verse 15

एक आसीद्यजुर्वेदस्तं चतुर्धा व्यकल्पयत् / चातुर्हेत्रमभूद् यस्मिंस्तेन यज्ञमथाकरोत्

Yajurveda thuở đầu vốn là một toàn bộ duy nhất; rồi được sắp đặt thành bốn phần. Từ sự sắp đặt ấy phát sinh hệ thống tư tế bốn chức (cāturhotra), và nhờ đó nghi lễ tế tự (yajña) được cử hành đúng pháp.

Verse 16

आध्वर्यवं यजुर्भिः स्यादृग्भिर्हेत्रं द्विजोत्तमाः / औद्गात्रं सामभिश्चक्रे ब्रह्मत्वं चाप्यथर्वभिः

Hỡi các bậc nhị sinh tối thượng, chức phận Adhvaryu được hành trì nhờ Yajur‑veda; công việc của Hotṛ nhờ Ṛg‑veda; của Udgātṛ nhờ Sāma‑veda; và chức tư tế Brahman cũng vậy, nhờ Atharva‑veda.

Verse 17

ततः स ऋच उद्धृत्य ऋग्वेदं कृतवान् प्रभुः / यजूंषि च यजुर्वेदं सामवेदं च सामभिः

Rồi sau đó, Đấng Chúa Tể trích lấy các câu Ṛc và soạn thành Ṛgveda; cũng vậy, từ các công thức Yajus Ngài lập nên Yajurveda, và từ các khúc tụng Sāman Ngài tạo thành Sāmaveda.

Verse 18

एकविंशतिभेदेन ऋग्वेदं कृतवान् पुरा / शाखानां तु शतेनैव यजुर्वेदमथाकरोत्

Thuở xưa, Ngài sắp đặt Ṛgveda thành hai mươi mốt phần; rồi lại tổ chức Yajurveda thành trọn một trăm chi phái (śākhā).

Verse 19

सामवेदं सहस्त्रेण शाखानां प्रबिभेद सः / अथर्वाणमथो वेदं बिभेद नवकेन तु

Ngài phân chia Sāma‑veda thành một nghìn chi phái (śākhā); và cũng vậy, Atharva‑veda được chia thành chín chi phái.

Verse 20

भेदैरष्टादशैर्व्यासः पुराणं कृतवान् प्रभुः / सो ऽयमेकश्चतुष्पादो वेदः पूर्वं पुरातनात्

Nhờ mười tám sự phân chia, bậc tôn kính Vyāsa đã biên soạn Purāṇa. Giáo pháp này thuở trước vốn là một Veda duy nhất có bốn “chân,” truyền lại từ thời cổ xưa thẳm sâu.

Verse 21

ओङ्कारो ब्रह्मणो जातः सर्वदोषविशोधनः / वेदवेद्यो हि भगवान् वासुदेवः सनातनः

Oṁkāra sinh từ Phạm (Brahman), tẩy sạch mọi lỗi lầm. Quả thật, Đức Thế Tôn Vāsudeva—vĩnh hằng—là Đấng được nhận biết qua các Veda.

Verse 22

स गीयते परो वेदे यो वेदैनं स वेदवित् / एतत् परतरं ब्रह्म ज्योतिरानन्दमुत्तमम्

Ngài được ca tụng trong Veda là Đấng Tối Thượng. Ai thật sự biết Ngài thì là người biết Veda. Đây là Brahman vượt trên hết thảy—Ánh Sáng tối thượng và Hỷ Lạc vô song.

Verse 23

वेदवाक्योदितं तत्त्वं वासुदेवः परं पदम् / वेदवेद्यमिमं वेत्ति वेदं वेदपरो मुनिः

Thực tại do lời Veda tuyên thuyết là thế này: Vāsudeva là cảnh giới tối thượng. Vị hiền triết tận hiến với Veda thật sự biết chân lý được Veda dạy—Vāsudeva, Đấng được nhận biết qua Veda.

Verse 24

अवेदं परमं वेत्ति वेदनिष्ठः सदेश्वरः / स वेदवेद्यो भगवान् वेदमूर्तिर्महेश्वरः / स एव वेदो वेद्यश्च तमेवाश्रित्य मुच्यते

Người kiên trú trong Veda và tận hiến nơi Chúa Tể sẽ biết Đấng Tối Thượng vượt ngoài sự tụng đọc Veda đơn thuần. Đức Thế Tôn—Mahādeva, Mahēśvara, thân chính là Veda—là Đấng được Veda làm cho nhận biết. Ngài một mình vừa là Veda vừa là điều phải biết; nương tựa nơi Ngài, người ta được giải thoát.

Verse 25

इत्येदक्षरं वेद्यमोङ्कारं वेदमव्ययम् / अवेदं च विजानाति पाराशर्यो महामुनिः

Vì thế, đại hiền triết Pārāśarya hiểu rằng điều bất hoại đáng được nhận biết chính là Oṁkāra—Veda tự thân, Veda không hư hoại—và ngài cũng biết điều gọi là “phi-Veda”, tức những gì nằm ngoài tri kiến Veda chân thật.