Adhyaya 75

Verse 1

श्रीराजोवाच अजातशत्रोस्तं द‍ृष्ट्वा राजसूयमहोदयम् । सर्वे मुमुदिरे ब्रह्मन् नृदेवा ये समागता: ॥ १ ॥ दुर्योधनं वर्जयित्वा राजान: सर्षय: सुरा: । इति श्रुतं नो भगवंस्तत्र कारणमुच्यताम् ॥ २ ॥

Mahārāja Parīkṣit thưa: Bạch brāhmaṇa, theo điều con được nghe từ ngài, các vua chúa, các ṛṣi và chư thiên tụ hội đều hoan hỷ khi thấy lễ hội kỳ diệu của tế lễ Rājasūya do Ajātaśatru cử hành, chỉ trừ Duryodhana. Xin ngài cho biết nguyên do, bậc tôn kính.

Verse 2

श्रीराजोवाच अजातशत्रोस्तं द‍ृष्ट्वा राजसूयमहोदयम् । सर्वे मुमुदिरे ब्रह्मन् नृदेवा ये समागता: ॥ १ ॥ दुर्योधनं वर्जयित्वा राजान: सर्षय: सुरा: । इति श्रुतं नो भगवंस्तत्र कारणमुच्यताम् ॥ २ ॥

Mahārāja Parīkṣit nói: “Hỡi bà-la-môn, khi thấy lễ hội kỳ diệu của tế lễ Rājasūya do Ajātaśatru Yudhiṣṭhira cử hành, tất cả các vua, các hiền triết và chư thiên hiện diện đều hoan hỷ; chỉ riêng Duryodhana thì không. Xin ngài cho biết nguyên do vì sao.”

Verse 3

श्रीबादरायणिरुवाच पितामहस्य ते यज्ञे राजसूये महात्मन: । बान्धवा: परिचर्यायां तस्यासन्प्रेमबन्धना: ॥ ३ ॥

Śrī Bādarāyaṇi nói: Trong tế lễ Rājasūya của ông nội thánh thiện của ngài, các thân quyến, bị ràng buộc bởi tình thương đối với ông, đã khiêm cung dấn thân vào việc phụng sự cho ông.

Verse 4

भीमो महानसाध्यक्षो धनाध्यक्ष: सुयोधन: । सहदेवस्तु पूजायां नकुलो द्रव्यसाधने ॥ ४ ॥ गुरुशुश्रूषणे जिष्णु: कृष्ण: पादावनेजने । परिवेषणे द्रुपदजा कर्णो दाने महामना: ॥ ५ ॥ युयुधानो विकर्णश्च हार्दिक्यो विदुरादय: । बाह्लीकपुत्रा भूर्याद्या ये च सन्तर्दनादय: ॥ ६ ॥ निरूपिता महायज्ञे नानाकर्मसु ते तदा । प्रवर्तन्ते स्म राजेन्द्र राज्ञ: प्रियचिकीर्षव: ॥ ७ ॥

Bhīma trông coi nhà bếp; Suyodhana (Duryodhana) giữ kho tàng; Sahadeva kính cẩn tiếp đón khách; Nakula lo việc sắm sửa vật dụng. Arjuna phụng sự các bậc trưởng thượng; Śrī Kṛṣṇa rửa chân cho mọi người; Draupadī dọn và mời thức ăn; còn Karṇa hào hiệp phân phát lễ vật. Yuyudhāna, Vikarṇa, Hārdikya, Vidura, Bhūriśravā con Bāhlīka, Santardana và nhiều người khác cũng được phân công đủ việc trong đại tế lễ ấy, vì lòng muốn làm vui lòng Mahārāja Yudhiṣṭhira, hỡi bậc vương tối thượng.

Verse 5

भीमो महानसाध्यक्षो धनाध्यक्ष: सुयोधन: । सहदेवस्तु पूजायां नकुलो द्रव्यसाधने ॥ ४ ॥ गुरुशुश्रूषणे जिष्णु: कृष्ण: पादावनेजने । परिवेषणे द्रुपदजा कर्णो दाने महामना: ॥ ५ ॥ युयुधानो विकर्णश्च हार्दिक्यो विदुरादय: । बाह्लीकपुत्रा भूर्याद्या ये च सन्तर्दनादय: ॥ ६ ॥ निरूपिता महायज्ञे नानाकर्मसु ते तदा । प्रवर्तन्ते स्म राजेन्द्र राज्ञ: प्रियचिकीर्षव: ॥ ७ ॥

Bhīma trông coi nhà bếp; Suyodhana (Duryodhana) giữ kho tàng; Sahadeva kính cẩn tiếp đón khách; Nakula lo việc sắm sửa vật dụng. Arjuna phụng sự các bậc trưởng thượng; Śrī Kṛṣṇa rửa chân cho mọi người; Draupadī dọn và mời thức ăn; còn Karṇa hào hiệp phân phát lễ vật. Yuyudhāna, Vikarṇa, Hārdikya, Vidura, Bhūriśravā con Bāhlīka, Santardana và nhiều người khác cũng được phân công đủ việc trong đại tế lễ ấy, vì lòng muốn làm vui lòng Mahārāja Yudhiṣṭhira, hỡi bậc vương tối thượng.

Verse 6

भीमो महानसाध्यक्षो धनाध्यक्ष: सुयोधन: । सहदेवस्तु पूजायां नकुलो द्रव्यसाधने ॥ ४ ॥ गुरुशुश्रूषणे जिष्णु: कृष्ण: पादावनेजने । परिवेषणे द्रुपदजा कर्णो दाने महामना: ॥ ५ ॥ युयुधानो विकर्णश्च हार्दिक्यो विदुरादय: । बाह्लीकपुत्रा भूर्याद्या ये च सन्तर्दनादय: ॥ ६ ॥ निरूपिता महायज्ञे नानाकर्मसु ते तदा । प्रवर्तन्ते स्म राजेन्द्र राज्ञ: प्रियचिकीर्षव: ॥ ७ ॥

Bhīma trông coi nhà bếp; Suyodhana (Duryodhana) giữ kho tàng; Sahadeva kính cẩn tiếp đón khách; Nakula lo việc sắm sửa vật dụng. Arjuna phụng sự các bậc trưởng thượng; Śrī Kṛṣṇa rửa chân cho mọi người; Draupadī dọn và mời thức ăn; còn Karṇa hào hiệp phân phát lễ vật. Yuyudhāna, Vikarṇa, Hārdikya, Vidura, Bhūriśravā con Bāhlīka, Santardana và nhiều người khác cũng được phân công đủ việc trong đại tế lễ ấy, vì lòng muốn làm vui lòng Mahārāja Yudhiṣṭhira, hỡi bậc vương tối thượng.

Verse 7

भीमो महानसाध्यक्षो धनाध्यक्ष: सुयोधन: । सहदेवस्तु पूजायां नकुलो द्रव्यसाधने ॥ ४ ॥ गुरुशुश्रूषणे जिष्णु: कृष्ण: पादावनेजने । परिवेषणे द्रुपदजा कर्णो दाने महामना: ॥ ५ ॥ युयुधानो विकर्णश्च हार्दिक्यो विदुरादय: । बाह्लीकपुत्रा भूर्याद्या ये च सन्तर्दनादय: ॥ ६ ॥ निरूपिता महायज्ञे नानाकर्मसु ते तदा । प्रवर्तन्ते स्म राजेन्द्र राज्ञ: प्रियचिकीर्षव: ॥ ७ ॥

Bhīma trông coi nhà bếp, Duryodhana giữ kho tàng. Sahadeva kính cẩn đón tiếp khách đến, Nakula lo liệu vật dụng cần thiết. Arjuna phụng sự các bậc trưởng thượng, còn Śrī Kṛṣṇa rửa chân cho mọi người; Draupadī dọn và mời cơm, và Karṇa hào hiệp phân phát lễ vật. Yuyudhāna, Vikarṇa, Hārdikya, Vidura, Bhūriśravā con của Bāhlīka, Santardana và nhiều người khác cũng tự nguyện đảm nhiệm các việc khác nhau trong đại tế lễ—vì khát vọng làm vui lòng Mahārāja Yudhiṣṭhira, bậc vương tối thượng.

Verse 8

ऋत्विक्सदस्यबहुवित्सु सुहृत्तमेषु स्विष्टेषु सूनृतसमर्हणदक्षिणाभि: । चैद्ये च सात्वतपतेश्चरणं प्रविष्टे चक्रुस्ततस्त्ववभृथस्‍नपनं द्युनद्याम् ॥ ८ ॥

Sau khi các vị tế sư ṛtvik, các đại biểu danh giá, các bậc hiền thánh uyên bác và những người thân tín nhất của nhà vua được tôn vinh đúng phép bằng lời nói êm dịu, lễ vật cát tường và các khoản dakṣiṇā, và sau khi vua xứ Cedi quy phục nơi chân sen của Chúa tể dòng Sātvata, thì nghi lễ tắm avabhṛtha được cử hành tại sông Yamunā thiêng liêng.

Verse 9

मृदङ्गशङ्खपणवधुन्धुर्यानकगोमुखा: । वादित्राणि विचित्राणि नेदुरावभृथोत्सवे ॥ ९ ॥

Trong lễ hội avabhṛtha, âm thanh của nhiều nhạc cụ vang dội: mṛdaṅga, tù và ốc (śaṅkha), panava, dhundhurī, trống ānaka và kèn gomukha.

Verse 10

नार्तक्यो ननृतुर्हृष्टा गायका यूथशो जगु: । वीणावेणुतलोन्नादस्तेषां स दिवमस्पृशत् ॥ १० ॥

Các vũ nữ nhảy múa hân hoan, và các ca công hát theo từng đoàn. Âm vang mạnh mẽ của vīṇā, sáo và chập chõa như vươn tới tận cõi trời.

Verse 11

चित्रध्वजपताकाग्रैरिभेन्द्रस्यन्दनार्वभि: । स्वलङ्कृतैर्भटैर्भूपा निर्ययू रुक्‍ममालिन: ॥ ११ ॥

Tất cả các vua chúa, đeo vòng cổ vàng, liền lên đường hướng về sông Yamunā. Trước đoàn là cờ và phướn muôn sắc, và họ được hộ tống bởi binh sĩ trang sức lộng lẫy, cưỡi voi lớn, xe chiến và ngựa.

Verse 12

यदुसृञ्जयकाम्बोजकुरुकेकयकोशला: । कम्पयन्तो भुवं सैन्यैर्यजमानपुर:सरा: ॥ १२ ॥

Đại quân của người Yadu, Sṛñjaya, Kāmboja, Kuru, Kekaya và Kośala làm mặt đất rung chuyển khi rước theo Đức vua Yudhiṣṭhira, vị chủ tế của lễ tế, đi đầu đoàn rước.

Verse 13

सदस्यर्त्विग्द्विजश्रेष्ठा ब्रह्मघोषेणभूयसा । देवर्षिपितृगन्धर्वास्तुष्टुवु: पुष्पवर्षिण: ॥ १३ ॥

Các quan viên hội chúng, các tư tế và những bà-la-môn ưu tú vang dội tiếng tụng các thần chú Veda; chư thiên, thánh hiền cõi trời, các Pitṛ và Gandharva ca ngợi rồi rải mưa hoa xuống.

Verse 14

स्वलङ्कृता नरा नार्यो गन्धस्रग्भूषणाम्बरै: । विलिम्पन्त्योऽभिसिञ्चन्त्यो विजह्रुर्विविधै रसै: ॥ १४ ॥

Nam nữ, được trang điểm bằng bột đàn hương, hương thơm, vòng hoa, trang sức và y phục đẹp, vui đùa bằng cách bôi và rưới lên nhau đủ loại chất lỏng.

Verse 15

तैलगोरसगन्धोदहरिद्रासान्द्रकुङ्कुमै: । पुम्भिर्लिप्ता: प्रलिम्पन्त्यो विजह्रुर्वारयोषित: ॥ १५ ॥

Những người đàn ông bôi lên các kỹ nữ thật nhiều dầu, sữa chua, nước thơm, nghệ và bột kuṅkuma đặc; và các kỹ nữ cũng đùa vui bôi lại lên họ bằng chính những thứ ấy.

Verse 16

गुप्ता नृभिर्निरगमन्नुपलब्धुमेतद् देव्यो यथा दिवि विमानवरैर्नृदेव्यो । ता मातुलेयसखिभि: परिषिच्यमाना: सव्रीडहासविकसद्वदना विरेजु: ॥ १६ ॥

Được lính canh bảo vệ, các hoàng hậu của vua Yudhiṣṭhira ra ngoài trên xe để xem cuộc vui, như các phu nhân chư thiên hiện ra giữa trời trên những vimāna tuyệt diệu. Khi các anh em họ bên ngoại và bạn thân rưới chất lỏng lên họ, gương mặt các hoàng hậu nở rộ nụ cười e thẹn, càng làm tăng vẻ rực rỡ của họ.

Verse 17

ता देवरानुत सखीन् सिषिचुर्द‍ृतीभि: क्लिन्नाम्बरा विवृतगात्रकुचोरुमध्या: । औत्सुक्यमुक्तकवराच्च्यवमानमाल्या: क्षोभं दधुर्मलधियां रुचिरैर्विहारै: ॥ १७ ॥

Khi ấy các vương hậu dùng ống phun nước té lên các em chồng và những bạn hữu nam. Y phục của chính các ngài ướt đẫm, để lộ cánh tay, ngực, đùi và eo. Trong niềm hân hoan, vòng hoa rơi khỏi bím tóc đã lỏng; những cuộc vui duyên dáng ấy làm xao động kẻ có tâm thức nhiễm ô.

Verse 18

स सम्राड् रथमारुढ: सदश्वं रुक्‍ममालिनम् । व्यरोचत स्वपत्नीभि: क्रियाभि: क्रतुराडिव ॥ १८ ॥

Vị hoàng đế ngự trên chiến xa do những tuấn mã mang vòng cổ vàng kéo, rực rỡ bên các vương hậu, tựa như lễ tế Rājasūya huy hoàng được bao quanh bởi muôn nghi thức.

Verse 19

पत्नीसंयाजावभृथ्यैश्चरित्वा ते तमृत्विज: । आचान्तं स्‍नापयां चक्रुर्गङ्गायां सह कृष्णया ॥ १९ ॥

Các tư tế dẫn nhà vua hoàn tất những nghi lễ cuối cùng của patnī-saṁyāja và avabhṛthya. Rồi họ cho nhà vua và Hoàng hậu Draupadī súc miệng thanh tịnh (ācamana) và tắm trong sông Hằng.

Verse 20

देवदुन्दुभयो नेदुर्नरदुन्दुभिभि: समम् । मुमुचु: पुष्पवर्षाणि देवर्षिपितृमानवा: ॥ २० ॥

Trống trời của chư thiên vang dội cùng trống của loài người. Chư thiên, hiền thánh, tổ tiên và nhân gian đều rải xuống những trận mưa hoa.

Verse 21

सस्‍नुस्तत्र तत: सर्वे वर्णाश्रमयुता नरा: । महापातक्यपि यत: सद्यो मुच्येत किल्बिषात् ॥ २१ ॥

Sau đó mọi công dân thuộc các varṇa và āśrama đều tắm tại nơi ấy, nơi mà người ta nói rằng ngay cả kẻ phạm trọng tội cũng lập tức được giải thoát khỏi mọi quả báo tội lỗi.

Verse 22

अथ राजाहते क्षौमे परिधाय स्वलङ्कृत: । ऋत्विक्सदस्यविप्रादीनानर्चाभरणाम्बरै: ॥ २२ ॥

Kế đó, nhà vua khoác y phục lụa mới và tự trang nghiêm bằng những bảo sức tinh mỹ. Rồi ngài tôn kính các vị tế sư, quan viên hội chúng, các brāhmaṇa uyên bác và những vị khách khác bằng cách dâng tặng trang sức cùng y phục.

Verse 23

बन्धूञ्ज्ञातीन् नृपान् मित्रसुहृदोऽन्यांश्च सर्वश: । अभीक्ष्णं पूजयामास नारायणपरो नृप: ॥ २३ ॥

Vua Yudhiṣṭhira, người trọn đời quy hướng về Nārāyaṇa, đã không ngừng tôn kính thân quyến, họ hàng, các vua khác, bạn hữu, người thiện chí và tất cả những ai hiện diện, bằng nhiều cách khác nhau.

Verse 24

सर्वे जना: सुररुचो मणिकुण्डलस्र- गुष्णीषकञ्चुकदुकूलमहार्घ्यहारा: । नार्यश्च कुण्डलयुगालकवृन्दजुष्ट- वक्त्रश्रिय: कनकमेखलया विरेजु: ॥ २४ ॥

Tất cả nam nhân nơi ấy rực rỡ như chư thiên, được trang sức bằng khuyên tai ngọc, vòng hoa, khăn đội đầu, áo giáp nhẹ, dhotī lụa và chuỗi ngọc trai quý giá. Các phụ nữ cũng tỏa sắc; gương mặt xinh đẹp của họ được điểm tô bởi đôi khuyên tai và lọn tóc, và ai nấy đều thắt đai vàng lấp lánh.

Verse 25

अथर्त्विजो महाशीला: सदस्या ब्रह्मवादिन: । ब्रह्मक्षत्रियविट्‍शूद्रा राजानो ये समागता: ॥ २५ ॥ देवर्षिपितृभूतानि लोकपाला: सहानुगा: । पूजितास्तमनुज्ञाप्य स्वधामानि ययुर्नृप ॥ २६ ॥

Bấy giờ các tế sư đức hạnh, các bậc uyên thâm Veda làm chứng cho lễ tế, những vị vua được thỉnh mời, cùng brāhmaṇa, kṣatriya, vaiśya, śūdra, chư thiên, hiền thánh, tổ tiên, các linh thể huyền nhiệm, và các vị hộ thế cùng tùy tùng—tất cả, sau khi được vua Yudhiṣṭhira tôn thờ, đã xin phép và ra đi, ôi bệ hạ, trở về nơi cư ngụ của mỗi vị.

Verse 26

अथर्त्विजो महाशीला: सदस्या ब्रह्मवादिन: । ब्रह्मक्षत्रियविट्‍शूद्रा राजानो ये समागता: ॥ २५ ॥ देवर्षिपितृभूतानि लोकपाला: सहानुगा: । पूजितास्तमनुज्ञाप्य स्वधामानि ययुर्नृप ॥ २६ ॥

Bấy giờ các tế sư đức hạnh, các bậc uyên thâm Veda làm chứng cho lễ tế, những vị vua được thỉnh mời, cùng brāhmaṇa, kṣatriya, vaiśya, śūdras, chư thiên, hiền thánh, tổ tiên, các linh thể huyền nhiệm, và các vị hộ thế cùng tùy tùng—tất cả, sau khi được vua Yudhiṣṭhira tôn thờ, đã xin phép và ra đi, ôi bệ hạ, trở về nơi cư ngụ của mỗi vị.

Verse 27

हरिदासस्य राजर्षे राजसूयमहोदयम् । नैवातृप्यन्प्रशंसन्त: पिबन्मर्त्योऽमृतं यथा ॥ २७ ॥

Mọi người ca ngợi lễ tế Rājasūya kỳ diệu do vị vua thánh, người tôi tớ của Hari, cử hành, nhưng vẫn không thỏa—như kẻ phàm uống cam lộ mà chẳng bao giờ no đủ.

Verse 28

ततो युधिष्ठिरो राजा सुहृत्सम्बन्धिबान्धवान् । प्रेम्णा निवारयामास कृष्णं च त्यागकातर: ॥ २८ ॥

Khi ấy vua Yudhiṣṭhira vì tình thương đã ngăn bạn hữu, thân quyến và họ hàng—kể cả Śrī Kṛṣṇa—không cho ra đi; nỗi đau ly biệt khiến ngài quặn thắt.

Verse 29

भगवानपि तत्राङ्ग न्यावात्सीत्तत्प्रियंकर: । प्रस्थाप्य यदुवीरांश्च साम्बादींश्च कुशस्थलीम् ॥ २९ ॥

Hỡi Parīkṣit, để làm vui lòng nhà vua, Đấng Tối Thượng cũng lưu lại đó một thời gian, sau khi đã cho Sāmba và các dũng sĩ Yadu khác trở về Kuśasthalī (Dvārakā).

Verse 30

इत्थं राजा धर्मसुतो मनोरथमहार्णवम् । सुदुस्तरं समुत्तीर्य कृष्णेनासीद् गतज्वर: ॥ ३० ॥

Vì thế, vua Yudhiṣṭhira, con của Dharma, nhờ ân điển của Śrī Kṛṣṇa đã vượt qua đại dương ước vọng mênh mông khó vượt, và cơn sốt cháy bỏng của tham vọng trong lòng ngài đã lắng dịu.

Verse 31

एकदान्त:पुरे तस्य वीक्ष्य दुर्योधन: श्रियम् । अतप्यद् राजसूयस्य महित्वं चाच्युतात्मन: ॥ ३१ ॥

Một ngày nọ, Duryodhana nhìn thấy sự giàu sang trong nội cung của Yudhiṣṭhira, liền bứt rứt trong lòng trước uy nghi của lễ Rājasūya và vinh quang của vị vua lấy Acyuta làm linh hồn.

Verse 32

यस्मिन् नरेन्द्रदितिजेन्द्रसुरेन्द्रलक्ष्मी- र्नाना विभान्ति किल विश्वसृजोपक्लृप्ता: । ताभि: पतीन् द्रुपदराजसुतोपतस्थे यस्यां विषक्तहृदय: कुरुराडतप्यत् ॥ ३२ ॥

Trong cung điện ấy, Maya Dānava—bậc kiến tạo kỳ diệu của vũ trụ—đã gom về mọi vinh hoa của các vua loài người, chúa tể loài daitya và thiên vương; nên của báu rực rỡ muôn vẻ. Nhờ những phú quý ấy, Draupadī, ái nữ của vua Drupada, phụng sự các phu quân; còn Duryodhana, hoàng tử nhà Kuru với trái tim si mê nàng, thì than thở đau đớn trong lòng.

Verse 33

यस्मिन् तदा मधुपतेर्महिषीसहस्रं श्रोणीभरेण शनकै: क्व‍णदङ्‍‍घ्रिशोभम् । मध्ये सुचारु कुचकुङ्कुमशोणहारं श्रीमन्मुखं प्रचलकुण्डलकुन्तलाढ्यम् ॥ ३३ ॥

Trong cung điện ấy cũng có hàng ngàn hoàng hậu của Madhupati, đức Śrī Kṛṣṇa. Vì nặng hông, các nàng bước khoan thai, và chuông nơi cổ chân ngân lên êm dịu. Eo thon tuyệt mỹ, bột kuṅkuma từ bầu ngực nhuộm đỏ chuỗi ngọc trai; đôi hoa tai đung đưa cùng mái tóc buông dài càng tôn vẻ đẹp tinh diệu của gương mặt.

Verse 34

सभायां मयक्लृप्तायां क्व‍ापि धर्मसुतोऽधिराट् । वृतोऽनुगैर्बन्धुभिश्च कृष्णेनापि स्वचक्षुषा ॥ ३४ ॥ आसीन: काञ्चने साक्षादासने मघवानिव । पारमेष्ठ्यश्रिया जुष्ट: स्तूयमानश्च वन्दिभि: ॥ ३५ ॥

Trong hội trường do Maya Dānava dựng nên, có lúc Hoàng đế Yudhiṣṭhira, con của Dharma, ngồi trên ngai vàng như Indra. Chung quanh Ngài là tùy tùng và thân quyến, và còn có đức Śrī Kṛṣṇa—như “con mắt” riêng của Ngài. Rực rỡ uy nghi như vinh quang của Brahmā, nhà vua được các thi sĩ cung đình ca tụng.

Verse 35

सभायां मयक्लृप्तायां क्व‍ापि धर्मसुतोऽधिराट् । वृतोऽनुगैर्बन्धुभिश्च कृष्णेनापि स्वचक्षुषा ॥ ३४ ॥ आसीन: काञ्चने साक्षादासने मघवानिव । पारमेष्ठ्यश्रिया जुष्ट: स्तूयमानश्च वन्दिभि: ॥ ३५ ॥

Trong hội trường do Maya Dānava dựng nên, có lúc Hoàng đế Yudhiṣṭhira, con của Dharma, ngồi trên ngai vàng như Indra. Chung quanh Ngài là tùy tùng và thân quyến, và còn có đức Śrī Kṛṣṇa—như “con mắt” riêng của Ngài. Rực rỡ uy nghi như vinh quang của Brahmā, nhà vua được các thi sĩ cung đình ca tụng.

Verse 36

तत्र दुर्योधनो मानी परीतो भ्रातृभिर्नृप । किरीटमाली न्यविशदसिहस्त: क्षिपन् रुषा ॥ ३६ ॥

Tâu Đại vương, tại đó Duryodhana kiêu mạn, được các em trai vây quanh, đội vương miện, đeo tràng hoa, tay cầm gươm, giận dữ bước vào cung điện, vừa vào vừa sỉ nhục những người giữ cửa.

Verse 37

स्थलेऽभ्यगृह्णाद् वस्‍त्रान्तं जलं मत्वा स्थलेऽपतत् । जले च स्थलवद् भ्रान्त्या मयमायाविमोहित: ॥ ३७ ॥

Bị mê hoặc bởi ảo thuật của Maya Dānava, Duryodhana tưởng nền cứng là nước nên nhấc vạt áo; và ở chỗ khác lại rơi xuống nước vì lầm nước là nền đất.

Verse 38

जहास भीमस्तं द‍ृष्ट्वा स्‍त्रियो नृपतयोऽपरे । निवार्यमाणा अप्यङ्ग राज्ञा कृष्णानुमोदिता: ॥ ३८ ॥

Thấy vậy, Bhīma bật cười; phụ nữ, các vua khác và mọi người cũng cười theo. Vua Yudhiṣṭhira cố ngăn lại, nhưng Śrī Kṛṣṇa tỏ ý tán thành.

Verse 39

स व्रीडितोऽवाग‍्वदनो रुषा ज्वलन् निष्क्रम्य तूष्णीं प्रययौ गजाह्वयम् । हाहेति शब्द: सुमहानभूत् सता- मजातशत्रुर्विमना इवाभवत् । बभूव तूष्णीं भगवान् भुवो भरं समुज्जिहीर्षुर्भ्रमति स्म यद् द‍ृशा ॥ ३९ ॥

Bị nhục nhã và bừng cháy vì giận, Duryodhana cúi mặt, lặng lẽ bước ra và trở về Gajāhvaya (Hastināpura). Ở đó vang lên tiếng kêu lớn: “Ôi than! ôi than!”; các bậc hiền thánh đau xót, và Ajātaśatru Yudhiṣṭhira cũng buồn phần nào. Nhưng Bhagavān Śrī Kṛṣṇa—chỉ một ánh nhìn đã làm ông ta mê lầm—vẫn im lặng, vì Ngài muốn trút bỏ gánh nặng cho địa cầu.

Verse 40

एतत्तेऽभिहितं राजन् यत्पृष्टोऽहमिह त्वया । सुयोधनस्य दौरात्म्यं राजसूये महाक्रतौ ॥ ४० ॥

Tâu Đại vương, điều ngài hỏi ta đã nói rõ tại đây—về tâm địa xấu xa của Suyodhana và nguyên do bất mãn của hắn trong đại lễ Rājasūya.