Shloka 31

Duryodhana’s Envy at Yudhiṣṭhira’s Rājasūya and the Avabhṛtha Festival

Devanagari script

एकदान्त:पुरे तस्य वीक्ष्य दुर्योधन: श्रियम् । अतप्यद् राजसूयस्य महित्वं चाच्युतात्मन: ॥ ३१ ॥

Transliteration

ekadāntaḥ-pure tasya vīkṣya duryodhanaḥ śriyam atapyad rājasūyasya mahitvaṁ cācyutātmanaḥ

Translation

Một ngày nọ, Duryodhana nhìn thấy sự giàu sang trong nội cung của Yudhiṣṭhira, liền bứt rứt trong lòng trước uy nghi của lễ Rājasūya và vinh quang của vị vua lấy Acyuta làm linh hồn.

Synonyms

• एकदन्तःपुरे: in the palace of Ekadanta
• एकदन्तःपुरे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: एकदन्त + पुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (एकदन्तस्य पुरे)

• तस्य: of him/that (his)
• तस्य: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम

• वीक्ष्य: having seen
• वीक्ष्य: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: वीक्ष् (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), ‘having seen’

• दुर्योधनः: Duryodhana
• दुर्योधनः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दुर्योधन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• श्रियम्: splendor/fortune
• श्रियम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• अतप्यत्: burned with envy/was distressed
• अतप्यत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: तप् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• राजसूयस्य: of the Rājasūya (sacrifice)
• राजसूयस्य: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: राजसूय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• महित्वम्: greatness
• महित्वम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: महित्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• अच्युतात्मनः: of Acyuta (Krishna)
• अच्युतात्मनः: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: अच्युत + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; समासः—कर्मधारय/षष्ठी-तत्पुरुषः (अच्युतस्य आत्मा)

Characters & Entities

• Duryodhana
• Acyuta (Śrī Kṛṣṇa)

FAQs

Why was Duryodhana envious during the Rājasūya sacrifice in Srimad Bhagavatam?

Because he saw the extraordinary splendor of the Rājasūya and the supreme honor and greatness of Kṛṣṇa (Acyuta) there, which intensified his pride and jealousy.

Who is speaking this verse in Bhagavatam 10.75.31?

Śukadeva Gosvāmī is narrating to King Parīkṣit, describing Duryodhana’s reaction to the Rājasūya’s opulence and Kṛṣṇa’s prominence.

How can this verse be applied in modern life?

It warns that envy arises from comparing ourselves with others’ success; cultivating humility and seeing the Divine hand behind others’ gifts helps transform jealousy into gratitude and growth.