Adhyaya 44

Verse 1

श्रीशुक उवाच एवं चर्चितसङ्कल्पो भगवान् मधुसूदन: । आससादाथ चाणूरं मुष्टिकं रोहिणीसुत: ॥ १ ॥

Śukadeva Gosvāmī nói: Được thách thức như vậy, Đức Chúa Madhusūdana quyết định nhận lời. Ngài đối đầu với Cāṇūra, còn Balarāma, con của Rohiṇī, đối đầu với Muṣṭika.

Verse 2

हस्ताभ्यां हस्तयोर्बद्ध्वा पद्‌भ्यामेव च पादयो: । विचकर्षतुरन्योन्यं प्रसह्य विजिगीषया ॥ २ ॥

Nắm chặt tay nhau và khóa chân nhau, hai đối thủ giằng co dữ dội, khao khát chiến thắng.

Verse 3

अरत्नी द्वे अरत्निभ्यां जानुभ्यां चैव जानुनी । शिर: शीर्ष्णोरसोरस्तावन्योन्यमभिजघ्नतु: ॥ ३ ॥

Họ đánh nhau: nắm đấm chạm nắm đấm, đầu gối chạm đầu gối, đầu chạm đầu và ngực chạm ngực, liên tiếp giáng đòn lên nhau.

Verse 4

परिभ्रामणविक्षेपपरिरम्भावपातनै: । उत्सर्पणापसर्पणैश्चान्योन्यं प्रत्यरुन्धताम् ॥ ४ ॥

Hai đấu sĩ tranh tài: kéo đối phương xoay vòng, xô ép, quật ngã, rồi chạy trước sau để chặn nhau.

Verse 5

उत्थापनैरुन्नयनैश्चालनै: स्थापनैरपि । परस्परं जिगीषन्तावपचक्रतुरात्मन: ॥ ५ ॥

Họ nhấc bổng và khiêng nhau, lắc mạnh, đẩy bật ra và ghì xuống; vì khát vọng chiến thắng, họ còn làm tổn thương chính thân mình.

Verse 6

तद् बलाबलवद्युद्धं समेता: सर्वयोषित: । ऊचु: परस्परं राजन् सानुकम्पा वरूथश: ॥ ६ ॥

Tâu Đại vương, tất cả phụ nữ có mặt cho rằng đây là cuộc đấu bất công giữa kẻ mạnh và kẻ yếu; vì lòng thương xót họ vô cùng lo lắng, tụ lại thành nhóm quanh đấu trường và nói với nhau như sau.

Verse 7

महानयं बताधर्म एषां राजसभासदाम् । ये बलाबलवद्युद्धं राज्ञोऽन्विच्छन्ति पश्यत: ॥ ७ ॥

[Các phụ nữ nói:] Ôi, thật là đại bất nghĩa của các bậc trong triều hội! Khi nhà vua đang nhìn, họ vẫn muốn xem cuộc đấu giữa kẻ mạnh và kẻ yếu này.

Verse 8

क्‍व वज्रसारसर्वाङ्गौ मल्लौ शैलेन्द्रसन्निभौ । क्‍व चातिसुकुमाराङ्गौ किशोरौ नाप्तयौवनौ ॥ ८ ॥

So sánh sao được: hai đô vật chuyên nghiệp, tay chân rắn như kim cang, thân hình như núi lớn, với hai thiếu niên thân thể mềm mại, còn chưa tới tuổi trưởng thành trọn vẹn?

Verse 9

धर्मव्यतिक्रमो ह्यस्य समाजस्य ध्रुवं भवेत् । यत्राधर्म: समुत्तिष्ठेन्न स्थेयं तत्र कर्हिचित् ॥ ९ ॥

Trong hội chúng này, chắc chắn đã có sự vi phạm chánh pháp. Nơi nào phi pháp đang dấy lên, không nên ở lại dù chỉ một khoảnh khắc.

Verse 10

न सभां प्रविशेत् प्राज्ञ: सभ्यदोषाननुस्मरन् । अब्रुवन् विब्रुवन्नज्ञो नर: किल्बिषमश्न‍ुते ॥ १० ॥

Người trí không nên vào hội chúng nếu biết những người trong đó đang làm điều bất xứng. Và nếu đã vào mà không nói sự thật, nói dối hay giả vờ không biết, người ấy chắc chắn mang tội.

Verse 11

वल्गत: शत्रुमभित: कृष्णस्य वदनाम्बुजम् । वीक्ष्यतां श्रमवार्युप्तं पद्मकोशमिवाम्बुभि: ॥ ११ ॥

Hãy nhìn gương mặt như hoa sen của Śrī Kṛṣṇa khi Ngài lướt quanh kẻ địch! Gương mặt ấy phủ những giọt mồ hôi do trận chiến gắng sức, tựa nụ sen đẫm sương.

Verse 12

किं न पश्यत रामस्य मुखमाताम्रलोचनम् । मुष्टिकं प्रति सामर्षं हाससंरम्भशोभितम् ॥ १२ ॥

Các ngươi không thấy gương mặt của Rāma (Balarāma) sao? Đôi mắt Ngài đỏ như đồng vì giận Muṣṭika, và vẻ đẹp càng rạng ngời bởi nụ cười cùng sự nhập tâm trong trận đấu.

Verse 13

पुण्या बत व्रजभुवो यदयं नृलिङ्ग-गूढ: पुराणपुरुषो वनचित्रमाल्य: । गा: पालयन् सहबल: क्‍वणयंश्च वेणुंविक्रीडयाञ्चति गिरित्ररमार्चिताङ्‍‍‍‍‍घ्रि: ॥ १३ ॥

Ôi, đất đai Vraja thật phước lành! Vì nơi ấy Purāṇa-Puruṣa, Đấng Tối Cổ, ẩn mình trong dáng vẻ con người mà du hành, diễn bày muôn vàn līlā. Được trang sức bằng vòng hoa rừng muôn sắc, đôi chân Ngài được Giritra (Śiva) và Ramā (Lakṣmī) tôn thờ; cùng Balarāma, Ngài chăn bò, ngân vang tiếng sáo và vui đùa khắp chốn.

Verse 14

गोप्यस्तप: किमचरन् यदमुष्य रूपंलावण्यसारमसमोर्ध्वमनन्यसिद्धम् । द‍ृग्भि: पिबन्त्यनुसवाभिनवं दुराप-मेकान्तधाम यशस: श्रिय ऐश्वरस्य ॥ १४ ॥

Các gopī đã tu khổ hạnh gì mà đôi mắt họ luôn được uống cam lồ hình tướng của Śrī Kṛṣṇa—tinh túy của mọi vẻ đẹp, không gì sánh hay vượt. Hình tướng ấy là nơi nương duy nhất của danh tiếng, Śrī và uy lực; tự viên mãn, luôn mới mẻ và vô cùng hiếm có.

Verse 15

या दोहनेऽवहनने मथनोपलेप-प्रेङ्खेङ्खनार्भरुदितोक्षणमार्जनादौ । गायन्ति चैनमनुरक्तधियोऽश्रुकण्ठ्योधन्या व्रजस्त्रिय उरुक्रमचित्तयाना: ॥ १५ ॥

Phụ nữ Vraja thật diễm phúc; tâm họ gắn chặt với Urukrama, Śrī Kṛṣṇa, và cổ họng thường nghẹn vì lệ. Khi vắt sữa, sàng thóc, khuấy bơ, nặn phân bò làm chất đốt, đu xích đu, dỗ con thơ đang khóc, rảy nước xuống đất, quét dọn nhà cửa v.v., họ vẫn không ngừng ca hát về Ngài; nhờ ý thức Kṛṣṇa cao cả ấy, mọi điều lành tự nhiên đến với họ.

Verse 16

प्रातर्व्रजाद् व्रजत आविशतश्च सायंगोभि: समं क्‍वणयतोऽस्य निशम्य वेणुम् । निर्गम्य तूर्णमबला: पथि भूरिपुण्या:पश्यन्ति सस्मितमुखं सदयावलोकम् ॥ १६ ॥

Khi buổi sáng Śrī Kṛṣṇa rời Vraja cùng đàn bò và lúc hoàng hôn trở về, Ngài thổi sáo; nghe tiếng sáo ấy, các thiếu nữ vội bước ra khỏi nhà. Trên đường họ được thấy gương mặt mỉm cười và ánh nhìn đầy từ mẫn của Ngài—hẳn họ đã tích lũy nhiều công đức mới có darśana như vậy.

Verse 17

एवं प्रभाषमाणासु स्त्रीषु योगेश्वरो हरि: । शत्रुं हन्तुं मनश्चक्रे भगवान् भरतर्षभ ॥ १७ ॥

Khi các phụ nữ nói như thế, hỡi bậc anh hùng dòng Bhārata, Bhagavān Hari, Śrī Kṛṣṇa—chúa tể mọi quyền năng yoga—đã quyết tâm giết kẻ đối địch của Ngài.

Verse 18

सभया: स्त्रीगिर: श्रुत्वा पुत्रस्‍नेहशुचातुरौ । पितरावन्वतप्येतां पुत्रयोरबुधौ बलम् ॥ १८ ॥

Nghe những lời đầy sợ hãi của các phụ nữ, Vasudeva và Devakī—xao xuyến vì tình thương con—chìm trong u sầu. Không biết sức mạnh của hai Người Con ấy, họ đau buồn vô hạn.

Verse 19

तैस्तैर्नियुद्धविधिभिर्विविधैरच्युतेतरौ । युयुधाते यथान्योन्यं तथैव बलमुष्टिकौ ॥ १९ ॥

Balarāma, anh của Acyuta, và Muṣṭika phô bày nhiều thế vật khác nhau, giao đấu với nhau đúng như cách Śrī Kṛṣṇa đang đấu với đối thủ của Ngài.

Verse 20

भगवद्गात्रनिष्पातैर्वज्रनीष्पेषनिष्ठुरै: । चाणूरो भज्यमानाङ्गो मुहुर्ग्लानिमवाप ह ॥ २० ॥

Những đòn đánh thô bạo từ các chi thể của Bhagavān rơi xuống như sét nghiền nát, làm thân thể Cāṇūra gãy vụn, khiến hắn hết lần này đến lần khác đau đớn và kiệt sức.

Verse 21

स श्येनवेग उत्पत्य मुष्टीकृत्य करावुभौ । भगवन्तं वासुदेवं क्रुद्धो वक्षस्यबाधत ॥ २१ ॥

Trong cơn thịnh nộ, Cāṇūra lao vọt như chim ưng, nắm chặt hai tay thành nắm đấm và giáng vào ngực Bhagavān Vāsudeva.

Verse 22

नाचलत्तत्प्रहारेण मालाहत इव द्विप: । बाह्वोर्निगृह्य चाणूरं बहुशो भ्रामयन् हरि: ॥ २२ ॥ भूपृष्ठे पोथयामास तरसा क्षीणजीवितम् । विस्रस्ताकल्पकेशस्रगिन्द्रध्वज इवापतत् ॥ २३ ॥

Dù bị tên quỷ đánh mạnh, Śrī Kṛṣṇa vẫn không lay chuyển, như voi chỉ bị chạm bởi vòng hoa. Rồi Hari nắm lấy hai tay Cāṇūra, quay hắn nhiều vòng và quật xuống đất với sức mạnh dữ dội. Áo quần, tóc và vòng hoa tung tóe; tên đô vật ngã chết như cột Indradhvaja khổng lồ trong lễ hội sụp đổ.

Verse 23

नाचलत्तत्प्रहारेण मालाहत इव द्विप: । बाह्वोर्निगृह्य चाणूरं बहुशो भ्रामयन् हरि: ॥ २२ ॥ भूपृष्ठे पोथयामास तरसा क्षीणजीवितम् । विस्रस्ताकल्पकेशस्रगिन्द्रध्वज इवापतत् ॥ २३ ॥

Dù bị tên quỷ đánh mạnh, Śrī Kṛṣṇa vẫn không lay chuyển, như voi chỉ bị chạm bởi vòng hoa. Rồi Hari nắm lấy hai tay Cāṇūra, quay hắn nhiều vòng và quật xuống đất với sức mạnh dữ dội. Áo quần, tóc và vòng hoa tung tóe; tên đô vật ngã chết như cột Indradhvaja khổng lồ trong lễ hội sụp đổ.

Verse 24

तथैव मुष्टिक: पूर्वं स्वमुष्ट्याभिहतेन वै । बलभद्रेण बलिना तलेनाभिहतो भृशम् ॥ २४ ॥ प्रवेपित: स रुधिरमुद्वमन् मुखतोऽर्दित: । व्यसु: पपातोर्व्युपस्थे वाताहत इवाङ्‍‍‍‍‍घ्रिप: ॥ २५ ॥

Cũng vậy, Muṣṭika trước hết tung cú đấm vào Đức Balabhadra; nhưng bị cú đánh dữ dội bằng lòng bàn tay của Śrī Balarāma hùng mạnh, hắn run rẩy vì đau đớn, miệng phun máu rồi ngã xuống đất chết cứng, như cây bị gió quật đổ.

Verse 25

तथैव मुष्टिक: पूर्वं स्वमुष्ट्याभिहतेन वै । बलभद्रेण बलिना तलेनाभिहतो भृशम् ॥ २४ ॥ प्रवेपित: स रुधिरमुद्वमन् मुखतोऽर्दित: । व्यसु: पपातोर्व्युपस्थे वाताहत इवाङ्‍‍‍‍‍घ्रिप: ॥ २५ ॥

Bị lòng bàn tay của Balarāma đánh trúng, tên quỷ run lên vì đau; miệng phun máu rồi chết và ngã xuống đất, như cây bị gió quật đổ.

Verse 26

तत: कूटमनुप्राप्तं राम: प्रहरतां वर: । अवधील्लीलया राजन्सावज्ञं वाममुष्टिना ॥ २६ ॥

Kế đó, đô vật Kūṭa tiến đến. Tâu Đại vương, Rāma (Balarāma), bậc nhất trong hàng chiến sĩ, đã hờ hững như đùa mà giết hắn chỉ bằng nắm đấm trái.

Verse 27

तर्ह्येव हि शल: कृष्णप्रपदाहतशीर्षक: । द्विधा विदीर्णस्तोशलक उभावपि निपेततु: ॥ २७ ॥

Khi ấy, Kṛṣṇa đá vào đầu Śala và xé Tośalaka làm đôi; cả hai đô vật đều ngã xuống chết tại chỗ.

Verse 28

चाणूरे मुष्टिके कूटे शले तोशलके हते । शेषा: प्रदुद्रुवुर्मल्ला: सर्वे प्राणपरीप्सव: ॥ २८ ॥

Khi Cāṇūra, Muṣṭika, Kūṭa, Śala và Tośalaka đã bị giết, tất cả các đô vật còn lại đều bỏ chạy để giữ mạng sống.

Verse 29

गोपान्वयस्यानाकृष्य तै: संसृज्य विजह्रतु: । वाद्यमानेषु तूर्येषु वल्गन्तौ रुतनूपुरौ ॥ २९ ॥

Kṛṣṇa và Balarāma sau đó gọi những người bạn chăn bò trẻ tuổi của mình đến tham gia, và cùng với họ, hai Đấng Chí Tôn nhảy múa và vui đùa, tiếng chuông chân của các Ngài vang lên hòa cùng tiếng nhạc.

Verse 30

जना: प्रजहृषु: सर्वे कर्मणा रामकृष्णयो: । ऋते कंसं विप्रमुख्या: साधव: साधु साध्विति ॥ ३० ॥

Mọi người ngoại trừ Kaṁsa đều vui mừng trước chiến công tuyệt vời mà Kṛṣṇa và Balarāma đã thực hiện. Các brāhmaṇa cao quý và các vị thánh lớn đã thốt lên: "Tuyệt vời! Tuyệt vời!"

Verse 31

हतेषु मल्लवर्येषु विद्रुतेषु च भोजराट् । न्यवारयत् स्वतूर्याणि वाक्यं चेदमुवाच ह ॥ ३१ ॥

Vua Bhoja, khi thấy các đô vật giỏi nhất của mình đều đã bị giết hoặc bỏ chạy, liền cho dừng buổi biểu diễn âm nhạc vốn dành cho sự giải trí của mình và nói những lời sau.

Verse 32

नि:सारयत दुर्वृत्तौ वसुदेवात्मजौ पुरात् । धनं हरत गोपानां नन्दं बध्नीत दुर्मतिम् ॥ ३२ ॥

[Kaṁsa nói:] Hãy đuổi hai đứa con trai độc ác của Vasudeva ra khỏi thành phố! Tịch thu tài sản của những người chăn bò và bắt giữ tên ngốc Nanda đó!

Verse 33

वसुदेवस्तु दुर्मेधा हन्यतामाश्वसत्तम: । उग्रसेन: पिता चापि सानुग: परपक्षग: ॥ ३३ ॥

Hãy giết tên ngốc Vasudeva độc ác nhất đó! Và cũng hãy giết cha ta, Ugrasena, cùng với những kẻ đi theo ông ta, những kẻ đã đứng về phía kẻ thù của chúng ta!

Verse 34

एवं विकत्थमाने वै कंसे प्रकुपितोऽव्यय: । लघिम्नोत्पत्य तरसा मञ्चमुत्तुङ्गमारुहत् ॥ ३४ ॥

Khi Kaṁsa ngông cuồng khoác lác như vậy, Đức Chúa Śrī Kṛṣṇa bất hoại nổi giận dữ dội, liền nhảy vọt nhẹ nhàng lên đài vua cao vút.

Verse 35

तमाविशन्तमालोक्य मृत्युमात्मन आसनात् । मनस्वी सहसोत्थाय जगृहे सोऽसिचर्मणी ॥ ३५ ॥

Thấy Śrī Kṛṣṇa tiến đến chỗ ngồi mình như Tử Thần hiện thân, Kaṁsa lanh trí lập tức bật dậy, cầm lấy gươm và khiên.

Verse 36

तं खड्‌गपाणिं विचरन्तमाशुश्येनं यथा दक्षिणसव्यमम्बरे । समग्रहीद् दुर्विषहोग्रतेजायथोरगं तार्क्ष्यसुत: प्रसह्य ॥ ३६ ॥

Cầm gươm trong tay, Kaṁsa lách nhanh trái phải như chim ưng giữa trời; nhưng Śrī Kṛṣṇa, uy lực không ai cưỡng nổi, đã chộp lấy hắn mạnh mẽ như con của Tārkṣya bắt rắn.

Verse 37

प्रगृह्य केशेषु चलत्किरीटंनिपात्य रङ्गोपरि तुङ्गमञ्चात् । तस्योपरिष्टात् स्वयमब्जनाभ:पपात विश्वाश्रय आत्मतन्त्र: ॥ ३७ ॥

Nắm tóc Kaṁsa làm văng vương miện, Đức Chúa có rốn như hoa sen quật hắn từ đài cao xuống sàn đấu; rồi Đấng Nương Tựa của vũ trụ, tự tại tuyệt đối, chính Ngài lao mình đè lên vua ấy.

Verse 38

तं सम्परेतं विचकर्ष भूमौहरिर्यथेभं जगतो विपश्यत: । हाहेति शब्द: सुमहांस्तदाभू-दुदीरित: सर्वजनैर्नरेन्द्र ॥ ३८ ॥

Trước mắt mọi người, Đức Chúa Hari kéo lê thi thể Kaṁsa trên đất như sư tử kéo xác voi. Tâu Đại vương, cả đấu trường vang dậy tiếng kêu hỗn loạn: “Ha! Ha!”

Verse 39

स नित्यदोद्विग्नधिया तमीश्वरंपिबन्नदन्वा विचरन् स्वपन् श्वसन् । ददर्श चक्रायुधमग्रतो यत-स्तदेव रूपं दुरवापमाप ॥ ३९ ॥

Kaṁsa luôn bồn chồn vì nghĩ rằng Đấng Tối Thượng sẽ giết mình. Vì thế, khi uống, ăn, đi lại, ngủ hay chỉ thở, hắn vẫn thấy trước mặt mình Đức Chúa cầm bánh xe thần (cakra); nhờ vậy hắn đạt được ân huệ hiếm có là một hình tướng giống như Ngài.

Verse 40

तस्यानुजा भ्रातरोऽष्टौ कङ्कन्यग्रोधकादय: । अभ्यधावन्नतिक्रुद्धा भ्रातुर्निर्वेशकारिण: ॥ ४० ॥

Khi ấy, tám em trai của Kaṁsa, đứng đầu là Kaṅka và Nyagrodhaka, nổi giận dữ dội để báo thù cho anh mình, liền lao tới tấn công hai Đấng Chúa Tể.

Verse 41

तथातिरभसांस्तांस्तु संयत्तान्‍रोहिणीसुत: । अहन् परिघमुद्यम्य पशूनिव मृगाधिप: ॥ ४१ ॥

Khi họ lao nhanh về phía hai Đấng Chúa Tể, sẵn sàng ra đòn, thì con của Rohiṇī (Balarāma) vung chùy mà giết họ, như sư tử—chúa tể muôn thú—dễ dàng hạ sát các loài vật khác.

Verse 42

नेदुर्दुन्दुभयो व्योम्नि ब्रह्मेशाद्या विभूतय: । पुष्पै: किरन्तस्तं प्रीता: शशंसुर्ननृतु: स्त्रिय: ॥ ४२ ॥

Trên trời, tiếng trống kettledrum vang dội. Brahmā, Śiva và các chư thiên khác—những quyền năng của Chúa—hân hoan rải mưa hoa lên Ngài; họ cất lời tán dương, còn các phu nhân của họ thì múa hát.

Verse 43

तेषां स्त्रियो महाराज सुहृन्मरणदु:खिता: । तत्राभीयुर्विनिघ्नन्त्य: शीर्षाण्यश्रुविलोचना: ॥ ४३ ॥

Tâu Đại vương, các phu nhân của Kaṁsa và các em trai hắn, đau đớn vì cái chết của những người chồng từng mong điều lành, đã bước tới với đôi mắt đẫm lệ, vừa khóc vừa đập đầu than vãn.

Verse 44

शयानान्वीरशयायां पतीनालिङ्‌‌ग्य शोचती: । विलेपु: सुस्वरं नार्यो विसृजन्त्यो मुहु: शुच: ॥ ४४ ॥

Ôm lấy những người chồng đang nằm trên chiếc giường cuối cùng của người anh hùng, những người phụ nữ đau khổ than khóc thảm thiết trong khi nước mắt tuôn rơi không ngừng.

Verse 45

हा नाथ प्रिय धर्मज्ञ करुणानाथवत्सल । त्वया हतेन निहता वयं ते सगृहप्रजा: ॥ ४५ ॥

Than ôi, hỡi chủ nhân, hỡi người thương, hỡi người am hiểu đạo lý! Hỡi người bảo vệ nhân từ của những kẻ không nơi nương tựa! Với cái chết của ngài, chúng tôi cùng gia quyến và con cái ngài cũng đã bị giết theo.

Verse 46

त्वया विरहिता पत्या पुरीयं पुरुषर्षभ । न शोभते वयमिव निवृत्तोत्सवमङ्गला ॥ ४६ ॥

Hỡi bậc đại anh hùng trong số những người đàn ông, mất đi ngài, người chủ của nó, thành phố này đã mất đi vẻ đẹp, cũng giống như chúng tôi vậy, và mọi lễ hội cùng vận may trong đó đều đã chấm dứt.

Verse 47

अनागसां त्वं भूतानां कृतवान्द्रोहमुल्बणम् । तेनेमां भो दशां नीतो भूतध्रुक्को लभेत शम् ॥ ४७ ॥

Hỡi người thương, ngài lâm vào tình cảnh này là do những hành động bạo lực khủng khiếp mà ngài đã gây ra cho các sinh linh vô tội. Làm sao kẻ hãm hại người khác có thể đạt được hạnh phúc?

Verse 48

सर्वेषामिह भूतानामेष हि प्रभवाप्यय: । गोप्ता च तदवध्यायी न क्‍वचित्सुखमेधते ॥ ४८ ॥

Đức Krishna là nguyên nhân của sự xuất hiện và biến mất của mọi sinh linh trên thế gian này, và Ngài cũng là đấng duy trì chúng. Kẻ nào bất kính với Ngài sẽ không bao giờ có thể thịnh vượng và hạnh phúc.

Verse 49

श्रीशुक उवाच राजयोषित आश्वास्य भगवाँल्लोकभावन: । यामाहुर्लौकिकीं संस्थां हतानां समकारयत् ॥ ४९ ॥

Śrī Śukadeva nói: Sau khi an ủi các vương phi, Đức Bhagavān Śrī Kṛṣṇa, Đấng nuôi dưỡng muôn cõi, đã sắp đặt để cử hành các nghi lễ tang theo đúng phép tắc cho những người đã chết.

Verse 50

मातरं पितरं चैव मोचयित्वाथ बन्धनात् । कृष्णरामौ ववन्दाते शिरसा स्पृश्य पादयो: ॥ ५० ॥

Rồi Kṛṣṇa và Balarāma giải thoát mẹ cha khỏi xiềng xích, và cúi lạy, chạm đầu vào chân của song thân để tỏ lòng tôn kính.

Verse 51

देवकी वसुदेवश्च विज्ञाय जगदीश्वरौ । कृतसंवन्दनौ पुत्रौ सस्वजाते न शङ्कितौ ॥ ५१ ॥ नायं श्रियोऽङ्ग उ नितान्तरते: प्रसाद: स्वर्योषितां नलिनगन्धरुचां कुतोऽन्या: । रासोत्सवेऽस्य भुजदण्डगृहीतकण्ठ- लब्धाशिषां य उदगाद्‍व्रजवल्ल‍भीनाम् ॥

Devakī và Vasudeva, khi biết Kṛṣṇa và Balarāma là Chúa tể vũ trụ, chỉ đứng chắp tay; vì e sợ và ngập ngừng, họ không ôm lấy các con trai mình.