Atharva Veda 4.16.4: Kanda 4, Anuvaka 2, Sukta 16, Mantra 4

Sukta 16

Sanskrit (Devanagari)

उत यो द्याम॑ति॒सर्पा॑त् प॒रस्ता॒न्न स मु॑च्यातै॒ वरु॑णस्य॒ राज्ञः॑ । दि॒व स्पशः॒ प्र च॑रन्ती॒दम॑स्य सहस्रा॒क्षा अति॑ पश्यन्ति॒ भूमि॑म्

Sanskrit recitationAtharva Veda 4.16.4

IAST Transliteration

utá yó dyā́m atisárpāt párastān ná sá mucyātai váruṇasya rā́jñaḥ | diváḥ spáśaḥ prá carantī́dam asya sahasrākṣā́ áti paśyanti bhū́mim ||

English Translation (Griffith/Whitney)

And he who should creep beyond, far past even Heaven—he shall not so be loosed from Varuṇa the King. His spies of Heaven roam abroad through this world; thousand-eyed, they look over and behold the Earth.

Translation

Dẫu có kẻ bò trườn vượt qua cả Trời, đi xa hơn nữa—kẻ ấy cũng chẳng được tháo gỡ khỏi Varuṇa, bậc Vua. Những do thám của Trời của Ngài đi khắp cõi này; ngàn mắt, họ nhìn vượt qua và thấy rõ mặt đất.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• उत: and, also
• उत: —
• Type: Indeclinable
• Root: उत

• यः: who
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद्

• द्याम्: heaven, sky
• द्याम्: Karma
• Type: Noun
• Root: द्यौ (प्रातिपदिक: द्यौ/द्याम्)

• अतिसर्पात्: should creep/steal past, overpass
• अतिसर्पात्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √सृप् (सर्पति) + अति-

• परस्तात्: from beyond, further than
• परस्तात्: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: परस्तात्

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• सः: he
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद्

• मुच्यातै: would be released, escape
• मुच्यातै: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √मुच् (मुच्यते)

• वरुणस्य: of Varuṇa
• वरुणस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Noun (proper)
• Root: वरुण

• राज्ञः: of the king
• राज्ञः: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: राजन्

• दिवः: of heaven
• दिवः: Sambandha (genitive)
• Type: Noun
• Root: द्यौ (दिव्)

• स्पशः: spies, watchers
• स्पशः: Kartā
• Type: Noun
• Root: स्पश्

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र

• चरन्ति: they move about, roam
• चरन्ति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √चर् (चरति)

• इदम्: this (world/realm)
• इदम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: इदम्

• अस्य: of him/this
• अस्य: Sambandha (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: इदम्

• सहस्राक्षाः: thousand-eyed
• सहस्राक्षाः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सहस्राक्ष (बहुव्रीहि)

• अति: over, beyond
• अति: —
• Type: Indeclinable
• Root: अति

• पश्यन्ति: they see
• पश्यन्ति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √पश् (पश्यति)

• भूमिम्: earth
• भूमिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: भूमि

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (Varuṇa hymn)

Devata: Varuṇa; his spáśaḥ (watchers)

Chandas: Triṣṭubh (to be verified)

Mantra Rasa

Primary: bhayankara

Secondary: shanta