
Rishi: Atharvanic healer tradition (often Atharvan/Angirasic attribution for bhaiṣajya hymns)
Devata: Indra-Agni; also implicitly Yakṣma and Grahi as adversarial agents
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)
AV 3.11 là một thánh ca bhaiṣajya về sự “giải thoát” (mocana), nới lỏng người bệnh khỏi yakṣma (chứng hao mòn), cơn grahi—sự bắt giữ/co giật, và nhiều dạng mṛtyu (những kết cuộc tử vong), để phục hồi hơi thở, sinh lực và thọ mệnh dài lâu. Bài tụng vận hành bằng cách gọi đích danh các thế lực thù nghịch, nhận diện “sự nắm giữ/dây thòng lọng” của chúng, rồi khẩn thỉnh quyền uy thần linh cao hơn—đặc biệt Indra–Agni và Bṛhaspati—bẻ gãy mối trói buộc và đặt lại prāṇa–apāna vững trong thân thể.
Mantra 1
दीर्घायुः प्राप्तिः। मु॒ञ्चामि॑ त्वा ह॒विषा॒ जीव॑नाय॒ कम॑ज्ञातय॒क्ष्मादु॒त रा॑जय॒क्ष्मात्। ग्राहि॑र्ज॒ग्राह॒ यद्ये॒तदे॑नं॒ तस्या॑ इन्द्राग्नी॒ प्र मु॑मुक्तमेनम्
Đắc thọ mạng dài lâu. Ta dùng lễ vật (havis) mà tháo mở ngươi, thả ra cho sự sống, khỏi chứng hao mòn vô danh (yakṣma) và khỏi chứng hao mòn của bậc vương giả (rājayakṣma). Nếu “Kẻ Nắm Bắt” (Grāhi) đã nắm lấy người ấy bằng điều này, thì, hỡi Indra và Agni, xin hãy giải thoát người ấy hoàn toàn khỏi sự nắm giữ đó.
Mantra 2
यदि॑ क्षि॒तायु॒र्यदि॑ वा॒ परे॑तो॒ यदि॑ मृ॒त्योर॑न्ति॒कं नी॑त ए॒व। तमा ह॑रामि॒ निरृ॑तेरु॒पस्था॒दस्पा॑र्शमेनं श॒तशा॑रदाय
Nếu thọ mạng của người ấy đã cạn, hoặc nếu người ấy đã ra đi; nếu quả thật người ấy đã bị dẫn đến gần Tử Thần—ta đem người ấy trở lại từ chính lòng Nirṛti, khiến người ấy không bị chạm phạm, để sống trọn một trăm mùa thu.
Mantra 3
स॒ह॒स्रा॒क्षेण॑ श॒तवी॑र्येण श॒तायु॑षा ह॒विषाहा॑र्षमेनम्। इन्द्रो॒ यथै॑नं श॒रदो॒ नया॒त्यति॒ विश्व॑स्य दुरि॒तस्य॑ पा॒रम्
Với sức mạnh ngàn mắt, với dũng lực trăm bội, với thọ mạng trăm năm—ta dùng lễ vật mà làm người ấy phấn chấn. Nguyện Indra dẫn người ấy qua các mùa thu, vượt qua mọi tai ương, đến bờ bên kia của tất cả điều dữ.
Mantra 4
श॒तं जी॑व श॒रदो॒ वर्ध॑मानः श॒तं हे॑म॒न्तान् छ॒तमु॑ वस॒न्तान्। श॒तं त॒ इन्द्रो॑ अ॒ग्निः स॑वि॒ता बृह॒स्पतिः॑ श॒तायु॑षा ह॒विषाहा॑र्षमेनम्
Nguyện cho ngươi sống trọn một trăm năm, lớn mạnh qua một trăm mùa thu; một trăm mùa đông, vâng, một trăm mùa xuân. Nguyện Indra, Agni, Savitar và Bṛhaspati—nhờ lễ phẩm (havis) và nhờ thọ mệnh trăm năm—làm cho người này được hưng thịnh.
Mantra 5
प्र वि॑शतं प्राणापानावन॒ड्वाहा॑विव व्र॒जम्। व्य॑१न्ये य॑न्तु मृ॒त्यवो॒ याना॒हुरित॑रान् छ॒तम्
Hãy tiến vào, hỡi hơi thở vào và hơi thở ra (prāṇa và apāna), như đôi bò đực khỏe mạnh bước vào chuồng. Còn những ‘cái chết’ khác, hãy lui xa—những điều người đời gọi tên, và cả những điều còn lại, đến một trăm nữa.
Mantra 6
इ॒हैव स्तं॑ प्राणापानौ॒ माप॑ गातमि॒तो यु॒वम्। शरी॑रम॒स्याङ्गा॑नि ज॒रसे॑ वहतं॒ पुनः॑
Ngay tại đây, hỡi Hơi thở vào (prāṇa) và Hơi thở ra (apāna), hãy đứng vững; hai ngươi chớ rời khỏi nơi này. Hãy mang trả lại thân thể và các chi thể của người ấy, cho tiến bước tiếp đến tuổi già.
Mantra 7
ज॒रायै॑ त्वा॒ परि॑ ददामि ज॒रायै॒ नि धु॑वामि त्वा । ज॒रा त्वा॑ भ॒द्रा ने॑ष्ट॒ व्य॑१न्ये य॑न्तु मृ॒त्यवो॒ याना॒हुरित॑रान् छ॒तम्
Ta phó thác ngươi cho tuổi già; ta đặt ngươi vững chắc trong tuổi già. Nguyện Tuổi già hiền lành dẫn dắt ngươi; còn các thứ Chết khác hãy rời đi—những thứ người đời gọi tên, và phần còn lại, thêm một trăm nữa.
Mantra 8
अ॒भि त्वा॑ जरि॒माहि॑त॒ गामु॒क्षण॑मिव॒ रज्ज्वा । यस्त्वा॑ मृ॒त्युर॒भ्यध॑त्त॒ जाय॑मानं सुपा॒शया॑ । तं ते॑ स॒त्यस्य॒ हस्ता॑भ्या॒मुद॑मुञ्च॒द् बृह॒स्पतिः॑
Tuổi già đã được đặt lên ngươi, như người ta dùng dây trói bò cái hay bò đực. Cái Chết nào với thòng lọng bện chặt đã trói buộc ngươi ngay từ lúc mới sinh—mối trói ấy, Bṛhaspati đã dùng ‘đôi tay của Chân lý’ mà tháo gỡ và rút ra cho ngươi.
It targets wasting illness (yakṣma), seizure-like affliction by a grahi (a “seizer”), and the approach of death understood as a binding/noose. The hymn’s aim is release, restored breathing, and long life.
As a pair they represent force and purifying fire acting in tandem: they break hostile grasp, burn away affliction, and re-establish order in the patient’s life-forces. In 3.11.1 they are directly asked to free the patient from the grahi’s hold.
The hymn calls prāṇa and apāna to “enter” properly again (3.11.5), treating stable respiration as the sign and instrument of restored life. Once breath is re-seated, the text commands the many forms of death to depart.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.