Atharva Veda 13.2.35: Kanda 13, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 35

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

चि॒त्रं दे॒वाना॒मुद॑गा॒दनी॑कं॒ चक्षु॑र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒ग्नेः । आप्रा॒द् द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तरि॑क्षं॒ सूर्य॑ आ॒त्मा जग॑तस्त॒स्थुष॑श्च

Sanskrit recitationAtharva Veda 13.2.35

IAST Transliteration

citrám devā́nām úd agād anī́kaṃ cákṣur mitrásya váruṇasyāgnéḥ | āprā́d dyāvāpṛthivī antárikṣaṃ sū́rya ātmā́ jágatas tasthúṣaś ca

English Translation (Griffith/Whitney)

The wondrous face of the gods hath risen up—the eye of Mitra, Varuṇa, and Agni. He hath filled Heaven and Earth and the mid-air: the Sun, the very self of what moveth and what standeth.

Translation

Dung nhan kỳ diệu của chư thần đã vươn lên—con mắt của Mitra, Varuṇa và Agni. Ngài đã làm đầy Trời và Đất và khoảng trung không: Mặt Trời chính là ātman (tự ngã) của mọi loài, cả động lẫn tĩnh.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• चित्रम्: bright, variegated, wondrous
• चित्रम्: विशेषण (कर्म/कर्तृ-पदस्य)
• Type: Adjective
• Root: चित्र (प्रातिपदिक)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• उद्गात्: rose up, came forth
• उद्गात्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: उद् + गा (धाातु: गा ‘to go/come forth’)

• अनीकम्: face; appearance; shining disk
• अनीकम्: कर्तृ (उद्गात् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: अनीक (प्रातिपदिक)

• चक्षुः: eye
• चक्षुः: समानााधिकरण/अप्पोज़िशन (अनीकम् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: चक्षुस् (प्रातिपदिक)

• मित्रस्य: of Mitra
• मित्रस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)

• वरुणस्य: of Varuṇa
• वरुणस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• अग्नेः: of Agni
• अग्नेः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• आ: forth; fully
• आ: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• अप्रात्: filled; pervaded
• अप्रात्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: प्रा (धाातु: प्रा ‘to fill/fulfil’; with आ)

• द्यावापृथिवी: Heaven-and-Earth
• द्यावापृथिवी: कर्म (अप्रात् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: द्यावापृथिवी (द्वन्द्व-समास; द्यौ/दिव् + पृथिवी)

• अन्तरिक्षम्: midspace; atmosphere
• अन्तरिक्षम्: कर्म (अप्रात् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: अन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)

• सूर्यः: the Sun
• सूर्यः: कर्तृ (अस्ति/भवति इत्यध्याहृतस्य; तथा ‘आत्मा’ इत्यस्य समानाधिकरणम्)
• Type: Noun
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक)

• आत्मा: self; essence
• आत्मा: समानााधिकरण (सूर्यः इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: आत्मन् (प्रातिपदिक)

• जगतः: of the moving world
• जगतः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक)

• तस्थुषः: of what stands still
• तस्थुषः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun (participle used substantively)
• Root: तस्थुस् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्था ‘to stand’ → परिपूर्ण/स्थिर ‘standing’)

• च: and
• च: समुच्चायक
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

Attribution

Rishi: Solar seer tradition; verify in anukramaṇī.

Devata: Sūrya (as cakṣus of Mitra-Varuṇa-Agni).

Chandas: Triṣṭubh-like (verify).

Mantra Rasa

Primary: shanta