Varaha Purana 125.175: Adhyaya 125, Shloka 175

The Cycle of Māyā

Illusory Causation and Perceptual Reversal

Devanagari script

यो मां प्राप्तमिहेच्छेत यस्यावाच्यं न विद्यते ॥ अनन्यमानसो भूत्वा मद्भक्तेषु नियोजयेत् ॥

Recitation with translationVaraha Purana 125.175

Transliteration

yo māṃ prāptamihecchet yasyāvācyaṃ na vidyate || ananyamānaso bhūtvā madbhakteṣu niyojayet ||

Translation

جو کوئی یہاں مجھے پانا چاہے—جس کی زبان سے کوئی نامناسب بات نہ نکلتی ہو—وہ یکسو دل ہو کر میرے بھکتوں کی خدمت اور وابستگی میں خود کو لگا دے۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यः: who
• यः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• माम्: me
• माम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया (Accusative/द्वितीया), एकवचन

• प्राप्तम्: attained / obtained
• प्राप्तम्: कर्म-विशेषण (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: √आप् (धातु) + प्र-उपसर्ग; प्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) — 'obtained/attained' (object-complement with माम्)

• इह: here
• इह: देशाधिकरण (Adverb of place)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (locative adverb)

• इच्छेत्: should desire
• इच्छेत्: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: √इष्/इच्छ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• यस्य: of whom / whose
• यस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन; सम्बन्धसूचक

• अवाच्यम्: anything unspeakable / improper speech
• अवाच्यम्: कर्ता (Karta/Subject of विद्यते)
• Type: Noun
• Root: अवाच्य (प्रातिपदिक; √वच्-धातु, यत्; नञ्-पूर्वक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कृदन्त—यत् (not to be spoken/unspeakable)

• न: not
• न: निषेध (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध-निपात

• विद्यते: exists / is found
• विद्यते: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: √विद् (धातु)
• Form: लट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; भावे प्रयोगः—'exists'

• अनन्य-मानसः: with undivided mind
• अनन्य-मानसः: कर्ता-विशेषण (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अनन्य (प्रातिपदिक) + मानस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (mind that is non-other/undivided)

• भूत्वा: having become
• भूत्वा: पूर्वक्रिया (Prior action)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Gerund/Absolutive), अव्यय; पूर्वकालिक क्रिया (having become)

• मद्-भक्तेषु: among my devotees
• मद्-भक्तेषु: अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
• Type: Noun
• Root: मद् (अस्मद्-षष्ठी-रूप) + भक्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (among my devotees)

• नियोजयेत्: should engage / should direct
• नियोजयेत्: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: √युज् (धातु) + नि-उपसर्ग
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; causative sense by usage? (to engage/appoint)

Speaker

Varāha (default dialogue framework)

Tags

• Classical Literature
• Purāṇic Studies
• Vaiṣṇavism
• Devotional ethics

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It reflects a widespread Purāṇic bhakti model: spiritual attainment is mediated through disciplined conduct and committed association with devotees.

Which geographic location is identified?

No geographic location is mentioned.

What is the primary ethical instruction?

To cultivate disciplined speech and single-mindedness, and to engage oneself with the community of devotees.