Varaha Purana 109.2: Adhyaya 109, Shloka 2

The Merit and Procedure of Donating the ‘Cotton Cow’

Kārpāsa-dhenu

Devanagari script

विषुवे त्वयने पुण्ये युगादिग्रहणे तथा ॥ ग्रहपीडासु चोग्रासु दुःस्वप्नेऽरिष्टदर्शने

Sanskrit recitationVaraha Purana 109.2

Transliteration

viṣuve tvayane puṇye yugādigrahaṇe tathā || grahapīḍāsu cograsu duḥsvapne 'riṣṭadarśane

Translation

اعتدالِ شب و روز کے وقت، مبارک انقلابِ آفتاب کے موقع پر، اور یُگ کے آغاز میں ہونے والے گرہن کے وقت بھی؛ نیز جب سیاروں کی سخت آفت ہو، بد خوابیاں آئیں، یا نحوست کی علامتیں دکھائی دیں—

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• विषुवे: at the equinox
• विषुवे: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: विषुव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण/Locative), एकवचन

• तु: indeed
• तु: Sambandha (सम्बन्ध/डिस्कोर्स)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधानार्थक (indeed)

• अयने: at the solstice/ayana
• अयने: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अयन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण/Locative), एकवचन

• पुण्ये: auspicious
• पुण्ये: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (विषुवे/अयने)

• युगादिग्रहणे: at an eclipse occurring at the beginning of an age
• युगादिग्रहणे: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: युग-आदि-ग्रहण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (युगादौ ग्रहणम्)

• तथा: likewise/also
• तथा: Sambandha (सम्बन्ध/डिस्कोर्स)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/तुल्यार्थक (also/likewise)

• ग्रहपीडासु: during afflictions by planets
• ग्रहपीडासु: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ग्रह-पीडा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण/Locative), बहुवचन; तत्पुरुषः (ग्रहैः पीडा)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/डिस्कोर्स)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (and)

• उग्रासु: fierce/terrible
• उग्रासु: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (ग्रहपीडासु)

• दुःस्वप्ने: in a bad dream
• दुःस्वप्ने: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दुः-स्वप्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (दुःखः स्वप्नः)

• अरिष्टदर्शने: upon seeing an ill omen
• अरिष्टदर्शने: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अरिष्ट-दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (अरिष्टस्य दर्शनम्)

Speaker

Hotā (carried from 109.1 context)

Tags

• Purāṇic Literature
• Auspicious Times (Kāla)
• Graha-pīḍā Motifs
• Ritual Contextualization

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It reflects traditional Indian calendrical and omen frameworks used to contextualize rites, indicating how ritual actions were coordinated with time-reckoning and perceived adversity.

Which geographic location is identified?

No geographic location is identified; the verse focuses on temporal markers and conditions.

What is the primary ethical instruction?

To respond to auspicious times or perceived adversity with regulated, socially constructive actions such as charitable giving.