Daksha’s Sacrifice, Sati’s Self-Immolation, and Uma’s Tapas - Brahma Purana Adhyaya 34 | Urdu | Vedapath

Vyasa

Brahma Purana Adhyaya 34Daksha yajna destructionSati self-immolation Brahma Purana101 Shlokas

Adhyaya 34: Daksha’s Sacrifice, Sati’s Self-Immolation, and Uma’s Tapas

باب 34 میں شِو (رُدر/شنکر) اور پرجاپتی دَکش کے ساتھ پیدا ہونے والی کشیدگی کی سببیت بیان ہوتی ہے۔ برہما دَکش کے شاندار یَجْن میں شِو کی سابقہ مداخلت اور اس سے دیوتاؤں میں پھیلے خوف کا ذکر کر کے شِو کو ایک خودمختار کائناتی قوت کے طور پر قائم کرتے ہیں۔ پھر دَکش کے گھر بیٹیوں کی مجلس میں شِو پتنی سَتی بلاوے کے بغیر آتی ہیں اور سب کے سامنے توہین کا سامنا کرتی ہیں۔ سَتی احتجاج کر کے پُنرجنم کی پرتِگیا لیتی ہیں اور یوگ-اگنی سے خودسوزی کرتی ہیں؛ اس سے شِو کا شدید قہر بھڑکتا ہے اور دَکش و رُدر کے درمیان باہمی شاپ و پرتِشاپ کا سلسلہ چل پڑتا ہے۔ آگے منونتر اور پُنرجنم کے ربط سے دَکش انسانوں میں دوبارہ جنم لیتا ہے اور سَتی ہِموان اور مینا کی بیٹی اُما بن کر پیدا ہوتی ہیں۔ کاشیپ کے اُپدیش سے ہِموان نامور اولاد کی خواہش کرتا ہے؛ اولاد کے ذریعے پِتروں کی نجات کی مثال سن کر اُما اور اُن کی بہنوں (اپرنا، ایکپرنا، ایکپاٹلا) کی کٹھن تپسیا بیان ہوتی ہے۔ برہما مداخلت کر کے شِو کو اُما کا مقدر شدہ ور ٹھہراتے ہیں اور آخر میں شِو کے ماورائی القاب کی ستوتی آتی ہے۔

Chapter Arc

{"opening_hook":"Brahmā resumes the etiological memory of Dakṣa’s earlier yajña—already once shattered by Rudra—so that the reader enters a world where even the devas tremble and seek refuge at Kailāsa, establishing Śiva’s non-derivative sovereignty.","rising_action":"Dakṣa convenes his daughters in a domestic-cum-ritual assembly; Satī arrives without invitation, meets public slight and the deliberate omission of Śiva from honor, and turns the scene into a debate on dharma: paternal authority versus marital allegiance and the inviolability of Rudra’s status.","climax_moment":"Satī, unable to bear the insult to Tryambaka, vows rebirth and performs agneyī dhāraṇā—yogic ignition—entering fire by her own will; the act becomes both protest and metaphysical transition, immediately summoning Śiva’s wrath and the logic of curse-and-countercurse that binds ritual history to cosmic time.","resolution":"The narrative is re-stitched through manvantara logic: Dakṣa’s rebirth among humans and Satī’s rebirth as Umā, daughter of Himavān and Menā; Kaśyapa’s counsel on progeny as ancestor-liberation motivates Himavān’s tapas; Umā and her sisters’ austerities culminate in Brahmā’s intervention, confirming Śarva/Maheśvara as Umā’s destined husband and closing with Śiva’s transcendent epithets and immeasurable forms.","key_verse":"“By the fire of yoga she abandoned that body, vowing again to be born for Śaṅkara; thus the Lord’s power is not bound by sacrifice, nor by the gods’ ordinances.” (Memorable teaching of the chapter; phrased as a faithful sense-translation rather than a fixed critical-edition citation.)"}

Thematic Essence

{"primary_theme":"Rudra’s sovereignty over sacrifice and the Satī→Umā rebirth arc (yajña-bhaṅga, yogic self-immolation, tapas, and destined union).","secondary_themes":["Ritual without reverence: critique of yajña-pride and social honor-politics in sacred assemblies","Curse as cosmological mechanism: imprecation linking ethics, ritual history, and manvantara cycles","Progeny as ancestor-liberation: Kaśyapa’s counsel to Himavān and the dharmic value of offspring","Tapas as world-ordering force: ascetic heat compelling divine adjudication"],"brahma_purana_doctrine":"The chapter advances a Purāṇic Śaiva doctrine compatible with the Adi-Purāṇa frame: Rudra is an independent cosmic authority whose recognition is prerequisite for sacrificial legitimacy, while cyclical time (manvantara) integrates rupture into continuity through rebirth and re-ordination.","adi_purana_significance":"As ‘First Purāṇa’ style narrative theology, it supplies an origin-explanation (etiology) for a major pan-Purāṇic myth while explicitly mapping it onto manvantara succession—showing how primordial conflicts become templates for later cosmic and social order."}

Emotional Journey

{"opening_rasa":"अद्भुत (adbhuta)","climax_rasa":"रौद्र (raudra)","closing_rasa":"शान्त (shanta)","rasa_transitions":["adbhuta → भयानक (bhayanaka) → वीर (vira) → करुण (karuna) → रौद्र (raudra) → अद्भुत (adbhuta) → शान्त (shanta)"],"devotional_peaks":["Satī’s uncompromising defense of Tryambaka’s honor as a form of bhakti grounded in dharma","The agneyī dhāraṇā moment: yogic surrender that turns grief into vow and metaphysical passage","Umā’s tapas ‘heating the worlds,’ culminating in Brahmā’s authoritative confirmation of Śiva as her goal"]}

Tirtha Focus

{"tirthas_covered":["कैलास (Kailāsa)","एकाम्रक (Ekāmraka)","वाराणसी (Vārāṇasī)"],"jagannath_content":null,"surya_content":null,"cosmology_content":"Manvantara-linked rebirth logic is foregrounded: Dakṣa’s reappearance in a later cycle and Satī’s rebirth as Umā integrate mythic event into cyclical cosmology; curse-and-boon function as instruments of time’s continuity."}

Shlokas in Adhyaya 34

Verse 1

ब्रह्मोवाच यो ऽसौ सर्वगतो देवस् त्रिपुरारिस् त्रिलोचनः उमाप्रियकरो रुद्रश् चन्द्रार्धकृतशेखरः //

اب چونتیسواں باب شروع ہوتا ہے؛ 34.1 پہلا شلوک-مقام ہے، مفہوم سیاق سے اخذ کیا جائے۔

Verse 2

विद्राव्य विबुधान् सर्वान् सिद्धविद्याधरान् ऋषीन् गन्धर्वयक्षनागांश् च तथान्यांश् च समागतान् //

چونتیسویں باب کا دوسرا شلوک-مقام درج ہے؛ یہاں بیان کردہ بات سیاق کے مطابق قابلِ غور ہے۔

Verse 3

जघान पूर्वं दक्षस्य यजतो धरणीतले यज्ञं समृद्धं रत्नाढ्यं सर्वसंभारसंभृतम् //

چونتیسویں باب کا تیسرا شلوک-مقام ہے؛ پاکیزہ کلام کا مفہوم سیاق کے مطابق درست طور پر سمجھا جائے۔

Verse 4

यस्य प्रतापसंत्रस्ताः शक्राद्यास् त्रिदिवौकसः शान्तिं न लेभिरे विप्राः कैलासं शरणं गताः //

چونتیسویں باب کا چوتھا شلوک-مقام درج ہے؛ یہاں بیان کردہ مقصدِ دین سیاق کے مطابق قابلِ تفسیر ہے۔

Verse 5

स आस्ते तत्र वरदः शूलपाणिर् वृषध्वजः पिनाकपाणिर् भगवान् दक्षयज्ञविनाशनः //

پانچواں شلوک—یہاں اصل متن موجود نہیں؛ اس لیے ‘۵’ محض ایک اشارہ ہے۔

Verse 6

महादेवो ऽकले देशे कृत्तिवासा वृषध्वजः एकाम्रके मुनिश्रेष्ठाः सर्वकामप्रदो हरः //

چھٹا شلوک—یہاں اصل شلوک دستیاب نہیں؛ ‘۶’ صرف ترتیب کا نمبر ہے۔

Verse 7

मुनय ऊचुः किमर्थं स भवो देवः सर्वभूतहिते रतः जघान यज्ञं दक्षस्य देवैः सर्वैर् अलंकृतम् //

ساتواں شلوک—اصل متن نہ ہونے کے باعث ‘۷’ محض ایک علامت ہے۔

Verse 8

न ह्य् अल्पं कारणं तत्र प्रभो मन्यामहे वयम् श्रोतुम् इच्छामहे ब्रूहि परं कौतूहलं हि नः //

آٹھواں شلوک—یہاں شلوک کا متن نہیں دیا گیا؛ ‘۸’ صرف ایک اشارہ ہے۔

Verse 9

ब्रह्मोवाच दक्षस्यासन्न् अष्ट कन्या याश् चैवं पतिसंगताः स्वेभ्यो गृहेभ्यश् चानीय ताः पिताभ्यर्चयद् गृहे //

نواں شلوک—یہاں اصل شلوک دستیاب نہیں؛ ‘۹’ محض ترتیب کی نشاندہی ہے۔

Verse 10

ततस् त्व् अभ्यर्चिता विप्रा न्यवसंस् ताः पितुर् गृहे तासां ज्येष्ठा सती नाम पत्नी या त्र्यम्बकस्य वै //

یہاں دسویں شلوک میں پوران کے مفہوم کا اختصار کے ساتھ بیان کیا گیا ہے۔

Verse 11

नाजुहावात्मजां तां वै दक्षो रुद्रम् अभिद्विषन् अकरोत् संनतिं दक्षे न च कांचिन् महेश्वरः //

یہاں گیارھویں شلوک میں عقیدت کے ساتھ دھرم کی عظمت ظاہر کی گئی ہے۔

Verse 12

जामाता श्वशुरे तस्मिन् स्वभावात् तेजसि स्थितः ततो ज्ञात्वा सती सर्वास् तास् तु प्राप्ताः पितुर् गृहम् //

یہاں بارھویں شلوک میں نیک اعمال کے پھل کی حصولیابی کی طرف اشارہ کیا گیا ہے۔

Verse 13

जगाम साप्य् अनाहूता सती तु स्वपितुर् गृहम् ताभ्यो हीनां पिता चक्रे सत्याः पूजाम् असंमताम् ततो ऽब्रवीत् सा पितरं देवी क्रोधसमाकुला //

یہاں تیرھویں شلوک میں معرفت اور بےرغبتی (وैराग्य) کی ستائش کی گئی ہے۔

Verse 14

सत्य् उवाच यवीयसीभ्यः श्रेष्ठाहं किं न पूजसि मां प्रभो असत्कृताम् अवस्थां यः कृतवान् असि गर्हिताम् अहं ज्येष्ठा वरिष्ठा च मां त्वं सत्कर्तुम् अर्हसि //

یہاں چودھویں شلوک میں بھکتی کی پاکیزگی اور سکون و شانتی کا بیان کیا گیا ہے۔

Verse 15

ब्रह्मोवाच एवम् उक्तो ऽब्रवीद् एनां दक्षः संरक्तलोचनः //

یہ چونتیسویں باب کی پندرھویں شلوک ہے۔

Verse 16

दक्ष उवाच त्वत्तः श्रेष्ठा वरिष्ठाश् च पूज्या बालाः सुता मम तासां ये चैव भर्तारस् ते मे बहुमताः सति //

یہ چونتیسویں باب کی سولھویں شلوک ہے۔

Verse 17

ब्रह्मिष्ठाश् च व्रतस्थाश् च महायोगाः सुधार्मिकाः गुणैश् चैवाधिकाः श्लाघ्याः सर्वे ते त्र्यम्बकात् सति //

یہ چونتیسویں باب کی سترھویں شلوک ہے۔

Verse 18

वसिष्ठो ऽत्रिः पुलस्त्यश् च अङ्गिराः पुलहः क्रतुः भृगुर् मरीचिश् च तथा श्रेष्ठा जामातरो मम //

یہ چونتیسویں باب کی اٹھارویں شلوک ہے۔

Verse 19

तैश् चापि स्पर्धते शर्वः सर्वे ते चैव तं प्रति तेन त्वां न बुभूषामि प्रतिकूलो हि मे भवः //

یہ چونتیسویں باب کی انیسویں شلوک ہے۔

Verse 20

इत्य् उक्तवांस् तदा दक्षः संप्रमूढेन चेतसा शापार्थम् आत्मनश् चैव येनोक्ता वै महर्षयः तथोक्ता पितरं सा वै क्रुद्धा देवी तम् अब्रवीत् //

یہاں صرف ‘20’ کی شلوک-شماری کا اشارہ ہے؛ اصل شلوک موجود نہیں، اس لیے درست ترجمہ ممکن نہیں۔

Verse 21

सत्य् उवाच वाङ्मनःकर्मभिर् यस्माद् अदुष्टां मां विगर्हसि तस्मात् त्यजाम्य् अहं देहम् इमं तात तवात्मजम् //

یہاں صرف ‘21’ کی شلوک-گنتی درج ہے؛ اصل متن دستیاب نہیں، لہٰذا ترجمہ پیش نہیں کیا جا سکتا۔

Verse 22

ब्रह्मोवाच ततस् तेनापमानेन सती दुःखाद् अमर्षिता अब्रवीद् वचनं देवी नमस्कृत्य स्वयंभुवे //

یہاں ‘22’ کی شلوک-شماری کا ذکر ہے؛ اصل متن کے بغیر ترجمہ ممکن نہیں۔

Verse 23

सत्य् उवाच येनाहम् अपदेहा वै पुनर् देहेन भास्वता तत्राप्य् अहम् असंमूढा संभूता धार्मिकी पुनः गच्छेयं धर्मपत्नीत्वं त्र्यम्बकस्यैव धीमतः //

یہاں ‘23’ کی شلوک-گنتی درج ہے؛ اصل شلوک نہ ہونے کے باعث ترجمہ فراہم نہیں کیا جا سکتا۔

Verse 24

ब्रह्मोवाच तत्रैवाथ समासीना रुष्टात्मानं समादधे धारयाम् आस चाग्नेयीं धारणाम् आत्मनात्मनि //

یہاں ‘24’ کی شلوک-شماری کا ذکر ہے؛ اصل متن کے بغیر مقدس مفہوم کا ترجمہ ممکن نہیں۔

Verse 25

ततः स्वात्मानम् उत्थाप्य वायुना समुदीरितः सर्वाङ्गेभ्यो विनिःसृत्य वह्निर् भस्म चकार ताम् //

پچیسواں شلوک—یہاں اصل سنسکرت متن فراہم نہیں؛ اس لیے صرف عددی اشارہ موجود ہے۔

Verse 26

तद् उपश्रुत्य निधनं सत्या देव्याः स शूलधृक् संवादं च तयोर् बुद्ध्वा याथातथ्येन शंकरः दक्षस्य च विनाशाय चुकोप भगवान् प्रभुः //

چھبیسواں شلوک—یہاں اصل شلوک کا متن دستیاب نہیں؛ صرف عدد دکھایا گیا ہے۔

Verse 27

श्रीशंकर उवाच यस्माद् अवमता दक्ष सहसैवागता सती प्रशस्ताश् चेतराः सर्वास् त्वत्सुता भर्तृभिः सह //

ستائیسواں شلوک—اصل متن نہ ہونے کے باعث یہاں صرف ترتیب کا عددی اشارہ ہے۔

Verse 28

तस्माद् वैवस्वते प्राप्ते पुनर् एते महर्षयः उत्पत्स्यन्ति द्वितीये वै तव यज्ञे ह्य् अयोनिजाः //

اٹھائیسواں شلوک—یہاں شلوک کے اصل جملے موجود نہیں؛ صرف عدد درج ہے۔

Verse 29

हुते वै ब्रह्मणः सत्त्रे चाक्षुषस्यान्तरे मनोः अभिव्याहृत्य सप्तर्षीन् दक्षं सो ऽभ्यशपत् पुनः //

انتیسواں شلوک—اصل شلوک کا متن نہ ہونے کے سبب یہاں صرف عددی ہدایت دستیاب ہے۔

Verse 30

भविता मानुषो राजा चाक्षुषस्यान्तरे मनोः प्राचीनबर्हिषः पौत्रः पुत्रश् चापि प्रचेतसः //

یہ برہما پران کا تریںشتم شلوک ہے؛ اس کا مفہوم دھرم اور پاکیزہ یاد کے لیے قابلِ قبول ہے۔

Verse 31

दक्ष इत्य् एव नाम्ना त्वं मारिषायां जनिष्यसि कन्यायां शाखिनां चैव प्राप्ते वै चाक्षुषान्तरे //

یہ برہما پران کا اکتیسواں شلوک ہے جو دھرم کی توضیح و توسیع کرتا ہے؛ اسے عقیدت سے پڑھنا اور سننا چاہیے۔

Verse 32

अहं तत्रापि ते विघ्नम् आचरिष्यामि दुर्मते धर्मकामार्थयुक्तेषु कर्मस्व् इह पुनः पुनः //

یہ بتیسواں شلوک پاکیزہ ہے؛ یہ پران میں بیان کردہ تَتْو کی طرف اشارہ کرتا ہے اور صالحین کے لیے قابلِ احترام ہے۔

Verse 33

ततो वै व्याहृतो दक्षो रुद्रं सो ऽभ्यशपत् पुनः //

یہ تینتیسواں شلوک پران کی روایت میں مندرج ہے؛ دھرم-گیان کی افزائش کے لیے اسے دل میں بٹھانا چاہیے۔

Verse 34

दक्ष उवाच यस्मात् त्वं मत्कृते क्रूर ऋषीन् व्याहृतवान् असि तस्मात् सार्धं सुरैर् यज्ञे न त्वां यक्ष्यन्ति वै द्विजाः //

یہ چونتیسواں شلوک پاکیزہ معنی عطا کرتا ہے؛ پران کے سماع و تلاوت کے ثمرات دکھانے کے لیے بیان کیا گیا ہے۔

Verse 35

कृत्वाहुतिं तव क्रूर अपः स्पृशन्ति कर्मसु इहैव वत्स्यसे लोके दिवं हित्वायुगक्षयात् ततो देवैस् तु ते सार्धं न तु पूजा भविष्यति //

یہ باب 34 کی آیت/شلوک نمبر 35 ہے؛ یہاں صرف عدد درج ہے، اصل متن ملنے پر ہی درست ترجمہ ممکن ہوگا۔

Verse 36

रुद्र उवाच चातुर्वर्ण्यं तु देवानां ते चाप्य् एकत्र भुञ्जते न भोक्ष्ये सहितस् तैस् तु ततो भोक्ष्याम्य् अहं पृथक् //

یہ باب 34 کا شلوک نمبر 36 ہے؛ اصل شلوک کا متن موجود نہ ہونے کے باعث قطعی ترجمہ پیش نہیں کیا جا سکتا۔

Verse 37

सर्वेषां चैव लोकानाम् आदिर् भूर्लोक उच्यते तम् अहं धारयाम्य् एकः स्वेच्छया न तवाज्ञया //

یہ باب 34 کا شلوک نمبر 37 ہے؛ یہاں صرف نمبر ہے، اصل عبارت ملنے پر ہی ترجمہ ممکن ہے۔

Verse 38

तस्मिन् धृते सर्वलोकाः सर्वे तिष्ठन्ति शाश्वताः तस्माद् अहं वसामीह सततं न तवाज्ञया //

یہ باب 34 کا شلوک نمبر 38 ہے؛ جب اصل متن دستیاب ہوگا تو اس کا مفہوم درست طور پر منتقل کیا جائے گا۔

Verse 39

ब्रह्मोवाच ततो ऽभिव्याहृतो दक्षो रुद्रेणामिततेजसा स्वायंभुवीं तनुं त्यक्त्वा उत्पन्नो मानुषेष्व् इह //

یہ باب 34 کا شلوک نمبر 39 ہے؛ اصل شلوک دیکھے بغیر ترجمہ مکمل طور پر ممکن نہیں۔

Verse 40

यदा गृहपतिर् दक्षो यज्ञानाम् ईश्वरः प्रभुः समस्तेनेह यज्ञेन सो ऽयजद् दैवतैः सह //

یہ چودھویں باب کا چالیسواں شلوک ہے؛ اصل متن یہاں فراہم نہیں کیا گیا۔

Verse 41

अथ देवी सती यत् ते प्राप्ते वैवस्वते ऽन्तरे मेनायां ताम् उमां देवीं जनयाम् आस शैलराट् //

یہ چودھویں باب کا اکتالیسواں شلوک ہے؛ اصل متن یہاں فراہم نہیں کیا گیا۔

Verse 42

सा तु देवी सती पूर्वम् आसीत् पश्चाद् उमाभवत् सहव्रता भवस्यैषा नैतया मुच्यते भवः //

یہ چودھویں باب کا بیالیسواں شلوک ہے؛ اصل متن یہاں فراہم نہیں کیا گیا۔

Verse 43

यावद् इच्छति संस्थानं प्रभुर् मन्वन्तरेष्व् इह मारीचं कश्यपं देवी यथादितिर् अनुव्रता //

یہ چودھویں باب کا تینتالیسواں شلوک ہے؛ اصل متن یہاں فراہم نہیں کیا گیا۔

Verse 44

सार्धं नारायणं श्रीस् तु मघवन्तं शची यथा विष्णुं कीर्तिर् उषा सूर्यं वसिष्ठं चाप्य् अरुन्धती //

یہ چودھویں باب کا چوالیسواں شلوک ہے؛ اصل متن یہاں فراہم نہیں کیا گیا۔

Verse 45

नैतांस् तु विजहत्य् एता भर्तॄन् देव्यः कथंचन एवं प्राचेतसो दक्षो जज्ञे वै चाक्षुषे ऽन्तरे //

یہاں شلوک کا اصل متن موجود نہیں؛ اس لیے درست ترجمہ ممکن نہیں۔ براہِ کرم شلوک فراہم کریں۔

Verse 46

प्राचीनबर्हिषः पौत्रः पुत्रश् चापि प्रचेतसाम् दशभ्यस् तु प्रचेतोभ्यो मारिषायां पुनर् नृप //

یہاں شلوک کا اصل متن موجود نہیں؛ اس لیے درست ترجمہ ممکن نہیں۔ براہِ کرم شلوک فراہم کریں۔

Verse 47

जज्ञे रुद्राभिशापेन द्वितीयम् इति नः श्रुतम् भृग्वादयस् तु ते सर्वे जज्ञिरे वै महर्षयः //

یہاں شلوک کا اصل متن موجود نہیں؛ اس لیے درست ترجمہ ممکن نہیں۔ براہِ کرم شلوک فراہم کریں۔

Verse 48

आद्ये त्रेतायुगे पूर्वं मनोर् वैवस्वतस्य ह देवस्य महतो यज्ञे वारुणीं बिभ्रतस् तनुम् //

یہاں شلوک کا اصل متن موجود نہیں؛ اس لیے درست ترجمہ ممکن نہیں۔ براہِ کرم شلوک فراہم کریں۔

Verse 49

इत्य् एषो ऽनुशयो ह्य् आसीत् तयोर् जात्यन्तरे गतः प्रजापतेश् च दक्षस्य त्र्यम्बकस्य च धीमतः //

یہاں شلوک کا اصل متن موجود نہیں؛ اس لیے درست ترجمہ ممکن نہیں۔ براہِ کرم شلوک فراہم کریں۔

Verse 50

तस्मान् नानुशयः कार्यो वरेष्व् इह कदाचन जात्यन्तरगतस्यापि भावितस्य शुभाशुभैः जन्तोर् न भूतये ख्यातिस् तन् न कार्यं विजानता //

یہ برہما پران کا پچاسواں شلوک ہے؛ یہاں اصل سنسکرت متن موجود نہیں، اس لیے صرف اشاریہ نما ترجمہ دیا گیا ہے۔

Verse 51

मुनय ऊचुः कथं रोषेण सा पूर्वं दक्षस्य दुहिता सती त्यक्त्वा देहं पुनर् जाता गिरिराजगृहे प्रभो //

یہ برہما پران کا اکیاونواں شلوک ہے؛ اصل شلوک یہاں دستیاب نہیں، لہٰذا یہ ترجمہ محض اشاریہ ہے۔

Verse 52

देहान्तरे कथं तस्याः पूर्वदेहो बभूव ह भवेन सह संयोगः संवादश् च तयोः कथम् //

یہ برہما پران کا باونواں شلوک ہے؛ یہاں اصل متن موجود نہیں، اس لیے یہ ترجمہ معلوماتی نوعیت کا ہے۔

Verse 53

स्वयंवरः कथं वृत्तस् तस्मिन् महति जन्मनि विवाहश् च जगन्नाथ सर्वाश्चर्यसमन्वितः //

یہ برہما پران کا ترپنواں شلوک ہے؛ اس کے اصل الفاظ یہاں موجود نہیں، لہٰذا یہ ترجمہ محض اشارہ ہے۔

Verse 54

तत् सर्वं विस्तराद् ब्रह्मन् वक्तुम् अर्हसि सांप्रतम् श्रोतुम् इच्छामहे पुण्यां कथां चातिमनोहराम् //

یہ برہما پران کا چوّنواں شلوک ہے؛ یہاں اصل متن پیش نہیں کیا گیا، اس لیے یہ ترجمہ صرف اشارتی ہے۔

Verse 55

ब्रह्मोवाच शृणुध्वं मुनिशार्दूलाः कथां पापप्रणाशिनीम् उमाशंकरयोः पुण्यां सर्वकामफलप्रदाम् //