Brahma Purana — Daksha’s Sacrifice, Sati’s Self-Immolation, and Uma’s Tapas, Shloka 92

Devanagari script

या तु तासां कुमारीणां तृतीया ह्य् एकपाटला पुत्रं सा तम् अलर्कस्य जैगीषव्यम् उपस्थिता //

Translation

باب 34 کا شلوک 92—اس روایت کی تلاوت عقیدت کے ساتھ کرنی چاہیے۔

Word by Word

• या: she who
• या: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम (relative pronoun)

• तु: but
• तु: Sambandha (सम्बन्ध/Discourse)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/अन्योन्यविभागार्थक-अव्यय (particle)

• तासाम्: of them
• तासाम्: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; सर्वनाम

• कुमारिणाम्: of the maidens
• कुमारिणाम्: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: कुमारिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

• तृतीया: the third
• तृतीया: Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: तृतीय (प्रातिपदिक; ordinal)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्रमवाचक (ordinal)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle: indeed/for)

• एक-पाटला: Ekapāṭalā
• एक-पाटला: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: एक (प्रातिपदिक) + पाटला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (एकैव पाटला/नाम)

• पुत्रम्: a son
• पुत्रम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• सा: she
• सा: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम

• तम्: him
• तम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम

• अलर्कस्य: of Alarka
• अलर्कस्य: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
• Type: Noun
• Root: अलर्क (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• जैगीषव्यम्: Jaigīṣavya
• जैगीषव्यम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: जैगीषव्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘पुत्रम्/तम्’ इत्यस्य समानाधिकरणम् (apposition)

• उपस्थिता: having approached / presented (him)
• उपस्थिता: Kriyā (क्रिया/Predicate)
• Type: Verb
• Root: उप-स्था (धातु)
• Form: कृदन्त (क्त/PPP), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन, स्त्रीलिङ्ग; अर्थः ‘उपगता/आगता’

Speaker

• Narrator/teacher continues identifying the maidens and their associated offspring/relations.