Brahma Purana — Daksha’s Sacrifice, Sati’s Self-Immolation, and Uma’s Tapas, Shloka 3
Devanagari script
जघान पूर्वं दक्षस्य यजतो धरणीतले यज्ञं समृद्धं रत्नाढ्यं सर्वसंभारसंभृतम् //
Translation
چونتیسویں باب کا تیسرا شلوک-مقام ہے؛ پاکیزہ کلام کا مفہوم سیاق کے مطابق درست طور پر سمجھا جائے۔
Word by Word
jaghāna(he) struck down/destroyed
jaghāna:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Roothan (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)
pūrvamformerly/earlier
pūrvam:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpūrva (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable), कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
dakṣasyaof Dakṣa
dakṣasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdakṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), षष्ठी विभक्ति (genitive, 6th), एकवचन (singular)
yajataḥof (him) sacrificing / of the sacrificer
yajataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyaj (धातु) + śatṛ (कृदन्त प्रत्यय)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति (genitive), एकवचन; ‘यजमानस्य’ (of the one performing sacrifice)
dharaṇī-taleon the surface of the earth
dharaṇī-tale:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdharaṇī (प्रातिपदिक) + tala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter) समासान्त पद, सप्तमी विभक्ति (locative, 7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘धराṇ्याः तलम्’
yajñamthe sacrifice
yajñam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyajña (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया विभक्ति (accusative, 2nd), एकवचन (singular)
samṛddhamprosperous/abundant
samṛddham:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsamṛddha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifier) of ‘yajñam’
ratna-āḍhyamrich in jewels
ratna-āḍhyam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootratna (प्रातिपदिक) + āḍhya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘रत्नैः/रत्नानां आḍhyaḥ’ (rich in jewels); विशेषण of ‘yajñam’
sarva-saṃbhāra-saṃbhṛtamprovided with all preparations/materials
sarva-saṃbhāra-saṃbhṛtam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + saṃbhāra (प्रातिपदिक) + saṃbhṛta (प्रातिपदिक/कृदन्ताधारित)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः ‘सर्वैः सम्भारैः सम्भृतम्’ (furnished with all requisites); विशेषण of ‘yajñam’
Speaker
Brahmā narrating