Brahma Purana — Daksha’s Sacrifice, Sati’s Self-Immolation, and Uma’s Tapas, Shloka 13
Devanagari script
जगाम साप्य् अनाहूता सती तु स्वपितुर् गृहम् ताभ्यो हीनां पिता चक्रे सत्याः पूजाम् असंमताम् ततो ऽब्रवीत् सा पितरं देवी क्रोधसमाकुला //
Translation
یہاں تیرھویں شلوک میں معرفت اور بےرغبتی (وैराग्य) کی ستائش کی گئی ہے۔
Word by Word
jagāmawent
jagāma:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)
sāshe
sā:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि = 'also/even'
anāhūtāuninvited
anāhūtā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootan-āhūta (कृदन्त-प्रातिपदिक; √hū (धातु) + क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) with नञ्-प्रत्यय (negation)
satīSatī
satī:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootsatī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम (proper name)
tuindeed/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/अन्वयार्थक = 'but/indeed'
svaown
sva:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsva (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्राय विशेषण; 'own' (indeclinable-like usage), सम्बन्धे
pituḥof (her) father
pituḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case, genitive), एकवचन
gṛhamhouse
gṛham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgṛha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case, accusative), एकवचन; गत्यर्थे कर्म
tābhyaḥthan them/from them
tābhyaḥ:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी (5th case, ablative), बहुवचन
hīnāminferior
hīnām:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roothīna (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तुलनार्थे (inferior)
pitāfather
pitā:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
cakremade/did
cakre:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
satyāḥof Satī
satyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootsatī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (genitive), एकवचन; 'of Satī'
pūjāmhonour/worship
pūjām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpūjā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
asaṃmatāmdisapproved/undesired
asaṃmatām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roota-saṃmata (कृदन्त-प्रातिपदिक; √man (धातु) + क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नञ्-पूर्वक क्त-प्रत्यय (not approved/undesired)
tataḥthen
tataḥ:
Kāla/Deśa-adhikaraṇa (काल/देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय, अव्यय-प्रकार: अव्यय-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) = 'then/from there'
abravītsaid
abravīt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbrū (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
sāshe
sā:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
pitaramto (her) father
pitaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
devīthe goddess
devī:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
krodha-samākulāagitated with anger
krodha-samākulā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkrodha (प्रातिपदिक) + samākula (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी/तत्पुरुष-समास (krodhena samākulā = agitated with anger)
Speaker
Brahmā narrates; Satī prepares to speak to Dakṣa