Brahma Purana — Daksha’s Sacrifice, Sati’s Self-Immolation, and Uma’s Tapas, Shloka 4
Devanagari script
यस्य प्रतापसंत्रस्ताः शक्राद्यास् त्रिदिवौकसः शान्तिं न लेभिरे विप्राः कैलासं शरणं गताः //
Translation
چونتیسویں باب کا چوتھا شلوک-مقام درج ہے؛ یہاں بیان کردہ مقصدِ دین سیاق کے مطابق قابلِ تفسیر ہے۔
Word by Word
yasyawhose
yasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति (genitive), एकवचन
pratāpa-saṃtrastāḥterrified by (his) power
pratāpa-saṃtrastāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpratāpa (प्रातिपदिक) + saṃtrasta (प्रातिपदिक/कृदन्ताधारित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (nominative), बहुवचन; तत्पुरुषः ‘प्रतापेन संत्रस्ताः’ (terrified by (his) might); विशेषण of ‘śakrādyāḥ’
śakra-ādyāḥIndra and others
śakra-ādyāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśakra (प्रातिपदिक) + ādi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः ‘शक्रः आदिः येषाम्’ (Indra and others)
tridiva-aukasaḥheaven-dwellers
tridiva-aukasaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottridiva (प्रातिपदिक) + okas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः ‘त्रिदिवे ओकः येषाम्/त्रिदिव-ओकसः’ (dwellers of heaven)
śāntimpeace
śāntim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśānti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया विभक्ति (accusative), एकवचन
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negative particle)
lebhireobtained/found
lebhire:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootlabh (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
viprāḥthe sages/brāhmaṇas
viprāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvipra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
kailāsamKailāsa (mountain)
kailāsam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkailāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; गत्यर्थे कर्म (object of motion)
śaraṇamrefuge
śaraṇam:
Prayojana/Upapada-artha (प्रयोजन/उपपदार्थ)
TypeNoun
Rootśaraṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; ‘as refuge’ (predicative object)
gatāḥhaving gone
gatāḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु) + kta (कृदन्त प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतकालिक कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; ‘having gone’
Speaker
Brahmā narrating to Brahmins