Atharva Veda 4.22.4: Kanda 4, Anuvaka 3, Sukta 22, Mantra 4

Sukta 22

Sanskrit (Devanagari)

अ॒स्मै द्यावा॑पृथिवी॒ भूरि॑ वा॒मं दु॑हाथां घर्म॒दुघे॑ इव धे॒नू। अ॒यं राजा॒ प्रि॒य इन्द्र॑स्य भूयात् प्रि॒यो गवा॒मोष॑धीनां पशू॒नाम्

Recitation with translationAtharva Veda 4.22.4

IAST Transliteration

asmái dyā́vā-pṛthivī bhū́ri vā́maṁ duhāthāṁ gharma-dúghe iva dhenū́ | ayáṁ rājā́ priyá índrasya bhūyāt priyó gavā́m óṣadhīnāṁ paśūnā́m ||

English Translation (Griffith/Whitney)

For him let Heaven and Earth, like two warm-milking kine, pour forth abundant good. Let this King be dear to Indra; dear to cattle, to the healing plants, and to the beasts of the field.

Translation

اس کے لیے آسمان اور زمین، دو گرم دودھ دینے والی گائیوں کی طرح، بھلائی کی فراوانی بہائیں۔ یہ بادشاہ اندر کا محبوب ہو، گائیوں، شفا بخش پودوں اور چرائوں کے جانوروں کا محبوب ہو۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अस्मै: to/for him (this one)
• अस्मै: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• द्यावापृथिवी: Heaven and Earth
• द्यावापृथिवी: कर्तृ
• Type: Noun (dual compound)
• Root: द्यावा-पृथिवी (समास; द्यौस् + पृथिवी)

• भूरि: abundantly, much
• भूरि: विशेषण (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable (adverbial)
• Root: भूरि (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक)

• वामम्: good thing, boon, wealth
• वामम्: कर्म
• Type: Noun/Adjective
• Root: वाम (प्रातिपदिक)

• दुहाथाम्: you two milk/yield
• दुहाथाम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: दुह् (धातु) ‘दोहने’

• घर्मदुघे: (you two) who yield the hot drink/gharma
• घर्मदुघे: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective (dual epithet)
• Root: घर्म-दुघ (उपपद-तत्पुरुष; घर्म + दुह्-प्रत्ययान्त ‘दुघ’)

• इव: like, as
• इव: सम्बन्ध/उपमान-निर्देशक
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• धेनू: two milch-cows
• धेनू: उपमान (कर्तृ-उपमा)
• Type: Noun
• Root: धेनु (प्रातिपदिक)

• अयम्: this (man)
• अयम्: कर्तृ (भूयात्-क्रियायाः)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• राजा: king
• राजा: कर्तृ (भूयात्-क्रियायाः)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• प्रियः: dear, beloved
• प्रियः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)

• इन्द्रस्य: of Indra
• इन्द्रस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• भूयात्: may he be/become
• भूयात्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: भू (धातु) ‘भवने’

• प्रियः: dear
• प्रियः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)

• गवाम्: of cows
• गवाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• ओषधीनाम्: of herbs/medicinal plants
• ओषधीनाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: ओषधि (प्रातिपदिक)

• पशूनाम्: of livestock/animals
• पशूनाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: पशु (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic/Angirasa tradition (royal benediction hymn; specific ṛṣi attribution varies by anukramaṇī traditions)

Devata: Dyāvāpṛthivī; Indra (as victory and sovereignty); prosperity of cattle/herbs/beasts

Chandas: Triṣṭubh/Jagatī-like cadence (mixed; requires pada-count verification by edition)

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: adbhuta