Arthashastra 3.13.35: Dharmasthiya, Adhyaya 13, Sutra 35

Devanagari script

धात्रीमाहितिकां वाकामां स्ववशां गच्छतः पूर्वः साहसदण्डः परवशां मध्यमः ॥ कZ_०३.१३.११ ॥

Transliteration

dhātrīm āhitikāṃ vā kāmāṃ svavaśāṃ gacchataḥ pūrvaḥ sāhasadaṇḍaḥ paravaśāṃ madhyamaḥ

Translation

جو شخص اپنی مرضی سے اور اپنی گرفت میں موجود، رضامند دھاتری (دایہ) یا آہتیکا (منسوب/وعدہ شدہ عورت) تک جنسی رسائی حاصل کرے، اس پر ساہس-دَण्ड کی ادنیٰ (پُوروَ) درجے کی سزا لاگو ہوگی؛ لیکن اگر وہ عورت پرَوَش (کسی دوسرے کے اختیار میں) ہو تو درمیانی درجے کی سزا لاگو ہوگی۔

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• धात्रीम्: a wet-nurse
• Type: Noun
• Root: धात्री
• Form: स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया

• आहितिकाम्: a kept woman / concubine
• Type: Noun
• Root: आहितिका
• Form: स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया

• वाकामाम्: a woman enticed by words/promises
• Type: Noun
• Root: वाकामा
• Form: स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया

• स्ववशाम्: one under her own control (consenting)
• Type: Adjective
• Root: स्ववश
• Form: स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; विशेषणम् (स्त्रीपदानां विशेषणम्)

• गच्छतः: of one who is going/approaching (i.e., the man who goes to her)
• Type: Verb
• Root: गम्
• Form: लट्, परस्मैपद, प्रथमा/द्वितीया?; वर्तमानकाले ‘गच्छत्’ (शतृ-प्रत्ययान्त) रूपम्; षष्ठी/सप्तमी एकवचन?—अत्र प्रयोगः: ‘गच्छतः’ = ‘गच्छतः (पुरुषस्य)’ जनिटिव् एकवचन (present participle, masc./neut. gen. sg.)

• पूर्वः: the first (lowest)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व
• Form: पुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; विशेषणम् (दण्डस्य)

• साहसदण्डः: the penalty for violence/assault (sāhasa-penalty)
• Type: Noun
• Root: दण्ड
• Form: पुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; साहसस्य दण्डः

• परवशाम्: one under another’s control (non-consenting / under guardianship)
• Type: Adjective
• Root: परवश
• Form: स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; विशेषणम् (स्त्रीपदानां)

• मध्यमः: the middle (grade)
• Type: Adjective
• Root: मध्यम
• Form: पुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; विशेषणम् (दण्डस्य)

Entities Mentioned

• dhātrī (wet-nurse)
• āhitikā (pledged woman)

More Details

FAQs

What key distinction drives the grading of punishment here?

Not only willingness (kāmā) but also legal control/guardianship (svavaśā vs paravaśā). Violating another’s custodial authority increases the offence grade.