Adhyaya 7

Verse 1

अगस्त्य उवाच । तीर्थमन्यत्प्रवक्ष्यामि क्षीरोदकमिति स्मृतम् । सीताकुण्डाच्च वायव्ये वर्त्तते गुणसुन्दरम् । पुण्यैकनिचयस्थानं सर्वदुःखविनाशनम्

Wika ni Agastya: Ilalarawan ko ang isa pang banal na tawiran (tīrtha) na tinatawag na “Kṣīrodaka”. Sa hilagang-kanluran ng Sītākuṇḍa ito naroroon, marikit sa mga mapalad na katangian—pook ng pag-iipon ng kabutihan at tagapawi ng lahat ng dalamhati.

Verse 2

पुरा दशरथो राजा पुत्रेष्टिनाम नामतः । चकार विधिवद्यज्ञं पुत्रार्थं यत्र चादरात्

Noong unang panahon, isinagawa roon ni Haring Daśaratha, ayon sa wastong ritwal, ang handog na yajña na tinatawag na Putreṣṭi, dahil sa taimtim na pagnanais na magkaanak na lalaki.

Verse 3

क्रतुं समापयामास सानन्दो भूरिदक्षिणम् । यज्ञान्ते क्रतुभुक्तत्र मूर्तिमान्समदृश्यत

Masayang tinapos niya ang kratu, at nagkaloob ng saganang dakṣiṇā. Sa pagtatapos ng yajña, ang tumatanggap at tumitikim ng handog doon ay nagpakita sa anyong may katawan.

Verse 4

हस्ते कृत्वा हेमपात्रं हविःपूर्णमनुत्तमम् । तस्मिन्हविषि संकीर्णं वैष्णवं तेज उत्तमम् । चतुर्विधं विभज्यैव पत्नीभ्यो दत्तवान्नृपः

Hawak ng hari sa kanyang kamay ang isang gintong sisidlang punô ng walang kapantay na handog na pangyajña; sa handog na iyon ay nahalo ang kataas-taasang liwanag na Vaiṣṇava. Hinati niya ito sa apat na bahagi at ibinigay sa kanyang mga reyna.

Verse 5

यत्र तत्क्षीरसंप्राप्तिर्जाता परमदुर्लभा । क्षीरोदकमिति ख्यातं तत्स्थानं पापनाशनम् । उदकेनाभिव्यक्तं च उत्तमं च फलप्रदम्

Sa pook na naganap ang lubhang bihirang “pagkamit ng gatas,” ang lugar na iyon ay nakilala bilang Kṣīrodaka. Pinapawi nito ang mga kasalanan; sa pamamagitan ng tubig nito na naghahayag ng bisa, ipinagkakaloob nito ang pinakadakilang bunga.

Verse 6

तत्र स्नात्वा नरो धीमान्विजितेन्द्रिय आदरात् । सर्वान्कामानवाप्नोति पुत्रांश्च सुबहुश्रुतान्

Ang taong marunong, na napagtagumpayan ang mga pandama, kapag naligo roon nang may paggalang, ay makakamit ang lahat ng ninanais—at magkakaroon din ng mga anak na mahusay ang pag-aaral at malawak ang kaalaman.

Verse 7

आश्विने शुक्लपक्षस्य एकादश्यां जितव्रतः । तत्र स्नात्वा विधानेन दत्त्वा शक्त्या द्विजन्मने

Sa Ekādaśī ng maliwanag na kalahati ng buwang Āśvina, ang taong matatag sa panata ay dapat maligo roon ayon sa ritwal, at pagkatapos ay magbigay ng kawanggawa sa isang dvija (dalawang-ulit na isinilang) ayon sa kanyang makakaya.

Verse 8

विष्णुं संपूज्य विधिवत्सर्वान्कामानवाप्नुयात् । पुत्रानवाप्नुयाद्विद्धि धर्मांश्च विधिवन्नरः

Sa pagsamba kay Viṣṇu ayon sa wastong paraan, makakamit ng tao ang lahat ng ninanais. Alamin na magkakaroon din siya ng mga anak na karapat-dapat, at sa tamang pagsunod ay matatamo rin ang mga bunga ng dharma.

Verse 9

तस्मात्क्षीरोदकस्थानान्नैरृते दिग्दले श्रितम् । ख्यातं बृहस्पतेः कुण्डमुद्दंडाचंडमंडितम्

Kaya nga, katabi ng pook ng Kṣīrodaka, sa panig na timog-kanluran, naroon ang bantog na lawa ni Bṛhaspati—kinikilala sa matatayog at maringal na palamuti.

Verse 10

सर्वपापप्रशमनं पुण्यामृततरंगितम् । यत्र साक्षात्सुरगुरुर्निवासं किल निर्ममे

Ito’y nagpapawi ng lahat ng kasalanan, at ang tubig ay kumikislap sa mga alon ng kabanalang tulad ng amṛta; dito nga raw ang Guru ng mga diyos (Bṛhaspati) ay nagtatag ng sarili niyang tahanan.

Verse 11

यज्ञं च विधिवच्चक्रे बृहस्पतिरुदारधीः । नानामुनिगणैर्युक्तं रम्यं बहुफलप्रदम् । सुपर्णच्छायसंपन्नं कुण्डं तत्पापिदुर्ल्लभम्

At si Bṛhaspati, na may marangal na karunungan, ay nagsagawa roon ng yajña ayon sa tuntunin, kasama ang mga pangkat ng sari-saring muni; kaya ang lawa’y naging kaaya-aya at sagana sa gantimpala. Taglay ang lilim ni Suparṇa, ang banal na tangke’y mahirap marating ng makasalanan.

Verse 12

इन्द्रादयोऽपि विबुधा यत्र स्नात्वा प्रयत्नतः । मनोभीष्टफलं प्राप्ताः सौंदर्यौदार्यतुंदिलाः

Maging si Indra at ang iba pang mga diyos, nang maligo roon nang may pagsisikap, ay nakamtan ang bungang ninanais ng kanilang puso—at napuspos ng kagandahan at marangal na pagkabukas-palad.

Verse 13

यत्र स्नानेन दानेन नरो मुच्येत किल्बिषात्

Doon, sa pamamagitan ng pagligo at pagbibigay-dāna, ang tao’y napapalaya mula sa kasalanan.

Verse 14

भाद्रे शुक्ले तु पंचम्यां यात्रा तत्र फलप्रदा । अन्यदापि गुरोर्वारे स्नानं बहुफलप्रदम्

Sa maliwanag na kalahati ng Bhādrapada, sa ikalimang araw ng buwan, ang paglalakbay-pananampalataya roon ay nagkakaloob ng bunga ng kabutihan. At sa iba pang pagkakataon, ang pagligo sa araw ni Guru (Huwebes) ay nagbibigay ng saganang gantimpala.

Verse 15

बृहस्पतेस्तथा विष्णोः पूजां तत्र य आचरेत् । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोके स मोदते

Sinumang magsagawa roon ng pagsamba kay Bṛhaspati (Guru) at gayundin kay Viṣṇu, ay mapapalaya sa lahat ng kasalanan at magagalak sa daigdig ni Viṣṇu.

Verse 16

भवेद्बृहस्पतेः पीडा यस्य गोचरवेधतः । तेनात्र विधिवत्स्नानं कार्यं संकल्पपूर्वकम्

Kung ang isang tao ay dumanas ng pighati mula kay Bṛhaspati dahil sa di-kanais-nais na paglipat ng mga bituin, nararapat siyang maligo rito ayon sa tuntunin, na may naunang banal na panata (saṅkalpa).

Verse 17

होमं कृत्वा गुरोर्मूर्तिः सुवर्णेन विनिर्मिता । स्थित्वा जले प्रदेया वै पीतांबरसमन्विता

Pagkaraan ng homa (handog sa apoy), dapat magpagawa ng anyo ni Guru (Bṛhaspati) na yari sa ginto; ilagay ito sa tubig at tunay na ihandog bilang dāna, na may kasuotang dilaw.

Verse 18

वेदज्ञायातिशुचये स्नात्वा पीडापनुत्तये । होमं च कारयेत्तत्र ग्रहजाप्यविधानतः

Pagkaligo roon upang maalis ang pighati, dapat mag-anyaya ng isang dalubhasa sa Veda na lubhang dalisay, at magsagawa roon ng homa ayon sa itinakdang paraan ng pagbigkas ng mga mantra ng mga planeta (graha).

Verse 19

एवं कृते न संदेहो ग्रहपीडा प्रणश्यति

Kapag ginawa sa ganitong paraan, walang pag-aalinlangan: ang pagdurusang dulot ng mga planeta ay napapawi.

Verse 20

तद्दक्षिणे मुनिश्रेष्ठ रुक्मिणीकुण्डमुत्तमम् । चकार यत्स्वयं देवी रुक्मिणी कृष्णवल्लभा

Sa timog ng banal na pook na iyon, O pinakadakilang muni, naroon ang marilag na Lawa ni Rukmiṇī—nilalang mismo ng Diyosa Rukmiṇī, ang minamahal ni Kṛṣṇa.

Verse 21

तत्र विष्णुः स्वयं चक्रे निवासं सलिले तदा । वरप्रदानात्स्नेहेन भार्यायाः प्रगुणीकृतम्

Doon, si Viṣṇu mismo ay gumawa ng Kanyang tahanan sa tubig—sa biyaya ng pagkakaloob ng pagpapala, at dahil sa pag-ibig sa Kanyang kabiyak ay pinaging ganap at marilag.

Verse 22

तत्र स्नानं तथा दानं होमं वैष्णवमंत्रकम् । द्विजपूजां विष्णुपूजां कुर्वीत प्रयतो नरः

Doon, ang taong may pagpipigil-sa-sarili ay dapat magsagawa ng paliligo, pagbibigay-limos, at handog-sa-apoy na may mga mantrang Vaiṣṇava; at dapat ding parangalan ang mga dvija at sambahin si Viṣṇu nang taimtim.

Verse 23

तत्र सांवत्सरी यात्रा कर्त्तव्या सुप्रयत्नतः । ऊर्जकृष्णनवम्यां च सर्वपापापनुत्तये

Doon, dapat isagawa ang taunang paglalakbay-pananampalataya nang may malaking pagsisikap; at sa ika-siyam na araw ng madilim na kalahati ng Ūrja (Kārtika), upang mapawi ang lahat ng kasalanan.

Verse 24

पुत्रवाञ्जायते वन्ध्यो यात्रां कृत्वा न संशयः । नारीभिर्वा नरैर्वापि कर्त्तव्यं स्नानमादरात्

Ang baog ay pagpapalain ng anak sa pagsasagawa ng banal na paglalakbay—walang pag-aalinlangan. Babae man o lalaki, nararapat maligo roon nang may paggalang at debosyon.

Verse 25

भुक्त्वा भोगान्समग्रांश्च विष्णुलोके स मोदते । लक्ष्मीकामनया तत्र स्नातव्यं च विशेषतः

Matapos malasap ang ganap na mga kaluguran, nagagalak siya sa daigdig ni Viṣṇu. At upang hingin si Lakṣmī—kasaganaan at biyaya—lalo pang nararapat ang pagligo roon.

Verse 26

सर्वकाममवाप्नोति तत्र स्नानेन मानवः । रुक्मिणीश्रीपतिप्रीत्यै दातव्यं च स्वशक्तितः

Sa pagligo roon, natatamo ng tao ang lahat ng ninanais. At upang kalugdan nina Rukmiṇī at Śrīpati (Viṣṇu), magbigay ng kawanggawa ayon sa sariling kakayahan.

Verse 27

कर्त्तव्या विधिवत्पूजा ब्राह्मणानां विशेषतः । ध्येयो लक्ष्मीपतिस्तत्र शंखचक्रगदाधरः

Dapat isagawa ang pagsamba ayon sa wastong tuntunin, lalo na ang paggalang sa mga brāhmaṇa. Doon, pagnilayan ang Panginoon ni Lakṣmī, ang may tangan ng kabibe, diskos, at pamalo.

Verse 28

पीतांबरधरः स्रग्वी नारदादिभिरीडितः । तार्क्ष्यासनो मुकुटवान्महेन्द्रादिविभूषितः

Si Hari, nakadamit ng dilaw at may kuwintas na bulaklak, pinupuri nina Nārada at iba pang mga pantas; nakaluklok sa Tārkṣya (Garuḍa), may korona, at pinalamutian ng mga hiyas na angkop kay Indra at sa mga diyos—ganyan siya namamasdan sa Ayodhyā.

Verse 29

सर्वकामफलावाप्त्यै वक्षोलक्षितकौस्तुभः । अतसीकुसुमश्यामः कमलामललोचनः

Upang makamtan ang bunga ng lahat ng matuwid na hangarin, alalahanin Siya na may hiyas na Kaustubha sa dibdib—maitim ang kulay na gaya ng bulaklak na atasi, at may malilinis na matang tulad ng lotus.

Verse 30

एवं कृते न संदेहः सर्वान्कामानवाप्नुयात् । इह लोके सुखं भुक्त्वा हरिलोके स मोदते

Kapag ginawa ito, walang pag-aalinlangan: makakamtan ang lahat ng ninanais. Matapos malasap ang ligaya sa mundong ito, magagalak siya sa kaharian ni Hari.

Verse 31

अतः परं प्रवक्ष्यामि तीर्थमन्यदघापहम् । कलिकिल्विषसंहारकारकं प्रत्ययात्मकम्

Susunod, ilalarawan ko ang isa pang tīrtha na nag-aalis ng kasalanan—yaong pumupuksa sa dungis ng Panahong Kali at nagdudulot ng matibay na pananalig sa pamamagitan ng tuwirang katiyakang espirituwal.

Verse 32

परं पवित्रमतुलं सर्वकामार्थसिद्धिदम् । धनयक्षैतिख्यातं परं प्रत्ययकारकम्

Ito’y lubhang dalisay at walang kapantay, nagbibigay ng tagumpay sa mga layunin at katuparan ng lahat ng matuwid na hangarin. Kilala bilang ‘Dhana-Yakṣa’, ipinagkakaloob nito ang pinakamataas na katiyakan at pagtitiwala sa kapangyarihan nito.

Verse 33

रुक्मिणीकुण्डवायव्यदिग्दले संस्मृतं शुभम् । हरिश्चन्द्रस्य राजर्षेरासीत्तत्र धनं महत्

Sa hilagang-kanlurang dako, malapit sa Rukmiṇī-kuṇḍa, naroon ang isang mapalad na pook na inaalala bilang banal. Doon, ang maharlikang rishi na si Hariścandra ay nagkaroon ng dakilang kayamanan.

Verse 34

तस्य रक्षार्थमत्यर्थं रक्षितो यक्षौच्चकैः । विश्वामित्रो मुनिः पूर्वं यदा चैव पराजयत्

Upang bantayan ang kayamanang iyon nang lubhang mahigpit, ito’y iningatan ng mga mababangis na Yakṣa. Noong una, nang daigin at talunin sila ng pantas na si Viśvāmitra…

Verse 35

हरिश्चंद्रं नरपतिं राज्यसूयकरं परम् । राज्यं जग्राह सकलं चतुरंगबलान्वितम्

Si Haring Hariścandra—ang pinakadakilang tagaganap ng ritong Rājasūya—ay inagawan ng buong kaharian, kasama ang apat-na-sangay na hukbo.

Verse 36

तद्वशेऽदाच्च स मुनिर्धनं सकलमुत्तमम् । तद्रक्षायै प्रयत्नेन यक्षं स्थापितवानसौ

Nang mapasailalim sa kanyang kapangyarihan, ipinag-utos ng pantas na maibigay ang lahat ng dakilang yaman. Pagkaraan, sa masusing pagsisikap upang ito’y mapangalagaan, nagtalaga siya ng isang Yakṣa bilang tagapagbantay.

Verse 37

प्रमंथुर इति ख्यातं प्रमोदानन्दमंदिरम् । रक्षां विदधतस्तस्य बहुयत्नेन सर्वशः

Ang tagapagbantay na iyon ay nakilala sa pangalang Pramanthura—isang tahanan ng ligaya at ananda—na sa napakalaking pagsisikap sa lahat ng paraan ay patuloy na nagpanatili ng pag-iingat.

Verse 38

तुतोष स मुनिर्द्धीमान्कदाचिद्विजितेन्द्रियः । उवाच मधुरं वाक्यं प्रीत्या परमया युतः

Noon, ang pantas na muni—mapagpigil at nagwagi sa mga pandama—ay nalugod. Puspos ng sukdulang pagmamahal, nagsalita siya ng matatamis na salita.

Verse 39

विश्वामित्र उवाच । वरं वरय धर्मज्ञ क्षिप्रमेव विमत्सरः । भक्त्या परमया धीर संतुष्टोऽस्मि विशेषतः

Wika ni Viśvāmitra: “O nakaaalam ng dharma, pumili ka agad ng isang biyaya—malaya sa inggit. O matatag na nilalang, ako’y lubhang nalulugod, lalo na dahil sa iyong pinakamataas na debosyon.”

Verse 40

यक्ष उवाच । वरं प्रयच्छसि यदि विप्रवर्य मदीप्सितम् । ममांगमतिदुर्गंधि शापाच्च नृपतेरभूत् । सुगन्धयितुं ब्रह्मर्षे तत्प्रसीद मुनीश्वर

Wika ng Yakṣa: “Kung magkakaloob ka ng biyaya, O pinakadakila sa mga brāhmaṇa, ipagkaloob mo ang aking ninanais. Ang aking katawan ay naging labis na mabaho dahil sa sumpa ng isang hari. O brahmarṣi, mahabag ka, O panginoon ng mga muni—gawin mo akong mabango.”

Verse 41

अगस्त्य उवाच । एवमुक्ते तु यक्षेण मुनिर्ध्यानस्थलोचनः । तं विविच्यानया भक्त्या अभिषेकं चकार सः

Wika ni Agastya: Nang masabi iyon ng Yakṣa, ang pantas—na ang mga mata’y nakatuon sa pagninilay—ay pinag-isipan siya, at sa gayong debosyon ay isinagawa ang abhiṣeka, ang banal na pagwisik at pagligo, para sa kanya.

Verse 42

तीर्थोदकेन विधिवत्कृत्वा संकल्पमादरात् । ततः सोऽभूत्क्षणेनैव सुगन्धोत्तरविग्रहः

Sa pamamagitan ng banal na tubig ng tīrtha, at matapos gawin nang wasto ang saṅkalpa nang may paggalang, siya’y naging sa isang iglap na may katawang pinagkalooban ng pambihirang halimuyak.

Verse 43

तथाभूतः स मधुरं प्रोवाच प्रांजलिस्ततः । पुनः पुरः स्थितो धीमान्विनयावनतस्तदा

Sa gayong anyo, siya’y nagsalita nang matamis na nakatiklop ang mga kamay; at muli, nakatayo sa harap ng pantas, ang marunong na iyon ay yumukod nang may kababaang-loob.

Verse 44

यक्ष उवाच । त्वत्कृपाभिरहं धीर जातः सुरभिविग्रहः । एतत्स्थानं यथा ख्यातिं याति सर्वज्ञ तत्कुरु

Wika ng Yakṣa: “Sa pamamagitan ng iyong habag, O matatag ang loob, nagkamit ako ng mabangong anyo. O Nakaaalam ng lahat, gawin mo nawa upang ang pook na ito ay magtamo ng dakilang katanyagan.”

Verse 45

त्वत्प्रसादेन विप्रर्षे तथा यत्नं विधेहि वै

Kaya nga, O pantas na Brahmana-muni, sa iyong biyaya, magsikap ka ngang gawin ito upang maganap.

Verse 46

अगस्त्य उवाच । एवमुक्तः क्षणं ध्यात्वा मुनिः स्तिमितलोचनः । यक्षं प्रति प्रसन्नात्मा ह्युवाच श्लक्ष्णया गिरा

Sinabi ni Agastya: Nang masabihan nang gayon, ang muni—matatag ang tingin—ay nagmuni-muni sandali; at pagkaraan, taglay ang payapang puso, nagsalita siya sa Yakṣa sa banayad na pananalita.

Verse 47

विश्वामित्र उवाच । प्रसिद्धिमतुलां यक्ष एतत्स्थानं गमिष्यति । धनयक्ष इति ख्यातिमेतत्तीर्थं गमिष्यति

Sinabi ni Viśvāmitra: “O Yakṣa, ang pook na ito ay magtatamo ng katanyagang walang kapantay. Ang tīrtha na ito ay makikilala sa pangalang ‘Dhanayakṣa’.”

Verse 48

सौंदर्य्यदं शरीरस्य परं प्रत्ययकारकम् । यत्र स्नात्वा विधानेन दौर्गंध्यं त्यजति क्षणात् । तत्र स्नानं प्रयत्नेन कर्त्तव्यं पुण्यकांक्षिभिः

Ang banal na pook-paligo na iyon ay nagbibigay ng kagandahan sa katawan at nagiging pinakadakilang saligan ng katiyakan sa loob. Sa pagligo roon ayon sa tuntunin, ang masamang amoy ay nawawala sa isang iglap. Kaya ang mga naghahangad ng kabutihang-dangal ay dapat magsikap na maligo roon nang may pag-iingat.

Verse 49

दानं श्रद्धास्वशक्तिभ्यां लक्ष्मीपूजा विशेषतः । तत्र स्नानेन दानेन लक्ष्मीप्रीत्यै विशेषतः

Magbigay ng kawanggawa nang may pananampalataya at ayon sa sariling kakayahan, at lalo na magsagawa ng pagsamba kay Lakṣmī. Sa pook na iyon, ang banal na pagligo at pagbibigay—higit sa lahat—ay ginagawa upang ikalugod ni Lakṣmī.

Verse 50

पूजया तु निधीनां च नवानामपि सुव्रत । इह लोके सुखं भुक्त्वा परलोके स मोदते

Ngunit sa pagsamba maging sa siyam na kayamanang banal, O taong may mabuting panata, ang tao’y tatamasa ng ligaya sa mundong ito at magagalak din sa kabilang buhay.

Verse 51

महापद्मस्तथा पद्मः शंखो मकरकच्छपौ । मुकुन्दकुंदनीलाश्च खर्वश्च निधयो नव

Ang siyam na kayamanang ito ay: Mahāpadma, Padma, Śaṅkha, Makara, Kacchapa, Mukunda, Kunda, Nīla, at Kharva.

Verse 52

एतेषामपि कुण्डेऽत्र संनिधिर्भविताऽनघ । एतेषां तु विशेषेण पूजा बहुफलप्रदा

O walang dungis, ang mga kayamanang iyon ay magkakaroon din ng pagdalo sa mismong lawaing ito. At ang pagsamba sa kanila rito, lalo na, ay nagkakaloob ng saganang bunga.

Verse 53

जलमध्ये प्रकर्त्तव्यं निधिलक्ष्मीप्रपूजनम्

Ang pagsamba kay Nidhi-Lakṣmī ay dapat isagawa sa gitna ng tubig.

Verse 54

अन्नं बहुविधं देयं वासांसि विविधानि च

Dapat magbigay ng pagkain na sari-sari, at maghandog din ng mga kasuutang iba-iba ang uri.

Verse 55

सुवर्णादि यथाशक्त्या वित्तशाठ्यं विवर्जयेत् । गुप्तं दानं प्रयत्नेन कर्त्तव्यं सुप्रयत्नतः

Magbigay ng ginto at iba pa ayon sa kakayahan, iwasan ang pagkakuripot sa yaman. At ang kawanggawa’y gawin nang lihim, nang masikap at may lubos na pag-iingat.

Verse 56

फलानि च सुवर्णानि देयानि च विशेषतः

Lalo na, dapat ihandog bilang kawanggawa ang mga prutas at ginto.

Verse 57

कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां स्नानं बहुफलप्रदम् । श्रद्धया परया युक्तैः कर्त्तव्यं श्रद्धयाधिकम्

Sa ika-labing-apat na araw ng madilim na kalahati ng buwan, ang paliligo ay nagdudulot ng saganang bunga. Dapat itong gawin ng may pinakamataas na pananampalataya—lalo pang pinatitingkad ang debosyon.

Verse 58

माघे कृष्णचतुर्दश्यां यात्रा सांवत्सरी भवेत् । तत्र स्नानं पितॄणान्तु तर्पणं च विशेषतः

Sa ika-labing-apat na araw ng madilim na kalahati sa buwan ng Māgha, ang paglalakbay-pananampalataya ay nagbubunga na parang isang buong taon. Doon ay dapat maligo at, lalo na, maghandog ng tarpaṇa (pag-aalay ng tubig) sa mga Pitṛ, ang mga ninuno.

Verse 59

आब्रह्मस्तम्बपर्यंतं जगत्तृप्यत्विति ब्रुवन् । अपसव्येन विधिवत्तर्प्पयेदंजलित्रयम्

Habang binibigkas, “Nawa’y masiyahan ang sanlibutan—mula kay Brahmā hanggang sa isang talim ng damo,” nararapat na maghandog ng tarpaṇa ayon sa wastong ritwal, suot ang sagradong sinulid sa baligtad na paraan, at magbigay ng tatlong dakot ng tubig sa magkakuping palad.

Verse 60

एवं कुर्वन्नरो यक्ष न मुह्यति कदाचन । अत्र स्नातो दिवं याति अत्र स्नातः सुखी भवेत्

O Yakṣa, ang taong gumagawa nang ganito ay hindi kailanman maliligaw. Ang naligo rito ay tutungo sa langit; ang naligo rito ay magiging masaya at mapayapa.

Verse 61

अत्र स्नातेन ते यक्ष कर्त्तव्यं पूजनं पुरः । त्वत्पूजनेन विधिवन्नृणां पापक्षयो भवेत्

O Yakṣa, matapos maligo rito, nararapat magsagawa ng pagsamba sa harap mo. Sa pagsamba sa iyo ayon sa wastong ritwal, napapawi ang mga kasalanan ng mga tao.

Verse 62

नमः प्रमथराजेति पूजामन्त्र उदाहृतः । तीर्थमध्ये प्रकर्त्तव्यं पूजनं श्रवणादिकम्

Ang mantra ng pagsamba ay ipinahayag: “Pagpupugay sa Hari ng mga Pramatha.” Sa pinakagitna ng tīrtha, nararapat isagawa ang pagsamba, na nagsisimula sa mga gawaing tulad ng taimtim na pakikinig (sa banal na salaysay) at iba pa.

Verse 63

निधिलक्ष्म्यो तथा यक्ष तव पूजा विशेषतः । एवं यः कुरुते धीरः सर्वान्कामानवाप्नुयात्

O Yakṣa, para sa mga kayamanan at kasaganaan (Lakṣmī), ang pagsamba sa iyo ay lalo ngang mabisa. Ang matatag na taong gumagawa nito ay makakamit ang lahat ng ninanais.

Verse 64

धनार्थी धनमाप्नोति पुत्रार्थी पुत्रमाप्नुयात् । मोक्षार्थी मोक्षमाप्नोति तत्किं न यदिहाप्यते

Ang naghahangad ng yaman ay nagkakamit ng yaman; ang naghahangad ng anak ay nagkakamit ng anak; ang naghahangad ng moksha ay nagkakamit ng moksha. Ano pa ang hindi nakakamtan dito?

Verse 65

यस्तु मोहान्नरो यक्ष स्नानं न कुरुते किल । तस्य सांवत्सरं पुण्यं त्वं ग्रहीष्यसि सर्वशः

Ngunit, O Yakṣa, ang taong dahil sa pagkalito ay hindi nagsasagawa ng snāna, tunay na iyong sasamsamin ang lahat ng kanyang kabutihang naipon sa loob ng isang taon.

Verse 66

इति दत्त्वा वरांस्तस्मै विश्वामित्रो मुनीश्वरः । अन्तर्दधे मुनिवरस्तदा स च तपोनिधिः

Sa gayon, matapos ipagkaloob sa kanya ang mga biyaya, si Viśvāmitra—panginoon sa mga muni—ay naglaho sa paningin, ang dakilang asceta, isang kayamanan ng tapas.

Verse 67

तदाप्रभृति तत्स्थानं परमां ख्यातिमाययौ । तस्य तीर्थस्य सकला भूमिः स्वर्णविनिर्मिता

Mula noon, ang pook na iyon ay nagkamit ng pinakadakilang katanyagan. Ang buong lupa ng tīrtha na iyon ay tila hinubog mula sa ginto.

Verse 68

दिव्यरत्नौघखचिता समंतादुपशोभिता । एवं यः कुरुते विद्वन्स याति परमां गतिम्

Pinalamutian sa lahat ng panig ng mga bunton ng banal na hiyas at nagniningning sa paligid—O marunong, sinumang magsagawa nito sa ganitong paraan ay makaaabot sa kataas-taasang kalagayan.

Verse 69

धनयक्षादुत्तरस्मिन्दिग्भागे संस्थितं द्विज । वसिष्ठकुण्डं विख्यातं सर्वपापापहं सदा

Sa hilaga, sa dako na pinamumunuan ni Kubera, Panginoon ng Kayamanan, O brāhmaṇa, naroon ang bantog na Vasiṣṭha-kuṇḍa, na laging nag-aalis ng lahat ng kasalanan.

Verse 70

वसिष्ठस्य सदा तत्र निवासः सुतपोनिधेः । अरुन्धती सदा यस्य वर्तते निर्मलव्रता

Doon ay laging nananahan si Vasiṣṭha, kayamanang-lagakan ng marangal na tapas; at laging kasama niya si Arundhatī, matatag sa kanyang dalisay na panata.

Verse 71

अत्र स्नानं विशेषेण श्राद्धपूर्वमतंद्रितः । यः कुर्यात्प्रयतो धीमांस्तस्य पुण्यमनुत्तमम्

Dito, dapat na maligo nang may natatanging pag-iingat, matapos munang magsagawa ng śrāddha, at huwag magpabaya. Ang marunong na gumagawa nito nang may disiplina ay nagkakamit ng walang kapantay na kabutihang-loob (puṇya).

Verse 72

वामदेवस्य तत्रैव संनिधिर्वर्ततेऽनघ । वशिष्ठवामदेवौ तु पूजनीयौ प्रयत्नतः

Doon din, O walang dungis, nananatili ang banal na presensya ni Vāmadeva. Tunay nga, sina Vasiṣṭha at Vāmadeva ay dapat sambahin nang may taimtim na pagsisikap.

Verse 73

पतिव्रता पूजनीयाऽरुन्धती च विशेषतः । स्नातव्यं विधिना सम्यग्दातव्यं च स्वशक्तितः

Si Arundhatī, ang pativratā na dapat igalang, ay lalo pang nararapat sambahin. Dapat maligo nang wasto ayon sa tuntunin, at magbigay ng kawanggawa ayon sa sariling kakayahan.

Verse 74

सर्वकामफलप्राप्तिर्जायते नात्र संशयः । अत्र यः कुरुते स्नानं स वशिष्ठसमो भवेत्

Dito, ang pagkakamit ng bunga ng lahat ng ninanais ay nagaganap—walang alinlangan. Sinumang maligo rito ay nagiging kapantay ni Vasiṣṭha sa kabanalan at gantimpala.

Verse 75

भाद्रे मासि सिते पक्षे पंचम्यां नियतव्रतः । तस्य सांवत्सरी यात्रा कर्त्तव्या विधिपूर्विका

Sa buwan ng Bhādrapada, sa maliwanag na kalahati, sa ikalimang araw ng buwan—ang may mahigpit na panata ay dapat magsagawa ng taunang paglalakbay-pananampalataya ayon sa wastong ritwal.

Verse 76

विष्णुपूजा प्रयत्नेन कर्तव्या श्रद्धयात्र वै । सर्वपापविशुद्धात्मा विष्णुलोके महीयते

Dito, ang pagsamba kay Viṣṇu ay dapat gawin nang buong pagsisikap at may pananampalataya. Ang kaluluwang nalinis sa lahat ng kasalanan ay pararangalan sa kaharian ni Viṣṇu.

Verse 77

वसिष्ठकुण्डाद्विप्रेंद्र प्रत्यग्दिग्दलमाश्रितम् । विख्यातं सागरं कुण्डं सर्वकामार्थसिद्धिदम् । यत्र स्नानेन दानेन सर्वकामानवाप्नुयात्

Sa kanluran ng Vasiṣṭha-kuṇḍa, O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, naroon ang bantog na Sāgara-kuṇḍa na nagbibigay ng katuparan sa lahat ng layon at ninanais. Sa pagligo at pagbibigay-dāna roon, natatamo ang lahat ng minimithing bunga.

Verse 78

पौर्णमास्यां समुद्रस्य स्नानाद्यत्पुण्यमाप्नुयात् । तत्पुण्यं पर्वणि स्नातो नरश्चाक्षयमाप्नुयात्

Anumang meritong nakukuha sa pagligo sa karagatan sa araw ng kabilugan ng buwan—ang maliligo rito sa banal na araw ng pagdiriwang ay magkakamit ng gayon ding merito, na di-nauubos (akṣaya).

Verse 79

तस्मादत्र विधानेन स्नातव्यं पुत्रकांक्षया । आश्विने पौर्णमास्यां तु विशेषात्स्नानमाचरेत्

Kaya nararapat na maligo rito ayon sa itinakdang ritwal, lalo na kung nagnanais ng supling; at sa araw ng kabilugan ng buwan sa buwang Āśvina, isagawa ang banal na pagligo nang may natatanging pag-iingat.

Verse 80

एवं कुर्वन्नरो विद्वान्सर्वपापैः प्रमुच्यते । अत्र स्नात्वा नरो दत्त्वा यथाशक्त्या दिवं व्रजेत्

Sa paggawa nang ganito, ang taong marunong ay napapalaya sa lahat ng kasalanan. Pagkaligo rito at matapos magbigay ng kawanggawa ayon sa makakaya, ang tao’y makararating sa langit.

Verse 81

सागरान्नैरृते भागे योगिनीकुण्डमुत्तमम् । यत्राऽसते चतुःषष्टियोगिन्यो जलसंस्थिताः

Sa timog-kanluran ng dagat ay naroon ang dakilang Yoginī-kuṇḍa; doon nananahan ang animnapu’t apat na Yoginī, na nananatili sa loob ng mga tubig.

Verse 82

सर्वार्थसिद्धिदाः पुंसां स्त्रीणां चैव विशेषतः । परसिद्धिप्रदाः सर्वाः सर्वकामफलप्रदाः

Ipinagkakaloob nila ang tagumpay sa lahat ng layunin sa mga lalaki, at lalo na sa mga babae. Silang lahat ay nagbibigay ng mas mataas na mga siddhi at ng bunga ng bawat ninanais.

Verse 83

आश्विने शुक्लपक्षस्य अष्टम्यां च विशेषतः । स्नातव्यं च प्रयत्नेन योगिनीप्रीतये नृभिः

Sa buwang Āśvina, lalo na sa ikawalong araw ng maliwanag na kalahati, nararapat na maligo ang mga tao nang may pagsisikap at pag-iingat, upang ikalugod (mapapayapa) ang mga Yoginī.

Verse 84

अत्र स्नानं तथा दानं सर्वं सफलतां व्रजेत् । यक्षिणीप्रभृतयः सिद्धा भवंत्यत्र न संशयः

Dito, ang banal na pagligo at gayundin ang pagkakaloob ng limos—lahat ay nagbubunga. Ang mga Yakṣiṇī at iba pang nilalang na siddha ay nagkakamit ng kaganapan dito—walang pag-aalinlangan.

Verse 85

योगिनीकुंडतः पूर्वमुर्वशीकुण्डमुत्तमम् । यत्र स्नातो नरो विद्वन्नुर्वशीं दिवि संश्रयेत्

Sa silangan ng Yoginī-kuṇḍa ay naroon ang dakilang Urvaśī-kuṇḍa. Ang marunong na taong maliligo roon ay makakamit si Urvaśī sa langit (makatatamo ng ligayang makalangit).

Verse 86

पुरा किल मुनिर्धीरो रैभ्यो नाम तपोधनः । चचार हिमवत्पार्श्वे निराहारो जितेन्द्रियः

Noong unang panahon, may isang matatag na muni na nagngangalang Raibhya, mayaman sa tapasya. Siya’y naglakbay sa tabi ng Himalaya, nag-aayuno at napagtagumpayan ang mga pandama.

Verse 87

तत्तपो विपुलं दृष्ट्वा भीतः सुरपतिस्ततः । उर्वशीं प्रेषयामास तपोविघ्नाय चादरात्

Nang makita ang napakalawak na tapasya, natakot ang panginoon ng mga deva. Kaya, upang hadlangan ang pagninilay-penitensiya, magalang niyang isinugo si Urvaśī.

Verse 88

ततः सा प्रेषिता तेनाजगाम गजगामिनी । उवास हिमवत्पार्श्वे रैभ्याश्रममनुत्तमम्

Pagkaraan, ang dalagang isinugo niya, na may lakad na wari’y elepante, ay umalis at dumating. Siya’y nanirahan sa tabi ng Himalaya, sa walang kapantay na āśrama ni Raibhya.

Verse 89

वनफुल्ललताकुञ्जे मञ्जुकूजद्विहंगमे । किन्नरीकेलिसंगीतस्तिमितांगकुरंगके

Sa isang luntiang gubat na punô ng namumulaklak na baging, kung saan matamis ang awit ng mga ibon at ang mga usa’y nakatindig na tila napapako—dahil sa mapaglarong himig ng mga Kinnarī—doon siya nanahan.

Verse 90

पुन्नागकेशराशोकच्छिन्नकिजल्कपिंजरे । कल्पिते कांचनगिरौ द्वितीय इव वेधसा

Sa gitna ng masukal na gubat na kumikislap na tila ginto—tinina ng polen ng punnāga, kesara, at aśoka—wari’y ang Maylikha mismo ang humubog ng ikalawang “bundok na ginto.”

Verse 91

सा बभौ कांतिसर्वस्वकोशः कुसुमधन्वनः । उर्वश्यनल्पसामान्यलावण्यामृतवाहिनी

Nagniningning siya na wari’y kayamanan ng lahat ng liwanag para kay Kāma, ang Panginoong may busog na bulaklak; at tila ilog ng amṛta ng kagandahan—bihira kahit sa mga tulad ni Urvaśī.

Verse 92

अंगप्रभासुवर्णेन सितमौक्तिकशोभिता । तारुण्यरुचिरत्वेन तारुण्येन विभूषिता

May ginintuang ningning ang kanyang mga sangkap at kislap na gaya ng mapuputing perlas; siya’y pinalamutian ng mismong kabataan—inaakit ng ganda ng sariwang pagdadalaga.

Verse 93

विलोमलोचनापांगतरंगधवलत्विषा । नवपल्लवसच्छायं कल्पयन्ती निजाधरम्

Sa maliwanag na kislap na tila alon mula sa kanyang mga sulyap, ipinamalas niya ang sariling mga labi na wari’y may lilim ng sariwang kulay ng murang dahon.

Verse 94

कर्णोपलम्बिसंघुष्यद्भृङ्गाढ्यचूतमञ्जरी । सुधागर्भसमुद्भूता पारिजातलता यथा

Ang kumpol ng bulaklak ng mangga sa tabi ng kanyang tainga, umaalingawngaw sa ugong ng mga bubuyog, ay wari’y baging na pārijāta na isinilang mula sa sinapupunan ng amṛta.

Verse 95

तनुमध्या पृथुश्रोणिर्वर्णोद्भिन्नपयोधरा । निःशाणितशरस्येव शक्तिः कुसुमधन्वनः

Payat ang baywang, malapad ang balakang, at ang dibdib ay lalong namumukadkad sa ningning ng kutis; wari’y siya ang mismong lakas ni Kāma na may busog na bulaklak, gaya ng puwersa ng palasong hinasa nang ganap.

Verse 96

अपश्यदाश्रमे तस्मिन्मुनिरायतलोचनाम् । नयनानलदाहेन विदग्धेन मनोभुवा

Sa ashram na yaon, namasdan ng muni ang dalagang malalawak ang mata; at siya’y sinusunog ni Kāma na isinilang sa isipan, sa apoy na naglalagablab mula sa mga mata niya.

Verse 97

त्रिनेत्रवंचनायैव कल्पितां ललनातनुम् । तामाश्रमलतापुष्पकांचीरचितकुण्डलाम्

Tunay ngang hinubog siya sa anyong babae upang dayain ang Panginoong Tatlong-Mata; at ang kanyang mga hikaw ay wari’y hinabi mula sa mga bulaklak ng baging sa loob ng ashram.

Verse 98

विलोक्य तां विशालाक्षीं मुनिर्व्याकुलितेन्द्रियः । बभूव रोषसंतप्तः शशाप च बहु ज्वलन्

Pagkakita sa babaeng malalaki ang mata, ang muni—nayanig ang mga pandama—ay nag-alab sa galit; nagliliyab sa poot, kanyang binigkas ang isang sumpa.

Verse 99

रैभ्य उवाच । कुरूपतां व्रज क्षिप्रं या त्वं सौंदर्यगर्विता । समागता तपोविघ्नहेतवे मम सन्निधौ

Wika ni Raibhya: “Humayo ka agad tungo sa kapangitan, ikaw na nagmamataas sa iyong kagandahan, sapagkat dumating ka sa aking harapan bilang sanhi ng paghadlang sa aking pag-aayuno at pagninilay.”

Verse 100

अगस्त्य उवाच । इति शप्ता रुषा तेन मुनिना सा शुभेक्षणा । उवाच वनिता भूत्वा प्रांजलिर्मुनिमादरात्

Wika ni Agastya: “Sa gayon, nang sumpain siya sa galit ng pantas na iyon, ang may magagandang mata ay naging tulad ng isang babaeng mortal; at nakapagdaup-palad, magalang niyang kinausap ang pantas.”

Verse 101

उर्वश्युवाच । भगवन्मे प्रसीद त्वं पराधीना यतस्त्वहम् । त्वच्छापस्य कथं मुक्तिर्भविता नियतव्रत

Sabi ni Urvāśī: “O Mapalad na Panginoon, mahabag ka sa akin, sapagkat ako’y nasa kapangyarihan ng iba. O ikaw na matatag sa panata, paano ako makalalaya sa iyong sumpa?”

Verse 102

रैभ्य उवाच । अयोध्यायामस्ति तीर्थं पावनं परमं महत् । तत्र स्नानं कुरुष्वाद्य सौंदर्यं परमाप्नुहि

Wika ni Raibhya: “Sa Ayodhyā ay may isang tīrtha na lubhang dakila at nagpapadalisay. Maligo ka roon ngayong araw, at makamtan mo ang kagandahang walang kapantay.”