
Ang Kabanata 17 ay isang diskursong pang-ritwal at pang-teolohiya kung saan itinuturo ni Īśvara kay Devī ang sistemang pagsamba (pūjāvidhi) kay Bhāskara/Sūrya sa Arkasthala sa loob ng Prabhāsa. Itinatatag muna ang batayang kosmolohikal: si Āditya ang inilalarawang pinakapanguna sa mga diyos, siyang nagpapanatili, lumilikha, at lumulutas sa mundong gumagalaw at di-gumagalaw, kaya ang ritwal ay nakaugat sa kaayusang kosmiko. Pagkaraan ay inilalahad ang sunod-sunod na programa ng pagsasagawa: paunang pagpapadalisay (bibig, kasuotan, katawan), masusing tuntunin sa dantakāṣṭha (mga kahoy na pinahihintulutan at kaukulang bunga; mga bawal; wastong upo; mantra sa paglilinis ng ngipin; tamang pagtatapon). Sinusundan ito ng mga tagubilin sa pagligo gamit ang binasbasang lupa/tubig at mga kilos na nakaayos ayon sa mantra; kasama ang tarpaṇa, sandhyā, at pag-aalay ng arghya sa Araw, na may matitibay na pahayag ng phalaśruti tungkol sa pag-alis ng kasalanan at pagdami ng merit. Para sa hindi makagawa ng mas malawak na mga panimulang pamamaraan, ibinibigay ang opsyong “Veda-mārga” na naglilista ng mga mantrang Vedic para sa pag-anyaya at pagsamba. Inilalarawan din ang paglalagay batay sa maṇḍala na may aṅga-nyāsa, paglalagay at pagsamba sa mga graha at dikpāla, at dhyāna na naglalarawan sa anyo ni Āditya. Nagpapatuloy ito sa mūrti-pūjā (pagsamba sa imahen) kabilang ang mga sangkap ng abhiṣeka at sunud-sunod na handog (upavīta, tela, insenso, pabango/unguent, ilawan, ārātrika), pati tala ng mga bulaklak, samyo, at ilawang kanais-nais at mga hindi dapat ihandog, na may paalalang etikal laban sa kasakiman at maling paghawak ng mga alay. Sa wakas, ipinaliliwanag ang Rahu at eklipse bilang pagtabon at hindi literal na paglamon, binibigyang-diin ang pag-iingat sa pagpapasa ng aral, at ang mga gantimpala ng pakikinig/pagbigkas na nagdudulot ng kabutihang panlipunan, kabuhayan, at proteksiyon sa iba’t ibang pamayanan.
Verse 1
ईश्वर उवाच । अथ पूजाविधानं ते कथयामि यशस्विनि । अर्कस्थलस्य देवस्य यथा पूज्यो नरोत्तमैः
Wika ni Īśvara: Ngayon, O marangal at tanyag, isasalaysay ko sa iyo ang paraan ng pagsamba—kung paano dapat sambahin ng pinakamararangal sa mga tao ang Panginoon ng Arkasthala.
Verse 2
सर्वेषामेव देवानामादिरादित्य उच्यते । आदिकर्त्ता त्वसौ यस्मादादित्यस्तेन चोच्यते
Sa lahat ng mga diyos, si Āditya ang tinatawag na Una; sapagkat Siya ang tunay na unang Tagapaglikha, kaya Siya’y tinatawag na Āditya.
Verse 3
नादित्येन विना रात्रिर्न दिवा न च तर्पणम् । न धर्मो वै न चाधर्मो न संतिष्ठेच्चराचरम्
Kung wala si Āditya, wala ang gabi, wala ang araw, at wala ang mga ritwal ng tarpaṇa (pag-aalay ng tubig); hindi kikilos ang dharma ni ang adharma, at ang buong daigdig—gumagalaw man o di-gumagalaw—ay hindi mananatili.
Verse 4
आदित्यः पालयेत्सर्वमादित्यः सृजते सदा । आदित्यः संहरेत्सर्वं तस्मादेष त्रयीमयः
Si Āditya ang nag-iingat sa lahat; si Āditya ang laging lumilikha; si Āditya ang muling nagtitipon at nagwawakas sa lahat—kaya Siya ang diwa ng Tatlong Veda.
Verse 5
आराधनविधिं तस्य भास्करस्य महात्मनः । कथयामि महादेवि वेदोक्तैर्मंत्रविस्तरैः । तं शृणुष्व वरारोहे सर्वपापप्रणाशनम्
Ipahahayag ko, O Mahādevī, ang paraan ng pag-aarādhana (pagpapalugod at pagsamba) sa dakilang-sariling Bhāskara, sa pamamagitan ng malalawak na mantra na itinuro sa Veda. Makinig ka, O marangal na ginang—ito’y pumupuksa sa lahat ng kasalanan.
Verse 6
मूर्त्तिस्थः पूज्यते येन विधानेन महेश्वरि । द्वादशात्मा यथा सूर्यस्तत्ते वक्ष्याम्यशेषतः
O Maheśvarī, sasabihin ko nang ganap ang pamamaraan ng pagsamba sa Araw na nananahan sa mūrti (banal na anyo), Siya na may labindalawang anyo sa diwa.
Verse 7
मुखशुद्धिं च कृत्वाऽदौ स्नानं कृत्वा विशेषतः । वस्त्रशुद्धिं देह शुद्धिं कृत्वा सूर्यं स्पृशेत्ततः
Una, linisin ang bibig at saka maligo nang may natatanging pag-iingat; matapos dalisayin ang kasuotan at katawan, saka lumapit at humipo (sa ritwal na paraan) sa larawan ng Araw, si Surya.
Verse 9
दन्तकाष्ठविधानं तु प्रथमं कथयामि ते । मधूके पुत्रलाभः स्यादर्के नेत्रसुखं प्रिये
Una, sasabihin ko sa iyo ang tuntunin tungkol sa patpat na panlinis ng ngipin. Sa sanga ng madhūka, nakakamit ang biyaya ng pagkakaroon ng anak; sa sanga ng arka, o minamahal, nakakamit ang ginhawa at kagalingan ng mga mata.
Verse 10
रोगक्षयः कदम्बे तु अर्थलाभोऽतिमुक्तके । मरुतां याति सर्वत्र आटरूषकसंभवैः
Sa pagdulog sa punong Kadamba, humuhupa ang karamdaman; sa paglilingkod sa Atimuktaka, nagkakamit ng yaman. At sa mga halamang sumibol mula sa Āṭarūṣaka, nararating ang daigdig ng mga Marut sa lahat ng dako—ganyan ang ipinahayag na bunga.
Verse 11
जातिप्रधानतां जातावश्वत्थो यच्छते यशः । श्रियं प्राप्नोति निखिलां शिरीषस्य निषेवणात्
Sa pamamagitan ng Jāti, ipinagkakaloob ng Aśvattha ang pagiging pangunahing-kagalang-galang sa sariling bayan at ang katanyagan; at sa taimtim na pagdulog sa Śirīṣa, nakakamit ang ganap na kasaganaan.
Verse 12
प्रियंगुं सेवमानस्य सौभाग्यं परमं भवेत् । अभीप्सितार्थसिद्धिः स्यान्नित्यं प्लक्षनिषेवणात्
Sa naglilingkod sa Priyaṅgu, sumisilang ang pinakadakilang magandang kapalaran; at sa palagiang pagdulog sa Plakṣa, nakakamit ang katuparan ng ninanais na layon.
Verse 13
न पाटितं समश्नीयाद्दंतकाष्ठं न सव्रणम् । न चोर्द्धशुष्कं वक्रं वा नैव च त्वग्विवर्ज्जितम्
Huwag gumamit ng patpat na panglinis ng ngipin na nabiyak, ni yaong may sira o sugat; huwag din ang kalahating tuyo, ang baluktot, o ang natuklap ang balat.
Verse 14
वितस्तिमात्रमश्नीयाद्दीर्घं ह्रस्वं च वर्जयेत् । उदङ्मुखो वा प्राङ्मुखः सुखासीनोऽथ वाग्यतः
Gumamit ng patpat na panglinis ng ngipin na kasinlaki ng isang vitasti (isang dangkal), iwasan ang masyadong mahaba o masyadong maikli. Umupo nang maginhawa, nakaharap sa hilaga o silangan, at manahimik.
Verse 15
कामं यथेष्टं हृदये कृत्वा समभिमन्त्र्य च । मंत्रेणानेन मतिमानश्नीयाद्दन्तधावनम्
Itanim sa puso ang ninanais na hangarin, at pagpalain (basbasan) nang wasto ang patpat; ang taong may talino ay dapat gumamit ng panlinis ng ngipin habang binibigkas ang mantrang ito.
Verse 16
वरं दत्त्वाऽभिजानासि कामं चैव वनस्पते । सिद्धिं प्रयच्छ मे नित्यं दन्तकाष्ठ नमोऽस्तु ते
O panginoon ng kagubatan, batid mo ang pagbibigay ng biyaya at pagtupad ng hangarin. Ipagkaloob mo sa akin ang palagiang tagumpay (siddhi); o patpat na panglinis ng ngipin, pagpupugay sa iyo.
Verse 17
त्रीन्वारान्परिजप्यैवं भक्षयेद्दंतधावनम् । पश्चात्प्रक्षाल्य तत्काष्ठं शुचौ देशे विनिक्षिपेत्
Pagkatapos bigkasin nang tatlong ulit ang mantra, gamitin ang panlinis ng ngipin. Pagkaraan, banlawan ang patpat at ilagay sa isang malinis at dalisay na lugar.
Verse 18
दंतकाष्ठेन देवेशि न जिह्वां परिमार्जयेत् । पृथक्पृथक्तदा कार्यं यदीच्छेद्विपुलं यशः
O Diyosa, huwag kaskasin ang dila gamit ang patpat na panlinis ng ngipin. Gawin ang bawat gawain nang magkakahiwalay, kung ninanais ang saganang karangalan at katanyagan.
Verse 19
अंगुल्या दंतकाष्ठं च प्रत्यक्षं लवणं च यत् । मृत्तिकाभक्षणं चैव तुल्यं गोमांसभक्षणैः
Ang paggamit ng daliri kapalit ng wastong paglilinis, ang maling paggamit ng patpat na panlinis ng ngipin, at ang hayagang pag-inom o pagkain ng asin; at pati ang pagkain ng lupa—lahat ng ito’y ipinahahayag na kasimbigat ng kasalanan ng pagkain ng laman ng baka.
Verse 20
मुखे पर्युषिते नित्यं भवत्यप्रयतो द्विजः । तस्माच्छुष्कमथार्द्रं वा भक्षयेद्दंतधावनम्
Kapag ang bibig ay laging may lumang dumi at hindi nalilinis, ang isang dvija ay itinuturing na pabaya sa kadalisayan. Kaya nararapat gumamit ng patpat na panlinis ng ngipin—tuyo man o sariwa at mamasa—upang maglinis.
Verse 21
वर्जिते दिवसे चैव गडूषांश्चैव षोडश । तत्तत्पद्मसुगन्धैर्वा मुखशुद्धिं च कारयेत्
At sa mga araw na ipinagbabawal ang patpat na panlinis ng ngipin, magsagawa ng labing-anim na beses na pagmumog; o linisin ang bibig sa pamamagitan ng mga pabango, gaya ng halimuyak ng lotus.
Verse 22
मुखशुद्धिमकृत्वा यो भास्करं स्पृशति द्विजः । त्रीणि वर्षसहस्राणि स कुष्ठी जायते नरः
Ang dvija na lumalapit at humahawak (sa pagsamba) kay Bhāskara, ang Diyos na Araw, nang hindi muna nililinis ang bibig, ay magkakaroon ng ketong sa loob ng tatlong libong taon.
Verse 23
एवं वस्त्रादि संशोध्य ततः स्नानं समाचरेत् । शुचौ मनोरमे स्थाने संगृह्यास्त्रेण मृत्तिकाम्
Kaya nga, matapos linisin ang mga kasuotan at iba pa, saka isagawa ang banal na pagligo. Sa isang malinis at kaaya-ayang pook, tipunin ang lupang panlinis (luwad) habang ginagamit ang pananggalang na mantra na «astra».
Verse 24
सानुस्वारोकारयुतो हकारः फट्समन्वितः । अनेनास्त्रेण संगृह्य स्नानं तत्र समाचरेत्
Ang «astra» ay ang pantig na ha na may patinig na o at may anusvāra (ṃ), at may kasamang sigaw na phaṭ. Sa pamamagitan ng astrang ito, tipunin ang lupang panlinis at isagawa roon ang pagligo.
Verse 25
भागत्रयं तु संशुद्धं तृणपाषाणवर्जितम् । एकमस्त्रेण चालभ्य तथान्यं भास्करेण तु
Kumuha ng tatlong bahagi ng lubos na dalisay na luwad, walang damo at bato. Hipuin ang isang bahagi sa pamamagitan ng mantra na «astra», at ang isa pa sa pamamagitan ng mantra ni «Bhāskara» (Sūrya).
Verse 26
अंगैश्चैव तृतीयं तु अभिमंत्र्य सकृत्सकृत् । जप्त्वास्त्रेण क्षिपेद्दिक्षु निर्विघ्नं तु जलं भवेत्
At ang ikatlong bahagi ay dapat basbasan nang paulit-ulit sa pamamagitan ng mga aṅga-mantra (mga mantra ng mga sangkap). Pagkatapos bigkasin ang «astra», ihagis ito sa mga direksiyon; sa gayon ang tubig ay magiging walang sagabal at masamang hadlang.
Verse 27
सूर्यतीर्थ द्वितीयेन तृतीयेन सकृत्सकृत् । गुंठयित्वा ततः स्नायाद्रवितीर्थेन मानवः
Pagkaraan, gamit ang ikalawa at ikatlong bahagi, ipahid at kuskusin nang paulit-ulit bilang «Sūryatīrtha». Pagkatapos nito, ang tao ay dapat maligo sa «Ravi-tīrtha».
Verse 28
तूर्यशंख निनादेन ध्यात्वा देवं दिवाकरम् । स्नात्वा राजोपचारेण पुनराचम्य यत्नतः
Sa pag-ugong ng mga tambol at kabibe, magnilay sa Diyos na si Divākara (Araw); matapos maligo nang may paggalang at handog na tila pangmaharlika, muling isagawa ang ācamanā nang maingat.
Verse 29
स्नानं कृत्वा ततो देवि मंत्रराजेन संयुतम् । हरेफौ बिंदु लक्ष्मीश्च तथाऽन्यो दीर्घया सह
Pagkatapos maligo, O Diyosa, ipagpatuloy ang “Hari ng mga Mantra,” na binubuo ng ha at repha (r), kasama ang bindu (tunog-ilong) at “Lakṣmī” (śrī), at isa pang pantig na may mahabang patinig—na wasto ang pagkakabuo.
Verse 30
मात्रया रेफसंयुक्तो हकारो बिंदुना सह । सकारः सविसर्गस्तु मंत्रराजोऽयमुच्यते
Ang pantig na “ha,” na may “ra” (repha) at may mātrā (haba ng patinig), kasama ang bindu; at ang pantig na “sa” na may visarga—ito ang ipinahahayag na “Hari ng mga Mantra.”
Verse 31
ततस्तु तर्प्पयेन्मंत्रान्सर्वांस्तांस्तु कराग्रजैः । तुलनादूर्ध्वतो देवान्सव्येन च मुनींस्तथा । पितॄंश्चैवापसव्येन हृद्बीजेन प्रतर्पयेत्
Pagkaraan, gamit ang dulo ng mga daliri, maghandog ng tarpaṇa sa lahat ng mga mantra. Mula sa bahaging nasa itaas ng punto ng timbang (malapit sa dibdib), pasiyahin ang mga deva sa kaliwang kamay, gayundin ang mga muni; at sa paraang apasavya (baligtad ang ikot), pasiyahin ang mga ninuno sa pamamagitan ng hṛd-bīja (binhi ng puso).
Verse 32
यद्गीतं प्रवरं लोके अक्षराणां मनीषिभिः । एकोनविंशं मात्राया अक्षरं तत्प्रकीर्त्तितम्
Yaong inawit ng mga pantas bilang pinakadakila sa mga pantig sa daigdig, ay ipinahahayag na ang pantig na may labinsiyam na mātrā (sukat ng tugma).
Verse 33
एवं स्नात्वा विधानेन संध्यां वंदेद्विधानतः । ततो विद्वान्क्षिपेत्पश्चाद्भास्करायोदकांजलिम्
Kaya nito, matapos maligo ayon sa tuntunin, dapat sambahin ang ritwal na Sandhyā sa itinakdang paraan. Pagkaraan, ang marunong ay maghandog ng tubig na nakasalo sa magkadikit na palad (anjali) kay Bhāskara, ang Araw.
Verse 34
जपेच्च त्र्यक्षरं मंत्र षण्मुखं च यदृच्छया । मंत्रराजेति यः पूर्वं तवाख्यातो मया प्रिये
At dapat ding bigkasin sa japa ang mantrang tatlong pantig, at ang mantra ni Ṣaṇmukha na may anim na mukha, ayon sa makakaya. Yaong sinabi ko na noon sa iyo, mahal ko, bilang “Hari ng mga Mantra”—
Verse 35
पश्चात्तीर्थेन मंत्रास्तु संहृत्य हृदये न्यसेत् । मंत्रैरात्मानमेकत्र कृत्वा चार्घं प्रदापयेत्
Pagkaraan, sa pamamagitan ng tubig-tīrtha, tipunin muli ang mga mantra at ilagak sa puso. Sa pag-iisang-loob sa pamamagitan ng mga mantra, saka maghandog ng arghya.
Verse 36
रक्तचंदनगंधैस्तु शुचिःस्नातो महीतले । कृत्वा मंडलकं वृत्तमेकचित्तो व्यवस्थितः
Na malinis at nakapaligo, pinahiran ng samyo ng pulang sandalwood, sa lupa ay gumuhit ng bilog na maṇḍala at manatiling matatag na may iisang-tutok na isip.
Verse 37
गृहीत्वा करवीराणि ताम्रे संस्थाप्य भाजने । तिलतंदुलसंयुक्तं कुशगन्धोदकेन तु
Kunin ang mga bulaklak na karavīra at ilagay sa sisidlang tanso. Ihalo ang linga at bigas, at gamitin ang tubig na pinabanguhan ng damong kuśa.
Verse 38
रक्तचंदन धूपेन युक्तमर्घ्योपसाधितम् । कृत्वा शिरसि तत्पात्रं जानुभ्यामवनिं गतः
Matapos ihanda nang wasto ang arghya na may pulang sandalwood at insenso, ilagay ang sisidlan sa ulo at, sa dalawang tuhod, yumukod hanggang sa lupa bilang paggalang.
Verse 39
मूलमंत्रेण संयुक्तमर्घ्यं दद्याच्च भानवे । मुच्यते सर्वपापैस्तु यो ह्येवं विनिवेदयेत्
Ihandog kay Bhānava (ang Araw) ang arghya na pinagtibay ng ugat-mantra. Sinumang maghandog nang ganito ay tunay na napapalaya sa lahat ng kasalanan.
Verse 40
यद्युगादिसहस्रेण व्यतीपातशतेन च । अयनानां सहस्रेण यत्फलं ज्येष्ठपुष्करे । तत्फलं समवाप्नोति सूर्यायार्घ्य निवेदने
Anumang kabanalan na nakukuha sa Jyeṣṭha-puṣkara sa pamamagitan ng isang libong Yugādi, isang daang Vyatīpāta, at isang libong paglipat ng ayana—yaon ding bunga ang nakakamtan sa pag-aalay ng arghya sa Araw.
Verse 41
दीक्षामंत्रविहीनोऽपि भक्त्या संवत्सरेण तु । फलमर्घेण वै देवि लभते नात्र संशयः
O Diyosa, kahit walang diksha at mga kinakailangang mantra, kung gagawin ito nang may debosyon sa loob ng isang taon, matatamo ang bunga sa pamamagitan ng pag-aalay ng arghya—walang pag-aalinlangan.
Verse 42
यः पुनर्दीक्षितो विद्वान्विधिनार्घ्यं निवेदयेत् । नासौ संभवते भूमौ प्रलयं याति भास्करे
Ngunit ang taong may diksha at may karunungan, kapag naghandog ng arghya ayon sa tuntunin, hindi na muling magkakatawang-tao sa lupa; pagdating kay Bhāskara (Araw), siya’y nalulusaw sa ganap na paglaya.
Verse 43
इह जन्मनि सौभाग्यमायुरारोग्यसंपदम् । अचिराल्लभते देवि सभार्यः सुखभाजनम्
O Diyosa, sa buhay na ito rin ay agad niyang matatamo ang magandang kapalaran, mahabang buhay, at kayamanang kalusugan; kasama ang kanyang asawa, siya’y nagiging sisidlan ng ligaya.
Verse 44
एवं स्नानविधिः प्रोक्तः सौरः संक्षेपतस्तव । हिताय मानवेन्द्राणां सर्वपापप्रणाशनः
Kaya nito, sa iyo’y naipahayag nang maikli ang ritwal ng pagligong ukol kay Surya; ito’y kapaki-pakinabang sa mga pinunong tao at tagapuksa ng lahat ng kasalanan.
Verse 45
अथवा वेदमार्गेण कुर्यात्स्नानं द्विजोत्तमः । यद्येवं मन्त्रविस्तारे ह्यशक्तो दीक्षया विना
O kaya, ang pinakadakila sa mga dwija ay maaaring magsagawa ng pagligo ayon sa landas ng Veda; kung, nang walang diksha, hindi niya kaya ang malawak na pagbigkas ng mga mantra.
Verse 46
ईश्वर उवाच । अथ पूजाविधानं ते कथयामि यशस्विनि । वेदमार्गेण दिव्येन ब्राह्मणानां हिताय वै
Wika ni Īśvara: Ngayon ay sasabihin ko sa iyo ang paraan ng pagsamba, O marangal; ayon sa banal na landas ng Veda, tunay na para sa kapakanan ng mga Brahmana.
Verse 47
एवं संभृतसंभारः पुष्पादिप्रगुणीकृतः । तत आवाहयेद्भानुं स्थापयेत्कर्णिकोपरि
Pagkatipon ng mga kailangang handog at maayos na pag-aayos ng mga bulaklak at iba pa, saka dapat anyayahan si Bhānu (ang Araw) at iluklok Siya sa gitnang patungan (karṇikā).
Verse 48
उपस्थानं तु वै कृत्वा मंत्रेणानेन सुव्रते । उदुत्यं जातवेदसमिति मंत्रः संपरिकीर्तितः
O mapagkaloob na may banal na panata, matapos isagawa ang upasthāna (pagdalo sa pagsamba) sa pamamagitan ng mantrang ito, ang mantra ay ipinahahayag na: “ud utyaṃ jātavedasam”.
Verse 49
अग्निं दूतेति मंत्रेण अनेनावाह्य भामिनि । आकृष्णेन रजसा मंत्रेणानेन वाऽर्चयेत्
O marilag na ginang, anyayahan (āvāhana) sa mantrang “agniṃ dūta”; at pagkaraan ay sumamba—maaari ring mag-alay gamit ang mantrang “ākṛṣṇena rajasā”.
Verse 50
हंसः शुचिषदिति मंत्रेणानेन पूजयेत् । अपत्येतेति मन्त्रेण सूर्यं देवि प्रपूजयेत्
Sa mantrang nagsisimula sa “haṃsaḥ śuciṣat…”, isagawa ang pagsamba. At sa mantrang nagsisimula sa “apatyete…”, O Diyosa, sambahin si Sūrya nang may natatanging paggalang.
Verse 51
अदृश्रमस्य चैतेन सूर्यं देवि समर्च्चयेत् । तरणिर्विश्वदर्शेति अनेन सततं जपम्
At sa mantrang nagsisimula sa “adṛśram asya…”, O Diyosa, sambahin si Sūrya nang wasto. Sa mantrang nagsisimula sa “taraṇir viśvadarśī…”, panatilihin ang tuluy-tuloy na japa (pag-uusal).
Verse 52
चित्रं देवानामुदेति भद्रां देवो सदार्चयेत् । विभूतिमर्च्चयेन्नित्यं येना पावक चक्षसा
Sa mantrang nagsisimula sa “citraṃ devānām udeti…”, ang sumasamba ay dapat laging magparangal sa mapalad na biyaya. At araw-araw ay sambahin ang Vibhūti sa mantrang nagsisimula sa “yena pāvaka-cakṣasā…”.
Verse 53
विद्यामेपिरजस्पृथ्वित्यनेन विमलां सदा । अमोघां पूजयेन्नित्यं मंत्रेणानेन सुव्रते
Sa mantrang nagsisimula sa “vidyām ehi rajas pṛthvi…”, dapat laging sambahin si Mahal na Vimalā. At sa mantrang ito rin, O may dakilang panata, araw-araw sambahin si Amoghā.
Verse 54
सप्त त्वा हरितोऽनेन सिद्धिदां सर्वकर्मसु । विद्युतामर्चयेद्देवं सप्त त्वा हरितेन च
Sa mantrang nagsisimula sa “sapta tvā haritaḥ…”, sambahin si Siddhidā, ang nagbibigay ng tagumpay sa lahat ng gawain. At sa “sapta tvā harita…”, sambahin din ang diyosang Vidyutā.
Verse 55
नवमीं पूजयेद्देवीं सततं सर्वतोमुखीम् । मन्त्रेणानेन वै देवि उद्वयन्तमितीह वै
Dapat palagiang sambahin ang diyosang Navamī, ang May-mukha sa lahat ng dako (naroroon sa bawat panig). Sa mantrang ito, O Diyosa—yaong nagsisimula sa “udvayantam…”—tunay na siya ang dapat sambahin.
Verse 56
उद्यन्नद्य मित्रमहः प्रथममक्षरं जपेत् । द्वितीयं पूजयेद्देवि शुकेषु मे हरिमेति वै
Dapat bigkasin ang unang binhing pantig sa mantrang “udyann adya mitramahaḥ…”. Ang ikalawa naman, O Diyosa, ay sambahin sa “śukeṣu me hariḥ…”.
Verse 57
उदगादयमादित्यो ह्यनेनापि तृतीयकम् । तत्सवितुर्वरेण्येति चतुर्थं परिकीर्तितम्
Sa mantrang “udagād ayam ādityaḥ…”, itinatakda rin ang ikatlong binhi. Ang ikaapat ay ipinahayag na (sa) “tat savitur vareṇyam…”.
Verse 58
महाहिवो महायेति पञ्चमं परिकीर्तितम् । हिरण्यगर्भः समवर्तत षष्ठं बीजं प्रकीर्तितम्
Ang ikalima ay ipinahahayag sa pagbigkas ng “mahāhivo mahā…”. Ang ikaanim na binhi-mantra (bīja) ay ipinoproklama sa “hiraṇyagarbhaḥ samavartata…”.
Verse 59
सविता पश्चातात्सविता सप्तमं वरवर्णिनि । एवं बीजानि विन्यस्य आदित्यं स्थापयेच्छुभे
Sa “savitā paścātāt savitā…”, O marikit na may gandang kulay, ibinibigay ang ikapitong bīja. Kaya, matapos ayusin ang mga bīja-mantra, O mapalad na ginang, itatag ang Āditya.
Verse 60
आदित्यं स्थापयित्वा तु पश्चादङ्गानि विन्यसेत्
Pagkatapos maitatag si Āditya, saka isagawa ang paglalagay (nyāsa) sa mga sangkap ng katawan (aṅga-nyāsa) ayon sa wastong ayos.
Verse 61
आग्नेय्यां हृदयं न्यस्य ऐशान्यां तु शिरो न्यसेत् । नैरृत्यां तु शिखां चैव कवचं वायुगोचरे
Ilagay ang mantra ng “Puso” sa timog-silangan (Āgneya), at ilagay ang “Ulo” sa hilagang-silangan (Aiśānya). Sa timog-kanluran (Nairṛtya) ilagay ang “Śikhā” (tuktok na buhol ng buhok), at ang “Kavaca” (baluting panangga) sa dako ni Vāyu, ang hilagang-kanluran.
Verse 62
अस्त्रं दिशासु विन्यस्य स्वबीजेन तु कर्णिकाम् । अमोसि प्राणितेनेति अनेन हृदयं यजेत्
Matapos italaga ang “Astra” (pananggang mantra na parang sandata) sa mga direksiyon, at ilagay ang “Karṇikā” (gitnang ubod) sa sariling bīja, sambahin ang “Puso” sa pormulang: “am asi, prāṇitena” — sa pamamagitan ng hininga ng buhay.
Verse 63
शिरस्तु पूजयेद्देवि आयुष्यं वर्चसेति वै । गायत्र्या तु शिखां पूज्य नैरृत्यां तु व्यवस्थिताम्
O Diyosa, sambahin ang Ulo sa pamamagitan ng mantra na «āyuṣyaṃ varcase» para sa mahabang buhay at ningning; at sa Gāyatrī, sambahin ang Śikhā (banal na tuktok) na nakalagay sa timog-kanluran (Nairṛtya).
Verse 64
जीमूतस्येव भवति प्रत्येकं कवचं यजेत् । धन्वन्नागा धन्वनेति अनेनास्त्रं सदाऽर्चयेत्
Ito’y nagiging gaya ng ulap ng ulan, isang panangga at kanlungan; sambahin ang bawat kavaca (baluting pananggalang) nang hiwa-hiwalay. Sa pormulang «dhanvannāgā dhanvane», laging sambahin ang Astra (banal na sandata).
Verse 65
नेत्रं तु पूजयेद्देवि अश्विना तेजसेति च । ह्यतः पूर्वतः सोमं दक्षिणेन बुधं तथा
O Diyosa, sambahin ang Mata sa pamamagitan ng mantra na «aśvinā tejasā». Pagkaraan, sa silangan ay ilagay at sambahin si Soma; at gayundin sa timog ay sambahin si Budha (Merkuryo).
Verse 66
पश्चिमेन गुरुं न्यस्य उत्तरेण च भार्गवम् । आग्नेय्यां मङ्गलं न्यस्य नैरृत्यां तु शनैश्चरम्
Ilagay si Guru (Jupiter) sa kanluran at si Bhārgava (Venus) sa hilaga; ilagay si Maṅgala (Mars) sa timog-silangan (Agneya) at si Śanaiścara (Saturn) sa timog-kanluran (Nairṛtya).
Verse 67
वायव्यां तु न्यसेद्राहुं केतुमीशानगोचरे । आप्यायस्वेति मन्त्रेण देवि सोमं सदार्चयेत्
Sa hilagang-kanluran (Vāyavya) ay ilagay si Rāhu, at si Ketu sa nasasakupan ni Īśāna (hilagang-silangan). O Diyosa, sa mantra na «āpyāyasva» ay laging sambahin si Soma (ang Buwan).
Verse 68
उद्बुध्यध्वं महादेवि बुधं तत्र सदार्चयेत् । बृहस्पतेति मन्त्रेण पूजयेत्सततं गुरुम्
“Magising kayo!”—O Dakilang Diyosa—doon ay nararapat na laging sambahin si Budha (Mercury). Sa pamamagitan ng mantra na “bṛhaspate”, dapat na walang patid na parangalan ang Guru (Bṛhaspati/Jupiter).
Verse 69
शुक्रः शुशुक्वानिति च भार्गवं देवि पूजयेत् । अग्निर्मूर्द्धेति मन्त्रेण सदा मंगलमर्चयेत्
O Diyosa, sambahin si Bhārgava (Śukra/Venus) sa mantra na “śukraḥ śuśukvān”. Sa mantra na “agnir mūrdhni”, laging purihin si Maṅgala (Mars).
Verse 70
शमग्निरितिमन्त्रेण पूजयेद्भास्करात्मजम् । कयानश्चित्रेतिमन्त्रेण देवि राहुं सदाऽर्चयेत्
Sa mantra na “śam agniḥ…”, sambahin ang anak ni Bhāskara (Araw), si Śani (Saturn). At, O Diyosa, sa mantra na “kayā naś citre…”, laging igalang si Rāhu.
Verse 71
केतुं कृण्वेति केतुं वै सततं पूजयेद्बुधः । बाह्यतः पूर्वतः शुक्रं दक्षिणेन यमं तथा
Sa mantra na “ketuṃ kṛṇv…”, ang marunong ay dapat laging sumamba kay Ketu. Sa panlabas na bahagi, sa silangan ay si Śukra (Venus), at gayundin sa timog ay si Yama.
Verse 72
ऐशान्यामीश्वरं विंद्यादाग्नेय्यामग्निरुच्यते । नैऋतेति विरूपाक्षं पवनं वायुगोचरे
Sa hilagang-silangan ay dapat makilala si Īśvara; sa timog-silangan ay ipinahahayag si Agni. Sa timog-kanluran ay si Virūpākṣa; at sa nasasakupan ni Vāyu ay si Pavana (ang Hangin).
Verse 73
तमुष्टवाम इति वै ह्यनेनेन्द्रमथार्चयेत् । उदीरतामवरेति सदा वैवस्वतं यजेत्
Sa pormulang “tamuṣṭavāma…”, dapat sambahin si Indra sa pamamagitan ng (mantrang) ito. Sa “udīratām avar…”, dapat laging maghandog ng pagsamba kay Vaivasvata (Yama).
Verse 74
तत्त्वायामीति मन्त्रेण वरुणं देवि पूजयेत् । इन्द्रासोमावत इति मन्त्रेण धनदं यजेत्
Sa mantrang “tattvāyāmi…”, O Diyosa, dapat sambahin si Varuṇa. Sa mantrang “indrāsomāvata…”, dapat sambahin si Dhanada (Kubera).
Verse 75
पावकं पूजयेद्देवि अग्निमीऌए पुरोहितम् । रक्षोहणं वाजिनेति विरूपाक्षं सदार्चयेत्
O Diyosa, sambahin si Pāvaka (Agni) sa “agnim īḷe purohitam”. Sa “rakṣohaṇaṃ vājina…”, dapat laging igalang at sambahin si Virūpākṣa.
Verse 76
वायवायाहि मन्त्रेण वायुं देवि सदार्चयेत् । यथाक्रममिमान्देवि सर्वान्वै पूजयेद्बुधः
Sa mantrang “vāyav āyāhi…”, O Diyosa, dapat laging sambahin si Vāyu. Sa gayong ayos at pagkakasunod, O Diyosa, dapat sambahin ng marunong ang lahat ng mga ito.
Verse 77
बाह्यतः पूर्वतो देवि इन्द्रादीनां समन्ततः । रक्तवर्णं महातेजं सितपद्मोपरि स्थितम्
Sa panlabas na dako, sa silangan, O Diyosa—napalilibutan sa lahat ng panig nina Indra at ng iba pa—(may anyong) mapula, may dakilang ningning, at nakaluklok sa puting lotus.
Verse 78
सर्वलक्षणसंयुक्तं सर्वाभरणभूषितम् । द्विभुजं चैकवक्त्रं च सौम्यपञ्चकधृक्करम्
Taglay ang lahat ng mapalad na tanda at pinalamutian ng lahat ng hiyas; may dalawang bisig at iisang mukha; sa mga kamay ay hawak ang banayad na limang mapagpalang katangian.
Verse 79
वर्त्तुलं तेजबिंबं तु मध्यस्थं रक्तवाससम् । आदित्यस्य त्विदं रूपं सर्वलोकेषु पूजितम् । ध्यात्वा संपूजयेन्नित्यं स्थंडिलं मण्डलाश्रयम्
Isang bilog na orb ng ningning, nakalagay sa gitna, nakasuot ng pulang kasuotan—ito nga ang anyo ni Āditya na sinasamba sa lahat ng daigdig. Pagkatapos magnilay nang ganito, dapat sambahin araw-araw, gamit ang maṇḍala na inilalagak sa inihandang sthaṇḍila (altar).
Verse 80
देव्युवाच । मण्डलस्थः सुरश्रेष्ठ विधिना येन भास्करः । पूज्यते मानवैर्भक्त्या स विधिः कथितस्त्वया
Wika ng Diyosa: “O pinakamainam sa mga diyos, ipinaliwanag mo ang ritwal kung paano sinasamba ng mga tao nang may debosyon si Bhāskara (Araw), na nananahan sa banal na maṇḍala.”
Verse 81
पूजयेद्विधिना येन भास्करं पद्मसंभवम् । मूर्त्तिस्थं सर्वगं देवं तन्मे कथय शंकर
“Isalaysay mo sa akin, O Śaṅkara, ang wastong paraan ng pagsamba kay Bhāskara—ang isinilang sa lotus—na bagaman nasa anyong mūrti, ay ang Diyos na sumasaklaw sa lahat.”
Verse 82
ईश्वर उवाच । साधुसाधु महादेवि साधु पृष्टोऽस्मि सुवते । शृणुष्वैकमना देवि मूर्तिथं येन पूजयेत्
Wika ni Īśvara: “Mabuti, mabuti, O Mahādevī; mahusay ang iyong tanong, O may marangal na panata. Makinig kang may iisang tuon ng isip, O Devī, sa paraan ng pagsamba sa diyos na naroroon sa mūrti.”
Verse 83
इषेत्वेति च मन्त्रेण उत्तमांगं सदार्चयेत् । अग्निमीऌएति मन्त्रेण पूजयेद्दक्षिणं करम्
Sa mantra na “iṣetv…”, dapat laging sambahin ang ulo ng Diyos. Sa mantra na “agnim īḷe…”, sambahin ang kanang kamay.
Verse 84
अग्न आयाहि मन्त्रेण पादौ देवस्य पूजयेत् । आजिघ्रेति च मन्त्रेण पूजयेत्पुष्पमालया
Sa mantra na “agna āyāhi…”, sambahin ang mga paa ng Diyos. At sa mantra na “ājighre…”, maghandog ng pagsamba sa pamamagitan ng kuwintas na bulaklak.
Verse 85
योगेयोगेति मन्त्रेण मुक्तपुष्पांजलिं क्षिपेत् । समुद्रागच्छ यत्प्रोक्तमनेन स्नापयेद्रविम्
Sa mantra na “yoge yoge…”, ihagis ang handog na dakot ng maluluwag na bulaklak. Sa mga salitang itinuro na “samudrāgaccha…”, paliguan si Ravi (ang Araw).
Verse 86
इमं मे गंगेति यत्प्रोक्तमनेनापि च भामिनि । समुद्रज्येति मन्त्रेण क्षालयेद्विधिवद्रविम्
At, O marikit, sa itinurong “imaṃ me gaṅge…”, at sa mantra na “samudrajye…”, banlawan at linisin si Ravi (ang Araw) ayon sa tuntunin ng ritwal.
Verse 87
सिनीवालीति मन्त्रेण स्नापयेच्छंखवारिणा । यज्ञं यज्ञेति मन्त्रेण कषायैः परिरक्षयेत्
Sa mantra na “sinīvālī…”, paliguan (ang Araw) ng tubig na ibinuhos mula sa kabibe ng sankha. Sa mantra na “yajñaṃ yajña…”, pangalagaan nang wasto ang ritwal/diyos sa pamamagitan ng mga katas na mapakla (kaṣāya).
Verse 88
स्नापयेत्पयसा देवि आप्यायस्वेति मंत्रतः । दधिक्राव्णेति वै दध्ना स्नापयेद्विधिवद्रविम्
O Devī, dapat paliguan ang (Diyos na) Araw ng gatas habang binibigkas ang mantra na “āpyāyasva…”. At sa gatas-asim, tunay nga, habang binibigkas ang “dadhikrāvan…”, paliguan si Ravi ayon sa wastong ritwal.
Verse 89
इमं मे गंगेति यत्प्रोक्तमनेनापि च भामिनि । समुद्रज्येति मंत्रेण स्नानमौषधिभिः स्मृतम्
At, o marikit, sa itinuro na “imaṃ me gaṅge…”, at sa mantra na “samudrajye…”, iniuutos din ang pagligo gamit ang mga halamang-gamot.
Verse 90
उद्वर्तयेत्ततो भानुं द्विपदाभिर्वरानने । मानस्तोकेति मंत्रेण युगपत्स्नानमाचरेत्
Pagkaraan nito, o may magandang mukha, pahiran at kuskusin ang (larawan ng) Bhānu sa pamamagitan ng mga taludtod na may dalawang paa; at sa mantra na nagsisimula sa “mānastoka…”, isagawa ang pagligo nang magkakasunod na kaakibat ng pagsamba.
Verse 91
विष्णोरराटमन्त्रेण स्नापयेद्गंधवारिणा । सौवर्णेन तु मंत्रेण अर्घ्यं पाद्यं निवेदयेत्
Sa mantra na tinatawag na “Viṣṇor arāṭa…”, paliguan ang diyos ng mabangong tubig. At sa mantra na “Sauvarṇa…”, ihandog ang arghya (tubig-pagpupugay) at pādya (tubig para sa mga paa).
Verse 92
इदं विष्णुर्विचक्रमे मंत्रेणार्घ्यं प्रदापयेत् । वेदोसीति च मंत्रेण उपवीतं प्रदापयेत्
Sa mantra na “idaṃ viṣṇur vicakrame…”, ihandog ang arghya. At sa mantra na “vedosi…”, ihandog ang sagradong sinulid (upavīta).
Verse 93
बृहस्पतेति मंत्रेण दद्याद्वस्त्राणि भानवे । येन श्रियं प्रकुर्वाणः पुष्पमालां प्रपूजयेत्
Sa mantrang nagsisimula sa “bṛhaspate…”, maghandog ng mga kasuotan kay Bhānu (Sūrya); at pagkatapos, upang magbunga ang kasaganaan, magsagawa ng wastong pagsamba sa pamamagitan ng kuwintas ng mga bulaklak.
Verse 94
धूरसीति च मंत्रेण धूपं दद्यात्सगुग्गलम् । समिद्धोंजनमंत्रेण अंजनं तु प्रदापयेत्
Sa mantrang “dhūr asī…”, maghandog ng insenso kasama ang dagta ng guggulu; at sa mantrang “samiddhoṃjana…”, ihandog din ang añjana (koliryo/celak).
Verse 95
युंजान इति मंत्रेण भानुं रोचनमालभेत् । आरार्त्तिकं च वै कुर्याद्दीर्घायुत्वाय वै पुनः
Sa mantrang nagsisimula sa “yuñjāna…”, ipahid kay Bhānu ang rocanā (maliwanag na mapalad na pigmento); at magsagawa rin ng ārati, muli, alang-alang sa mahabang buhay.
Verse 96
सहस्रशीर्षा पुरुषः सूर्यं शिरसि पूजयेत् । शंभवायेति मंत्रेण रवेर्नेत्रे परामृशेत्
Sa (Puruṣa-sūkta) mantrang “sahasraśīrṣā puruṣaḥ…”, sambahin si Sūrya sa bahagi ng ulo; at sa mantrang “śaṃbhavāya…”, hipuin nang may paggalang ang mga mata ni Ravi.
Verse 97
विश्वतश्चक्षुरित्येवं भानोर्देहं समालभेत् । श्रीश्च ते लक्ष्मीश्चेति सर्वांगे पूजयेद्रविम्
Kaya nito, sa mantrang “viśvataś cakṣuḥ…”, hipuin at parangalan ang katawan ni Bhānu; at sa “śrīś ca te lakṣmīś ca…”, sambahin si Ravi sa lahat ng Kanyang mga sangkap at bahagi.
Verse 98
ईश्वर उवाच अथ मेरोर्महादेवि अष्टशृंगस्य सुव्रते । पूजाविधानमंत्रांस्ते कथयामि समासतः
Wika ni Īśvara: Ngayon, O Mahādevī, O marangal na may banal na panata, isasalaysay ko nang maikli ang mga mantra at ang paraan ng pagsamba sa Aṣṭaśṛṅga ni Meru (ang anyong may walong tuktok).
Verse 99
अष्टशृंगं महादेवि अनेन विधिनाऽर्चयेत् । प्रथमं पूजयेन्मध्ये मंत्रेणानेन सुव्रते
O Mahādevī, ang Aṣṭaśṛṅga ay dapat sambahin ayon sa paraang ito. Una, O may banal na panata, sambahin sa gitna sa pamamagitan ng mantrang ito.
Verse 100
महाहिवोमहायेति नानापुष्पकदंबकैः । त्रातारमिंद्रमंत्रेण पूर्वशृंगं सदार्चयेत्
Sa mga kumpol ng sari-saring bulaklak, laging sambahin ang Silangang Tuktok habang inuusal ang mantrang “mahāhivo mahāyeti”; at sa mantrang kay Indra na “trātāram indram…”, parangalan ito bilang Panginoong Tagapangalaga.
Verse 101
तमुष्टवामेति मंत्रेण पूजयेत्सुरसुन्दरि । अग्निमीऌए पुरोहितमाग्नेयं शृंगमर्चयेत्
O kagandahang makalangit, sambahin sa mantrang “tamuṣṭavām…”. At sa “agnim īḷe purohitam”, parangalan ang Tuktok na Āgneya (timog-silangan).
Verse 102
आग्नेय्या चैव गायत्र्या अथवानेन पूजयेत् । यमाय त्वा मखाय त्वा दक्षिणं शृंगमर्च येत्
Maaaring sambahin sa Āgneyī Gāyatrī, o kaya sa pormulang ito. Sa mantrang “yamāya tvā, makhāya tvā”, sambahin ang Timog na Tuktok.
Verse 103
उदीरतामवरेप्यथवानेन पूजयेत् । आयं गौरिति मंत्रेण नैरृत्यं शृङ्गमर्चयेत्
Dapat sambahin sa pamamagitan ng mantra na “udīratām…”, o kung hindi man, sa pormulang ito. Sa mantra na “āyaṃ gauḥ…”, sambahin ang Tuktok ng Nairṛtya (timog-kanluran).
Verse 104
रक्षोहणं वाजिनं वा पूजयेदसुरांतिकम् । इंद्रासोमा च यो मंत्रो ह्यथवा तेन पूजयेत्
Sambahin bilang tagapuksa ng rākṣasa, o bilang mabilis at nagwawaging mandirigma, o bilang tagawasak ng asura. O kaya, sa alinmang mantra na nagsisimula sa “indrā-somā…”, isagawa ang pagsamba ayon doon.
Verse 105
अभि त्वा सूर नोन्विति चैशानं शृंगमर्चयेत् । येनेदं भूतमिति वा अथवानेन पूजयेत्
Sa mantra na “abhi tvā sūra…”, sambahin ang Tuktok ng Īśāna (hilagang-silangan). O sa “yenedam bhūtam…”, o kung hindi man, sa pormulang ito, isagawa ang pagsamba.
Verse 106
नमोस्तु सर्पेभ्य इति मेरुपीठं सदाऽर्चयेत् । हिरण्यगर्भः समवर्त्ततेति पुनर्मध्ये सदार्चयेत्
Sa panalitang “namas tu sarpebhyaḥ”, laging sambahin ang Merupīṭha, ang luklukan ng Meru. Muli, sa gitna, laging sambahin sa “hiraṇyagarbhaḥ samavartata…”.
Verse 107
सविता पश्चातादिति वै पूजयेत्पुष्प मालया । त्रिकालमर्चयेद्देवि प्रदद्यादर्घ्यमादरात्
Sa kuwintas ng mga bulaklak, sambahin ang Araw sa mantra na “savitā paścātāt…”. O Diyosa, sambahin sa tatlong panahon ng araw at maghandog nang may paggalang ng tubig na arghya.
Verse 108
माता रुद्राणां दुहिता वसूनां पूर्वाह्ने चैव पूजयेत् । मध्याह्ने पूजयेद्देवि तद्विष्णोः परमं पदम्
Sa umaga, nararapat sambahin sa pagbigkas ng “mātā rudrāṇāṃ, duhitā vasūnām…”. Sa katanghalian, O Diyosa, sambahin sa “tad viṣṇoḥ paramaṃ padam…”.
Verse 109
हंसः शुचिषदिति वा अपराह्णे सदार्चयेत् । एवं भानुं ग्रहैः सार्द्ध पूजयेद्वरवर्णिनि
Sa hapon, laging sambahin sa “haṃsaḥ śuciṣat…”. Sa gayon, O babaeng may magandang kutis, sambahin si Bhānu (Araw) kasama ng mga planeta.
Verse 110
देव्युवाच । यानि पुष्पाणि चेष्टानि सदा भास्करपूजने । कानि चोक्तानि देवेश कथयस्व प्रसादतः
Wika ng Diyosa: “O Panginoon ng mga diyos, alin-alin ang mga bulaklak na pinakanais sa palagiang pagsamba kay Bhāskara (Araw)? Ipagpaumanhin at ipahayag mo sa akin, dahil sa iyong biyaya.”
Verse 111
ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि पुष्पा ध्यायमनुत्तमम् । येन चार्कस्थले देवि शीघ्रं तुष्यति पूजितः
Wika ni Īśvara: “Makinig ka, O Diyosa. Ituturo ko ang di-mapapantayang aral tungkol sa mga bulaklak; sa pamamagitan nito, sa banal na pook ni Arka, ang Araw ay agad na malulugod kapag sinamba.”
Verse 112
मालतीकुसुमैः पूजा भवेत्सांनिध्यकारिका । मल्लिकायाश्च कुसुमैर्भोगवाञ्जायते नरः
Ang pagsamba gamit ang mga bulaklak na mālatī ay nagdudulot ng nadaramang paglapit ng Diyos. Sa pag-aalay ng mga bulaklak na mallikā, ang tao’y pinagkakalooban ng mga ginhawa at kasaganaan.
Verse 113
सौभाग्यं पुंडरीकैस्तु भवत्यर्थश्च शाश्वतः । कदंबपुष्पैर्देवेशि परमैश्वर्यमश्नुते
Sa mga lotus na puṇḍarīka, sumisilang ang magandang kapalaran at dumarating din ang yaman na pangmatagalan. Sa mga bulaklak na kadamba, O Mahal na Ginang, natatamo ang sukdulang paghahari at maningning na karangalan.
Verse 114
भवत्यक्षयमन्नं च बकुलै रर्चने रवेः । मदारपुष्पकैः पूजा सर्वकुष्ठविनाशिनी
Sa pagsamba kay Ravi (Araw) gamit ang mga bulaklak na bakula, nakakamit ang pagkaing di nauubos at patuloy na sustento. Ang pagsamba gamit ang mga bulaklak na madāra ay pumupuksa sa lahat ng anyo ng kuṣṭha (sakit sa balat).
Verse 115
बिल्वस्य पत्रकुसुमैमहतीं श्रियमश्नुते । अर्कस्रजा भवत्यर्थः सर्वकामफलप्रदः
Sa mga dahon at bulaklak ng bilva, natatamo ang dakilang śrī—malawak na kasaganaan. Sa kuwintas ng bulaklak na arka, sumisibol ang yaman na nagbibigay ng bunga ng bawat matuwid na hangarin.
Verse 116
प्रदद्याद्रूपिणीं कन्यां पूजितो बकुलस्रजा । किंशुकैरर्चितो देवि न पीडयति भास्करः
Kapag ang Araw ay sinamba sa kuwintas ng bakula, ipinagkakaloob ang isang dalagang marikit (karapat-dapat na kabiyak). Kapag sinamba sa mga bulaklak na kiṃśuka, O Diyosa, si Bhāskara ay hindi na nananakit sa deboto.
Verse 117
अगस्तिकुसुमैस्तद्वदानुकूल्यं प्रयच्छ ति । करवीरैस्तु देवेशि सूर्यस्यानुचरो भवेत्
Gayundin, sa mga bulaklak na agasti, ipinagkakaloob ng Araw ang pabor at mapagkalingang tulong. Sa mga bulaklak na karavīra, O Ginang, nagiging tagapaglingkod at kasunod sa paglilingkod kay Sūrya.
Verse 119
शतपत्रस्रजा देवि सूर्यसालोक्यतां व्रजेत् । बकपुष्पैर्महादेवि दारिद्यं नैव जायते
O Diyosa, ang nagsusuot ng kuwintas na śatapatra (bulaklak na may sandaang talulot) ay makaaabot sa daigdig ni Sūrya (sālokya). Sa mga bulaklak na baka, O Dakilang Diyosa, hindi kailanman sisibol ang karalitaan.
Verse 120
यः सूर्यायतनं भक्त्या गैरिकेणोपलेपयेत् । प्राप्नुयान्महतीं लक्ष्मीं रोगैश्चापि प्रमुच्यते
Sinumang may debosyon na magpahid sa dambana ni Sūrya ng pulang okra (gairika) ay magkakamit ng dakilang Lakṣmī (kasaganaan) at mapapalaya rin sa mga karamdaman.
Verse 121
अष्टादशेह कुष्ठानि ये चान्ये व्याधयो नृणाम् । प्रलयं यांति ते सर्वे मृदा यद्युपलेपयेत्
Dito, ang labingwalong uri ng kuṣṭha (mga sakit sa balat) at iba pang karamdaman ng tao ay naglalaho lahat, kung pahiran ang katawan ng banal na lupa (mṛd) ng pook na ito.
Verse 122
विलेपनानां सर्वेषां कुंकुमं रक्तचंदनम् । पुष्पाणां करवीराणि प्रशस्तानि वरानने
O marikit ang mukha, sa lahat ng pampahid, ang kuṅkuma (safron) at pulang sandalwood ang pinakamainam; at sa mga bulaklak, ang karavīra (oleander) ang lalo pang pinupuri.
Verse 123
नातः परतरं किंचिद्भास्वतस्तुष्टिकारकम् । यादृशं कुङ्कुमं जाती शतपत्रं तथाऽगुरुः
Walang higit na nakalulugod kay Bhāsvat (ang Araw) kaysa sa mga ito: kuṅkuma (safron), jātī (sampagita/jasmine), śatapatra (daang-talulot), at gayundin ang aguru (aloeswood).
Verse 124
किं तस्य न भवेल्लोके यश्चैभिश्चार्चयेद्रविम् । उपलिप्यालयं यस्तु कुर्यान्मंडलकं शुभम्
Ano pa ang hindi maaabot sa mundong ito ng sinumang sumasamba kay Ravi (Araw) sa pamamagitan ng mga handog na ito? At ang sinumang, matapos pahiran at linisin ang dambana, ay gumuhit ng mapalad na maṇḍala—tiyak at matatag ang kanyang kabanalan at gantimpala.
Verse 125
एकेनास्य भवेदर्थो द्वाभ्यामारोग्यमश्नुते । त्रिभिस्तु सर्वविद्यावांश्चतुर्भिर्भोगवान्भवेत्
Sa paggawa ng isa (maṇḍala/pagsasagawa), nakakamit ang kasaganaan; sa dalawa, natatamo ang kalusugan. Sa tatlo, nagiging dalubhasa sa lahat ng kaalaman; sa apat, napupuspos ng mga ginhawa at ligaya.
Verse 126
पंचभिर्विपुलं धान्यं षड्भिरायुर्बलं यशः । सप्तमण्डलतारी स्यान्मंडलाधिपतिर्नरः
Sa lima, nakakamit ang saganang ani at butil; sa anim, ang mahabang buhay, lakas, at dangal. Sa pito, nagiging ‘tumatawid sa pitong bilog’ at nagiging maṇḍalādhipati, panginoon ng isang nasasakupan.
Verse 127
घृतदीपप्रदानेन चक्षुष्माञ्जायते नरः । कटुतैलस्य दीपेन स्वं शत्रुं जयते नरः
Sa pag-aalay ng lamparang puno ng ghee (ghṛta), ang tao ay pinagpapala ng malinaw na paningin. Sa pag-aalay ng lampara na may masangsang na langis, ang tao ay nagwawagi laban sa kanyang kaaway.
Verse 128
तैलदीपप्रदानेन सूर्यलोके महीयते । मधूकतैलदीपेन सौभाग्यं परमं लभेत्
Sa pag-aalay ng lamparang may langis, ang tao ay pinararangalan sa daigdig ni Surya, ang Araw. Sa pag-aalay ng lampara na may langis ng madhūka, nakakamit niya ang sukdulang magandang kapalaran.
Verse 129
पुष्पाणां प्रवरा जाती धूपानां विजयः परः । गन्धानां कुंकुमं श्रेष्ठं लेपानां रक्तचंदनम्
Sa mga bulaklak, ang sampagita ang pinakadakila; sa mga insenso, ang “Vijaya” ang pinakamarangal. Sa mga samyo, ang kunkuma (safron) ang pinakamainam; at sa mga pampahid, ang pulang sandalwood ang pinakabantog.
Verse 130
दीपदाने घृतं श्रेष्ठं नैवेद्ये मोदकः परम् । एतैस्तुष्यति देवेशः सांनिध्यं चाधिगच्छति
Sa pag-aalay ng ilawan, ang ghee ang pinakamainam; sa naivedya (handog na pagkain), ang modaka ang pinakadakila. Sa mga handog na ito, nalulugod ang Panginoon ng mga diyos at ipinagkakaloob ang sānnidhya—ang Kanyang palagiang pagdatal at paglapit—sa sumasamba.
Verse 131
एवं संपूज्य विधि वत्कृत्वा पितृप्रदक्षिणाम् । प्रणम्य शिरसा देवं तत्र चार्कस्थलं प्रिये
Sa gayon, matapos sumamba ayon sa wastong ritwal at maisagawa ang pradakṣiṇā para sa mga Pitṛ (mga ninuno), dapat yumukod at magpatirapa sa diyos. Pagkaraan, O minamahal, magtungo roon sa Arkasthala—ang banal na pook ng Araw.
Verse 132
सुखासीनस्ततः पश्येद्रवेरभिमुखे स्थितः । एकं सिद्धार्थकं कृत्वा हस्ते पानीयसंयुतम्
Pagkatapos, umupo nang maginhawa at pumuwesto na nakaharap sa Araw, at tumingin nang payapa. Pagkaraan, ihanda ang isang siddhārthaka (puting buto ng mustasa) na may kasamang tubig, at hawakan ito sa kamay.
Verse 133
कामं यथेष्टं हृदये कृत्वार्कस्थलसन्निधौ । पिबेत्सतोयं तद्देवि ह्यस्पृष्टं दशनैः सकृत्
Sa mismong presensya ng Arkasthala, itanim sa puso ang ninanais na hiling; O Diyosa, inumin ang tubig na iyon nang minsan lamang—nang hindi ito nasasagi ng mga ngipin.
Verse 134
एवं कृत्वा नरो देवि कोटियात्राफलं लभेत् । ब्रह्मा विष्णुर्महादेवो ज्वलनो धनदस्तथा
Sa paggawa nito, O Diyosa, ang tao ay magkakamit ng bunga ng isang krore ng mga banal na paglalakbay. Sina Brahmā, Viṣṇu, Mahādeva, Agni, at gayundin si Dhanada (Kubera)…
Verse 135
भानुमाश्रित्य सर्वे ते मोदन्ते दिवि सुव्रते । तस्माद्भानुसमं देवं नाहं पश्यामि कञ्चन
Umaasa kay Bhānu (ang Araw), nagagalak sa langit ang lahat ng mga diyos na iyon, O may dakilang panata. Kaya’t wala akong nakikitang diyos na kapantay ng Araw.
Verse 136
इति कृत्वा महादेवि पुनर्भानौ प्रदक्षिणम् । कुर्यान्मन्त्रेण देवेशि सप्तकृत्वो वरानने
Pagkatapos gawin ito, O Dakilang Diyosa, dapat muling magsagawa ng pradakṣiṇa sa paligid ni Bhānu (ang Araw). O Ginang ng mga diyos, O marikit ang mukha, gawin ito na may mantra—pitong ulit.
Verse 137
तमुष्टवाम इति ऋक्प्रथमा परिकीर्तिता । एतोन्विन्द्रं स्तवामेति द्वितीया परिकीर्तिता
Ang ‘tamuṣṭavāma’ ay ipinahahayag bilang unang taludtod na Ṛk; at ang ‘etonvindraṃ stavāma’ ay ipinahahayag bilang ikalawa.
Verse 138
इंद्र शुद्धो न आगहि तृतीया परिकीर्तिता । इन्द्रं शुद्धो हि नो रयिं चतुर्थी परिकीर्तिता
Ang ‘iṃdra śuddho na āgahi’ ay ipinahahayag bilang ikatlo; at ang ‘indraṃ śuddho hi no rayiṃ’ ay ipinahahayag bilang ikaapat.
Verse 139
अस्य वामस्येति शुभे पञ्चमी परिकीर्तिता । त्रिभिष्ट्वं देव इति वै षष्ठी च परिकीर्तिता
Ang “asya vāmasya”—ang mapalad na ito ay ipinahahayag bilang ikalima; at ang “tribhiṣṭvaṃ deva” ay tunay na ipinahahayag bilang ikaanim.
Verse 141
तानि ते कथयाम्यद्य दश सामानि सुन्दरि । हुंकारः प्रणवोद्गीथः प्रस्तावश्च चतुष्टयम्
Sasabihin ko sa iyo ngayon, O marikit, ang sampung awit na Sāman: ang huṃkāra, ang praṇava-udgītha, at ang prastāva—ang mga ito’y bumubuo ng isang pangkat na apat.
Verse 142
पञ्चमं प्रहरो यत्र षष्ठमारण्यकं तथा । निधनं सप्तमं साम्नां सप्तसिद्धिमिति स्मृतम्
Sa hanay na iyon, ang ikalima ay tinatawag na “Prahara”, ang ikaanim ay “Āraṇyaka”, at ang ikapito sa mga awit na Sāman ay “Nidhana”—ito ang inaalala bilang “saptasiddhi”, ang pitong ulit na kaganapan.
Verse 143
पञ्चविध्यमिति प्रोक्तं ह्रींकारप्रणवेन तु । अष्टमं च तथा साध्यं नवमं वामदेवकम्
Ito’y ipinahahayag na “limang uri,” dahil sa pag-uugnay sa pantig na hrīṃ at sa praṇava (Oṃ). Ang ikawalo ay tinatawag ding “Sādhya,” at ang ikasiyam ay “Vāmadevaka.”
Verse 144
ज्येष्ठं तु दशमं साम वेधसे प्रियमुत्तमम् । एतेषां देवि साम्नां वै जाप्यं कार्यं विधानतः
Ngunit ang ikasampung Sāman ay tinatawag na “Jyeṣṭha,” sukdulang dakila at minamahal ng Lumikha (Vedhas). O Diyosa, ang japa o pag-uulit-dasal ng mga Sāman na ito ay dapat isagawa ayon sa wastong tuntunin.
Verse 145
ज्येष्ठसामपरं चैव द्वितीयं गदतः शृणु । न च श्राव्यं द्वितीयं तु जप्तव्यं मुक्तिमिच्छता
Ngayon pakinggan mo mula sa akin ang ikalawang pormula na sumusunod sa Jyeṣṭha-sāman. Ang ikalawang ito ay hindi dapat bigkasin sa harap ng madla; sa halip, dapat itong i-japa nang lihim ng naghahangad ng kalayaan (mokṣa).
Verse 146
तज्जाप्यं परमं प्रोक्तं स्वयं देवेन भानुना । जाप्यस्य विनियोगोऽस्य लक्षणं च निबोध मे । स्तोभसारं श्वासलीनमोंकारादि स्मृतं बुधैः
Ang japa na ito ay ipinahayag na kataas-taasan—itinuro mismo ni Bhānu, ang banal na Araw. Alamin mo mula sa akin ang wastong paglalapat at mga tanda nito: ang diwa ay nasa mga pantig na stobha, nakalubog sa hininga, at nagsisimula sa Oṃ—gaya ng pag-alaala ng mga pantas.
Verse 147
ऊर्भानुश्च तथा धर्मं धर्मः सत्यं ह्यृत तथा । धर्मं ये धर्मवद्धर्मे धर्मे वै निधनं गताः
“Ūrbhānu”—at gayundin “Dharma”; at ang “Dharma” ay katotohanan, at siya rin ang Ṛta (kaayusang kosmiko). Yaong mga nakatatag sa dharma, namumuhay ayon sa dharma, at maging sa dharma rin nagtatapos—nakakamit ang kaganapang isinilang sa dharma.
Verse 148
यदेभिश्च यजेच्छब्दैरुचितं सामगैर्द्विजैः । जाप्यं चैतत्परं प्रोक्तं स्वयं देवेन भानुना
Ang bagay na angkop gamitin sa pagsamba sa pamamagitan ng mga bigkas na “yajet” na ito ng mga dvija, mga mang-aawit ng Sāma—ito man ay ipinahahayag na kataas-taasang japa, itinuro mismo ni Bhānu, ang banal na Araw.
Verse 149
एतद्वै जप्यमानस्तु पुनरावर्तते न तु । सर्वरोगविनिर्मुक्तो मुच्यते ब्रह्महत्यया
Tunay nga, ang patuloy na nagja-japa nito ay hindi na muling babalik (sa muling pagsilang). Malaya sa lahat ng karamdaman, siya’y napapalaya maging sa kasalanang brahma-hatyā (pagpatay sa isang brāhmaṇa).
Verse 150
आज्यदोहाद्यदोहेति ज्येष्ठसाम्नोऽपि लक्षणम्
Ang “Ājyadohādyadoha”—ito rin ay ipinahahayag bilang tanda na nagpapakilala sa Jyeṣṭha-sāman.
Verse 151
इति संपूज्य देवेशं ततः कुर्यात्परां स्तुतिम् । ऋग्भिर्वे पंचभिश्चैव शृणुष्वैकमनास्तु ताः
Kaya nito, matapos sambahin nang wasto ang Panginoon ng mga diyos, saka maghandog ng kataas-taasang papuri—sa limang taludtod ng Ṛg. Pakinggan mo ang mga iyon nang may iisang-tutok na diwa.
Verse 152
उक्षाणं पृश्निमिति वै प्रथमा परिकीर्तिता । चत्वारि वाक्परीति वै द्वितीया परिकीर्तिता
Ang “Ukṣāṇaṃ pṛśnim” ay ipinahahayag bilang unang ṛc. Ang “Catvāri vākparī” ay ipinahahayag bilang ikalawang ṛc.
Verse 153
इंद्रं मित्रं तृतीया तु ऋक्चैव परिकीर्तिता । कृष्णं नियानं हि तथा चतुर्थी परिकीर्तिता
Ang “Indraṃ mitraṃ” ay ipinahahayag bilang ikatlong ṛc; at ang “Kṛṣṇaṃ niyānaṃ” ay gayundin ipinahahayag bilang ikaapat na ṛc.
Verse 154
द्वादशप्रथम इति पंचमी परिकीर्तिता । यो रत्नवाहीत्यनया किरीटं योजयेद्रवेः
Ang “Dvādaśa-prathama” ay ipinahahayag bilang ikalimang ṛc. Sa pamamagitan ng mantra na “ratnavāhī”, ilagay ang korona kay Ravi (ang Araw).
Verse 155
गतेहनामित्यनया अव्यंगं भास्करं न्यसेत् । अनेन विधिना देवि पूजयेद्विधिवद्रविम्
Sa pamamagitan ng mantra na “gatehanām,” dapat itatag si Bhāskara na walang dungis. O Diyosa, sa paraang ito ay sambahin si Ravi ayon sa wastong ritwal.
Verse 156
इत्येष ते मया ख्यातः प्रतिमापूजने विधिः
Kaya nito, ipinaliwanag ko na sa iyo ang paraan ng pagsamba sa banal na larawan.
Verse 157
अनेनविधिना यस्तु सततं पूजयेद्रविम् । स प्राप्नोत्यधिकान्कामानिह लोके परत्र च
Sinumang palaging sumasamba kay Ravi sa paraang ito ay magkakamit ng maraming minimithi—sa mundong ito at sa kabilang buhay.
Verse 158
पुत्रार्थी लभते पुत्रं धनार्थी लभते धनम् । कन्यार्थी लभते कन्यां विद्यार्थी वेदविद्भवेत्
Ang naghahangad ng anak na lalaki ay magkakaroon ng anak na lalaki; ang naghahangad ng yaman ay magkakamit ng yaman. Ang naghahangad ng anak na babae ay magkakaroon ng anak na babae; ang naghahangad ng karunungan ay magiging nakaaalam ng Veda.
Verse 159
निष्कामः पूजयेद्यस्तु स मोक्षं याति वै ध्रुवम् । अस्य क्षेत्रस्य माहात्म्यादर्कसूर्यप्रभावतः
Ngunit ang sinumang sumasamba nang walang pagnanasa ay tiyak na makakamit ang moksha. Ito’y dahil sa kadakilaan ng banal na pook na ito at sa makapangyarihang bisa ni Arka—Sūrya.
Verse 160
अन्यत्र ब्राह्मणानां च कोटिना यत्फलं लभेत् । अर्कस्थले तथैकेन भोजितेन तु तत्फलम्
Ang kabanalang makakamtan sa ibang dako sa pamamagitan ng pagpapakain sa isang krore ng mga brāhmaṇa—sa Arkasthala, ang gayong kabanalan ay nakakamtan kahit sa pagpapakain lamang sa iisang brāhmaṇa.
Verse 161
स्नानं दानं जपो होमः सूर्यपर्वणि यत्कृतम् । तत्सर्वं कोटिगुणितं सूर्यकोटिप्रभावतः
Ang pagligo sa kabanalan, pagkakawanggawa, pagbigkas ng mantra, at paghahandog sa apoy—anumang gawin sa araw ng kapistahan ni Sūrya ay nagiging pinararami nang isang krore, dahil sa dakilang kapangyarihan ni Sūrya.
Verse 162
माघमासे नरो यस्तु सप्तम्यां रविवासरे । कृष्णपक्षे महादेवि जागरं श्रद्धयाऽचरेत् । अर्कस्थलसमीपे तु स याति परमां गतिम्
O Mahādevī, sa buwan ng Māgha, ang sinumang sa ikapitong araw (Saptamī) na tumapat sa Linggo sa madilim na kalahati (Kṛṣṇa-pakṣa), magpuyat sa gabi nang may pananampalataya malapit sa Arkasthala—ay makaaabot sa kataas-taasang kalagayan.
Verse 163
गोशतस्य प्रदत्तस्य कुरुक्षेत्रे च यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति तत्रार्कस्थलदर्शनात्
Ang kabanalang nakukuha sa pag-aalay ng sandaang baka sa Kurukṣetra—sa pook na iyon, nakakamtan din ang gayong kabanalan sa pamamagitan lamang ng pagtanaw (darśana) sa Arkasthala.
Verse 164
अर्कस्थलः पूजनीयस्तत्र स्थाने निवासिभिः । जपापुष्पैरर्कपुष्पै रोगिभिस्तु विशेषतः
Ang Arkasthala ay nararapat sambahin ng mga naninirahan sa pook na iyon—sa pamamagitan ng mga bulaklak na japa (hibiscus) at mga bulaklak na arka; at lalo na ng mga maysakit.
Verse 165
न च पत्रोर्णकुसुमैर्न चैवोन्मत्तसंभवैः । न चाम्रातकजैः पुष्पैरर्चनीयो दिवाकरः
Ang Araw (Divākara) ay hindi dapat sambahin gamit ang mga bulaklak na patrorṇa, ni ang mga bulaklak na mula sa halamang unmattā, ni ang mga pamumulaklak ng āmrātaka.
Verse 166
आम्रातकस्य कुसुमं निर्माल्यमिव दृश्यते । अप्रत्यग्रं बहिर्यस्मात्तस्मात्तत्परिवर्जयेत्
Ang bulaklak ng āmrātaka ay waring nirmālya, na parang nalalabing handog na itinapon na; sapagkat sa labas ay hindi ito mukhang sari, kaya dapat itong iwasan.
Verse 167
नाविज्ञातं प्रदातव्यं न म्लानं न च दूषितम् । न च पर्य्युषितं माल्यं दातव्यं भूतिमिच्छता
Ang naghahangad ng kasaganaan ay huwag maghandog ng bagay na di nalalaman, ni yaong lanta o marumi; at huwag ding maghandog ng kuwintas ng bulaklak na lipas at hindi na sari.
Verse 168
देवमुल्लोचयेद्यस्तु तत्क्षणात्पुष्पलोभतः । पुष्पाणि च सुगन्धानि भोजकेनेतराणि च
Ngunit kung ang isang Bhojaka, dahil sa kasakiman sa bulaklak, ay pumitas o nag-alis ng mga handog sa diyos, sa mismong sandaling iyon—kahit mabango ang mga bulaklak, at kahit iba’t ibang uri pa man—
Verse 169
ब्रह्महत्यामवाप्नोति भोजको लोभमोहितः । महारौरवमासाद्य पच्यते शाश्वतीः समाः
Ang Bhojaka na iyon, nalinlang ng kasakiman, ay nagkakamit ng kasalanang brahma-hatyā; at pagdating sa impiyernong Mahāraurava, siya’y pinahihirapan sa mga taong walang hanggan.
Verse 170
हन्त ते कीर्त्तयिष्यामि धूपदानविधिं परम् । प्रदानाद्देवदेवस्य येन धूपेन यत्फलम्
Ngayon ay ipahahayag ko sa iyo ang pinakamataas na paraan ng pag-aalay ng insenso. Sa pag-aalay ng gayong insenso sa Diyos ng mga diyos, anong bunga ng gantimpala ang matatamo?
Verse 171
सदार्चने च धूपेन सामीप्यं कुरुते रविः । प्रदद्यात्सकलं कामं यद्यदिच्छति मानवः
Sa palagiang pagsamba na may insenso, ipinagkakaloob ni Ravi (ang Araw) ang paglapit sa kanyang sarili; at ibinibigay niya ang bawat ninanais—anumang hangarin ng tao.
Verse 172
तथैवागुरुधूपेन निधिं दद्यादभीप्सितम् । आरोग्यार्थी धनार्थी च नित्यदा गुग्गलं दहेत्
Gayundin, sa pag-aalay ng insensong aguru (agarwood), nakakamit ang ninanais na kayamanan. Ang naghahangad ng kalusugan at ang naghahangad ng yaman ay dapat magsunog ng guggulu araw-araw bilang handog.
Verse 173
पिंडातधूपदानेन सदा तुष्यति भानुमान् । आरोग्यं च स्वयं दद्यात्सौख्यं च परमं भवेत्
Sa pag-aalay ng piṇḍāta na insenso, si Bhānumān (ang Araw) ay laging nalulugod. Siya mismo ang nagkakaloob ng kalusugan, at sumisilang ang sukdulang kaligayahan.
Verse 174
श्रीवासकस्य धूपेन वाणिज्यं सकलं लभेत् । रसं सर्जरसं चैव दहतोऽर्थागमो भवेत्
Sa insensong śrīvāsaka, nakakamit ang tagumpay sa lahat ng uri ng kalakalan. At ang nagsusunog ng dagta—lalo na ang dagta ng sarja—ay magkakaroon ng pagdaloy ng yaman.
Verse 175
देवदारुं च दहतो भवत्यन्नमथाक्षयम् । विलेपनं कुंकुमेन सर्वकामफलप्रदम्
Ang sinumang nagsusunog ng devadāru ay magkakaroon ng pagkaing di nauubos. At ang pagpapahid ng kuṅkuma (safron) ay nagkakaloob ng bunga ng lahat ng minimithing layon.
Verse 176
इह लोके सुखी भूत्वा अक्षयं स्वर्गमाप्नुयात् । चंदनस्य प्रलेपेन श्रियमायुश्च विंदति
Sa mundong ito mismo, magiging masaya siya at makakamtan ang langit na di nasisira. Sa pagpapahid ng sandalwood, nakakamit ang kasaganaan at mahabang buhay.
Verse 177
रक्तचन्दनलेपेन सर्वं दद्याद्दिवाकरः । अपि रोगशतैर्ग्रस्तः क्षेममारोग्यमाप्नुयात्
Sa pagpapahid ng pulang sandalwood, ipinagkakaloob ni Divākara (Araw) ang lahat. Kahit ang dinapuan ng sandaang karamdaman ay nakakamit ang kaligtasan at kagalingan.
Verse 178
गतिगंधं च सौभाग्यं परमं विंदते नरः । कस्तूरिकामर्दनकैरैश्वर्यमतुलं लभेत्
Ang tao ay nagkakamit ng kaaya-ayang halimuyak at sukdulang magandang kapalaran. Sa pagkuskos ng kastūrī (musk) bilang pahid, nakakamit ang di-mapapantayang kasaganaan at kapangyarihan.
Verse 179
कर्पूरसंयुतैर्गंधैः क्ष्माधिपाधिपतिभवेत् । चतुःसमेन गंधेन सर्वा न्कामानवाप्नुयात्
Sa mga halimuyak na hinaluan ng kampor, nagiging panginoon siya sa mga hari. Sa pabangong may apat na bahaging timbang, nakakamit niya ang lahat ng ninanais.
Verse 180
एतत्ते कथितं देवि सूर्यमाहात्म्यमुत्तमम् । सविस्तरं मया ख्यातं किमन्यत्परिपृच्छसि
O Diyosa, naisalaysay ko na sa iyo ang dakilang kaluwalhatian ni Sūrya. Ipinaliwanag ko na nang masinsinan—ano pa ang nais mong itanong?
Verse 181
देव्युवाच । यद्येवं भगवान्सूर्यः सर्वतेजस्विनां वरः । स कथं ग्रस्यते देव सैंहिकेयेन राहुणा
Wika ng Diyosa: Kung ang pinagpalang Sūrya ang pinakadakila sa lahat ng nagniningning, paano, O Panginoon, siya nalulunok ni Rāhu, anak ni Siṃhikā?
Verse 182
ईश्वर उवाच । शृणु दैवि प्रवक्ष्यामि सर्व पापप्रणाशनम् । कारणं ग्रहणस्यापि भ्रांतेर्विच्छेदकारकम्
Wika ni Īśvara: Makinig ka, O Diyosa. Ipahahayag ko ang pumupuksa sa lahat ng kasalanan—pati ang tunay na sanhi ng eklipse—na pumuputol sa kamangmangan at pagkalito.
Verse 183
राहुरादित्यबिंबस्याधस्तात्तिष्ठति भामिनि । अमृतार्थी विमानस्थो यावत्संस्रवतेऽमृतम्
O marilag na ginang, si Rāhu ay nakatindig sa ilalim ng bilog ng Araw, nasa kanyang sasakyang makalangit, naghahangad ng amṛta—habang patuloy pang dumadaloy ang amṛta.
Verse 184
बिंबेनांतरितो देवि आदित्यग्रहणं हि तत् । न कश्चिद्ग्रसितुं शक्त आदित्यो दहति ध्रुवम्
O Diyosa, kapag natakpan ang Araw ng isang diskong pumapagitna, iyon ang tinatawag na “eklipseng solar.” Ngunit walang sinuman ang may kapangyarihang tunay na lumulon sa Araw, sapagkat si Āditya ay tiyak na nagliliyab at sumusunod sa kanyang ningning.
Verse 185
आदित्यदेहजाः सर्वे तथान्ये देवदानवाः
Ang lahat ng mga diyos at maging ang mga Dānava ay isinilang mula sa katawan ni Āditya—gayundin ang iba pa.
Verse 186
आदिकर्त्ता स्वयं यस्मादादित्यस्तेन चोच्यते । प्रभासे संस्थितो देवः सर्वपातकनाशनः
Sapagkat Siya mismo ang unang Tagapaglikha, kaya Siya’y tinatawag na “Āditya”. Ang diyos na nananahan sa Prabhāsa ay tagapuksa ng lahat ng kasalanan.
Verse 187
भुक्तिमुक्तिप्रदो देवो व्याधिदुष्कृतनाशकृत् । तत्र सिद्धाः पुरा देवि लोकपाला महर्षयः
Ang diyos na iyon ay nagbibigay ng kapakinabangan sa daigdig at ng paglaya, at pumupuksa sa karamdaman at masasamang gawa. Doon noong unang panahon, O Diyosa, ang mga Siddha, ang mga tagapangalaga ng mga daigdig (Lokapāla), at ang mga dakilang rishi ay nagkamit ng ganap na katuparan.
Verse 188
सिद्धा विद्या धरा यक्षा गंधर्वा मुनयस्तथा । धनदोऽपि तथा भीष्मो ययातिर्गालवस्तथा
Ang mga Siddha, Vidyādhara, Yakṣa, Gandharva, at mga muni—gayundin si Dhanada (Kubera), pati sina Bhīṣma, Yayāti, at si Gālava—ay pawang kaugnay ng banal na pook na iyon at ng mga natamong katuparan doon.
Verse 189
सांबश्चैव तथा देवि परां सिद्धिमितो गताः । इदं रहस्यं देवेशि सूर्यमाहात्म्यमुत्तमम्
At si Sāmba rin, O Diyosa, ay nagkamit mula rito ng pinakamataas na kasakdalan. O Reyna ng mga diyos, ito ang dakilang lihim—ang marangal na kadakilaan ng Araw.
Verse 190
न देयं दुष्टबुद्धीनां पापिनां च विशेषतः । न नास्तिकेऽश्रद्दधाने न क्रूरं वा कथंचन
Huwag itong ipagkaloob sa may masamang pag-iisip, lalo na sa mga makasalanan; huwag sa walang pananampalataya, sa di naniniwala, o sa malupit—sa anumang pagkakataon.
Verse 191
इमां कथामनुब्रूयात्तथा नाऽसूयके शिवे । इदं पुत्राय शिष्याय धर्मिणे न्यायवर्तिने
Ipaliwanag ang banal na salaysay na ito sa isang debotong Śaiva na walang inggit. Ito’y dapat ibigay sa anak o sa alagad—sa taong matuwid at namumuhay ayon sa katarungan.
Verse 192
कथनीयं महाब्रह्म सूर्यभक्ताय सुव्रते । अर्कस्थलस्य देवस्य माहात्म्यमिदमुत्तमम्
O dakilang Brahmā, ang kataas-taasang mahātmya na ito tungkol sa banal na Panginoon ng Arkasthala ay dapat ituro sa isang disiplinadong deboto na tapat kay Sūrya.
Verse 193
यः श्राद्धे श्रावयेद्देवि ब्राह्मणान्संशितव्रतान् । तस्यानंतं भवेद्देवि यद्दानं पुरुषस्य वै
O Devī, kung sa Śrāddha ay iparinig ng isang lalaki ang banal na salaysay na ito sa mga Brāhmaṇa na mahigpit sa kanilang mga panata, ang bunga ng kanyang dāna ay magiging walang hanggan.
Verse 194
यातुधाना न हिंसंति तच्छ्राद्धं भयविह्वलाः
Sa takot, ang mga Yātudhāna ay hindi nananakit sa Śrāddha na iyon.
Verse 195
पंक्तिपावनतां यांति येऽपि वै पंक्तिदूषकाः । सुतवाञ्जन्मवांश्च स्यात्सर्वकाममनोरमः
Kahit yaong dating sumisira sa hanay ng kainan ay nagiging tagapagpadalisay ng hanay; at ang tao’y pinagpapala ng mga anak at mabuting kapanganakan, at tinatamasa ang ligaya sa lahat ng minimithing layon.
Verse 196
प्रवासिभिर्बंधुवर्गैः संयुज्येत सदा नरः । नष्टैः संयुज्यते चार्थैरपरैश्चापि चिंतितैः
Ang tao’y laging muling nagkakatagpo ng mga kamag-anak na nasa ibayong lupain; at muli ring nababawi ang nawalang yaman at iba pang matagal nang minimithing biyaya.
Verse 197
रक्ष्यते यागिनीभिश्च प्रियैश्च न वियुज्यते । उपस्पृश्य शुचिर्भूत्वा शृणुयाद्ब्राह्मणः सदा । सर्वान्कामांश्च लभते नात्र कार्या विचारणा
Siya’y iniingatan ng mga Yāginī at hindi nahihiwalay sa minamahal. Pagkatapos sumimsim ng tubig na panlinis (ācamana) at maging dalisay, ang isang Brāhmaṇa ay dapat laging makinig; matatamo niya ang lahat ng minimithi—walang dapat pag-alinlangan dito.
Verse 198
वैश्यः समृद्धिमतुलां क्षत्रियः पृथिवीपतिः । वणिजश्चापि वाणिज्यमखंडं शतसंख्यया । लभेयुः कीर्तनादस्याः सूर्योत्पत्तेर्वरानने
O marikit ang mukha, sa pagpupuri sa salaysay ng pagpapakita ng Araw na ito, ang Vaiśya ay nagkakamit ng di-mapapantayang kasaganaan; ang Kṣatriya ay nagiging pinuno ng daigdig; at ang mangangalakal ay nagkakamit ng tuluy-tuloy na kalakalan na dumadami nang sandaang ulit.
Verse 199
शूद्राश्चैवाभिलषितान्कामान्प्राप्स्यंति भामिनि । अपमृत्युभयं घोरं मृत्युतोऽपि महाभयम्
O maningning na ginang, ang mga Śūdra man ay nakakamtan ang minimithing layon; at ang kakila-kilabot na takot sa kamatayang wala sa oras—na higit pang nakapanghihilakbot kaysa kamatayan—ay napapawi.
Verse 200
नश्यते नात्र संदेहो राजद्वारकृतं च यत् । सर्वकामसमृद्धात्मा सूर्यलोके महीयते
Dito’y walang pag-aalinlangan: maging ang kasalanang nagawa sa pintuan ng hari ay napapawi. Ang may loob na puspos ng lahat ng ninanais na kaganapan ay pinararangalan sa daigdig ni Sūrya.
Verse 201
इत्येतत्कथितं देवि माहात्म्यं सूर्यदैवतम् । अर्कस्थलप्रसंगेन किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि
Ganyan, O Devī, naisalaysay na ang banal na kadakilaan ng Diyos na Araw, kaugnay ng Arkasthala. Ano pa ang nais mong marinig?
Verse 202
स्थानं शाश्वतमोजसां गतिरपां दीपो दिशामक्षयः सिद्धेर्द्वारमपावभेदि जगतां साधारणं लोचनम् । हैमं पुष्करमंतरिक्षसरसो दीप्तं दिवः कुण्डलं कालोन्मानविभावनाक्षतलयं बिंबं रवेः पातु वः
Nawa’y ingatan kayo ng maningning na bilog ng Araw—ang walang hanggang tahanan ng ningning; ang landas at kanlungan ng mga tubig; ang di-nauubos na ilawan ng mga dako; ang pintuan ng siddhi na bumabasag sa karumihan; ang iisang mata ng lahat ng daigdig. Gaya ng gintong lotus sa lawa ng gitnang langit, gaya ng kumikislap na hikaw ng kalangitan, at gaya ng panukat ng panahon—sa harap niya, sa wakas, nalulusaw maging ang wari’y di nababasag.