Adhyaya 105
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 105

Adhyaya 105

Ipinakilala ni Īśvara ang isang “lihim at napakahusay na pook” sa loob ng Prabhāsa-kṣetra na sinasabing nakapaglilinis sa lahat. Inisa-isa niya ang mahahalagang presensiyang banal sa banal na lupain at iginiit na ang simpleng darśana (pagkakita/pagdalaw na may debosyon) ay nakapagpapalaya mula sa mabibigat na dungis at kasalanang nagmumula sa kapanganakan. Tinanong ni Devī kung bakit dito tinatawag si Brahmā na “may anyong-bata” (bāla-rūpī) gayong sa ibang salaysay ay inilalarawan siyang matanda, at hiniling ang lugar, panahon, mga tuntunin ng pagsamba, at wastong pagkakasunod ng paglalakbay-dambana. Ipinaliwanag ni Īśvara na ang kataas-taasang pook ni Brahmā ay nasa direksiyong Īśānya (hilagang-silangan) kaugnay ng Somnātha at mga kaugnay na palatandaan; dumarating si Brahmā sa edad na walo, nagsasagawa ng matinding tapas, at nakikibahagi sa pagtatatag/paglalagay ng Somnātha liṅga sa pamamagitan ng malawak na ritwal. Pagkaraan, lumalawak ang talakayan sa kosmolohikong pagsukat ng panahon mula truṭi hanggang muhūrta, ayos ng buwan at taon, sukat ng yuga at manvantara, mga pangalan ng mga Manu at Indra, at talaan ng mga kalpa na bumubuo sa “buwan” ni Brahmā; tinutukoy ang kasalukuyang kalpa bilang Varāha. Nagtatapos ito sa pagsasanib ng teolohiya ng tatluhan (Brahmā–Viṣṇu–Rudra) at pahayag na may diwang advaita: magkakaiba ang tungkulin ng kapangyarihang banal ngunit iisa ang pinakadiwa; kaya ang mga peregrinong naghahangad ng tamang bunga ng yātrā ay dapat parangalan muna si Brahmā at iwasan ang alitang sektaryo.

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । अथान्यत्संप्रवक्ष्यामि रहस्यं स्थानमुत्तमम् । सर्वपापहरं नृणां विस्तरात्कथ यामि ते

Wika ni Īśvara: Ngayon ay ipahahayag Ko ang isa pang dakilang lihim na banal na pook, na nag-aalis ng lahat ng kasalanan ng mga tao. Isasalaysay Ko ito sa iyo nang masinsinan.

Verse 2

प्रधानदेवमाहात्म्यं माहात्म्यं कल्पवासिनाम् । सोमेशो दैत्यहंता च वालरूपी पितामहः

Ipinahahayag ang kadakilaan ng pangunahing diyos at ang kadakilaan ng mga nananahan doon sa loob ng isang kalpa: naroon si Someśa, ang pumupuksa sa mga asura, at si Pitāmaha (Brahmā) na nasa anyong bata.

Verse 3

अर्कस्थलस्तथादित्यः प्रभासः शशिभूषणः । एते षट्प्रवरा देवाः क्षेत्रे प्राभासिके स्थिताः

Si Arkasthala at si Āditya, si Prabhāsa at si Śaśibhūṣaṇa—sila ang anim na pinakadakilang diyos na nakatatag sa banal na pook ng Prābhāsika (Prabhāsa).

Verse 4

तेषां दर्शनमात्रेण कृतकृत्यः प्रजायते । मुच्यते पातकैर्घोरैराजन्मजनितैर्ध्रु वम्

Sa pagdarśana lamang (banal na pagtanaw) sa kanila, ang tao’y nagiging ganap ang layon ng buhay; at tiyak na napapalaya sa mabibigat na kasalanang naipon mula pa sa kapanganakan.

Verse 5

देव्युवाच । पूर्वेषामुक्तदेवानां माहात्म्यं कथितं त्वया । प्रभासे बालरूपीति यत्प्रोक्तं तत्कथं वचः

Sinabi ng Diyosa: Naipahayag mo na ang kadakilaan ng mga diyos na nabanggit kanina. Ngunit sa Prabhāsa, sinabi mong si Pitāmaha ay “nasa anyong bata”—paano dapat unawain ang pahayag na iyon?

Verse 6

अन्येषु सर्व स्थानेषु वृद्धरूपी पितामहः । कथं च समनुप्राप्तो माहात्म्यं तस्य किं स्मृतम्

Sa lahat ng ibang pook, si Pitāmaha (Brahmā) ay nasa anyong matanda. Paano Siya naparito rito nang ganito, at anong kadakilaan Niya ang inaalala sa pook na ito?

Verse 7

कथं स पूज्यो देवेश यात्रा कार्या कथं नृभिः । एतद्विस्तरतो ब्रूहि प्रसन्नो यदि मे प्रभो

O Panginoon ng mga diyos, paano Siya dapat sambahin, at paano dapat isagawa ng mga tao ang banal na paglalakbay? Kung ikaw ay mahabagin sa akin, O Panginoon, ipaliwanag mo ito nang masinsinan.

Verse 8

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि माहात्म्यं ब्रह्मसम्भवम् । यस्य श्रवणमात्रेण मुच्यते सर्वपातकैः

Wika ni Īśvara: “Makinig ka, O Devī. Ipahahayag ko ang banal na kadakilaang nagmula kay Brahmā; sa pagdinig lamang nito, napapalaya ang tao sa lahat ng kasalanan.”

Verse 9

नास्ति ब्रह्मसमो देवो नास्ति ब्रह्मसमो गुरुः । नास्ति ब्रह्मसमं ज्ञानं नास्ति ब्रह्मसमं तपः

Walang diyos na kapantay ni Brahmā; walang guro na kapantay ni Brahmā. Walang kaalamang kapantay ni Brahmā, at walang pag-aayuno at pagninilay (tapas) na kapantay ni Brahmā.

Verse 10

तावद्धमंति संसारे दुःख शोकभयप्लुताः । न भवंति सुरज्येष्ठे यावद्भक्ताः पितामहे

Hangga’t gayon, ang mga nilalang ay pagala-gala sa saṃsāra, nilulunod ng dalamhati, lungkot, at takot—hanggang sila’y maging mga deboto ni Pitāmaha (Brahmā), ang pinakamatanda sa mga diyos.

Verse 11

समासक्तं यथा चित्तं जन्तोर्विषयगोचरे । यद्येवं ब्रह्मणि न्यस्तं को न मुच्येत बंधनात्

Kung paanong ang isip ng nilalang ay mahigpit na kumakapit sa saklaw ng mga bagay na nadarama; kung ang gayong tindi ay iukol kay Brahmā, sino ang hindi mapapalaya sa pagkagapos?

Verse 12

देव्युवाच । एवं माहात्म्यसंयुक्तो यदि ब्रह्मा जगद्गुरुः । प्राभासिके महातीर्थे कस्मिन्स्थाने तु संस्थितः

Wika ni Devī: “Kung si Brahmā, ang guro ng sanlibutan, ay tunay na may ganitong kadakilaan, sa dakilang tīrtha ng Prabhāsa, saang pook siya nananahan?”

Verse 13

किमर्थमागतस्तत्र कस्मिन्काले सुरोत्तमः । कथं स पूज्यो विप्रेंद्रैस्तिथौ कस्यां क्रमाद्वद

“Sa anong layon dumating doon ang pinakadakila sa mga diyos? Kailan siya dumating? At paano siya sasambahin ng mga pangunahing brāhmaṇa—sa aling tithi (araw ng buwan)? Isalaysay mo nang sunod-sunod.”

Verse 14

ईश्वर उवाच । सोमनाथस्य ऐशान्यां सांबादित्याग्निगोचरे । ब्रह्मणः परमं स्थानं ब्रह्मलोक इवापरः

Wika ni Īśvara: “Sa hilagang-silangan ng Somanātha, sa loob ng pook nina Sāmbāditya at Agni, naroon ang kataas-taasang tahanan ni Brahmā—na wari’y isa pang Brahmaloka.”

Verse 15

तिष्ठते कल्पसंस्था वै तत्र कल्पांतवासिनः । तत्र स्थाने स्थितो देवि बालरूपी पितामहः

“Nanatili iyon sa buong tagal ng isang kalpa; doon naninirahan ang mga nananatili hanggang wakas ng kalpa. Sa pook na iyon, O Devī, si Pitāmaha (Brahmā) ay nananahan sa anyo ng isang bata.”

Verse 16

जगत्प्रभुर्लोककर्ता सत्त्वमूर्तिर्महाप्रभः । आगतश्चाष्टवर्षस्तु क्षेत्रे प्राभासिके शुभे

Ang Panginoon ng sanlibutan, ang Lumikha ng mga daigdig, ang Dakilang Maningning na ang anyo’y dalisay na pag-iral—dumating sa mapalad na banal na pook ng Prabhāsa bilang isang walong taong gulang.

Verse 17

तत्राऽकरोत्तपो घोरं दिव्याब्दानां सहस्रकम् । संस्थाप्य तु महालिंगं सिसृक्षुर्विविधाः प्रजाः

Doon ay nagsagawa Siya ng mabagsik na pag-aayuno at pagninilay sa loob ng isang libong banal na taon; at matapos itatag ang Dakilang Liṅga, ninais Niyang lumikha ng sari-saring nilalang.

Verse 18

ततः कालांतरेतीते सोमेन प्रार्थितो विभुः । क्षयरोगविमुक्तेन सम्यक्छ्रद्धान्वितेन वै

Pagkaraan ng ilang panahon, ang Makapangyarihang Panginoon ay pinakiusapan ni Soma—na ngayo’y napalaya na sa sakit na nagpapahina at puspos ng tunay na pananampalataya.

Verse 19

लिंगप्रतिष्ठाहेतोर्वै क्षेत्रे प्राभासिके शुभे । कोटिब्रह्मर्षिभिः सार्द्धं सहितो विश्वकर्मणा । कारयामास विधिवत्प्रतिष्ठां लिंगमुत्तमम्

Upang maitatag ang Liṅga, sa mapalad na banal na pook ng Prābhāsa, ipinagawa Niya ayon sa wastong ritwal ang pagtatalaga ng Kataas-taasang Liṅga—kasama ang di-mabilang na brahmarṣi at sa pagdalo ni Viśvakarman.

Verse 20

प्रतिष्ठाप्य ततो लिंगं सोमनाथं वरानने । दापयामास विप्रेभ्यो भूरिशो यज्ञदक्षिणाम्

Pagkaraan, nang maitatag ang Liṅga ni Somanātha—O ikaw na may magandang mukha—ipinagkaloob Niya sa mga brāhmaṇa ang saganang dakṣiṇā ng paghahandog (yajña).

Verse 21

एवं प्रतिष्ठितं लिंगं ब्रह्मणा लोककर्तृणा । वर्षाणि चात्र जातानि प्रभासे बालरूपिणः

Sa gayon, ang Liṅga ay itinatag ni Brahmā, ang lumikha ng mga daigdig; at dito sa Prabhāsa, lumipas ang mga taon habang siya’y nananatili sa anyong bata.

Verse 22

चत्वारिंशद्वयं चैव क्षेत्रमध्यनिवासिनः । एवं परार्द्धमगमत्प्रभासक्षेत्रवासिनः

Nanahan sa pinakasentro ng banal na pook, siya’y nanatili roon nang apatnapu’t dalawang taon; kaya’t para sa naninirahan sa Prabhāsa-kṣetra, sinasabing lumipas na ang isang ‘parārdha’ (malawak na kalahati ng buhay ni Brahmā).

Verse 23

देव्युवाच । ब्रह्मणो दिनमानं तु मासवर्षसहस्रकम् । तत्सर्वं विस्तराद्ब्रूहि यथायुर्ब्रह्मणः स्मृत म्

Wika ng Diyosa: “Ang sukat ng isang ‘araw’ ni Brahmā ay sinasabing binubuo ng libu-libong buwan at taon. Ipaliwanag mo ang lahat nang may ganap na detalye, ayon sa itinuturo tungkol sa haba ng buhay ni Brahmā.”

Verse 24

ईश्वर उवाच । परमायुः स्मृतो ब्रह्मा परार्द्धं तस्य वै गतम् । प्रभासक्षेत्रसंस्थस्य द्वितीयं भवतेऽधुना

Wika ni Īśvara: “Si Brahmā ay inaalala na may sukdulang haba ng buhay; at sa iyon, isang parārdha ang tunay nang lumipas. Para kay Brahmā na nananahan sa Prabhāsa-kṣetra, ang ikalawang kalahati ay ngayo’y nagpapatuloy.”

Verse 25

यदा प्राभासिके क्षेत्रे ब्रह्मा लोकपितामहः । आगतश्चाष्टवर्षस्तु बालरूपी तदोच्यते

Kapag si Brahmā, ang dakilang ninuno ng mga daigdig, ay dumarating sa banal na pook na Prābhāsika, siya’y tinatawag noon na nasa anyong bata—walong taong gulang.

Verse 26

अन्येषु सर्वतीर्थेषु वृद्धरूपी पितामहः । मुक्त्वा प्राभासिकं क्षेत्रं सदैव विबुधप्रिये

Sa lahat ng iba pang banal na tawiran (tīrtha), ang Dakilang Ninuno (Brahmā) ay nagpapakita sa anyong matanda; ngunit sa banal na kṣetra ng Prābhāsika ay hindi gayon, O minamahal ng mga deva.

Verse 27

ब्रह्मांडे यानि तीर्थानि ब्रह्माणस्तेषु ये स्मृताः । तेषामाद्यो महातेजाः प्रभासे यो व्यवस्थितः

Sa lahat ng tīrtha sa sansinukob, at sa mga Brahmā na inaalala sa mga banal na pook na iyon, ang pinakapanguna—na may dakilang ningning—ay yaong nananatili sa Prabhāsa.

Verse 28

कल्पेकल्पे तु नामानि शृणु त्वं तानि वै प्रिये । स्वयंभूः प्रथमे कल्पे द्वितीये पद्मभूः स्थितः

Minamahal, pakinggan mo ang mga pangalang ito ayon sa bawat kalpa. Sa unang kalpa Siya’y tinatawag na Svayaṃbhū, ang Kusang-Isinilang; sa ikalawang kalpa Siya’y itinatag bilang Padmabhū, ang Isinilang sa Loto.

Verse 29

तृतीये विश्वकर्तेति बालरूपी चतुर्थके । एतानि मुख्यनामानि कथितानि स्वयंभुवः

Sa ikatlong kalpa Siya’y tinatawag na Viśvakartṛ, ang Lumikha ng sansinukob; sa ikaapat, Siya’y Bālarūpī, ang may anyong kabataan. Ito ang ipinahayag na pangunahing mga pangalan ni Svayaṃbhū (Brahmā).

Verse 30

नित्यं संस्मरते यस्तु स दीर्घायुर्नरो भवेत्

Ngunit sinumang araw-araw na umaalaala sa mga pangalang iyon, siya’y magiging taong mahaba ang buhay.

Verse 31

चन्द्रसूर्यग्रहाः सर्वे सदेवासुरमानुषाः । त्रैलोक्यं नश्यते सर्वं ब्रह्मरात्रि समागमे

Ang lahat ng mga planeta—kabilang ang buwan at araw—kasama ang mga deva, asura, at mga tao: ang buong tatlong daigdig ay napaparam kapag dumarating ang gabi ni Brahmā.

Verse 32

पुनर्दिने तु संजाते प्रबुद्धः सन्पितामहः । तथा सृष्टिं प्रकुरुते यथापूर्वमभूत्प्रिये

Ngunit kapag muling sumikat ang araw, ang Pitāmaha (Brahmā), na nagising, ay muling pinaiikot ang paglikha gaya ng dati, o minamahal.

Verse 33

दिनमानं प्रवक्ष्यामि ब्रह्मणो लोककर्तृणः । नेत्रभागाच्चतुर्भागस्त्रुटिः कालो निगद्यते

Ipapaliwanag ko ang sukat ng isang araw ni Brahmā, ang tagapaglikha ng mga daigdig. Ang ‘truṭi’ ay sinasabing yunit ng panahon na napakaliit, katumbas ng ikaapat na bahagi ng isang bahagi ng kisap-mata.

Verse 34

तस्माच्च द्विगुणं ज्ञेयं निमिषांतं वरानने । निमिषैः पञ्चदशभिः काष्ठा इत्युच्यते बुधैः । त्रिंशद्भिश्चैव काष्ठाभिः कला प्रोक्ता मनीषिभिः

At ang doble niyon ay dapat makilalang isang ‘nimiṣa’, o marikit ang mukha. Labinlimang nimiṣa ang tinatawag ng mga pantas na ‘kāṣṭhā’; at tatlumpung kāṣṭhā ang ipinahahayag ng marurunong na isang ‘kalā’.

Verse 35

त्रिंशत्कलो मुहूर्तः स्याद्दिनं पंचदशैस्तु तैः । दिनमाना निशा ज्ञेया अहोरात्रं तयोर्भवेत्

Tatlongpung kalā ang bumubuo ng isang muhūrta; at sa labinlimang muhūrta nabubuo ang isang araw. Ang gabi ay dapat makilalang kapantay ng sukat ng araw; mula sa dalawa ay nabubuo ang ganap na araw-at-gabi (ahorātra).

Verse 36

तैः पंचदशभिः पक्षः पक्षाभ्यां मास उच्यते । मासैश्चैवायनं षङ्भिरब्दं स्यादयनद्वयात्

Sa labinlimang araw ay tinatawag na isang pakṣa (kalahating buwan); sa dalawang pakṣa ay tinatawag na isang buwan. Sa anim na buwan ay isang ayana (kalahating taon); at sa dalawang ayana ay isang taon.

Verse 37

चत्वारिंशद्धि लक्षाणि लक्षाणां त्रितयं पुनः । विंशतिश्च सहस्राणि ज्ञेयं सौरं चतुर्युगम्

Apatnapung lakh, at muli’y dagdag na tatlong lakh, at may dalawampung libo pa—ito ang dapat makilalang sukat na solar (saurā) ng isang caturyuga.

Verse 38

चतुर्युगैकसप्तत्या मन्वंतरमुदाहृतम् । ऐन्द्रमेतद्भवेदायुः समासात्तव कीर्तितम्

Ang isang Manvantara ay ipinahahayag na binubuo ng pitumpu’t isang ulit ng apat na Yuga. Ito, sa maikling sabi, ang itinuturong haba ng buhay ng isang Indra; kaya’t ipinaliwanag ko ito sa iyo nang buod.

Verse 39

स्वायंभुवो मनुः पूर्वं मनुः स्वारोचिषस्ततः । औत्तमस्तामसश्चैव रैवतश्चाक्षुषस्ततः

Una ay si Manu Svāyambhuva; kasunod si Manu Svārociṣa. Pagkaraan nila ay sina Auttama at Tāmasa, at saka sina Raivata at Cākṣuṣa ayon sa pagkakasunod.

Verse 40

वैवस्वतोऽर्कसावर्णिर्ब्रह्मसा वर्णिरेव च । धर्मसावर्णिनामा च रौच्यो भूत्यस्तथैव च

Pagkatapos ay dumarating si Vaivasvata; si Arka-sāvarṇi; gayundin si Brahma-sāvarṇi; ang tinatawag na Dharma-sāvarṇi; at gayon din sina Raucya at Bhūtya.

Verse 41

चतुर्दशैते मनवः संख्यातास्ते यथाक्रमम् । भूतान्भविष्यानिंद्रांश्च सर्वा न्वक्ष्ये तव क्रमात्

Kaya nga, ang labing-apat na Manu ay naibilang ayon sa wastong pagkakasunod. Ngayon, sa sunod-sunod, isasalaysay ko sa iyo ang lahat ng mga Indra—yaong nagdaan at yaong darating pa.

Verse 42

विश्वभुक्च विपश्चिच्च सुकीर्तिः शिबिरेव च । विभुर्मनोभुवश्चैव तथौजस्वी बलिर्बली

Si Viśvabhuk, si Vipaścit, si Sukīrti, at si Śibi; gayundin si Vibhu at si Manobhu; gayon din si Ojasvī, at si Bali na makapangyarihan—

Verse 43

अद्भुतश्च तथा शांती रम्यो देववरो वृषा । ऋतधामा दिवःस्वामी शुचिः शक्राश्चतुर्दश

—Si Adbhuta; gayundin sina Śāṃti, Ramya, Devavara, at Vṛṣa; sina Ṛtadhāmā, Divaḥsvāmī, at Śuci: ito ang labing-apat na Śakra (mga Indra).

Verse 44

एते सर्वे विनश्यंति ब्रह्मणो दिवसे प्रिये । रात्रिस्तु तावती ज्ञेया कल्पमानमिदं स्मृतम्

O minamahal, ang lahat ng ito ay naglalaho sa loob ng isang araw ni Brahmā. At ang gabi ni Brahmā ay dapat ding maunawaang kapantay ang sukat—ito ang inaalalang pamantayan ng isang Kalpa.

Verse 45

प्रथमं श्वेतकल्पस्तु द्वितीयो नीललोहितः । वामदेवस्तृतीयस्तु ततो राथंतरोऽपरः

Ang una ay ang Śveta Kalpa; ang ikalawa ay ang Nīla-lohita. Ang ikatlo ay ang Vāmadeva; at pagkaraan niyon ay dumarating ang isa pa, ang Rāthaṃtara.

Verse 46

रौरवः पंचमः प्रोक्तः षष्ठः प्राण इति स्मृतः । सप्तमोऽथ बृहत्कल्पः कन्दर्पोऽष्टम उच्यते

Ang ikalima ay tinatawag na Raurava; ang ikaanim ay inaalala bilang Prāṇa. Pagkaraan, ang ikapito ay ang Bṛhat Kalpa, at ang ikawalo ay sinasabing Kandarpa.

Verse 47

सद्योऽथ नवमः प्रोक्तः ईशानो दशमः स्मृतः । ध्यान एकादशः प्रोक्तस्तथा सारस्वतोऽपरः

Sumunod, ang Sadya ay ipinahahayag na ikasiyam; ang Īśāna ay inaalala na ikasampu. Ang Dhyāna ay itinuturo bilang ikalabing-isa, at pagkaraan nito ay may isa pa, ang Sārasvata.

Verse 48

त्रयोदश उदानस्तु गरुडोऽथ चतुर्दशः । कौर्मः पंचदशो ज्ञेयः पौर्णमासी प्रजापतेः

Ang ikalabintatlo ay tinatawag na Udāna; ang ikalabing-apat ay Garuḍa. Alamin na ang ikalabing-lima ay Kaurma; at ang araw ng kabilugan ng buwan (Paurṇamāsī) ay sinasabing nauukol kay Prajāpati.

Verse 49

षोडशो नारसिंहस्तु समाधिस्तु ततः परः । आग्नेयोऽष्टादशः प्रोक्तः सोमकल्पस्ततोऽपरः

Ang ikalabing-anim na (kalpa) ay Nārasiṃha; kasunod nito ang kalpang tinatawag na Samādhi. Ang ikalabing-walo ay ipinahahayag na Āgneya; at pagkatapos ay ang Soma-kalpa.

Verse 50

भावनो विंशतिः प्रोक्तः सुप्तमालीति चापरः । वैकुण्ठश्चार्चिषो रुद्रो लक्ष्मीकल्पस्तथापरेः

Ang Bhāvana ay ipinahahayag na ikadalawampu; ang isa pa ay tinatawag na Suptamālī. (Kasunod) ang Vaikuṇṭha, Ārciṣa, Rudra, at pagkatapos ay ang Lakṣmī-kalpa.

Verse 51

सप्तविंशोऽथ वैराजो गौरीकल्पस्तथोंऽधकः । माहेश्वरस्तथा प्रोक्तस्त्रिपुरो यत्र घातितः

Sumunod, ang ikadalawampu’t pito ay ang Vairāja; kasunod ang Gaurī-kalpa at gayundin ang Andhaka. Ipinahayag din ang Māheśvara (kalpa)—yaong pook na pinagpuksa ang Tripura.

Verse 52

पितृकल्पस्तथांते च या कुहूर्ब्रह्मणः स्मृता । त्रिंशत्कल्पाः समाख्याता ब्रह्मणो मासि वै प्रिये

At sa wakas ay ang Pitṛ-kalpa; at ang Kuhu ay inaalala na nauukol kay Brahmā. Kaya, o minamahal, tatlumpung kalpa ang binibilang bilang isang “buwan” ni Brahmā.

Verse 53

अतीताः कथिताः सर्वे वाराहो वर्त्ततेऽधुना । प्रतिपद्ब्रह्मणो यत्र वाराहेणोद्धृता मही

Ang lahat ng nagdaan ay naisalaysay na; ngayo’y umiiral ang Vārāha-kalpa—ang unang araw ng (buwan) ni Brahmā, kung saan iniahon ni Varāha ang daigdig.

Verse 54

त्रिंशत्कल्पैः स्मृतो मासो वर्षं द्वादशभिस्तु तैः । अनेन वर्षमानेन तदा ब्रह्माऽष्टवार्षिकः । आनीतः सोमराजेन सोमनाथः प्रतिष्ठितः

Ang isang “buwan” ay inaalalang binubuo ng tatlumpung kalpa, at ang isang “taon” ay labindalawang (buwan) na gayon. Sa sukat na ito, noon ay walong taong gulang si Brahmā; at dinala ni Somarāja (ang Panginoon) at itinatag ang Somnātha sa Prabhāsa.

Verse 55

एवं क्षेत्रे निवसतः प्रभासे बालरूपिणः । परार्द्धमेकमगमद्द्वितीयं वर्ततेऽ धुना

Kaya, habang nananahan (ang Panginoon) sa banal na kṣetra ng Prabhāsa sa anyong-bata, lumipas ang isang parārdha; at ngayo’y ang ikalawang parārdha ang nagpapatuloy.

Verse 56

एवं महाप्रभावोऽसौ प्रभासक्षेत्रमध्यगः । ब्रह्मा स्वयंभूर्भगवान्बालत्वात्क्षेत्रमाश्रितः

Kaya nito, dakila ang kaluwalhatian ng (Brahmā) na nananahan sa gitna ng Prabhāsa-kṣetra. Si Brahmā na Swayambhū, ang Mapalad na kusang isinilang—dahil sa kalagayang parang bata—ay kumupkop sa banal na pook na ito.

Verse 57

स वै पूज्यो नमस्कार्यो वंदनीयो मनीषिभिः । आदौ स एव पूज्यः स्यात्सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः

Tunay ngang siya’y dapat sambahin, bigyan ng pagpupugay at pagyukod, at igalang ng mga pantas. Siya ang dapat unang sambahin ng mga nagnanais ng tunay na bunga ng paglalakbay-pananampalataya.

Verse 58

यस्तं पूजयते भक्त्या स मां पूजयते भुवम् । यस्तं द्वेष्टि स मां द्वेष्टि योस्य पूज्यो ममैव सः

Sinumang sumamba sa kanya nang may debosyon ay tunay na sumasamba sa Akin, O Diyosa, sa ibabaw ng lupa. Sinumang napopoot sa kanya ay napopoot sa Akin; at sinumang karapat-dapat sambahin para sa kanya, siya rin ay karapat-dapat sambahin para sa Akin.

Verse 59

ब्रह्मणा पूज्यमानेन अहं विष्णुश्च पूजितः । विष्णुना पूज्यमानेन अहं ब्रह्मा च पूजितः

Kapag sinasamba si Brahmā, sinasamba rin Kami ni Viṣṇu. Kapag sinasamba si Viṣṇu, sinasamba rin Kami ni Brahmā.

Verse 60

मया पूजित मात्रेण ब्रह्मविष्णू च पूजितौ । सत्त्वं ब्रह्मा रजो विष्णुस्तमोऽहं संप्रकीर्तितः

Sa pagsamba sa Akin lamang, sinasamba na rin sina Brahmā at Viṣṇu. Sa tatlong guṇa, si Brahmā ay ipinahahayag na sattva, si Viṣṇu ay rajas, at Ako ay tamas.

Verse 61

वायुर्ब्रह्माऽनलो रुद्रो विष्णुरापः प्रकीर्तितः । रात्रिर्विष्णुरहो रुद्रो या संध्या स पितामहः

Ipinahahayag na si Brahmā ang hangin; si Rudra ang apoy; at si Viṣṇu ang mga tubig. Ang gabi ay si Viṣṇu, ang araw ay si Rudra, at ang sandaling tagpuan ng liwanag at dilim (saṃdhyā) ay yaong Dakilang Ninuno, si Brahmā.

Verse 62

सामवेदो ह्यहं देवि ब्रह्मा ऋग्वेद उच्यते । यजुर्वेदो भवेद्विष्णुः कुलाधारो ह्यथर्वणः

O Diyosa, tunay na Ako ang Sāma Veda; si Brahmā ay tinatawag na Ṛg Veda. Si Viṣṇu ang nagiging Yajur Veda; at ang Atharvan (Atharva Veda) ang saligang nagtataguyod sa angkan.

Verse 63

उष्णकालो ह्यहं देवि वर्षाकालः पितामहः । शीतकालो भवेद्विष्णुरेवं कालत्रयं हि सः

O Diyosa, Ako ang panahon ng init; ang panahon ng ulan ay ang Dakilang Ninuno (Brahmā). Ang panahon ng lamig ay si Viṣṇu—kaya ang tatlong panahon ay tunay na Siya, ang iisang banal na prinsipyo.

Verse 64

दक्षिणाग्निरहं ज्ञेयो गार्हपत्यो हरिः स्मृतः । ब्रह्मा चाहवनीयस्तु एवं सर्वं त्रिदैवतम्

Kilalanin Ako bilang Dakṣiṇāgni (apoy sa timog). Si Hari (Viṣṇu) ay inaalala bilang apoy na Gārhapatya; at si Brahmā naman ang apoy na Āhavanīya—kaya ang lahat ay tunay na ang tatluhang pagka-Diyos.

Verse 65

अहं लिंगस्वरूपस्थो भगो विष्णुः प्रकीर्तितः । बीजसंस्थो भवेद्ब्रह्मा विष्णुरापः प्रकीर्तितः

Ako’y nananahan sa anyo ng Liṅga. Si Viṣṇu ay ipinahahayag bilang Bhaga, ang Panginoon ng paglalaan at pagpapala. Si Brahmā ay sinasabing nananahan sa binhi (bīja); at si Viṣṇu ay muli ring ipinahahayag bilang mga tubig.

Verse 66

अहमाकाशरूपस्थ एवं तत्त्वमयं प्रभुः । आकाशात्स्रवते यच्च तद्बीजं ब्रह्मसंस्थितम् । स्वरूपं ब्राह्ममाश्रित्य ब्रह्मा बीजप्ररोहकः

Ako’y nananahan sa anyo ng ākāśa, ang Panginoong binubuo ng mga tattva. Anumang dumadaloy mula sa kalawakan—iyon ang binhing itinatag kay Brahmā. Sa pagkanlong sa likas na Brahman, si Brahmā ang nagpapasibol sa binhi.

Verse 67

नाभिमध्ये स्थितो ब्रह्मा विष्णुश्च हृदयांतरे । वक्त्रमध्ये अहं देवि आधारः सर्वदेहिनाम्

Si Brahmā ay nasa gitna ng pusod, at si Viṣṇu ay nasa loob ng puso. Sa gitna ng bibig, O Diyosa, naroon Ako—ang sandigan ng lahat ng may katawan.

Verse 68

यश्चाहं स स्वयं ब्रह्मा यो ब्रह्मा स हुताशनः । या देवी स स्वयं विष्णुर्यो विष्णुः स च चन्द्रमाः

Ang “Ako” na ito ay si Brahmā mismo; at ang Brahmā ring iyon ay si Agni, ang Apoy. Ang Diyosa ay tunay na si Viṣṇu; at ang Viṣṇu ring iyon ay ang Buwan. Kaya sa Prabhāsa, ang mga banal na anyo’y nahahayag bilang iisang Katotohanan, lumilitaw sa maraming kapangyarihan.

Verse 69

यः कालः स स्वयं ब्रह्मा यो रुद्रः स च भास्करः । एवं शक्तिविशेषेण परं ब्रह्म स्थितं प्रिये

Ang Kāla, ang Panahon, ay tunay na si Brahmā; at si Rudra ay siya ring Bhāskara, ang Araw. Kaya, minamahal, sa natatanging paglalaro ng mga kapangyarihan, nananahan ang Kataas-taasang Brahman—nagpapakita sa iba’t ibang anyo ngunit nananatiling iisa.

Verse 71

एवं यो वेद देवेशि अद्वैतं परमाक्षरम् । स सर्वं वेद नैवान्यो भेदकर्त्ता नराधमः

O Reyna ng mga Diyos, ang sinumang nakakabatid nang ganito sa Kataas-taasang Di-Nasisira, ang di-dalawa (advaita), ay tunay na nakaaalam ng lahat. Ngunit ang gumagawa ng pagkakahati (sa Iisa) ay siyang pinakamababa sa mga tao.

Verse 72

एकरूपं परं ब्रह्म कार्यभावात्पृथक्स्थितः । यस्तं द्वेष्टि वरारोहे ब्रह्मद्वेष्टा स उच्यते

Ang Kataas-taasang Brahman ay iisa ang anyo; datapwat dahil sa mga kalagayan ng mga nahayag na bunga, wari’y nagkakahiwa-hiwalay. O marikit na may magandang balakang, sinumang napopoot sa Kanya ay tinatawag na “napopoot sa Brahman.”

Verse 73

दक्षिणांगे स्थितो ब्रह्मा वामांगे मम केशवः । यस्तयोर्द्वेषमाधत्ते स द्वेष्टा मम भामिनि

Si Brahmā ay nananahan sa aking kanang panig, at si Keśava (Viṣṇu) sa aking kaliwa. O sinta kong nag-aalab, sinumang nagkikimkim ng poot sa pagitan nilang dalawa ay napopoot sa akin.

Verse 74

एवं ज्ञात्वा वरारोहे ह्यभिन्नेनान्तरात्मना । ब्रह्माणं केशवं रुद्रमेकरूपेण पूज येत्

Sa pagkaalam nito, O marikit na may magandang balakang, at sa pag-unawa na ang panloob na Sarili ay hindi nahahati, dapat sambahin si Brahmā, si Keśava, at si Rudra bilang iisang anyo.

Verse 105

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये मध्ययात्रायां ब्रह्म माहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चाधिकशततमोऽध्यायः

Sa gayon nagtatapos, sa Śrī Skanda Mahāpurāṇa—sa saṃhitā na binubuo ng walumpu’t isang libong śloka—ang ika-105 kabanata na tinatawag na “Paglalarawan ng Kadakilaan ni Brahmā,” sa ikapitong Khaṇḍa (Prabhāsa), sa unang bahagi, ang Prabhāsa-kṣetra Māhātmya, sa seksiyong “Gitnang Paglalakbay-pananampalataya” (Madhya-yātrā).