Adhyaya 13

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । अंबरीषस्य राजर्षेरैशान्यां पापनाशनम्

Wika ni Pulastya: Pagkaraan, O pinakamainam sa mga hari, magtungo ka sa tīrtha na bantog sa tatlong daigdig—yaong sa haring-ṛṣi na si Ambārīṣa—na nasa hilagang-silangan, tagapuksa ng kasalanan.

Verse 2

यत्र स्वयं हृषीकेशः काले च कलिसंज्ञके । तस्य वाक्यादृतस्तीर्थे स्वयं हि परितिष्ठति

Doon, kahit sa panahong tinatawag na Kali, si Hṛṣīkeśa mismo—sa paggalang sa Kanyang salita—ay nananatili roon sa mismong tīrtha, sa Kanyang sariling presensya.

Verse 3

पुरासीत्पृथिवीपालो ह्यंबरीषो युगे कृते । हरिमाराधयामास तपस्तेपे सुदुष्करम्

Noong unang panahon, sa Kṛta Yuga, may isang tagapamahala ng daigdig na nagngangalang Ambārīṣa. Sinamba niya si Hari at nagsagawa ng napakahirap na mga austeridad (tapas).

Verse 4

तस्मिंस्तीर्थे स राजेन्द्रो मितभक्षो जितेन्द्रियः । सहस्रमेकं वर्षाणां तत आसीत्फलाशनः

Sa tīrtha na iyon, ang haring dakila—mahinahon sa pagkain at nagwagi sa mga pandama—ay namuhay pa roon sa loob ng isang libong taon na prutas lamang ang kinakain.

Verse 5

सहस्रे द्वे ततो राजञ्छीर्णपर्णाशनोऽभवत् । सहस्रे द्वे ततो भूयो जलाहारो बभूव ह

Pagkaraan, O Hari, sa loob ng dalawang libong taon ay tuyong dahon ang kanyang pagkain; at sa isa pang dalawang libong taon pagkatapos noon, tubig lamang ang kanyang tinanggap na ikabubuhay.

Verse 6

सहस्रत्रितयं राजन्वायुभक्षो बभूव ह । चिन्तयन्पुंडरीकाक्षं मानसे श्रद्धयान्वितः

O Hari, sa loob ng tatlong libong taon ay hangin lamang ang kanyang ikinabuhay; at sa puso, taglay ang pananampalataya, siya’y nagmuni-muni sa Panginoong May-mata ng Loto, si Viṣṇu.

Verse 7

दश वर्षसहस्रान्ते ततश्च नृपसत्तम । तुतोष भगवान्विष्णुस्तस्यासौ दर्शनं ददौ

Pagkaraan, O pinakadakilang hari, sa pagtatapos ng sampung libong taon, nalugod ang Mapalad na Panginoong Viṣṇu at ipinagkaloob sa kanya ang darśana—ang banal na pagpapakita.

Verse 8

कृत्वा देवपते रूपमारुह्यैरावतं गजम् । अब्रवीद्वरदोऽस्मीति अंबरीषं नराधिपम्

Taglay ang anyo ng Panginoon ng mga diyos at nakasakay sa elepanteng Airāvata, sinabi niya sa haring Ambārīṣa: “Ako ang tagapagkaloob ng mga biyaya.”

Verse 9

इंद्र उवाच । वरं वरय भद्रं ते राजन्यन्मनसीप्सितम् । त्वां दृष्ट्वा भक्तिसंयुक्तमागतोऽहमसंशयम्

Sinabi ni Indra: "Pumili ka ng biyaya, O Hari, nawa'y mapasaiyo ang kabutihan. Anuman ang nais ng iyong puso. Nakikita ang iyong debosyon, ako ay naparito nang walang pag-aalinlangan."

Verse 10

अंबरीष उवाच । मुक्तिं दातुमशक्तोसि त्वं च वृत्रनिषूदन । तव प्रसादाद्देवेश त्रैलोक्यं मम वर्त्तते । स्वागतं गच्छ देवेश न वरो रोचते मम

Sinabi ni Ambārīṣa: "O tagapuksa ni Vṛtra, hindi mo kayang magkaloob ng kalayaan. Sa iyong kagandahang-loob, O Panginoon ng mga diyos, ang tatlong daigdig ay nasa ilalim na ng aking pamumuno. Maligayang pagdating, humayo ka nang payapa; walang biyaya ang nakalulugod sa akin."

Verse 11

सर्वथा दास्यते मह्यं वरं तुष्टश्चतुर्भुजः । तदाहं प्रतिगृह्णामि गच्छ देव नमोस्तु ते

"Sa lahat ng paraan, ang Panginoong may Apat na Bisig, kapag nalugod, ay magkakaloob sa akin ng biyaya. Kaya't tinatanggap ko iyon (mula sa Kanya). Humayo ka, O diyos; pagpupugay sa iyo."

Verse 12

इन्द्र उवाच । वरं वरय राजर्षे यत्ते मनसि वर्त्तते । ब्रह्मविष्णुत्रिनेत्राणामहमीशो नृपोतम

Sinabi ni Indra: "Pumili ka ng biyaya, O haring pantas—anuman ang nasa iyong isipan. O pinakamahusay sa mga hari, ako ang panginoon nina Brahmā, Viṣṇu, at ng May Tatlong Mata (Śiva)."

Verse 13

अन्येषां चैव देवानां त्रैलोक्यस्याप्यहं विभुः । वरं वरय तस्मात्त्वं प्रसादान्मे सुदुर्ल्लभम्

"Ako nga ang makapangyarihang pinuno ng iba pang mga diyos, at ng tatlong daigdig din. Kaya, humiling ka ng biyaya—na bihirang makamit—sa pamamagitan ng aking pabor."

Verse 14

प्रसन्ने मयि राजेन्द्र प्रसन्नाः सर्वदेवताः । कुरु मे वचनं राजन्गृह्यतां वरमुत्तमम्

“Kapag ako’y nalulugod, O panginoon ng mga hari, nalulugod din ang lahat ng mga diyos. Gawin mo ang aking salita, O Hari—tanggapin mo ang kataas-taasang biyaya.”

Verse 15

अंबरीष उवाच । राजा त्वं सर्वदेवानां त्रैलोक्यस्य तथेश्वरः । सप्तद्वीपवती राजा अहं वृत्रनिषूदन

Wika ni Ambārīṣa: “Ikaw ang hari ng lahat ng mga diyos at tunay na Panginoon ng tatlong daigdig. Ngunit ako’y hari lamang sa lupa na may pitong kontinente, O pumatay kay Vṛtra.”

Verse 16

हषीकेशस्य सद्भक्तं विद्धि मां तात निश्चयम् । आगतश्च हृषीकेशो वरं दास्यत्यसंशयम्

“Mahal kong anak, alamin mong tiyak na ako’y tunay na deboto ni Hṛṣīkeśa. Dumating na si Hṛṣīkeśa, at walang alinlangan, ipagkakaloob Niya ang biyaya.”

Verse 17

इन्द्र उवाच । ददतो मम भूपाल न गृह्णासि वरं यदि । वज्रं त्वां प्रेरयिष्यामि वधाय कृतनिश्चयः

Sinabi ni Indra: “O hari, kung hindi mo tatanggapin ang biyayang iniaalay ko, ako—na nagpasya sa iyong kamatayan—ay ihahagis ko sa iyo ang vajra, ang kulog na sandata.”

Verse 18

एवमुक्त्वा सहस्राक्षः सृक्किणी परिलेलिहन् । कुलिशं भ्रामयामास गृहीत्वा दक्षिणे करे

Pagkasabi nito, si Indra na may sanlibong mata, dinilaan ang mga sulok ng kanyang bibig; saka hinawakan sa kanang kamay ang kuliśa (vajra) at sinimulang paikutin ito.

Verse 19

तस्येवं भ्राम्यमाणस्य महोत्पाता बभूविरे । ततः पर्वतशृंगाणि विशीर्णानि समंततः

Nang paikut-ikut niyang iniikot iyon, sumilang ang malalaking pangitain; at pagdaka, sa lahat ng dako, ang mga tuktok ng bundok ay nabasag at nagkalat.

Verse 20

आवृतं गगन मेघैर्विधुन्वानैर्महीं तदा । न किंचिद्दृश्यते तत्र सर्वं संतमसावृतम्

Pagkaraan, natakpan ang langit ng mga ulap na nanginginig at umiikot sa ibabaw ng lupa; wala ni anuman ang makita roon—lahat ay nababalot ng siksik na dilim.

Verse 21

एतस्मिन्नेव काले तु स राजा हरिवत्सलः । निमील्य लोचने स्वीये समाधिस्थो बभूव ह

Sa mismong sandaling iyon, ang hari—minamahal ni Hari—ay ipinikit ang sariling mga mata at pumasok sa samādhi.

Verse 22

ततस्तुष्टो जगन्नाथ साक्षात्प्रत्यक्षतां गतः । ऐरावतः स गरुडस्तत्क्षणात्समजायत

Pagkaraan, ang Jagannātha, Panginoon ng sansinukob, na nalugod, ay hayagang nagpakita. Sa mismong sandaling iyon, lumitaw si Garuḍa sa halip ni Airāvata.

Verse 23

तमुवाच हृषीकेशो मेघगंभीरया गिरा । ध्यानस्थितं नृपश्रेष्ठं शंख चक्रगदाधरः

Si Hṛṣīkeśa, tagapagdala ng kabibe, diskos, at pamalo, ay nagsalita sa pinakamainam na hari na nakalubog sa pagninilay, sa tinig na malalim na gaya ng kulog sa ulap.

Verse 24

श्रीभगवानुवाच । परितुष्टोऽस्मि ते वत्सानन्यभक्त जनेश्वर । वरं वरय भद्रं ते यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

Wika ng Mapalad na Panginoon: “Minamahal kong anak, pinuno ng mga tao, tanging sa Akin ka naglilingkod—lubos Akong nalulugod sa iyo. Pumili ka ng biyaya; sumaiyo ang pagpapala, kahit ito’y lubhang mahirap makamtan.”

Verse 25

अंबरीष उवाच । यदि प्रसन्नो भगवन्यदि देयो वरो मम । संसाराब्धेस्तारणाय वरदो भव मे हरे

Sinabi ni Ambārīṣa: “Kung Ikaw ay nalulugod, O Panginoon, at kung may biyayang igagawad sa akin—kung gayon, O Hari, maging Tagapagkaloob Ka sa akin upang matawid ko ang karagatan ng saṃsāra.”

Verse 26

पुलस्त्य उवाच । अथाह भगवान्विष्णुरंबरीषं जनाधिपम् । ज्ञानयोगं सुविस्तीर्णं संसारक्षयकारणम्

Sinabi ni Pulastya: Pagkaraan, kinausap ng Mapalad na Panginoong Viṣṇu si Haring Ambārīṣa, pinuno ng bayan, at ipinaliwanag nang malawakan ang Jñāna-yoga—ang Yoga ng Kaalaman, na sanhi ng pagkapawi ng pagkagapos sa saṃsāra.

Verse 27

यस्मिञ्जाते नरः सद्यः संसारान्मुच्यते नृप । श्रुत्वा स नृपतिः सम्यक्प्रणम्योवाच केशवम्

O Hari, kapag sumilang ang kaalamang iyon, ang tao’y agad na napapalaya sa saṃsāra. Nang marinig ito, ang haring iyon ay yumukod at nagbigay-galang nang wasto, saka nagsalita kay Keśava (Viṣṇu).

Verse 28

अंबरीष उवाच । भगवन्यस्त्वया प्रोक्तो योगोऽयं मम विस्तरात् । दुर्ज्ञेयः स नृणां देव विशेषाच्च कलौ युगे

Sinabi ni Ambārīṣa: “O Panginoon, ang yogang itinuro Mo sa akin nang napakalawak ay mahirap maunawaan ng mga tao, O Diyos—lalo na sa panahon ng Kali-yuga.”

Verse 29

अपि चेत्सुप्रसन्नोऽसि क्रियायोगं ब्रवीहि मे । लोकानां तारणार्थाय शंखचक्रगदाधर

Kung tunay Kang mapagpala, ituro Mo sa akin ang Kriyāyoga, ang Yoga ng Banal na Gawa, O Tagapagdala ng kabibe, diskos, at pamalo, upang mailigtas at maitawid sa kaligtasan ang mga daigdig.

Verse 30

पुलस्त्य उवाच । ततस्तस्मै नरेन्द्राय क्रियायोगं जनार्द्दनः । यथायोग्यं नृपश्रेष्ठ कथयामास केशवः

Sinabi ni Pulastya: Pagkaraan, ipinaliwanag ni Janārdana (Keśava) ang Kriyāyoga sa haring iyon ayon sa nararapat sa kanya, O pinakamainam sa mga pinuno.

Verse 31

तं श्रुत्वा तुष्टहृदयोंऽबरीषो वाक्यमब्रवीत्

Pagkarinig niyon, si Ambārīṣa—na nasiyahan ang puso—ay nagsalita ng mga salitang ito.

Verse 32

अंबरीष उवाच । यदि तुष्टोऽसि भगवन्रूपेणानेन माधव । ममाश्रमे त्वं देवेश सदा सन्निहितो भव

Sinabi ni Ambārīṣa: Kung Ikaw ay nalulugod, O Bhagavān Mādhava, sa anyong ito, kung gayon, O Panginoon ng mga diyos, manatili Kang laging naririto sa aking ashram.

Verse 33

यतस्त्वत्प्रतिमामेकामर्चयामि विधानतः । पूजयिष्यंति लोकास्त्वां शंखचक्रगदाधरम्

Sapagkat sasambahin ko ang iisang larawan Mo ayon sa wastong alituntunin; at sasambahin Ka ng mga tao—Ikaw na Tagapagdala ng kabibe, diskos, at pamalo.

Verse 34

पुलस्त्य उवाच । तथोक्तो माधवेनासौ चकार हरिमंदिरम् । प्रतिमां पूजयामास गन्धपुष्पानुलेपनैः

Wika ni Pulastya: Nang maturuan siya ni Mādhava, itinayo niya ang isang templo para kay Hari, at sinamba niya ang banal na larawan sa pamamagitan ng pabango, mga bulaklak, at mga pamahid na alay.

Verse 35

ततः कालेन महता भगवान्विष्णुमंदिरे । तेनैव वपुषा प्राप्तः सपुत्रः सहबांधवः

Pagkaraan, matapos ang mahabang panahon, dumating siya sa templo ng Panginoong Viṣṇu sa gayon ding katawan, kasama ang kanyang anak at mga kamag-anak.

Verse 36

अद्यापि भगवान्विष्णुः सत्यवाक्येन भूपतेः । सदा संनिहितो विष्णुस्तस्मिन्नवसरे कलौ

Hanggang ngayon, O hari, dahil sa kapangyarihan ng tapat na salita ng pinunong iyon, ang Panginoong Viṣṇu ay laging naroroon—lalo na sa panahong Kali, sa banal na pagkakataong iyon.

Verse 37

तदारभ्य महाराज क्रियायोगो धरातले । प्रवृत्तः प्रतिमाकारः काले च कलिसंज्ञके

Mula noon, O dakilang hari, umunlad sa daigdig ang pagsasanay ng mga banal na ritwal (kriyā-yoga); at sa panahong tinatawag na Kali, naitatag ang pagsamba sa pamamagitan ng mga anyong larawan (pratimā).

Verse 38

यस्तं पूजयते भक्त्या हृषीकेशे नृपार्बुदे । स याति विष्णुसालोक्यं प्रसादाच्च हरेर्नृप

Sinumang sumamba sa Kanya nang may debosyon sa Hṛṣīkeśa, O hari ng Arbuda, ay makakamit ang Viṣṇu-sālokya—ang pakikipamayan sa kaharian ni Viṣṇu—sa biyaya ni Hari, O hari.

Verse 39

एकादश्यां महाराज जागरं यः सदा नृप । करिष्यति निराहारो हृषीकेशाग्रतः स्थितः । स यास्यति परं स्थानं दुर्ल्लभं त्रिदशैरपि

Sa Ekādaśī, O dakilang hari, sinumang mag-ayuno nang walang pagkain at magpuyat sa pagbabantay habang nakatayo sa harap ni Hṛṣīkeśa, ay makararating sa kataas-taasang tahanan, na mahirap maabot kahit ng mga diyos.

Verse 40

यत्पुण्यं कपिलादाने कार्तिक्यां ज्येष्ठपुष्करे । तत्फलं लभते मर्त्त्यो हृषीकेशस्य दर्शनात्

Anumang kabanalang natatamo sa pag-aalay ng kapilā na baka sa Kārtika sa Jyeṣṭha-Puṣkara, yaon ding bunga ang natatanggap ng tao sa pagtanaw lamang kay Hṛṣīkeśa.

Verse 41

शुक्ले वा यदि वा कृष्णे संप्राप्ते हरिवासरे । यः पश्यति हृषीकेशमश्वमेधफलं लभेत्

Maging sa maliwanag o madilim na kalahati ng buwan, kapag dumating ang banal na araw ni Hari, sinumang makakita kay Hṛṣīkeśa ay magkakamit ng bunga ng handog na Aśvamedha.

Verse 42

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पूजयेत्तु विधानतः । यस्तत्र चतुरो मासन्सम्यग्व्रतपरायणः । अभ्यर्चयेद्धृषीकेशं न स भूयोऽभिजायते

Kaya nga, sa lahat ng pagsisikap ay sambahin Siya ayon sa wastong tuntunin. Sinumang naroon, tapat sa tamang mga panata sa loob ng apat na buwan, at marapat na sumasamba kay Hṛṣīkeśa, ay hindi na muling isisilang.

Verse 43

एकः सर्वाणि तीर्थानि करोति नृपसत्तम । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

O pinakamainam na hari, may isang dumadalaw sa lahat ng tīrtha; at may isa naman, na payapa ang isip, tumatanaw kay Hṛṣīkeśa sa buong panahon ng Cāturmāsya.

Verse 44

एको दानानि सर्वाणि ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छति । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

May isang nagkakaloob ng lahat ng uri ng kawanggawa sa mga brāhmaṇa; may isa pa, matatag at nakapokus ang diwa, na namamasdan si Hṛṣīkeśa sa buong Cāturmāsya.

Verse 45

एकः कन्यासहस्रं तु प्रदद्याच्च यथाविधि । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

May isang, ayon sa wastong ritwal, na nagkakaloob ng isang libong dalaga bilang kaloob; may isa pa, payapa at nakatuon, na namamasdan si Hṛṣīkeśa sa buong Cāturmāsya.

Verse 46

सूर्यग्रहे कुरुक्षेत्रे दद्याद्दानमनुत्तमम् । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

May isang nagbibigay ng walang kapantay na kawanggawa sa Kurukṣetra sa oras ng eklipse ng araw; ngunit may isa pa, nakapokus ang diwa, na namamasdan si Hṛṣīkeśa sa panahon ng Cāturmāsya—at ang pagtanaw na iyon ang ipinahahayag na pinakamataas.

Verse 47

अग्निष्टोमादिभिर्यज्ञैर्यजत्येकः सदक्षिणैः । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

May isang nagsasagawa ng mga yajña gaya ng Agniṣṭoma, kalakip ang dakṣiṇā; ngunit may isa pa, matatag ang isip, na namamasdan si Hṛṣīkeśa sa Cāturmāsya—at iyon ang ipinahahayag na higit na dakilang kamit.

Verse 48

एको हिमालयं गत्वा त्यजति स्व कलेवरम् । पश्यत्यन्यो हषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

May isang pumupunta sa Himalaya at iniiwan ang sariling katawan doon; ngunit may isa pa, payapa at nakapokus, na namamasdan si Hṛṣīkeśa sa Cāturmāsya—at ito ang pinupuri bilang mas mataas na bunga.

Verse 49

एकस्तु भृगुपातेन त्यजेद्देहं सुतीर्थके । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

May isang nagbubuwis ng katawan sa dakilang tīrtha sa pamamagitan ng gawang tinatawag na Bhṛgupāta; datapwat may isa pa, na nakapokus ang isip, na namamasdan si Hṛṣīkeśa sa panahon ng Cāturmāsya—ito ang pinupuri bilang higit na pagpapala.

Verse 50

एकः प्रायोपवेशेन प्राणांस्त्यजति मानवः । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

May isang nag-aalay ng buhay sa pamamagitan ng prāyopaveśa (panatang pag-aayuno hanggang kamatayan); ngunit may isa pa, na nagtipon ang sarili at isip, na namamasdan si Hṛṣīkeśa sa Cāturmāsya—ito ang pinupuri bilang mas mataas na pakinabang espirituwal.

Verse 51

ब्रह्मज्ञानं वदत्येकः श्रुत्वा ज्ञानवि शारदः । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

May isang, matapos makinig at mag-aral nang marami at maging bihasa sa kaalaman, ang nagpapaliwanag ng brahmajñāna; ngunit may isa pa, na payapa at nakatuon ang isip, na namamasdan si Hṛṣīkeśa sa Cāturmāsya—ito ang ipinagdiriwang bilang higit na kaganapan.

Verse 52

गयाश्राद्धं करोत्येकः पितृपक्षे नृपोत्तम । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

O pinakamainam na hari, may isang nagsasagawa ng Gayā-śrāddha sa panahon ng Pitṛpakṣa; ngunit may isa pa, na taimtim ang pagtuon, na namamasdan si Hṛṣīkeśa sa Cāturmāsya—ito ang ipinahahayag na higit na kabutihang-dangal.

Verse 53

चांद्रायणसहस्रं च करोत्येकः समाहितः । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुमास्यं समाहितः

May isang disiplinado at taimtim ang nagsasagawa ng isang libong Cāndrāyaṇa na penitensiya; ngunit may isa pa, na gayon ding payapa at nakatuon, na namamasdan si Hṛṣīkeśa sa Cāturmāsya—ito ang pinupuri bilang higit na dakilang bunga.

Verse 54

व्रतं तपः सहस्राब्दमेकः सम्यक्चरेन्नरः । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

Maaaring magsagawa ang isang tao ng mga panata at pag-aayuno/ascetismo nang wasto sa loob ng sanlibong taon; ngunit ang iba, na ang isip ay nakalubog sa samādhi, ay nagkakamit ng darśana kay Hṛṣīkeśa sa panahon ng Cāturmāsya—ito ang itinuturing na higit na dakilang tagumpay.

Verse 55

एकस्तु चतुरो वेदान्सम्यक्पठति ब्राह्मणः । पश्यत्यन्यो हृषीकेशं चातुर्मास्यं समाहितः

Maaaring bigkasin nang wasto ng isang brāhmaṇa ang apat na Veda; ngunit ang iba, na matatag ang pagtipon ng isip, ay nagkakamit ng darśana kay Hṛṣīkeśa sa panahon ng Cāturmāsya—ito ang kinikilalang higit na ganap na katuparan ng dharma.

Verse 56

बहुना किमिहोक्तेन शृणु संक्षेपतो नृप । एकतस्तु भवेत्सर्वमेकतो हरिदर्शनम्

Ano ang saysay ng mahabang pagsasalita rito? Dinggin nang maikli, O Hari: sa isang panig ay naroon ang lahat (lahat ng gantimpala at bunga), at sa kabila ay ang darśana lamang—ang nagliligtas na pagtanaw—kay Hari.

Verse 57

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्थातव्यं हरिसंनिधौ । अम्बरीषस्य राजर्षेः स्थानके पापनाशने

Kaya nga, sa buong pagsisikap ay manatili sa piling ni Hari—sa banal na pook na pumupuksa ng kasalanan, na kaugnay ng maharlikang rishi na si Ambarīṣa.

Verse 58

एकतस्तु हृषीकेश एकतः कर्णिकेश्वरः । तयोर्मर्त्या मृता ये च मानवा नृपसत्तम

Sa isang panig ay si Hṛṣīkeśa, at sa kabila ay si Karṇikeśvara. O pinakamainam sa mga hari, yaong mga mortal—yaong mga tao—na namamatay sa pagitan ng dalawa…

Verse 59

अपि कृत्वा महत्पापं गच्छंति हरिसन्निधौ । हृषीकेशं समालोक्य सद्यो मुक्तिमवाप्नुयात्

Kahit nakagawa ng malaking kasalanan, kung lalapit sa presensya ni Hari; sa pagtanaw kay Hṛṣīkeśa, maaari siyang magkamit ng kalayaan (moksha) agad-agad.

Verse 60

पुष्पमेकं हृषीकेशे यश्चारोपयते नृप । सुखसौभाग्यसंयुक्त इह लोके परत्र च

O Hari, sinumang maghandog kahit isang bulaklak kay Hṛṣīkeśa ay pagkakalooban ng ligaya at mabuting kapalaran—sa mundong ito at sa susunod.

Verse 61

हृषीकेशस्य यो भक्त्या करिष्यत्यनुलेपनम् । स यास्यति परं स्थानं जरामरणवर्जितम्

Sinumang may debosyon na magsagawa ng anulepana (pagpapahid ng pabango/unguento) para kay Hṛṣīkeśa ay makararating sa pinakamataas na tahanan, malaya sa pagtanda at kamatayan.

Verse 62

संमार्जनं च तस्याग्रे यः करोति समाहितः । यावत्यो रेणवस्तत्र तावद्वर्षशतानि सः । मोदते विष्णुलोकस्थो नात्र कार्या विचारणा

Sinumang may nakatuong isip na magwalis sa harap Niya—kung gaano karaming butil ng alikabok doon, gayon karaming daan-daang taon siyang magagalak, nananahan sa daigdig ni Viṣṇu. Walang dapat pag-alinlangan dito.

Verse 63

कार्तिके शुक्लपक्षे च एकादश्यां नृपोत्तम । दीपमारोपयेद्यश्च हृषीकेशाग्रतो नृप

O pinakamainam na hari, sa buwan ng Kārttika, sa maliwanag na kalahati, sa araw ng Ekādaśī—sinumang magsindi at maglagay ng ilawan sa harap ni Hṛṣīkeśa, O Hari…

Verse 64

यथायथा प्रकाशेत पापं जन्मांतरार्जितम् । तथातथा व्रजेन्नाशं तस्य कायादशेषतः

Kung paanong sumisiklab ang liwanag ng lampara, gayon din nahahayag ang kasalanang naipon mula sa ibang mga kapanganakan; at sa gayong sukat din ito nalilipol, na nililinis ang kanyang katawan nang lubos.

Verse 65

पंचामृतेन यः पूजां हृषीकेशे करिष्यति । दध्ना क्षीरेण वा यस्तु न स भूयोऽभिजायते

Sinumang magsagawa ng pagsamba kay Hṛṣīkeśa gamit ang pañcāmṛta—o kahit sa gatas-asim o gatas—siya ay hindi na muling isisilang.

Verse 66

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन हृषीकेशं समर्चयेत् । संसारबंधतो राजन्मुक्तिमाप्नोति मानवः

Kaya nga, O Hari, dapat sambahin si Hṛṣīkeśa sa lahat ng pagsisikap. Ang tao ay makakamit ang mokṣa at mapapalaya sa gapos ng saṃsāra.

Verse 67

हृषीकेशे विशेषेण कर्त्तव्यं पूजनं सदा

Dapat laging isagawa ang pagsamba—lalo na nang may natatanging pag-aalay ng puso—kay Hṛṣīkeśa.