Adhyaya 45

Verse 1

व्यास उवाच । शृणु सूत महाबुद्धे यथा स्कंदेन भाषितम् । भविष्यं मम तस्याग्रे कुंभयोने महामते

Sinabi ni Vyāsa: Makinig ka, O Sūta na dakila ang pag-unawa, sa sinabi ni Skanda. (Pakinggan) ang hinaharap na ukol sa akin, na binigkas sa harap ng marunong na si Kumbhayoni Agastya, ang isinilang mula sa banga.

Verse 2

स्कंद उवाच । निशामय महाभाग त्वं मैत्रावरुणे मुने । पाराशर्यो मुनिवरो यथा मोहमुपैष्यति

Wika ni Skanda: Makinig kang mabuti, O marangal na muni na si Maitrāvaruṇa (Agastya). Dinggin kung paano ang dakilang pantas na si Pārāśarya (Vyāsa) ay daranas ng pagkalito ng isipan (moha).

Verse 3

व्यस्य वेदान्महाबुद्धिर्नाना शाखा प्रभेदतः । अष्टादशपुराणानि सूतादीन्परिपाठ्य च

Ang dakilang may talinong si Vyāsa ay inayos ang mga Veda sa maraming sangay at pagkakahati; at ipinagturo at ipinabigkas din niya nang wasto ang labingwalong Purāṇa sa pamamagitan ni Sūta at ng iba pa.

Verse 4

श्रुतिस्मृतिपुराणानां रहस्यं यस्त्वचीकरत् । महाभारतसंज्ञं च सर्वलोकमनोहरम्

Siya ang naghayag ng lihim na diwa ng Śruti, Smṛti, at ng mga Purāṇa; at nilikha niya ang akdang tinatawag na Mahābhārata, na kaakit-akit sa puso ng lahat ng daigdig.

Verse 5

सर्वपापप्रशमनं सर्वशांतिकरं परम् । यस्य श्रवणमात्रेण ब्रह्महत्या विनश्यति

Ito ang kataas-taasang paraan na nagpapawi ng lahat ng kasalanan at nagdudulot ng bawat uri ng kapayapaan; sa pagdinig lamang nito, maging ang kasalanang pagpatay sa brāhmaṇa ay nawawala.

Verse 6

एकदा स मुनिः श्रीमान्पर्यटन्पृथिवीतले । संप्राप्तो नैमिषारण्यं यत्र संति मुनीश्वराः

Minsan, ang maringal na muni ay naglakbay sa ibabaw ng daigdig at dumating sa Naimiṣāraṇya, kung saan nananahan ang mga panginoong pantas (munīśvara).

Verse 7

अष्टाशीतिसहस्राणि शौनकाद्यास्तपोधनाः । त्रिपुंड्रितमहाभाला लसद्रुद्राक्षमालिनः

May walumpu’t walong libong ascetic—pinangungunahan ni Śaunaka—mayaman sa yaman ng tapas; malalapad ang noo na may tripuṇḍra, tatlong guhit ng banal na abo, at may makinang na kuwintas ng rudrākṣa.

Verse 8

विभूतिधारिणो भक्त्या रुद्रसूक्तजपप्रियान् । लिंगाराधनसंसक्ताञ्छिवनामकृतादरान्

Taglay nila ang vibhūti, banal na abo, nang may debosyon; kinalulugdan ang japa ng Rudra-sūkta; lubos na nakatuon sa pagsamba sa liṅga at may paggalang sa Banal na Pangalan ni “Śiva”.

Verse 9

एक एव हि विश्वेशो मुक्तिदो नान्य एव हि । इति ब्रुवाणान्सततं परिनिश्चितमानसान्

“Si Viśveśa lamang ang nagbibigay ng mokṣa—wala nang iba!” Ganyan sila laging nagsasalita, na ang isip ay nakapirmi sa matatag na pananalig.

Verse 10

विलोक्य स मुनिर्व्यासस्तासर्वान्गिरिशात्मनः । उत्क्षिप्य तर्जनीमुच्चैः प्रोवाचेदं वचः पुनः

Nang makita niya silang lahat—mga kaluluwang deboto kay Girīśa—iniangat ng pantas na si Vyāsa ang hintuturo at muling nagsalita ng mga salitang ito sa malakas na tinig.

Verse 11

परिनिर्मथ्य वाग्जालं सुनिश्चित्यासकृद्बहु । इदमेकं परिज्ञातं सेव्यः सर्वेश्वरो हरिः

Matapos halukayin ang lambat ng mga salita at pagnilayan ito nang paulit-ulit sa maraming paraan, iisa ang tiyak na pasya: si Hari, ang Panginoon ng lahat, ang nararapat paglingkuran.

Verse 12

वेदे रामायणे चैव पुराणेषु च भारते । आदिमध्यावसानेषु हरिरेकोऽत्र नापरः

Sa Veda, sa Rāmāyaṇa, sa mga Purāṇa at sa Bhārata—sa simula, sa gitna, at sa wakas—si Hari lamang ang itinuturo rito; wala nang iba.

Verse 13

सत्यं सत्यं त्रिसत्यं पुनः सत्यं न मृषा पुनः । न वेदादपरं शास्त्रं न देवोच्युततः परः

Katotohanan—katotohanan—tatlong ulit na katotohanan; muli, ito’y katotohanan at hindi kailanman kasinungalingan. Walang kasulatang hihigit sa Veda, at walang Diyos na hihigit kay Acyuta (Viṣṇu).

Verse 14

लक्ष्मीशः सर्वदो नान्यो लक्ष्मीशोप्यपवर्गदः । एक एव हि लक्ष्मीशस्ततो ध्येयो न चापरः

Walang iba kundi ang Panginoon ni Lakṣmī ang nagbibigay ng lahat ng kaloob; at ang Panginoon ni Lakṣmī rin ang nagkakaloob ng paglaya. Tunay, iisa lamang si Lakṣmīśa—kaya Siya lamang ang dapat pagbulayan, hindi ang iba.

Verse 15

भुक्तेर्मुक्तेरिहान्यत्र नान्यो दाता जनार्दनात् । तस्माच्चतुर्भुजो नित्यं सेवनीयः सुखेप्सुभिः

Para sa ligaya at para sa paglaya—dito man o saanman—walang ibang tagapagkaloob kundi si Janārdana. Kaya ang Panginoong may apat na bisig ay dapat laging paglingkuran ng mga naghahangad ng tunay na kagalingan.

Verse 16

विहाय केशवादन्यं ये सेवंतेल्पमेधसः । संसारचक्रे गहने ते विशंति पुनःपुनः

Tinalikuran si Keśava, ang mga may munting pag-unawa na naglilingkod sa iba ay muling-muli na nahuhulog sa masinsing gulong ng saṃsāra.

Verse 17

एक एव हि सर्वेशो हृषीकेशः परात्परः । तं सेवमानः सततं सेव्यस्त्रिजगतां भवेत्

Iisa lamang ang Panginoon ng lahat—si Hṛṣīkeśa, na higit pa sa pinakadakila. Ang palagiang naglilingkod at sumasamba sa Kanya ay nagiging karapat-dapat paglingkuran at parangalan ng tatlong daigdig.

Verse 18

एको धर्मप्रदो विष्णुस्त्वेको बह्वर्थदो हरिः । एकः कामप्रदश्चक्री त्वेको मोक्षप्रदोच्युतः

Si Viṣṇu lamang ang nagbibigay ng dharma; si Hari lamang ang nagbibigay ng saganang kasaganaan. Ang Panginoong may hawak ng cakra lamang ang nagbibigay ng mga ninanais; at si Acyuta lamang ang sinasabing nagbibigay ng mokṣa, ang kalayaan.

Verse 19

शार्ङ्गिणं ये परित्यज्य देवमन्यमुपासते । ते सद्भिश्च बहिष्कार्या वेदहीना यथा द्विजाः

Yaong tumatalikod kay Śārṅgin (si Viṣṇu, tagapagdala ng busog na Śārṅga) at sumasamba sa ibang diyos—dapat silang itakwil ng mga matuwid, gaya ng mga dwija na walang Veda.

Verse 20

श्रुत्वेति वाक्यं व्यासस्य नैमिषारण्यवासिनः । प्रवेपमानहृदयाः परिप्रोचुरिदं वचः

Nang marinig ang mga salitang ito ni Vyāsa, ang mga naninirahan sa Naimiṣāraṇya—na nanginginig ang puso—ay nagtanong sa kanya sa ganitong pananalita.

Verse 21

ऋषय ऊचुः । पाराशर्य मुने मान्यस्त्वमस्माकं महामते । यतो वेदास्त्वया व्यस्ताः पुराणान्यपि वेत्ति यत्

Wika ng mga rishi: O Pārāśarya, kagalang-galang na muni, O dakilang pag-iisip—ikaw ay pinararangalan sa amin; sapagkat ikaw ang nag-ayos at naghiwa-hiwalay ng mga Veda, at batid mo rin ang mga Purāṇa.

Verse 22

यतश्च कर्ता त्वमसि महतो भारतस्य वै । धर्मार्थकाममोक्षाणां विनिश्चयकृतो ध्रुवम्

Sapagkat ikaw nga ang may-akda ng dakilang Bhārata, ikaw rin ang tiyak na nagtakda nang may katiyakan ng tunay na pasya tungkol sa dharma, artha, kāma, at mokṣa.

Verse 23

तत्त्वज्ञः कोपरश्चात्र त्वत्तः सत्यवतीसुत । भवता यत्प्रतिज्ञातं निश्चित्योक्षिप्यतर्जनीम्

“O anak ni Satyavatī (Vyāsa), bagaman ikaw ay nakakabatid ng katotohanan, sino rito ang higit na magagalit kaysa sa iyo? Nang mapagpasyahan mong matatag ang iyong ipinangako, itinaas mo ang hintuturo nang mahigpit upang idiin ang salita.”

Verse 24

अस्मिन्माणवकास्तत्र परिश्रद्दधते नहि । प्रतिज्ञा तस्य वचसस्तव श्रद्धा भवेत्तदा

“Sa bagay na ito, ang mga kabataang mag-aaral doon ay hindi pa lubos na nagtitiwala. Saka lamang sila magkakaroon ng pananampalataya sa iyong salita—kapag ang pahayag na iyon ay naging tunay na panata na tinutupad sa gawa.”

Verse 25

यदाऽनंदवने शंभोः प्रतिजानासि वै वचः

“Kapag sa Ānandavana—ang mapagpalang gubat ni Śambhu (Śiva)—ikaw ay tunay na magpahayag ng iyong pananalita…”

Verse 26

गच्छ वाराणसीं व्यास यत्र विश्वेश्वरः स्वयम् । न तत्र युगधर्मोस्ति न च लग्ना वसुंधरा

“Pumaroon ka sa Vārāṇasī, O Vyāsa, kung saan nananahan ang Viśveśvara Mismo. Doon, hindi naghahari ang mga tali ng dharma ng kapanahunan, ni ang daigdig ay nakagapos sa karaniwang hangganan.”

Verse 27

इति श्रुत्वा मुनिर्व्यासः किंचित्कुपितवद्धृदि । जगाम तूर्णं सहितः स्वशिष्यैरयुतोन्मितैः

Nang marinig ito, ang pantas na si Vyāsa—ang puso’y bahagyang nag-alab na wari’y may poot—ay nagmadaling umalis, kasama ang sariling mga alagad na di-mabilang.

Verse 28

प्राप्य वाराणसीं व्यासः स्नात्वा पंचनदे ह्रदे । श्रीमन्माधवमभ्यर्च्य ययौ पादोदकं ततः

Pagdating sa Vārāṇasī, naligo si Vyāsa sa lawa ng Pañcanada. Pagkaraan, sumamba siya sa kagalang-galang na Mādhava, at saka nagpatuloy upang tumanggap ng banal na tubig mula sa mga paa ng Panginoon (pādodaka).

Verse 29

तत्र स्नानादिकं कृत्वा दृष्ट्वा चैवादिकेशवम् । पंचरात्रं ततः कृत्वा वैष्णवैरभिनंदितः

Doon, matapos isagawa ang paliligo at iba pang mga pagtalima, at matapos magkaroon ng darśana kay Ādikeśava, isinagawa niya ang ritong Pañcarātra, at pinarangalan ng mga Vaiṣṇava.

Verse 30

अग्रतः पृष्ठतः शंखैर्वाद्यमानैः प्रमोदितः । जयविष्णो हृषीकेश गोविंद मधुसूदन

Nagalak siya habang pinapatunog ang mga kabibe sa unahan at likuran; at sila’y sumigaw: “Tagumpay kay Viṣṇu—O Hṛṣīkeśa, Govinda, Madhusūdana!”

Verse 31

अच्युतानंतवैकुंठ माधवोपेंद्रकेशव । त्रिविक्रम गदापाणे शार्ङ्गपाणे जनार्दन

“O Acyuta, O Ananta, O Vaikuṇṭha; O Mādhava, Upendra, Keśava; O Trivikrama, may hawak na pamalo; may hawak ng busog na Śārṅga; O Janārdana!”

Verse 32

श्रीवत्सवक्षः श्रीकांत पीतांबर मुरांतक । कैटभारे बलिध्वंसिन्कंसारे केशिसूदन

O Ikaw na may tanda ng Śrīvatsa sa dibdib, minamahal ni Śrī (Lakṣmī), nakasuot ng dilaw na kasuotan; tagapagpuksa kay Mura, tagawasak kay Kaiṭabha, dumudurog sa pagmamataas ni Bali, kaaway ni Kaṃsa, at tagapagpatay kay Keśin!

Verse 33

नारायणासुररिपो कृष्ण शौरे चतुर्भुज । देवकीहृदयानंद यशोदानंदवर्धन

O Nārāyaṇa, kaaway ng mga asura; O Kṛṣṇa, mula sa angkan ni Śūra, Panginoong may apat na bisig—Ikaw ang ligaya ng puso ni Devakī at ang nagpapalago ng tuwa ni Yaśodā.

Verse 34

पुंडरीकाक्ष दैत्यारे दामोदर बलप्रिय । बलारातिस्तुत हरे वासुदेव वसुप्रद

O Lotus-ang mga mata, tagapagpuksa ng mga daitya; O Dāmodara, minamahal ni Balarāma; O Hari na pinupuri ni Indra—O Vāsudeva, tagapagkaloob ng kasaganaan at mga pagpapala.

Verse 35

विष्वक्चमूस्तार्क्ष्य रथवनमालिन्नरोत्तम । अधोक्षज क्षमाधार पद्मनाभ जलेशय

O Panginoon na ang karwahe’y pasan ni Garuḍa at ang Iyong mga hukbo’y sumasaklaw sa sansinukob; O may suot na pulseras ng mga bulaklak sa gubat, Kataas-taasang Persona—O Adhokṣaja, sandigan ng daigdig; O Padmanābha, Ikaw na nagpapahinga sa mga tubig ng kosmos.

Verse 36

नृसिंह यज्ञवाराह गोपगोपालवल्लभ । गोपीपते गुणातीत गरुडध्वज गोत्रभृत्

O Narasiṃha; O Yajña-varāha, pagkakatawang-baboy-ramo na nagtataguyod ng yajña; minamahal ng mga gopa at tagapangalaga ng mga baka—O Panginoon ng mga gopī, lampas sa mga guṇa; O may bandilang Garuḍa, tagapagbuhat ng bundok (Govardhana).

Verse 37

जय चाणूरमथन जय त्रैलोक्यरक्षण । जयानाद्य जयानंद जय नीलोत्पलद्युते

Tagumpay sa Iyo, pumatay kay Cāṇūra! Tagumpay sa Iyo, tagapangalaga ng tatlong daigdig! Tagumpay sa Walang Pasimula, tagumpay sa Ananda mismo—tagumpay sa Iyo na ang ningning ay gaya ng bughaw na lotus.

Verse 38

कौस्तुभोद्भूषितोरस्क पूतनाधातुशोषण । रक्षरक्ष जगद्रक्षामणे नरकहारक

O Ikaw na ang dibdib ay pinalamutian ng hiyas na Kaustubha; O Ikaw na umubos sa hininga-buhay ni Pūtanā—ipagtanggol, ipagtanggol! O mahalagang tagapangalaga ng sanlibutan, O tagapuksa kay Naraka.

Verse 39

सहस्रशीर्षपुरुष पुरुहूत सुखप्रद । यद्भूतं यच्च भाव्यं वै तत्रैकः पुरुषो भवान्

O Puruṣa na may sanlibong ulo, O Panginoong madalas tawagin, tagapagkaloob ng ligaya—anumang naganap at anumang darating, sa lahat ng iyon Ikaw lamang ang iisang Puruṣa.

Verse 40

इत्यादि नाममालाभिः संस्तुवन्वनमालिनम् । स्वच्छंदलीलया गायन्नृत्यंश्च परया मुदा

Kaya nito, habang pinupuri ang Panginoong May Korona ng Bulaklak sa pamamagitan ng mga kuwintas ng mga banal na pangalan, siya’y umawit at sumayaw sa kusang lila, puspos ng sukdulang galak.

Verse 41

व्यासो विश्वेशभवनं समायातः सुहृष्टवत् । ज्ञानवापी पुरोभागे महाभागवतैः सह

Si Vyāsa, na lubhang nagalak, ay dumating sa tahanan ni Viśveśvara; kasama ang mga dakilang deboto, lumapit siya sa unahan ng Jñānavāpī.

Verse 42

विराजमानसत्कंठस्तुलसीवरदामभिः । स्वयं तालधरो जातः स्वयं जातः सुनर्तकः

Nagniningning ang marangal niyang leeg, pinalamutian ng mahuhusay na kuwintas ng tulasī; sa sariling kalooban ay hinawakan niya ang mga tāla (simbal sa kamay), at sa sariling kalooban ay naging isang marikit na mananayaw.

Verse 43

वेणुवादनतत्त्वज्ञः स्वयं श्रुतिधरोभवत् । नृत्यं परिसमाप्येत्थं व्यासः सत्यवतीसुतः

Sa gayon, si Vyāsa, anak ni Satyavatī—na batid ang pinakaloob na diwa ng pagtugtog ng plauta at siya ring tunay na tagapagdala ng Veda—ay tinapos ang kaniyang sayaw.

Verse 44

पुनरूर्ध्वभुजं कृत्वा दक्षिणं शिष्यमध्यगः । पुनः पपाठ तानेव श्लोकान्गायन्निवोच्चकैः

Muli, itinaas niya ang kaniyang bisig at humarap sa alagad na nasa kanan; at muling binigkas ang yaong mga taludtod ding iyon, na waring inaawit, sa malakas na tinig.

Verse 45

परिनिर्मथ्य वाग्जालं सुनिश्चित्यासकृद्बहु । इदमेकं परिज्ञातं सेव्यः सर्वेश्वरो हरिः

Matapos haluing lubos ang lambat ng mga salita at paulit-ulit na siyasatin ang maraming kaalaman, iisa lamang ang matibay na nalalaman: si Hari, ang Panginoon ng lahat, ang dapat sambahin.

Verse 46

इत्यादि श्लोकसंघातं स्वप्रतिज्ञा प्रबोधकम् । यावत्पठति स व्यासः सव्यमुत्क्षिप्य वै भुजम्

Sa pagbigkas ng “gayon nga” at ng iba pang pangkat ng mga taludtod na gumigising sa sarili niyang panata, nagpatuloy si Vyāsa sa pagbasa, na nakataas ang kaliwang bisig.

Verse 47

तस्तंभ तावत्तद्बाहुं स शैलादिः स्वलीलया । वाक्स्तंभश्चापि तस्यासीन्मुनेर्व्यासस्य सन्मुनेः

Pagdaka, ang Panginoong Śailādi (Śiva), sa sariling kapangyarihang mapaglaro, ay pinatigas ang bisig na iyon; at ang pananalita ng banal na pantas na si Vyāsa, ang marangal na muni, ay napigil din.

Verse 48

ततो गुप्तं समागम्य विष्णुर्व्यासमभाषत । अपराद्धं महच्चात्र भवता व्यास निश्चितम्

Pagkatapos, dumating si Viṣṇu nang di nakikita at nagsalita kay Vyāsa: “O Vyāsa, tunay na nakagawa ka rito ng isang mabigat na pagkakasala.”

Verse 49

तवैतदपराधेन भीतिर्मेपि महत्तरा । एक एव हि विश्वेशो द्वितीयो नास्ति कश्चन

“Dahil sa pagkakasala mong ito, maging ako’y nakadarama ng higit na pangamba. Sapagkat iisa lamang ang Panginoon ng sansinukob; wala nang sinumang pangalawa.”

Verse 50

तत्प्रसादादहं चक्री लक्ष्मीशस्तत्प्रभावतः । त्रैलोक्यरक्षासामर्थ्यं दत्तं तेनैव शंभुना

“Sa biyaya niya, ako’y naging tagapagdala ng cakra, ang Panginoon ni Lakṣmī; at sa mismong kapangyarihan niya, ang lakas na magtanggol sa tatlong daigdig ay ipinagkaloob—ng yaong si Śambhu rin.”

Verse 51

तद्भक्त्या परमैश्वर्यं मया लब्धं वरात्ततः । इदानीं स्तुहि तं शंभुं यदि मे शुभमिच्छसि

“Sa debosyon ko sa kanya, natamo ko ang sukdulang paghahari sa pamamagitan ng kanyang biyaya. Ngayon, purihin mo si Śambhu, kung ninanais mo ang mapalad—para sa akin at para rin sa iyo.”

Verse 52

अन्यदापि न वै कार्या भवता शेमुषीदृशी । पाराशर्य इति श्रुत्वा संज्ञया व्याजहार ह

“Huwag nang muling sumibol sa iyo ang gayong pag-iisip.” At nang marinig ang pagtawag na “Pārāśarya!”, siya’y tumugon sa pamamagitan ng isang tanda ng pagtanggap.

Verse 53

भुजस्तंभः कृतस्तेन नंदिना दृष्टिमात्रतः । वाक्स्तंभस्तद्भयाज्जातः स्पृश मे कंठकंदलीम्

Sa isang sulyap lamang ni Nandin, nanigas ang aking mga bisig na parang haligi; at sa takot sa kanya, napigil din ang aking pananalita. Hipuin mo, isinasamo ko, ang kumpol sa aking lalamunan upang ako’y mapalaya.

Verse 54

यथा स्तोतुं भवानीश प्रभवाभि भवांतकम । संस्पृश्य विष्णुस्तत्कंठं गुप्तमेव जगाम ह

Upang siya’y makapagpuri sa iyo, O Panginoon ni Bhavānī, tagapagwakas ng pag-iral sa sanlibutan, hinipo ni Viṣṇu ang kanyang lalamunan—at pagkaraan ay lumisan nang di-nakikita.

Verse 55

ततः सत्यवतीसूनुस्तथा स्तंभितदोर्लतः । प्रारब्धवान्महेशानं परितुष्टोतुमुदारधीः

Pagkaraan, ang anak ni Satyavatī—bagaman naninigas pa ang kanyang mga bisig—ay nagsimulang pumuri kay Maheśa, taglay ang marangal na layon na siya’y kalugdan.

Verse 57

यः क्षीराब्धेर्मंदराघातजातो ज्वालामाली कालकूटोति भीमः । तं सोढुं वा को परोऽभून्महेशाद्यत्कीलाभिः कृष्णतामाप विष्णुः

Ang kakila-kilabot na lasong Kālakūṭa—nakapulupot sa mga liyab—ay sumibol mula sa Karagatang Gatas nang tumama ang Bundok Mandara. Sino ang makapagtitiis nito maliban kay Maheśa? Sa tindi ng mga tusok nitong nagliliyab, maging si Viṣṇu ay nangitim.

Verse 58

यद्वाणोभूच्छ्रीपतिर्यस्य यंता लोकेशो यत्स्यंदनं भूः समस्ता । वाहा वेदा यस्य येनेषुपाताद्दग्धा ग्रामास्त्रैपुरास्तत्समः कः

Yaong ang palaso ay si Śrīpati (Viṣṇu), ang tagapagmaneho ng karwahe ay ang Panginoon ng mga daigdig (Brahmā), ang karwahe ay ang buong lupa, at ang mga kabayo ay ang mga Veda—sa pagbitaw ng palasong iyon, nasunog ang mga lungsod ng Tripura: sino ang makapapantay sa Kanya?

Verse 59

यं कदर्पो वीक्षमाणः समानं देवैरन्यैर्भस्मजातः स्वयं हि । पौष्पैर्बाणैः सर्वविश्वैकजेता को वा स्तुत्यः कामजेतुस्ततोन्यः

Nang si Kāma (Kupido), sa pag-aakalang Siya’y kapantay lamang ng ibang mga diyos, ay tumingin sa Kanya, siya mismo’y naging abo. Bagaman nasasakop niya ang buong daigdig sa mga palasong bulaklak—sino pa ang dapat purihin kundi ang Manlulupig kay Kāma?

Verse 60

यं वै वेदो वेद नो नैव विष्णुर्नोवा वेधा नो मनो नैव वाणी । तं देवेशं मादृशः कोल्पमेधा याथात्म्याद्वै वेत्त्यहो विश्वनाथम्

Yaong kahit ang Veda ay bahagya lamang nakakikilala, at ni Viṣṇu ni Brahmā—ni isip ni pananalita—ay hindi makasasaklaw nang ganap: paano ko, na may munting talino, tunay na mauunawaan ang Panginoon ng mga diyos, si Viśvanātha, ayon sa Kanyang likas na katotohanan?

Verse 61

यस्मिन्सर्वं यस्तु सर्वत्र सर्वो यो वै कर्ता योऽविता योऽपहर्ता । नो यस्यादिर्यः समस्तादिरेको नो यस्यांतो योंतकृत्तं नतोस्मि

Sa Kanya nananahan ang lahat; Siya’y nasa lahat ng dako at Siya ang lahat; Siya ang gumagawa, ang tagapangalaga, at ang nagbabalikwas. Wala Siyang pasimula, ngunit Siya ang iisang pasimula ng lahat; wala Siyang wakas, ngunit Siya ang tagapaglikha ng mga wakas—sa Kanya ako’y yumuyuko.

Verse 62

यस्यैकाख्या वाजिमेधेन तुल्या यस्या न त्या चैकयाल्पेंद्रलक्ष्मीः । यस्य स्तुत्या लभ्यते सत्यलोको यस्यार्चातो मोक्षलक्ष्मीरदूरा

Ang isang pagbigkas lamang ng Kanyang Pangalan ay katumbas ng handog na Aśvamedha; sa harap Niya, ang munting ningning ni Indra ay wala. Sa pagpupuri sa Kanya, natatamo ang Satyaloka; at sa pagsamba sa Kanya, ang biyaya ng mokṣa ay hindi na malayo.

Verse 63

नान्यं देवं वेद्म्यहं श्रीमहेशान्नान्यं देवं स्तौमि शंभोरृतेऽहम् । नान्यं देवं वा नमामि त्रिनेत्रात्सत्यं सत्यं सत्यमेतन्मृषा न

Wala akong ibang diyos na nakikilala kundi ang maluwalhating Maheśa; wala akong ibang pinupuri kundi si Śambhu; wala akong ibang sinasamba kundi ang May Tatlong Mata. Katotohanan—katotohanan—ito ang katotohanan; hindi ito kasinungalingan.

Verse 64

इत्थं यावत्स्तौति शंभुं महर्षिस्तावन्नंदी शांभवाद्दृक्प्रसादात् । तद्दोः स्तंभं त्यक्तवांश्चाबभाषे स्मायंस्मायं ब्राह्मणेभ्यो नमो वः

Habang patuloy na pinupuri ng dakilang rishi si Śambhu, si Nandī—sa mapagpalang sulyap ni Śambhu—ay napalaya mula sa paninigas ng kanyang mga bisig. Paulit-ulit siyang ngumiti at nagsabi: “Pagpupugay sa inyo, O mga brāhmaṇa.”

Verse 65

नंदिकेश्वर उवाच । इदं स्तवं महापुण्यं व्यास ते परिकीर्तितम् । यः पठिष्यति मेधावी तस्य तुष्यति शंकरः

Sinabi ni Nandīkeśvara: “O Vyāsa, ang himnong ito na iyong ipinahayag ay lubhang dakila ang kabanalan. Ang sinumang marunong na bumibigkas nito—si Śaṅkara ay nalulugod sa kanya.”

Verse 66

व्यासाष्टकमिदं प्रातः पठितव्यं प्रयत्नतः । दुःस्वप्नपापशमनं शिवसान्निध्यकारकम्

Ang “Vyāsa Aṣṭaka” na ito ay dapat bigkasin sa umaga nang may pagsisikap. Pinapawi nito ang masasamang panaginip at mga kasalanan, at nagdudulot ng paglapit sa presensya ni Śiva.

Verse 67

मातृहा पितृहा वापि गोघ्नो बालघ्र एव वा । सुरापी स्वर्णहृद्वापि निष्पापो स्याः स्तुतेर्जपात्

Kahit ang pumatay sa ina o ama; pumatay ng baka o ng bata; maging ang manginginom ng alak o magnanakaw ng ginto—sa pag-uulit ng pagbigkas ng himnong ito, siya’y nagiging malaya sa kasalanan.

Verse 68

स्कंद उवाच । पाराशर्यस्तदारभ्य शंभुभक्तिपरोभवत् । लिंगं व्यासेश्वरं स्थाप्य घंटाकर्ण ह्रदाग्रतः

Wika ni Skanda: “Mula noon, si Pārāśarya (Vyāsa) ay naging ganap na deboto ni Śambhu (Śiva). Itinindig niya ang Liṅga na Vyāseśvara sa harap ng lawa ng Ghaṇṭākarṇa…”

Verse 69

विभूतिभूषणो नित्यं नित्यरुद्राक्षभूषणः । रुद्रसूक्तपरो नित्यं नित्यं लिंगार्चकोभवत्

Lagi niyang ginawang palamuti ang vibhūti (banal na abo) at lagi ring nakasuot ng kuwintas na rudrākṣa; palagi siyang nakatuon sa mga himno kay Rudra, at naging taong walang tigil sa pagsamba sa Liṅga.

Verse 70

स कृत्वा क्षेत्रसंन्यासं त्यजेन्नाद्यापि काशिकाम् । तत्त्वं क्षेत्रस्य विज्ञाय निर्वाणपददायिनः

Matapos isagawa ang “pagwawaksi alang-alang sa banal na kṣetra,” hindi niya iniwan ang Kāśikā hanggang sa araw na ito—sapagkat naunawaan niya ang tunay na diwa ng banal na lupain na nagbibigay ng kalagayan ng nirvāṇa (kalayaan).

Verse 71

घंटाकर्णह्रदे स्नात्वा दृष्ट्वा व्यासेश्वरं नरः । यत्रकुत्र मृतो वापि वाराणस्यां मृतो भवेत्

Ang sinumang maligo sa lawa ng Ghaṇṭākarṇa at masilayan si Vyāseśvara—saan man siya mamatay pagkaraan—ay magkakamit ng kalagayang tulad ng namatay sa Vārāṇasī.

Verse 72

काश्यां व्यासेश्वरं लिंगं पूजयित्वा नरोत्तमः । न ज्ञानाद्भ्रश्यते क्वापि पातकैर्नाभिभूयते

Ang pinakamainam sa mga tao, matapos sambahin ang Liṅga na Vyāseśvara sa Kāśī, ay hindi kailanman mahuhulog mula sa tunay na kaalaman, at saanman ay hindi madadaig ng mga kasalanan.

Verse 73

व्यासेश्वरस्य ये भक्ता न तेषां कलिकालतः । न पापतो भयं क्वापि न च क्षेत्रोपसर्गतः

Ang mga deboto ni Vyāseśvara ay walang takot sa Panahon ng Kali; wala silang pangamba sa kasalanan saanman, ni sa mga kapahamakan na kaugnay ng banal na pook.

Verse 74

व्यासेश्वरः प्रयत्नेन द्रष्टव्यः काशिवासिभिः । घंटाकर्णकृतस्नानैः क्षेत्रपातकभीरुभिः

Ang mga naninirahan sa Kāśī ay dapat magsikap na dalawin at sambahin ang liṅga ni Vyāseśvara—yaong naligo sa Ghaṇṭākarṇa at, sa takot sa mga kasalanang nagawa sa banal na kṣetra, ay naghahangad ng paglilinis.

Verse 95

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां चतुर्थे काशीखंड उत्तरार्धे व्यासभुजस्तंभोनाम पंचनवतितमोऽध्यायः

Sa gayon nagtatapos, sa kagalang-galang na Skanda Mahāpurāṇa—sa kalipunang may walumpu’t isang libong taludtod, sa ikaapat na saṃhitā—sa Kāśī Khaṇḍa (Uttarārdha), ang ikasiyamnapu’t limang kabanata na tinatawag na “Ang Pagpigil sa Bisig ni Vyāsa.”