Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Uttara Ardha›Adhyaya 45›Shloka 57
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 57

Devanagari script

यः क्षीराब्धेर्मंदराघातजातो ज्वालामाली कालकूटोति भीमः । तं सोढुं वा को परोऽभून्महेशाद्यत्कीलाभिः कृष्णतामाप विष्णुः

Transliteration

yaḥ kṣīrābdhermaṃdarāghātajāto jvālāmālī kālakūṭoti bhīmaḥ | taṃ soḍhuṃ vā ko paro'bhūnmaheśādyatkīlābhiḥ kṛṣṇatāmāpa viṣṇuḥ

Translation

Ang kakila-kilabot na lasong Kālakūṭa—nakapulupot sa mga liyab—ay sumibol mula sa Karagatang Gatas nang tumama ang Bundok Mandara. Sino ang makapagtitiis nito maliban kay Maheśa? Sa tindi ng mga tusok nitong nagliliyab, maging si Viṣṇu ay nangitim.

Word by Word
यःwhich/who
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
क्षीर-अब्धेःof the milk-ocean
क्षीर-अब्धेः:
Apadana/Source (अपादान)
TypeNoun
Rootक्षीर (प्रातिपदिक) + अब्धि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रयोग (क्षीरः अब्धिः)
मन्दर-आघात-जातःborn from the удар/impact of Mandara
मन्दर-आघात-जातः:
Karta (Subject/कर्ता) (predicate adjective)
TypeAdjective
Rootमन्दर (प्रातिपदिक) + आघात (प्रातिपदिक) + जात (कृदन्त from जन् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (मन्दरस्य आघातः तस्मात् जातः)
ज्वाला-मालीgarlanded with flames
ज्वाला-माली:
Karta (Subject/कर्ता) (predicate adjective)
TypeAdjective
Rootज्वाला (प्रातिपदिक) + मालिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ज्वालानां माली)
कालकूटःKālakūṭa (poison)
कालकूटः:
Karta (Subject/कर्ता) (apposition)
TypeNoun
Rootकालकूट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इतिthus/called
इति:
Quotation marker (निपात)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/इत्यर्थक
भीमःterrible
भीमः:
Karta (Subject/कर्ता) (predicate adjective)
TypeAdjective
Rootभीम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
तम्him/that (poison)
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सोढुम्to endure
सोढुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootसह् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त infinitive; धातु-रूप: सह् → सोढुम् (to endure)
वाor/indeed
वा:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक निपात (disjunctive particle)
कःwho
कः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक
परःother/superior
परः:
Karta (Subject/कर्ता) (predicate)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
अभूत्was/became
अभूत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
महेशात्than Maheśa (Śiva)
महेशात्:
Apadana/Comparison (अपादान)
TypeNoun
Rootमहेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
यत्because/that which
यत्:
Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक
कीलाभिःwith pegs/nails (i.e., by fixed marks)
कीलाभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकील (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
कृष्णताम्blackness/dark hue
कृष्णताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकृष्णता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आपattained
आप:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआप् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
Speaker

Satyavatī’s son (Vyāsa) continuing the stotra to Maheśa (deduced from immediate context)

Visual Art Cues

Scene: The flaming Kālakūṭa rises from the Milk-Ocean during the churning; Śiva alone bears it, while even Viṣṇu is darkened by its scorching prongs.

Characters & Entities
K
Kālakūṭa
K
Kṣīrābdhi (Ocean of Milk)
M
Mandara
M
Maheśa
V
Viṣṇu

FAQs

Śiva’s compassion is shown as cosmic self-sacrifice—bearing the world’s poison so others may live and flourish.

Kāśī indirectly—this stotra to Viśvanātha in Kāśī magnifies Śiva’s universal saving power.

None; the verse is mythic-theological praise (stotra) rather than a ritual injunction.

←Previous Verse
Next Verse→