
Itinuturo ni Skanda kay Agastya ang tungkol sa mga liṅga sa Kāśī na “pinaglilingkuran para sa kalayaan” ng mga disiplinadong naghahanap. Ang kabanata ay nasa anyong talaan: isinasalaysay ni Nandin kay Śiva ang mga maringal na dambana at ang paglipat o paglitaw ng maraming liṅga at mga kapangyarihan ng tīrtha sa Kāśī. Maraming pook ang pinangalanan na may mga palatandaang pang-direksiyon at mga kalapit na batayan (gaya ng mga dambana ni Vināyaka, mga kuṇḍa, at tiyak na mga distrito), at bawat isa’y may pahayag ng phala—pagwasak ng kasalanan, pagkamit ng siddhi, tagumpay, kawalang-takot sa panahon ng Kali, pag-iwas sa masamang muling pagsilang, o pag-abot sa kaharian ni Śiva. Namumukod ang aral ng “pagpapaikli ng kabanalan”: ang mga gawa sa mga katumbas na pook sa Kāśī ay sinasabing nagbubunga ng higit na maraming merit kaysa sa malalayong kṣetra tulad ng Kurukṣetra, Naimiṣa, Prabhāsa, at Ujjayinī. Itinatampok din ang Avimukta at ang Mahādeva-liṅga bilang saligan ng pagkakakilanlan ng Kāśī bilang lupain ng paglaya, at inilalarawan ang mga diyos na tagapangalaga at ang di-napaparam na kabanalan ng lungsod sa pag-ikot ng mga yugto ng kosmos.
Verse 1
स्कंद उवाच । शृण्वगस्त्य तपोराशे काश्यां लिंगानि यानि वै । सेवितानि नृणां मुक्त्यै भवेयुर्भावितात्मनाम्
Sinabi ni Skanda: Makinig ka, O Agastya, kayamanang-lagakan ng tapas—tungkol sa mga Śiva-liṅga sa Kāśī na, kapag sinamba, nagiging sanhi ng kalayaan (mokṣa) para sa mga taong may dalisay at disiplinadong kalooban.
Verse 2
कृत्तिप्रावरणं यत्र कृतं देवेन लीलया । रुद्रावास इति ख्यातं तत्स्थानं सर्वसिद्धिदम्
Yaong pook na doo’y sa banal na paglalaro ay ginawang balabal ng balat ng Diyos, ay tanyag na “Rudrāvāsa”; ang sagradong lugar na yaon ay nagkakaloob ng lahat ng ganap na kaganapan.
Verse 3
स्थिते तत्रोमया सार्धं स्वेच्छया कृत्तिवाससि । आगत्य नंदी विज्ञप्तिं चक्रे प्रणतिपूर्वकम्
Nang Siya’y nananahan doon kasama si Umā, ayon sa Kanyang sariling kalooban, sa Kṛttivāsa, dumating si Nandī at, matapos magpatirapa, ay nagharap ng magalang na pagsusumamo.
Verse 4
देवदेवेश विश्वेश प्रासादाः सुमनोहराः । सर्वरत्नमया रम्याः साष्टाषष्टिरभूदिह
O Diyos ng mga diyos, Panginoon ng sansinukob—dito’y nagkaroon ng animnapu’t walong palasyong lubhang kaakit-akit, mariringal at kaaya-aya, na yari sa sari-saring hiyas.
Verse 5
भूर्भुवःस्वस्तले यानि शुभान्यायतनानि हि । मुक्तिदान्यपि तानीह मयानीतानि सर्वतः
Anumang mapalad na mga dambana sa mga daigdig ng lupa, kalagitnaang himpapawid, at langit—maging yaong nagbibigay ng mokṣa—lahat ng iyon ay dinala ko rito mula sa bawat panig.
Verse 6
यतो यच्च समानीतं यत्र यच्च कृतास्पदम् । कथयिष्याम्यहं नाथ क्षणं तदवधार्यताम्
Kung saan-saan dinala ang bawat isa, at saang pook itinindig bilang sariling luklukan—isasalaysay ko, O Panginoon; dinggin nawa ito kahit sandali at pagnilayan.
Verse 7
स्थाणुर्नाम महालिंगं देवदेवस्य मोक्षदम् । कुरुक्षेत्रादिहोद्भूतं कलाशेषोस्ति तत्र वै
May dakilang Liṅga na tinatawag na Sthāṇu, na nagbibigay ng mokṣa sa biyaya ng Panginoon ng mga diyos. Dito ito sumibol mula sa Kurukṣetra; at doon, tunay, may natitirang bahagi (kalā-śeṣa).
Verse 8
तदग्रे सन्निहत्याख्या महापुष्करिणी शुभा । लोलार्क पश्चिमे भागे कुरुक्षेत्रस्थली तु सा
Sa harap nito naroon ang mapalad na dakilang banal na lawa na tinatawag na Sannihatyā. Sa kanlurang bahagi ng Lolārka matatagpuan ang banal na lupain na kilala bilang pook ng Kurukṣetra (sa loob ng Kāśī).
Verse 9
तत्र स्नातं हुतं जप्तं तप्तं दत्तं शुभार्थिभिः । कुरुक्षेत्राद्भवेत्सत्यं कोटिकोटिगुणाधिकम्
Ang pagligo roon, paghahandog ng oblation, pagbigkas ng mantra, pagsasagawa ng tapa, at pagbibigay ng dāna—na ginagawa ng mga naghahangad ng kabutihan—ay tunay na nagbubunga ng meritong higit sa Kurukṣetra nang di-mabilang na sampu-sampung milyon.
Verse 10
नैमिषाद्देवदेवोत्र ब्रह्मावर्तेन संयुतः । तत्रांशमात्रं संस्थाप्य काश्यामाविरभूद्विभो
Mula sa Naimiṣa dumating dito ang Diyos ng mga diyos, na kaugnay ng Brahmāvarta. Doon, matapos itatag ang isang bahagi lamang ng Kanyang sarili, ang Makapangyarihan ay nagpakita sa Kāśī.
Verse 11
ढुंढिराजोत्तरेभागे सिद्धिदं साधकस्य वै । लिंगं वै देवदेवाख्यं तदग्रे कूप उत्तमः
Sa hilagang bahagi ng Ḍhuṃḍhirāja naroon ang Liṅga na tinatawag na Devadeva, na nagbibigay ng siddhi sa sādhaka; at sa harap nito ay isang napakahusay na balon.
Verse 12
ब्रह्मावर्त इति ख्यातः पुनरावृत्तिहृन्नृणाम् । तत्कूपाद्भिः कृतस्नानो देवदेवं समर्च्य च
Kilala ito bilang Brahmāvarta, tagapag-alis ng muling pagsilang ng mga tao. Pagkaligo sa tubig ng balong yaon, at matapos sambahin nang wasto ang Devadeva…
Verse 13
तत्पुण्यं नैमिषारण्यात्कोटिकोटिगुणं स्मृतम् । गोकर्णायतनादत्र स्वयमाविरभून्महत्
Ang kabanalang dulot niyon ay sinasabing di-mabilang na ulit—sampung-milyon sa sampung-milyon—na higit kaysa sa Naimiṣāraṇya. Dito, mula sa dambana ng Gokarṇa, kusang nagpakita ang Dakilang Isa.
Verse 14
लिंगं महाबलं नाम सांबादित्यसमीपतः । दर्शनात्स्पर्शनाद्यस्य क्षणादेनो महाबलम्
Malapit kay Sāmbāditya naroon ang liṅga na tinatawag na Mahābala. Sa pagtanaw o paghipo lamang dito, ang makapangyarihang kasalanan ay napapawi sa isang iglap.
Verse 15
वाताहतस्तूलराशिरिव विद्राति दूरतः । कपालमोचनपुरो दृष्ट्वा लिंगं महाबलम्
Gaya ng bunton ng bulak na tinatangay ng hangin at nagkakawatak-watak sa malayo, gayon din tumatakas ang (kasalanan) kapag minasdan ang Mahābala liṅga sa Kapālamocana, ang banal na pook ng pagkalaya sa bungo.
Verse 16
महाबलमवाप्नोति निवार्णनगरं व्रजेत् । ऋणमोचनतः प्राच्यां प्रभासात्क्षेत्रसत्तमात्
Nakakamit ng isa ang dakilang lakas sa Mahābala at dapat magtungo sa lungsod na tinatawag na Nivārṇa. (Ang biyayang ito’y sinasabing higit pa) sa silangang Ṛṇamocana at maging sa Prabhāsa, ang pinakamainam sa mga banal na kṣetra.
Verse 17
शशिभूषणसंज्ञं तु लिंगमत्र प्रतिष्ठितम् । तल्लिंगसेवनान्मर्त्यः शाशिभूषणतां व्रजेत्
Dito itinatag ang liṅga na tinatawag na Śaśibhūṣaṇa. Sa pagsamba at paglilingkod sa liṅgang iyon, ang mortal ay makaaabot sa kalagayang Śaśibhūṣaṇa, nakikibahagi sa banal na dangal.
Verse 18
प्रभासक्षेत्रयात्रायाः पुण्यं प्राप्नोति कोटिकृत् । उज्जयिन्या महाकालः स्वयमत्रागतो विभुः
Sa paglalakbay-pananampalataya rito, nakakamit ang gantimpalang banal na isang krore ang ibinubunga—na wari’y di-mabilang na paglalakbay sa Prabhāsa. Ang Panginoong Mahākāla, ang Laganap sa lahat, ay Siya Mismo ang dumating dito mula sa Ujjayinī.
Verse 19
यन्नामस्मरणादेव न भयं कलिकालतः । प्रणवाख्यान्महालिंगात्प्राच्यां कल्मषनाशनम्
Sa pag-alaala lamang sa Kanyang Pangalan, nawawala ang takot kahit sa panahon ng Kali. Sa silangan ay naroon ang dakilang Liṅga na tinatawag na Praṇava, tagapaglipol ng karumihan at kasalanan.
Verse 20
महाकालाभिधं लिंगं दर्शनान्मोक्षदं परम् । अयोगंधेश्वरं लिंगं पुष्करात्तीर्थसत्तमात्
Ang liṅgang tinatawag na Mahākāla ay nagbibigay ng sukdulang kalayaan (mokṣa) sa mismong banal na pagtanaw (darśana). At ang liṅgang tinatawag na Ayogaṃdheśvara ay dumating mula sa Puṣkara, ang pinakadakila sa mga tīrtha.
Verse 21
आविरासीदिह महत्पुष्करेण सहैव तु । मत्स्योदर्युत्तरेभागे दृष्ट्वा ऽयोगंधमीश्वरम्
Nagpakita ito rito, kasama mismo ang dakilang Puṣkara. Sa hilagang bahagi ng Matsyodarī, kapag nasilayan ang Panginoong Ayogaṃdha, ang tao’y pinagpapala.
Verse 22
स्नात्वाऽयोगंधकुंडे तु भवात्तारयते पितॄन् । महानादेश्वरं लिंगमट्टहासादिहागतम्
Sa pagligo sa Ayogaṃdha-kuṇḍa, naliligtas ang mga ninuno mula sa gapos ng sanlibutan. Ang Liṅga na Mahānādeśvara ay dumating dito mula sa Aṭṭahāsa.
Verse 23
त्रिलोचनादुदीच्यां तु तद्दृष्टमुक्तये मतम् । महोत्कटेश्वरं लिंगं मरुत्कोटादिहागतम् । कामेश्वरोत्तरे भागे दृष्टं विमलसिद्धिदम्
Sa hilaga ng Trilocana, ang darśana nito ay itinuturing na nagbibigay ng kalayaan. Ang Liṅga na Mahotkaṭeśvara ay dumating dito mula sa Marutkoṭa. Sa hilagang bahagi ng Kāmeśvara, ang pagtanaw dito ay nagkakaloob ng dalisay at walang dungis na siddhi.
Verse 24
विश्वस्थानादिहायातं लिंगं वै विमलेश्वरम् । स्वर्लीनात्पश्चिमे भागे दृष्टं विमलसिद्धिदम्
Ang Liṅga na Vimalēśvara ay dumating dito mula sa Viśvasthāna. Sa kanlurang bahagi malapit sa Svarlīna, ang darśana nito ay nagkakaloob ng dalisay at walang dungis na siddhi.
Verse 25
महाव्रतं महालिंगं महेंद्रादिह संस्थितम् । स्कंदेश्वर समीपे तु महाव्रतफलप्रदम्
Dito itinatag ang dakilang Liṅga na tinatawag na Mahāvrata, na dinala mula sa Mahendra. Malapit sa Skandeśvara, ipinagkakaloob nito ang bunga ng dakilang panata.
Verse 26
वृंदारकर्षिवृंदानां स्तुवतां प्रथमे युगे । उत्पन्नं यन्महालिंगं भूमिं भित्त्वा सुदुर्भिदाम्
Sa unang yugto, nang ang mga pangkat ng mga ṛṣi at mga nilalang sa langit ay nagpupuri, sumibol ang dakilang Liṅga, biniyak ang lupang napakatigas at mahirap butasin.
Verse 27
महादेवेति तैरुक्तं यन्मनोरथपूरणात । वाराणस्यां महादेवस्तदारभ्याभवच्च यत्
Dahil tinupad nito ang kanilang minimithing hangarin, tinawag nila itong “Mahādeva.” At mula noon, sa Vārāṇasī, ito’y naitatag bilang Mahādeva.
Verse 28
मुक्तिक्षेत्रं कृतं येन महालिंगेन काशिका । अविमुक्ते महादेवं यो द्रक्ष्यत्यत्रमानवः
Sa pamamagitan ng dakilang Liṅga na siyang gumawa sa Kāśikā (Vārāṇasī) bilang “Pook ng Paglaya”—ang taong makakakita rito kay Mahādeva sa Avimukta…
Verse 29
शंभुलोके गमस्तस्य यत्रतत्र मृतस्य हि । अविमुक्ते प्रयत्नेन तत्संसेव्यं मुमुक्षुभिः
Sapagkat ang sinumang mamatay—saan man mangyari ang kamatayan—ang kanyang landas ay patungo sa daigdig ni Śambhu. Kaya ang mga nagnanais ng paglaya ay dapat, sa masidhing pagsisikap, lumapit at maglingkod sa Avimukta.
Verse 30
कल्पांतरेपि न त्यक्तं कदाप्यानंदकाननम् । येन लिंगस्वरूपेण महादेवेन सर्वथा
Kahit sa wakas ng isang kalpa, ang Ānandakānana ay hindi kailanman iniiwan—sapagkat si Mahādeva, sa ganap na paraan, ay nananahan doon sa mismong anyo ng Liṅga.
Verse 31
तत्प्रसादोयमतुलः सर्वरत्नमयः शुभः । हिरण्यगर्भतीर्थाच्च प्रतीच्यां क्षेत्ररक्षकम्
Ang kanyang biyayang ito’y walang kapantay, mapalad at wari’y binubuo ng lahat ng hiyas; at mula sa Hiraṇyagarbha-tīrtha, sa kanlurang panig, (nakatindig) ang tagapagtanggol ng banal na pook.
Verse 32
वाराणस्यामधिष्ठात्री देवता साभिलाषदा । महादेवेति संज्ञा वै सर्वलिंगस्वरूपिणी
Sa Vārāṇasī ay may namumunong diyos na nagbibigay ng minimithing biyaya; tunay siyang tinatawag na “Mahādevā,” at siya ang anyo ng lahat ng Liṅga.
Verse 33
वाराणस्यां महादेवो दृष्टो यैर्लिंगरूपधृक् । तेन त्रैलोक्यलिंगानि दृष्टानीह न संशयः
Sinumang nakakita kay Mahādeva sa Vārāṇasī—Siya na may anyong Liṅga—sa gayon ding paraan ay nakakita na ng mga Liṅga ng tatlong daigdig; walang pag-aalinlangan dito.
Verse 34
वाराणस्यां महादेवं समभ्यर्च्य सकृन्नरः । आभूतसंप्लवं यावच्छिवलोके वसेन्मुदा
Ang taong sumamba kay Mahādeva sa Vārāṇasī kahit minsan lamang ay mananahan nang may galak sa mundo ni Śiva hanggang sa pagkalusaw ng mga nilalang.
Verse 35
पवित्रपर्वणि सदा श्रावणे मासि यत्नतः । लिंगे पवित्रमारोप्य महादेवे न गर्भभाक्
Sa banal na Pavitraparvan, lalo na sa buwan ng Śrāvaṇa, dapat maingat na isabit ang ‘pavitra’ na sinulid o kuwintas sa Liṅga; sa pag-aalay nito kay Mahādeva, hindi na muling papasok sa sinapupunan (malalaya sa muling pagsilang).
Verse 36
पितामहेश्वरं लिंगं गयातीर्थादिहागतम् । फल्ग्रुप्रभृतिभिस्तीर्थैः सार्धकोट्यष्टसंमितैः
Ang Liṅga na tinatawag na Pitāmaheśvara ay dumating dito mula sa Gayā-tīrtha, kasama ang mga banal na tawiran gaya ng Phalgu at iba pa—na may bilang na walong at kalahating krore.
Verse 37
धर्मेण यत्र वै तप्तं युगानामयुतं शतम् । साक्षीकृत्य महालिंगं श्रीमद्धर्मेश्वराभिधम्
Doon, sa Dharma ay tunay na nagsagawa ng matinding tapas sa loob ng di-mabilang na yuga, na ginawang saksi ang Dakilang Liṅga na tanyag bilang maluwalhating Dharmeśvara.
Verse 38
पितामहेश्वरं लिंगं तत्राभ्यर्च्य नरो मुदा । त्रिःसप्तकुलसंयुक्तो मुच्यते नात्र संशयः
Doon, kapag masayang sinamba ng tao ang liṅga na tinatawag na Pitāmaheśvara, siya—kasama ang tatlong ulit na pitong salinlahi—ay napapalaya; walang alinlangan dito.
Verse 39
प्रयागात्तीर्थराजाच्च शूलटंको महेश्वरः । तीर्थराजेन सहितः स्थित आगत्य वै स्वयम्
Mula sa Prayāga, mula sa Hari ng mga Tīrtha, si Maheśvara bilang Śūlaṭaṅka ay kusang dumating at dito tumindig, kasama ang Panginoon ng mga Tīrtha.
Verse 40
निर्वाणमंडपाद्रम्यादवाच्यामतिनिर्मलः । प्रासादो मेरुणा यस्य स्पर्धते कांचनोज्वलः
Dahil sa kaakit-akit na Nirvāṇa-maṇḍapa, naroon ang isang di-masambit na dalisay na templong-palasyong kumikislap sa ginto, na ang ningning ay nakikipagpaligsahan sa Bundok Meru.
Verse 41
देवेनैव वरो दत्तो यत्र पूर्वं युगांतरे । पूज्यो महेश्वरः काश्यां प्रथमं कलुषापहः
Sa pook na iyon, noong isang dating panahon, ang Diyos Mismo ay nagkaloob ng biyaya: na si Maheśvara ay unang sambahin sa Kāśī—Siya na nag-aalis ng dungis at kasalanan.
Verse 42
यः प्रयाग इह स्नातो नमस्यति महेश्वरम् । समभ्यर्च्य विधानेन महासंभारविस्तरैः
Sinumang naligo sa Prayāga at dumating dito, yumuyukod kay Maheśvara, at sumasamba sa Kanya ayon sa wastong ritwal, na may saganang handog at mga kailangan—
Verse 43
प्रयागस्नानजात्पुण्याच्छूलटंक विलोकनात् । स प्राप्नुयान्न संदेहः पुण्यं कोटिगुणोत्तरम्
Mula sa kabutihang bunga ng pagligo sa Prayāga, at sa pagtanaw sa Śūlaṭaṅka, tiyak—walang alinlangan—na matatamo ang kabutihang pinarami nang sampung milyong ulit.
Verse 44
शंकुकर्णान्महाक्षेत्रान्महातेज इतीरितम् । लिंगमाविरभूदत्र महातेजोविवृद्धिदम्
Mula sa dakilang banal na pook ng Śaṅkukarṇa, nahayag dito ang isang liṅga na tinawag na Mahāteja—nagkakaloob ng pagdami ng dakilang liwanag na espirituwal.
Verse 45
महातेजोनिधिस्तस्य प्रासादोतीवनिर्मलः । ज्वालाजटिलिताकाशो माणिक्यैरेव निर्मितः
Ang templo nito ay isang kayamanang-dambana ng Mahāteja—lubhang dalisay—na wari’y yari sa mga rubi lamang; at ang langit sa itaas ay tila nababalot sa naglalagablab na ningning.
Verse 46
तल्लिंगदर्शनात्स्पर्शात्स्तवनाच्च समर्चनात् । प्राप्यते तत्परं धाम यत्र गत्वा न शोचते
Sa pagtanaw sa liṅgang iyon, sa paghipo, sa pagpupuri, at sa tapat na pagsamba, natatamo ang kataas-taasang tahanan; pagdating doon, hindi na nagdadalamhati.
Verse 47
विनायकेश्वरात्पूर्वं महातेजः समर्चनात् । तेजोमयेन यानेन याति माहेश्वरं पदम्
Sa wastong pagsamba muna kay Mahāteja—bago dumulog kay Vināyakeśvara—ang tao’y tutungo sa kalagayang Māheśvara, sakay ng sasakyang binubuo ng dalisay na liwanag.
Verse 48
रुद्रकोटिसमाख्यातात्तीर्थात्परमपावनात् । महायोगीश्वरं लिंगमाविश्चक्रे स्वयं परम्
Mula sa lubhang nagpapadalisay na banal na tawiran na tinatawag na “Rudra-koṭi,” ang Kataas-taasang Panginoon Mismo ang naghayag ng liṅga na tinatawag na Mahāyogīśvara.
Verse 49
पार्वतीश्वर लिंगस्य समीपे सर्वसिद्धिकृत् । तल्लिंगदर्शनात्पुंसां कोटिलिंग फलं भवेत्
Sa tabi ng liṅga ni Pārvatīśvara, na nagbibigay ng lahat ng kaganapan, ang pagtanaw lamang sa liṅgang iyon ay nagkakaloob sa mga tao ng bunga na katumbas ng pagsamba sa isang koro (crore) na liṅga.
Verse 50
तत्प्रासादस्य परितो रुद्राणां कोटिसंमिताः । प्रासादारम्यसंस्थाना निर्मिता रुद्रमूर्तिभिः
Sa palibot ng dambanang iyon ay itinindig ang mga kaaya-ayang bakuran ng templo, na umaabot sa isang koro ang bilang, na nilikha ng mismong mga anyo ni Rudra.
Verse 51
काश्यां रुद्रस्थली सा तु पठ्यते वेदवादिभिः । रुद्रस्थल्यां मृता ये वै कृमिकीटपतंगकाः
Sa Kāśī, ang pook na iyon ay binabanggit ng mga tagapagsalaysay ng Veda bilang “Rudrasthalī.” Tunay, maging ang mga uod, insekto, at gamu-gamo na namamatay sa Rudrasthalī…
Verse 52
पशुपक्षिमृगा मर्त्या म्लेच्छा वाप्यथ दीक्षिताः । तेषां तु रुद्रीभूतानां पुनरावृत्तिरत्र न
Maging sila man ay mga baka, ibon, mababangis na hayop, tao, mga dayuhan, o maging yaong mga na-dīkṣā—kapag dito sila naging “anyong Rudra,” kaisa ni Rudra, wala nang pagbabalik sa muling pagsilang para sa kanila.
Verse 53
जन्मांतरसहस्रेषु यत्पापं समुपार्जितम् । रुद्रस्थलीं प्रविष्टस्य तत्सर्वं व्रजति क्षयम्
Anumang kasalanang naipon sa libu-libong kapanganakan—sa pagpasok sa Rudrasthalī, ang lahat ng iyon ay napapawi at nalilipol.
Verse 54
अकामो वा सकामो वा तिर्यग्योनिगतोपि वा । रुद्रस्थल्यां त्यजन्प्राणान्परं निर्वाणमाप्नुयात्
Maging walang pagnanasa o may pagnanasa—kahit ipinanganak pa sa sinapupunan ng hayop—ang nag-aalay ng hininga at buhay sa Rudrasthalī ay nakakamit ang kataas-taasang nirvāṇa.
Verse 55
स्वयमेकांबरात्क्षेत्रात्कृत्तिवासा इहागतः । कृत्तिवाससि लिंगेत्र स्वयमेव व्यवस्थितः
Si Kṛttivāsā mismo ay dumating dito mula sa banal na kṣetra ng Ekāmbara; at sa liṅga na ito ni Kṛttivāsa, Siya mismo ang nananahan ayon sa Kanyang sariling kalooban.
Verse 56
अस्मिन्स्थाने स्वभक्तानां सांबः सर्षिगणो विभुः । स्वयं चोपदिशेद्ब्रह्म श्रुतौ श्रुतिभिरीडितम्
Sa pook na ito, ang makapangyarihang Panginoong Śiva—si Sāmbā, kasama ang mga pangkat ng mga ṛṣi—ay Siya mismong nagtuturo sa Kanyang mga deboto tungkol sa Brahman, yaong katotohanang pinupuri sa Śruti at ng mga Śruti.
Verse 57
क्षेत्रेत्र सिद्धिदे प्राप्तश्चंडीशो मरुजांगलात् । प्रचंडपापसंघातं खंडयेच्छतधेक्षणात्
Sa banal na kṣetra ring ito, dumating si Caṇḍīśa mula sa Marujāṅgala; sa kanyang sulyap pa lamang, ang nagngangalit na bunton ng kasalanan ay nadudurog.
Verse 58
पाशपाणिगणाध्यक्ष समीपे यः प्रपश्यति । चंडीश्वरं महालिंगं स याति परमां गतिम्
Ang sinumang tumitingin sa dakilang Liṅga na tinatawag na Caṇḍīśvara, na nasa tabi ng pinunong gaṇa na may hawak na pāśa (pisi), ay umaabot sa pinakamataas na kalagayan.
Verse 59
कालंजरान्नीलकंठस्तिष्ठेदत्र स्वयं विभुः । गणेशाद्दंतकूटाख्यात्समीपे भवनाशनः
Dito, ang makapangyarihang Panginoong Nīlakaṇṭha ay nananahan Mismo, na nagmula sa Kālañjara; at si Bhavanāśana ay naroon din sa malapit, katabi ni Gaṇeśa na tinatawag na Dantakūṭa.
Verse 60
नीलकंठेश्वरं लिंगं काश्यां यैः परिपूजितम् । नीलकंठास्त एव स्युस्तएव शशिभूषणाः
Yaong mga sumasamba nang wasto sa Liṅga ni Nīlakaṇṭheśvara sa Kāśī ay nagiging tulad ni Nīlakaṇṭha Mismo; tunay, nagiging tulad ng Panginoong may palamuting buwan.
Verse 61
काश्मीरादिह संप्राप्तं लिंगं विजयसंज्ञितम् । सदा विजयदं पुंसां प्राच्यां शालकटंकटात्
Ang Liṅga na dumating dito mula sa Kāśmīra, na tinatawag na ‘Vijaya’, ay laging nagbibigay ng tagumpay sa mga tao; ito’y nasa silangan, mula sa pook na Śālakaṭaṅkaṭa.
Verse 62
रणे राजकुले द्यूते विवादे सर्वदैव हि । विजयो जायते पुंसां विजयेश समर्चनात्
Sa digmaan, sa maharlikang hukuman, sa sugal, at sa mga pagtatalo—sa lahat ng panahon—ang tagumpay ay sumisilang sa tao sa wastong pagsamba kay Vijayeśa.
Verse 63
ऊर्ध्वरेतास्त्रिदंडायाः संप्राप्तोत्र स्वयं विभुः । कूश्मांडकं गणाध्यक्षं पुरस्कृत्य व्यवस्थितः
Dito ang Panginoon Mismo, bilang Ūrdhvaretā, ay dumating mula sa Tridaṇḍā; at matapos ilagay sa unahan si Kūśmāṇḍaka, ang pinuno ng mga gaṇa, Siya’y nananatiling itinatag.
Verse 64
ऊर्ध्वां गतिमवाप्नोति वीक्षणादूर्ध्वरेतसः । ऊर्ध्वरेतसि ये भक्ता न हि तेषामधोगतिः
Sa pagtanaw lamang kay Ūrdhvaretā, nakakamtan ang pataas na landas. Ang mga deboto ni Ūrdhvaretā ay hindi kailanman nahuhulog sa mababang kapalaran.
Verse 65
मंडलेश्वरतः क्षेत्राल्लिंगं श्रीकंठसंज्ञितम् । विनायकान्मंडसंज्ञादुत्तरस्यां व्यवस्थितम्
Mula sa banal na pook ni Maṇḍaleśvara ay ang Liṅga na tinatawag na Śrīkaṇṭha; ito’y nakatatag sa hilaga, malapit sa Vināyaka na tinatawag na Maṇḍa.
Verse 66
श्रीकंठस्य च ये भक्ताः श्रीकंठा एव ते नराः । नेह श्रिया वियुज्यंते न परत्र कदाचन
Ang mga deboto ni Śrīkaṇṭha ay sila ring mga ‘Śrīkaṇṭha’—pinagpala na tulad Niya. Hindi sila kailanman nahihiwalay sa kasaganaan, dito man o sa kabilang daigdig.
Verse 67
छागलांडान्महातीर्थात्कपर्दीश्ववरसंज्ञितः । पिशाचमोचने तीर्थे स्वयमाविरभूद्विभुः
Mula sa dakilang tīrtha na tinatawag na Chāgalāṇḍa, ang Panginoong Makapangyarihan sa lahat ay kusang nagpakita sa tīrtha ng Piśācamocana, taglay ang pangalang Kapardīśvara.
Verse 68
कपर्दीशं समभ्यर्च्य न नरो निरयं व्रजेत् । न पिशाचत्वमाप्नोति कृत्वात्राप्यघमुत्तमम्
Kapag dito ay marapat na sinamba ang Kapardīśa (Śiva), walang taong tutungo sa impiyerno; kahit nakagawa ng napakabigat na kasalanan, hindi siya mahuhulog sa kalagayan ng piśāca.
Verse 69
आम्रातकेश्वरात्क्षेत्राल्लिंगं सूक्ष्मेश संज्ञितम् । स्वयमभ्यागतं चात्र क्षेत्रे वै श्रेयसांपदे
Mula sa banal na pook ng Āmrātakeśvara, ang Liṅga na tinatawag na Sūkṣmeśa ay kusang dumating dito, sa banal na kṣetra na tunay na tahanan ng mapalad na kagalingan.
Verse 70
विकट द्विजसंज्ञस्य गणेशस्य समीपतः । दृष्ट्वा सूक्ष्मेश्वरं लिंगं गतिं सूक्ष्मामवाप्नुयात्
Sa tabi ni Gaṇeśa na kilala bilang Vikaṭa (na tinatawag ding Dvija), ang sinumang makakita sa Liṅga ni Sūkṣmeśvara ay magkakamit ng maselan at dakilang landas ng kapalarang espirituwal.
Verse 71
संप्राप्तमिह देवेशं जयंतं मधुकेश्वरात् । लंबोदराद्गणपतेः पुरस्तात्तदवस्थितम्
Dito dumating ang Panginoon ng mga diyos, si Jayaṃta (Jayaṃteśvara), mula sa Madhukeśvara; at ito’y nakatindig sa harap ni Gaṇapati Laṃbodara.
Verse 72
जयंतेश्वरमालोक्य स्नात्वा गंगाजले शुभे । प्राप्नुयाद्वांछितां सिद्धिं सर्वत्र विजयी भवेत्
Matapos masilayan si Jayaṃteśvara at maligo sa mapalad na tubig ng Gaṅgā, matatamo ng deboto ang ninanais na siddhi at magiging matagumpay sa lahat ng dako.
Verse 73
प्रादुश्चकार देवेशः श्रीशैलात्त्रिपुरांतकः । श्रीशैलशिखरं दृष्ट्वा यत्फलं समुदीरितम्
Nagpakita si Tripurāntaka, ang Panginoon ng mga diyos, mula sa Śrīśaila. Ang bungang ipinahahayag sa pagtanaw lamang sa tuktok ng Śrīśaila—
Verse 74
त्रिपुरांतकमालोक्य तत्फलं हेलयाप्यते । विश्वेरात्पश्चिमे भागे त्रिपुरांतकमीश्वरम्
Sa pagtanaw kay Tripurāntaka, ang gayong bunga ay natatamo kahit madali lamang. Sa kanlurang bahagi ng Viśveśvara naroon ang Panginoong Tripurāntaka.
Verse 75
स्कंद उवाच । श्रुत्वेति नंदिनो वाक्यं देवदेवेश्वरो हरः । श्रद्धा प्रसाद्य शैलादिमिदं प्रोवाच कुंभज
Sinabi ni Skanda: Nang marinig ni Nandin ang mga salita, si Hara—Panginoon ng mga panginoon ng mga diyos—ay tumanggap nang may pananampalataya at biyaya, at sinabi ito kay Kumbhaja (Agastya) tungkol sa Śailādi at iba pa.
Verse 76
वक्रतुंड गणाध्यक्ष समीपे सोपतिष्ठते । तद्दर्शनादर्चनाच्च करस्थाः सर्वसिद्धयः
Si Vakratuṇḍa, ang pinuno ng mga Gaṇa, ay nananatiling malapit. Sa kanyang darśana at sa pagsamba, ang lahat ng siddhi ay tila nasa sariling palad—madaling makamtan.
Verse 77
जालेश्वरात्त्रिशूली च स्वयमीशः समागतः । कूटदंताद्गणपतेः पुरस्तात्सर्वसिद्धिदः
Mula sa Jāleśvara, ang Panginoong may tangan ng Trisula ay kusang dumating dito. Sa harap ni Gaṇapati Kūṭadanta Siya’y nananatili—tagapagkaloob ng lahat ng siddhi at kaganapan.
Verse 78
रामेश्वरान्महाक्षेत्राज्जटीदेवः समागतः । एकदंतोत्तरे भागे सोर्चितः सर्वकामदः
Mula sa dakilang banal na kṣetra ng Rāmeśvara, dumating dito ang diyos na Jaṭīdeva. Sinasamba sa hilagang bahagi ni Ekadanta, ipinagkakaloob niya ang katuparan ng lahat ng marapat na hangarin.
Verse 79
संपूज्य परया भक्त्या न नरो गर्भमाविशेत् । सौम्यस्थानादिहायातो भगवान्कुक्कुटेश्वरः
Kapag sinamba nang may sukdulang debosyon, ang tao’y hindi na muling papasok sa sinapupunan (hindi na isisilang muli). Mula sa Saumyasthāna, dumating dito ang Mapalad na Panginoong Kukkuṭeśvara.
Verse 80
हरेश्वरो हरिश्चंद्रात्क्षेत्रादत्र समागतः । हरिश्चंद्रेश्वरपुरः पूजितो जयदः सदा
Mula sa banal na kṣetra ni Hariścandra, dumating dito si Hareśvara. Sinasamba sa unahan ni Hariścandreśvara, siya’y laging tagapagkaloob ng tagumpay.
Verse 81
इह शर्वः समायातः स्थानान्मध्यमकेश्वरात् । चतुर्वेदेश्वरं लिंगं पुरोधाय व्यवस्थितम्
Dito dumating si Śarva (Śiva) mula sa pook na tinatawag na Madhyamakeśvara. At itinatag niya ang liṅga na kilala bilang Caturvedeśvara, na inilagay sa pinakapangunang dako.
Verse 82
शर्वं लिंगं समभ्यर्च्य काश्यां परमसिद्धिकृत् । न जातु जंतुपदवीं प्राप्नुयात्क्वापि मानवः
Sa pagsamba sa Śarva-liṅga sa Kāśī, nakakamit ang pinakamataas na ganap na katuparan; at ang tao’y hindi na muling babagsak sa landas ng pagiging nilalang na may katawan saanman.
Verse 83
स्थलेश्वरान्महालिंगं प्रादुर्भूतं परंत्विह । यत्र यज्ञेश्वरं लिंगं सर्वलिंगफलप्रदम्
Mula kay Sthaleśvara, nahayag dito ang kataas-taasang Mahāliṅga. Doon naroon ang liṅga na tinatawag na Yajñeśvara, na nagbibigay ng bunga ng pagsamba sa lahat ng liṅga.
Verse 84
महालिंगं समभ्यर्च्य महाश्रद्धासमन्वितः । महतीं श्रियमाप्नोति लोकेत्र च परत्र च
Sa pagsamba sa Mahāliṅga na may dakilang pananampalataya, nakakamit ang saganang karangalan at kasaganaan—sa mundong ito at sa kabilang daigdig.
Verse 85
इह लिंगं सहस्राक्षं सुवर्णाख्यात्समागतम् । यस्य संदर्शनात्पुंसां ज्ञानचक्षुः प्रजायते
Narito ang liṅga na tinatawag na Sahasrākṣa, na nagmula sa pook na Suvarṇākhya. Sa pagtanaw pa lamang dito, sumisilang sa tao ang ‘mata ng kaalaman’.
Verse 86
शैलेश्वरादवाच्यां तु सहस्राक्षेश्वरं विभुम् । दृष्ट्वा जन्मसहस्राणां शतानां पातकं त्यजेत्
Mula kay Śaileśvara, sa pook na tinatawag na Avācyā, nagmula ang makapangyarihang Sahasrākṣeśvara. Sa pagtanaw sa Kanya, naitatakwil ang kasalanang naipon sa daan-daang libong kapanganakan.
Verse 87
हर्षिताद्धर्षितं चात्र प्रादुरासीत्तमोहरम् । लिंगंहर्षप्रदं पुंसां दर्शनात्स्पर्शनादपि
Mula kay Harṣita, dito’y nahayag si Harṣita, na nag-aalis ng dilim ng kamangmangan. Ang liṅga na ito’y nagbibigay-galak sa mga tao, kahit sa pagtanaw lamang, at kahit sa paghipo man.
Verse 88
मंत्रेश्वर समीपे तु प्रासादो हर्षितेशितुः । तद्विलोकनतः पुंसां नित्यं हर्ष परंपरा
Sa tabi ni Mantreśvara ay naroon ang templong-palasyong kay Harṣiteśitu. Sa pagtanaw lamang nito, ang mga tao’y tumatamo ng walang-putol na pagdaloy ng galak, laging sariwa.
Verse 89
इह स्वयं समायातो रुद्रो रुद्रमहालयात् । यस्य दर्शनतो यांति रुद्रलोके नराः स्फुटम्
Dito, si Rudra mismo’y dumating mula sa dakilang tahanan ni Rudra. Sa pagtanaw lamang sa Kanya (sa anyong ito at sa pook na ito), ang mga tao’y malinaw na nakaaabot sa daigdig ni Rudra.
Verse 90
यैस्तु रुद्रेश्वरं लिंगं काश्यामत्र समर्चितम् । ते रुद्ररूपिणो मर्त्या विज्ञेया नात्र संशयः
Yaong mga sumasamba sa Rudreśvara na liṅga rito sa Kāśī—sila’y dapat makilalang mga mortal na taglay ang mismong anyo ni Rudra; walang pag-aalinlangan dito.
Verse 91
त्रिपुरेश समीपे तु दृष्ट्वा रुद्रेश्वरं विभुम् । रुद्रास्त इव विज्ञेया जीवंतोपि मृता अपि
Sa tabi ni Tripureśa, pagkakita sa makapangyarihang Rudreśvara, ang mga tao’y dapat ituring na parang mga Rudra mismo—maging buhay pa man o kahit pumanaw na.
Verse 92
आगादिह महादेवो वृषेशो वृषभध्वजात् । बाणेश्वरस्य लिंगस्य समीपे वृषदः सदा
Dito dumating si Mahādeva—Vṛṣeśa—mula sa Panginoong may watawat na toro. Sa tabi ng liṅga ni Bāṇeśvara siya’y laging nananatili, nagkakaloob ng biyaya ng toro: tibay at sandigan.
Verse 93
इहागतं तु केदारादीशानेश्वर संज्ञितम् । तद्द्रष्टव्यं प्रतीच्यां च लिंगं प्रह्लादकेशवात्
Ang liṅgang ito, na tinatawag na Īśāneśvara, ay dumating dito mula sa Kedāra. Dapat itong masdan sa kanluran, malapit sa dambana ni Prahlāda-Keśava.
Verse 94
ईशानेशं समभ्यर्च्य स्नात्वोत्तरवहांभसि । वसेदीशाननगरे ईशानसदृशप्रभः
Matapos sambahin nang wasto si Īśāneśa at maligo sa tubig ng Uttaravahā, manahan sa Īśāna-nagara, na nagniningning sa liwanag na tulad ni Īśāna mismo.
Verse 95
भैरवाद्भैरवी मूर्तिरत्रायाता मनोहरा । संहारभैरवो नाम द्रष्टव्यः स प्रयत्नतः
Mula kay Bhairava, ang kaakit-akit na anyong Bhairavī ay nahayag dito. Siya’y tinatawag na Saṃhārabhairava; hanapin at masdan siya nang may taimtim na pagsisikap.
Verse 96
पूजनात्सर्वसिद्ध्यै स प्राच्यां खर्वविनायकात् । संहारभैरवः काश्यां संहरेदघसंततिम्
Sa pagsamba sa kanya, natatamo ang lahat ng siddhi. Sa silangan, malapit kay Kharva-Vināyaka, winawasak ni Saṃhārabhairava sa Kāśī ang walang patid na hanay ng kasalanan.
Verse 97
उग्रः कनखलात्तीर्थादाविरासेह सिद्धिदः । तद्विलोकनतो नृणामुग्रं पापं प्रणश्यति
Si Ugra, ang tagapagkaloob ng tagumpay, ay nagpakita rito mula sa tīrtha ng Kanakhala. Sa pagtanaw lamang sa Kanya, napapawi ang kakila-kilabot na kasalanan ng mga tao.
Verse 98
उग्रं लिंगं सदा सेव्यं प्राच्यामर्कविनायकात् । अत्युग्रा अपि नश्येयुरुपसर्गास्तदर्चनात्
Sa silangan ng Arkavināyaka, ang mabagsik na Liṅga ay dapat laging sambahin. Sa pagsamba rito, kahit ang labis na nakapanghihilakbot na mga salot at kapahamakan ay napapawi.
Verse 99
वस्त्रापथान्महाक्षेत्राद्भवो नाम स्वयं विभुः । भीमचंडी समीपे तु प्रादुरासीदिह प्रभो
Mula sa Vastrāpatha sa dakilang banal na pook na ito, ang Panginoon—sariling nagpakita at makapangyarihan sa lahat—ay naghayag dito sa pangalang Bhava, malapit kay Bhīmacāṇḍī.
Verse 100
भवेश्वरं समभ्यर्च्य भवेनाविर्भवेन्नरः । प्रभुर्भवति सर्वेषां राज्ञामाज्ञाकृतामिह
Sa wastong pagsamba kay Bhaveśvara, ang tao’y umaabot sa kalagayan ni Bhava—nagiging dakila at hayag ang kapangyarihan. Dito siya’y nagiging panginoon sa gitna ng mga hari, na ang utos ay sinusunod.
Verse 110
नैपालाच्च महाक्षेत्रादायात्पशुपतिस्त्विह । यत्र पाशुपतो योग उपदिष्टः पिनाकिना
Mula sa dakilang banal na lupain ng Nepal, dumating dito si Paśupati. Ito ang pook na pinagpaliwanagan ng may hawak ng Pināka (Śiva) ang Pāśupata Yoga.
Verse 120
नकुलीशात्पुरोभागे दृष्टा भीमेश्वरं प्रभुम् । महाभीमानि पापानि प्रणश्यंति हि तत्क्षणात्
Sa harapan ni Nakulīśa, sa pagtanaw sa Panginoong Bhīmeśvara, maging ang pinakakakilabot na mga kasalanan ay napapawi sa mismong sandaling iyon.
Verse 130
हेमकूटाद्विरूपाक्षं लिंगमत्राविरास ह । महेश्वरादवाच्यां च दृष्टं संसारतारकम्
Mula sa Hemakūṭa, nahayag dito ang Liṅga ni Virūpākṣa. At sa timog ng Maheśvara, ito’y nakikita bilang tagapagligtas na tumatawid sa mga nilalang sa dagat ng makamundong pag-iral.
Verse 140
मत्स्योदर्यां हि ये स्नाता यत्रकुत्रापि मानवाः । कृतपिंडप्रदानास्ते न मातुरुदरेशयाः
Tunay nga, ang mga taong—nasaan man sila—na naligo sa Matsyodarī at naghandog ng piṇḍa, ay hindi na muling mahihiga sa sinapupunan ng ina.
Verse 150
शेषवासुकिमुख्यैश्च तत्प्रासादो महानिह । मणिमाणिक्यरत्नौघैर्निरमायि प्रयत्नतः
Dito, ang dakilang templong-palasyong iyon ay itinayo nang may pagsisikap nina Śeṣa, Vāsuki, at iba pang pangunahing Nāga, hinubog mula sa rumaragasang mga hiyas, rubi, at bunton ng mahahalagang bato.
Verse 160
नैर्कत्यां दिशि तल्लिंगं निरृतेश्वरसंज्ञकम् । पौलस्त्यराघवात्पश्चात्पूजितं सर्वदुष्टहृत्
Sa timog-kanlurang dako nakatindig ang Liṅgang iyon na tinatawag na Nirṛteśvara. Nang maglaon, sinamba ito ni Rāghava, inapo ni Pulastya; inaalis nito ang lahat ng kasamaan at masasamang impluwensiya.
Verse 170
एतान्यायतनानीश आनिनाय महांति च । शेषयित्वांशमात्रं च तस्मिन्क्षेत्रे निजे निजे
Dinala rito ng Panginoon ang mga dakilang dambana; gayunman, iniwan Niya ang isang bahagi ng bawat isa sa kani-kaniyang unang banal na kṣetra, na nananatiling nakatatag sa sariling pook.
Verse 180
शिलादतनयोप्यैशीं मूर्द्धन्याज्ञां विधाय च । आहूय सर्वतो दुर्गाः प्रतिदुर्गं न्यवेशयत्
Maging ang anak ni Śilāda, matapos ipahayag ang kataas-taasang utos na ito bilang pangkalahatang kautusan, ay tumawag ng mga tagapagtanggol na Diyosa mula sa lahat ng dako at iniluklok sila—isa-isa—sa bawat kuta upang bantayan ang banal na lupain.
Verse 182
श्रुत्वाष्टषष्टिमेतां वै महायतन संश्रयाम् । न जातु प्रविशेन्मर्त्यो जनन्या जाठरीं दरीम्
Pagkarinig sa ika-animnapu’t walo na salaysay na ito na kaugnay ng Dakilang Dambana, ang isang mortal ay hindi kailanman dapat pumasok sa sinapupunang-yungib—ang kuweba ng tiyan ng Ina.