Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 8

Devanagari script

तदग्रे सन्निहत्याख्या महापुष्करिणी शुभा । लोलार्क पश्चिमे भागे कुरुक्षेत्रस्थली तु सा

Transliteration

tadagre sannihatyākhyā mahāpuṣkariṇī śubhā | lolārka paścime bhāge kurukṣetrasthalī tu sā

Translation

Sa harap nito naroon ang mapalad na dakilang banal na lawa na tinatawag na Sannihatyā. Sa kanlurang bahagi ng Lolārka matatagpuan ang banal na lupain na kilala bilang pook ng Kurukṣetra (sa loob ng Kāśī).

Word by Word

• तत्: of that
• तत्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• अग्रे: in front (of it)
• अग्रे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; अव्ययीभावार्थे स्थानवाचक

• सन्निहत्या: called Sannihatya
• सन्निहत्या: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सन्निहत्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण

• आख्या: named
• आख्या: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आख्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (नामवाचक)

• महापुष्करिणी: the great lotus-pond
• महापुष्करिणी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महापुष्करिणी = महा (प्रातिपदिक) + पुष्करिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• शुभा: auspicious
• शुभा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• लोलार्कः: (place called) Lolārka
• लोलार्कः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लोलार्क (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (स्थल/तीर्थनाम)

• पश्चिमे: in the western
• पश्चिमे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पश्चिम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण

• भागे: part/region
• भागे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• कुरुक्षेत्रस्थली: the Kurukṣetra-ground (area)
• कुरुक्षेत्रस्थली: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कुरुक्षेत्रस्थली = कुरुक्षेत्र (प्रातिपदिक) + स्थली (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तु: indeed/and
• तु: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (contrast/emphasis)

• सा: she/that (place)
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sannihatyā Mahāpuṣkariṇī (Kurukṣetra-sthalī in Kāśī)

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim approaches an expansive lotus-filled tank (mahāpuṣkariṇī) with ghāṭ steps; in the distance the solar shrine of Lolārka; a subtle cartographic cue labels the western side as ‘Kurukṣetra-sthalī’ within Kāśī.

Characters & Entities

• Kāśī (Vārāṇasī)
• Sannihatyā Mahāpuṣkariṇī
• Lolārka
• Kurukṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kāśī contains concentrated equivalents of famed pan-Indian tīrthas; proximity and darśana of such sites is itself a purifier.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Sannihatyā Mahāpuṣkariṇī (a great sacred tank) near Lolārka, described as a Kurukṣetra-equivalent spot in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is prescribed here; the verse primarily maps sacred geography and identifies the tīrtha.