Adhyaya 27

Verse 1

स्कंद उवाच । वाराणसीति प्रथितं यथा चानंदकाननम् । तथा च कथयामीह देवदेवेनभाषितम्

Sinabi ni Skanda: Isasalaysay ko ngayon, ayon sa pagkakabantog, kung bakit tinatawag na Vārāṇasī at gayundin Ānandakānana—ayon sa winika ng Diyos ng mga diyos.

Verse 2

ईश्वर उवाच । निशामय महाबाहो विष्णो त्रैलोक्यसुंदर । प्राप्तं वाराणसीत्याख्यामविमुक्तं यथा तथा

Sinabi ni Īśvara: Makinig ka, O makapangyarihang-bisig na Viṣṇu, kagandahan ng tatlong daigdig—kung paanong nagkamit ang pook na ito ng pangalang Vārāṇasī, at kung paanong tinatawag din itong Avimukta.

Verse 3

निर्दग्धान्सागराञ्छ्रुत्वा कपिलक्रोधवह्निना । अश्वमेधाश्वसंयुक्तान्पूर्वजान्स्वान्भगीरथः

Nang marinig ni Bhagīratha na ang sarili niyang mga ninuno—ang mga Sāgara, na kaugnay sa kabayong pang-Aśvamedha—ay natupok ng apoy ng poot ni Kapila, itinakda niya sa puso ang kanilang pagliligtas.

Verse 4

सूर्यवंशे महातेजा राजा परमधार्मिकः । आरिराधयिषुर्गंगां तपसे कृतनिश्चयः

Sa lahing Sūrya ay may haring maningning, lubhang matuwid; nagpasya siyang magsagawa ng matinding tapas, upang mapalugod si Gaṅgā.

Verse 5

हिमवंतं नगश्रेष्ठममात्य न्यस्तराज्यधूः । जगाम यशसां राशिरुद्दिधीर्षुः पितामहान्

Ipinagkatiwala niya sa kanyang ministro ang bigat ng kaharian; at siya, na isang kayamanang ng dangal, ay nagtungo sa Himavān, ang pinakadakila sa mga bundok, upang iahon ang kanyang mga ninuno.

Verse 6

ब्रह्मशापाग्निनिर्दग्धान्महादुर्गतिगानपि । विना त्रिमार्गगां विष्णो को जंतूंस्त्रिदिवं नयेत्

Kahit ang mga nilalang na tinupok ng apoy ng sumpa ni Brahmā at nahulog sa kakila-kilabot na kapalaran—kung wala ang Ilog na Tatlong-Daan (Gaṅgā), O Viṣṇu, sino ang makapaghahatid sa kanila sa langit?

Verse 7

ममैव सा परामूर्तिस्तोयरूपा शिवात्मिका । ब्रह्मांडानामनेकानामाधारः प्रकृतिः परा

Yaon (ang Gaṅgā) ay tunay na Aking sariling kataas-taasang pagpapakita—anyong-tubig at may pinakadiwa ni Śiva. Siya ang transendenteng Prakṛti, ang sumasandig at sumusuporta sa di-mabilang na mga brahmāṇḍa.

Verse 8

शुद्धविद्यास्वरूपा च त्रिशक्तिः करुणात्मिका । आनंदामृतरूपा च शुद्धधर्मस्वरूपिणी

Siya ang mismong anyo ng dalisay na kaalaman; siya ang tatluhang Kapangyarihan, ang habag na may sariling diwa. Siya ang nektar na anyong-kagalakan, at ang katawang-dharma na walang dungis.

Verse 9

यामेतां जगतां धात्रीं धारयामि स्वलीलया । विश्वस्य रक्षणार्थाय परब्रह्मस्वरूपिणीम्

Ang Siya ring ito—ina at tagapagtaguyod ng mga daigdig—ay Aking inaalalayan sa sarili Kong banal na paglalaro, para sa pag-iingat ng sansinukob: siya na ang likas ay ang Kataas-taasang Brahman.

Verse 10

त्रैलोक्ये यानि तीर्थानि पुण्यक्षेत्राणि यानि च । सर्वत्र सर्वे ये धर्माः सर्वयज्ञाः सदक्षिणाः

Anumang mga tīrtha sa tatlong daigdig, at anumang mga banal na pook—sa lahat ng dako, lahat ng mga dharma at lahat ng mga yajña na may wastong dakṣiṇā—

Verse 11

तपांसि विष्णो सर्वाणि श्रुतिः सांगा चतुर्विधा । अहं च त्वं च कश्चापि देवतानां गणाश्च ये

Lahat ng mga pag-aayuno at pagtitika, O Viṣṇu; ang apat-na-uring Veda na may mga sangay at pantulong; ako at ikaw, at sinumang iba pa; at ang lahat ng pangkat ng mga diyos—

Verse 12

पुरुषार्थाश्च सर्वे वै शक्तयो विविधाश्च याः । गंगायां सर्व एवैते सूक्ष्मरूपेण संस्थिताः

Lahat ng layunin ng buhay ng tao, at ang sari-saring kapangyarihang espirituwal—lahat ng ito ay nananahan sa Gaṅgā, na nakalagay roon sa maselang anyo.

Verse 13

स स्नातः सर्वतीर्थेषु सर्वक्रतुषु दीक्षितः । चीर्णसर्वव्रतः सोपि यस्तु गंगां निषेवते

Siya’y waring naligo na sa lahat ng banal na pook; naitalaga na sa lahat ng paghahandog; natupad na ang bawat panata—gayon din ang sinumang may debosyon na dumudulog sa Gaṅgā.

Verse 14

तपांसि तेन तप्तानि सर्वदानप्रदः स च । स प्राप्त योगनियमो यस्तु गंगां निषेवते

Sa kanya, ang mga pagtitika ay waring ganap nang naisagawa; siya’y nagiging tagapagkaloob ng lahat ng kawanggawa. Natatamo niya ang mga disiplina ng yoga—ang sinumang may debosyon na dumudulog sa Gaṅgā.

Verse 15

सर्ववर्णाश्रमेभ्यश्च वेदविद्भ्यश्च वै तथा । शास्त्रार्थपारगेभ्यश्च गंगास्नायी विशिष्यते

Ang naliligo sa Gaṅgā ay itinuturing na pinakadakila—higit pa sa lahat ng varṇa at āśrama, higit sa mga nakaaalam ng Veda, at higit sa mga nakaabot sa diwa ng mga śāstra.

Verse 16

मनोवाक्कायजैर्दोषैर्दुष्टो बहुविधैरपि । वीक्ष्य गंगां भवेत्पूतः पुरुषो नात्र संशयः

Kahit ang tao’y marungis ng sari-saring kasalanang mula sa isip, salita, at gawa, kapag minasdan lamang ang banal na Gaṅgā ay nagiging dalisay—walang alinlangan dito.

Verse 17

कृते सर्वत्र तीर्थानि त्रेतायां पुष्करं परम् । द्वापरे तु कुरुक्षेत्रं कलौ गंगैव केवलम्

Sa Kṛta-yuga, saanman ay may mga tīrtha; sa Tretā, ang Puṣkara ang pinakadakila; sa Dvāpara, ang Kurukṣetra ang nangunguna; ngunit sa Kali-yuga, ang Gaṅgā lamang ang tanging kanlungan, ang pinakamataas na tīrtha.

Verse 18

पूर्वजन्मांतराभ्यास वासनावशतो हरे । गंगातीरे निवासः स्यान्मदनुग्रहतः परात्

O Hari, dahil sa lakas ng mga bakas ng pagsasanay na naipon sa maraming nakaraang kapanganakan, at dahil sa aking kataas-taasang biyaya, nagkakamit ang tao ng paninirahan sa pampang ng Gaṅgā.

Verse 19

ध्यानं कृते मोक्षहेतुस्त्रेतायां तच्च वै तपः । द्वापरे तद्द्वयं यज्ञाः कलौ गंगैव केवलम्

Sa Kṛta-yuga, ang pagninilay ang sanhi ng mokṣa; sa Tretā, ang layuning iyon ay natatamo sa tapas; sa Dvāpara, sa dalawang iyon bilang yajña; ngunit sa Kali-yuga, ang Gaṅgā lamang ang tanging paraan.

Verse 20

यो देहपतनाद्यावद्गंगातीरं न मुंचति । स हि वेदांतविद्योगी ब्रह्मचर्यव्रती सदा

Sinumang hindi lumilisan sa pampang ng Gaṅgā hanggang sa pagbagsak ng katawan, siya’y tunay na nakakabatid ng Vedānta, isang yogin, at laging matatag sa panatang brahmacarya.

Verse 21

कलौ कलुषचित्तानां परद्रव्यरतात्मनाम् । विधिहीनक्रियाणां च गतिर्गंगा विना नहि

Sa Kali-yuga, sa mga pusong marumi at sa mga kaluluwang nahuhumaling sa yaman ng iba, at sa mga gawang walang wastong tuntunin—walang tunay na kanlungan o kaligtasang landas kung wala ang banal na Gaṅgā.

Verse 22

अलक्ष्मीः कालकर्णी च दुःस्वप्नो दुर्विचिंतितम् । गंगागंगेति जपनात्तानि नोपविशंति हि

Ang kamalasan, si Kālakarṇī, masasamang panaginip, at mapanirang pag-aalala—sa pagbigkas ng “Gaṅgā, Gaṅgā,” hindi kailanman kumakapit ang mga iyon.

Verse 23

गंगा हि सर्वभूतानामिहामुत्र फलप्रदा । भावानुरूपतो विष्णो सदा सर्वजगद्धिता

Tunay ngang ang Gaṅgā ay nagbibigay ng bunga sa lahat ng nilalang—dito at sa kabilang-buhay. O Viṣṇu, ayon sa loob at pag-uugali ng tao, ipinagkakaloob niya ang nararapat, laging para sa kapakanan ng buong daigdig.

Verse 24

यज्ञ दान तपो योग जपाः सनियमा यमाः । गंगासेवासहस्रांशं न लभंते कलौ हरे

Ang paghahandog na yajña, pagkakawanggawa, pagtitika, yoga, japa, mga panata at mga pagpipigil—O Hari, sa Kali-yuga hindi man lamang nakakamit ang isang libong bahagi ng kabutihang dulot ng paglilingkod sa Gaṅgā.

Verse 25

किमष्टांगेन योगेन किं तपोभिः किमध्वरैः । वास एव हि गंगायां ब्रह्मज्ञानस्य कारणम्

Ano pa ang kailangan sa walong-sangay na yoga, ano pa ang mga pagtitika, ano pa ang masalimuot na mga handog? Ang simpleng paninirahan sa tabi ng Gaṅgā ay siyang sanhi ng kaalamang Brahman.

Verse 26

अपि दूरस्थितस्यापि गंगामाहात्म्यवेदिनः । अयोग्यस्यापि गोविंदभक्त्या गंगा प्रसीदति

Kahit ang nasa malayo, kung batid ang kadakilaan ng Gangā—at kahit di karapat-dapat—ang Gangā ay nagiging mahabagin sa pamamagitan ng debosyon kay Govinda.

Verse 27

श्रद्धा धर्मः परः सूक्ष्मः श्रद्धा ज्ञानं परं तपः । श्रद्धा स्वर्गश्च मोक्षश्च श्रद्धया सा प्रसीदति

Ang pananampalataya (śraddhā) ang pinakadakila at pinakapinong Dharma; pananampalataya ang pinakamataas na kaalaman at pinakamataas na pag-aayuno. Pananampalataya rin ang langit at kalayaan; sa pananampalataya, ang banal na kapangyarihang yaon ay nalulugod at nagkakaloob ng biyaya.

Verse 28

अज्ञानरागलोभाद्यैः पुंसां संमूढचेतसाम् । श्रद्धा न जायते धर्मे गंगायां च विशेषतः

Sa mga taong ang isip ay nalilito ng kamangmangan, pagkapit, kasakiman, at iba pa, hindi sumisibol ang pananampalataya sa Dharma—at lalo na, sa Gangā.

Verse 29

बहिः स्थितं जलंयद्वन्नारिकेलांतरे स्थितम् । तथा ब्रह्मांडबाह्यस्थं परब्रह्मांबु जाह्नवी

Gaya ng tubig na wari’y nasa labas ngunit nasa loob ng niyog, gayon din ang Jāhnavī (Gangā): siya ang tubig ng Kataas-taasang Brahman—nananahan sa kabila ng sansinukob at gayunma’y naririto.

Verse 30

गंगालाभात्परो लाभः क्वचिदन्यो न विद्यते । तस्माद्गंगामुपासीत गंगैव परमः पुमान्

Walang pakinabang na hihigit pa sa pakinabang ng pagkamit sa Gangā. Kaya sambahin ang Gangā; ang Gangā mismo ang Kataas-taasang Persona, ang pinakamataas na kanlungang banal.

Verse 31

शक्तस्य पंडितस्यापि गुणिनो दानशीलिनः । गंगास्नानविहीनस्य हरे जन्म निरर्थकम्

O Hari, kahit ang may kakayahan, marunong, may kabutihan at mapagkawanggawa—kung hindi naliligo sa banal na Gaṅgā, nawawalang-saysay ang kanyang pagsilang bilang tao.

Verse 32

वृथा कुल वृथा विद्या वृथा यज्ञा वृथातपः । वृथा दानानि तस्येह कलौ गंगां न यो भजेत्

Walang saysay ang angkan, walang saysay ang karunungan, walang saysay ang mga yajña at pagtitika; walang saysay din ang mga handog sa Kali-yuga para sa hindi sumasamba sa Gaṅgā.

Verse 33

गुणवत्पात्रपूजायां न स्याद्वै तादृशं फलम् । यथा गंगाजलस्नान पूजने विधिना फलम्

Sa pagsamba sa karapat-dapat na pinaglalaanan, hindi nakakamit ang gayong bunga; gaya ng bungang dumarating—ayon sa tuntunin—sa pagligo sa tubig ng Gaṅgā at sa pagsambang gamit ito.

Verse 34

ममतेजोग्निगर्भेयं ममवीर्यातिसंवृता । दाहिका सर्वदोषाणां सर्वपापविनाशिनी

Ang (Gaṅgā) na ito’y isinilang mula sa aking nagliliyab na kaningningan, puspos ng aking dakilang lakas; sinusunog niya ang lahat ng kapintasan at winawasak ang lahat ng kasalanan.

Verse 35

स्मरणादेव गंगायाः पापसंघातपंजरम् । शतधा भेदमायाति गिरिर्वज्रहतो यथा

Sa pag-alaala pa lamang sa Gaṅgā, ang kulungang bunton ng mga kasalanan ay nadudurog sa sandaang piraso—gaya ng bundok na tinamaan ng kidlat.

Verse 36

गंगां गच्छति यस्त्वेको यस्तु भक्त्यानुमोदयेत् । तयोस्तुल्यफलं प्राहुर्भक्तिरेवात्र कारणम्

Ang isa’y pumaparoon sa banal na Gaṅgā; ang isa nama’y, di man makapunta, nagagalak at sumasang-ayon nang may debosyon—kapwa sinasabing tumatamo ng iisang bunga, sapagkat ang bhakti lamang ang tunay na sanhi rito.

Verse 37

गच्छंस्तिष्ठञ्जपन्ध्यान्भुंजञ्जाग्रत्स्वपन्वदन् । यः स्मरेत्सततं गंगां स हि मुच्येत बंधनात्

Naglalakad man o nakatayo, nagdarasal o nagmumuni, kumakain, gising, natutulog, o nagsasalita—ang sinumang laging umaalaala sa Gaṅgā ay tunay na napapalaya sa pagkakagapos.

Verse 38

पितॄनुद्दिश्य योभक्त्या पायसं मधुसंयुतम् । गुडसर्पिस्तिलैःसार्धं गंगांभसि विनिक्षिपेत्

Ang sinumang may debosyon, na iniaalay para sa mga Pitṛ (mga ninuno), ay maghandog sa tubig ng Gaṅgā ng payasam na hinaluan ng pulot, kasama ang jaggery, ghee, at linga—isang makapangyarihang handog para sa mga ninuno.

Verse 39

तृप्ता भवंति पितरस्तस्य वर्षशतं हरे । यच्छंति विविधान्कामान्परितुष्टाः पितामहाः

O Hari, sa loob ng sandaang taon ay nasisiyahan ang kanyang mga ninuno; at ang mga pitāmaha, lubhang nalulugod, ay nagkakaloob sa kanya ng iba’t ibang minimithing biyaya.

Verse 40

लिंगे संपूजिते सर्वमर्चितं स्याज्जगद्यथा । गंगास्नानेन लभते सर्वतीर्थफलं तथा

Kung paanong kapag ang Liṅga ay ganap na sinamba, wari’y ang buong daigdig ay nasamba—gayon din, sa pagligo sa Gaṅgā ay natatamo ang bunga ng lahat ng banal na tīrtha at paglalakbay-pananampalataya.

Verse 41

गंगायां तु नरः स्नात्वा यो लिंगं नित्यमर्चति । एकेन जन्मना मुक्तिं परां प्राप्नोति स ध्रुवम्

Ngunit ang taong naligo sa banal na Gaṅgā at araw-araw na sumasamba sa Liṅga—sa iisang buhay ay tiyak na makakamtan niya ang pinakamataas na kalayaan (mokṣa).

Verse 42

अग्निहोत्रं च यज्ञाश्च व्रतदानतपांसि च । गंगायां लिंगपूजायाः कोट्यंशेनापि नो समाः

Ang agnihotra, mga yajña, mga panata, mga handog, at mga pagtitika—hindi man lamang katumbas kahit isang milyong bahagi ng pagsamba sa Liṅga sa Gaṅgā.

Verse 43

गंगां गंतुं विनिश्चित्य कृत्वा श्राद्धादिकं गृहे । स्थितस्य सम्यक्संकल्पात्तस्य नंदंति पूर्वजाः

Kapag matibay na nagpasyang magtungo sa Gaṅgā, at sa tahanan ay nagsagawa ng śrāddha at iba pang ritwal—sa wagas na sankalpa niya pa lamang, nagagalak na ang mga ninuno.

Verse 44

पापानि च रुदंत्याशु हा क्व यास्याम इत्यलम् । लोभमोहादिभिः सार्धं मंत्रयंति पुनःपुनः

At ang mga kasalanan ay agad na humahagulgol: “Ay! saan na kami tutungo?”; kasama ang kasakiman, pagkalito, at iba pa, muli’t muli silang nagbabalak.

Verse 45

यथा न गंगां यात्येष तथा विघ्नं प्रकुर्महे । गंगां गतो यथा चैष न उच्छित्तिं विधास्यति

“Gumawa tayo ng mga hadlang upang hindi siya makarating sa Gaṅgā; at kahit makarating man siya roon, huwag niyang tuluyang lipulin kami”—ganyan ang kanilang binabalak.

Verse 46

गृहाद्गंगावगाहार्थं गच्छतस्तु पदेपदे । निराशानि व्रजंत्येव पापान्यस्य शरीरतः

Pag-alis niya mula sa tahanan upang lumusong sa banal na Gaṅgā, sa bawat hakbang ay umaalis ang kanyang mga kasalanan sa katawan—nawawalan ng pag-asang manatili.

Verse 47

पूर्वजन्मकृतैः पुण्यैस्त्यक्त्वा लोभादिकं हरे । व्युदस्य सर्वविघ्नौघान्गंगां प्राप्नोति पुण्यवान्

Sa bisa ng mga kabutihang naipon sa mga naunang kapanganakan, iniiwan ng banal na tao ang kasakiman at iba pa; itinataboy niya ang mga bugso ng hadlang at nararating ang Gaṅgā.

Verse 48

अनुषंगेण मौल्येन वाणिज्येनापि सेवया । कामासक्तोपि वा मर्त्यो गंगास्नातो दिवं व्रजेत्

Kahit ang tao’y nakakapit sa pagnanasa, kung siya’y naligo sa Gaṅgā—maging sa di-sinasadyang pagdampi, sa pagbabayad, sa pakikipagkalakalan, o sa paglilingkod—maaari siyang makarating sa langit.

Verse 49

अनिच्छयापि संस्पृष्टो दहनो हि यथा दहेत् । अनिच्छयापि संस्नाता गंगा पापं तथा दहेत्

Gaya ng apoy na nakapapaso kahit di sinasadya ang paghipo, gayon din ang Gaṅgā: kahit di sinasadya ang pagligo, sinusunog niya ang kasalanan.

Verse 50

तावद्धमति संसारे यावद्गंगां न सेवते । संसेव्य गंगां नो जंतुर्भवक्लेशं प्रपश्यति

Hangga’t hindi niya sinasamba at pinaglilingkuran ang Gaṅgā, nagpapakapagod siya sa saṃsāra; ngunit kapag napaglingkuran ang Gaṅgā, ang nilalang ay hindi na nakakikita ng pighati ng pag-iral sa mundo.

Verse 51

यो गंगांभसि निस्नातो भक्त्या संत्यक्तसंशयः । मनुष्यचर्मणा नद्धः स देवो नात्र संशयः

Sinumang maligo sa banal na tubig ng Gaṅgā nang may debosyon, at itinakwil ang pag-aalinlangan—bagaman nababalutan ng balat ng tao—tunay na isang diyos; walang pagdududa rito.

Verse 52

गंगास्नानार्थमुद्युक्तो मध्येमार्गं मृतो यदि । गंगास्नानफलं सोपि तदाप्नोति न संशयः

Kung ang isang tao’y naglakbay upang maligo sa Gaṅgā at mamatay sa gitna ng daan, kahit siya’y nakakamit ang bunga ng pagligo sa Gaṅgā—walang pagdududa.

Verse 53

माहात्म्यं ये च गंगायाः शृण्वंति च पठंति च । तेप्यशेषैर्महापापैर्मुच्यंते नात्र संशयः

Yaong nakikinig at yaong bumibigkas ng kadakilaan ng Gaṅgā, sila man ay napapalaya kahit sa lahat ng mabibigat na kasalanan—walang pagdududa rito.

Verse 54

दुर्बुद्धयो दुराचारा हैतुका बहुसंशयाः । पश्यंति मोहिता विष्णो गंगामन्य नदीमिव

O Viṣṇu, ang may masamang pag-unawa, masamang asal, palasagot at maraming pagdududa—nalilinlang—ay tumitingin sa Gaṅgā na para bang isa lamang siyang karaniwang ilog.

Verse 55

जन्मांतरकृतैर्दानैस्तपोभिर्नियमैर्व्रतैः । इह जन्मनि गंगायां नृणां भक्तिः प्रजायते

Sa pamamagitan ng mga pag-aalay, mga pag-aayuno at pagtitika, mga disiplina at mga panata na nagawa sa ibang mga kapanganakan, sa buhay na ito sumisibol sa tao ang debosyon sa Gaṅgā.

Verse 56

गंगाभक्तिमतामर्थे महेंद्रादि पुरेषु च । हर्म्याणि रम्यभोगानि निर्मितानि स्वयंभुवा

Para sa kapakanan ng mga deboto ng Gaṅgā, sa mga lungsod ni Mahendra at ng iba pang mga diyos, ang mariringal na mansiyon at kaaya-ayang mga kaluguran ay nilikha ni Svayambhū (Brahmā) mismo.

Verse 57

सिद्धयः सिद्धिलिंगानि स्पर्शलिंगान्यनेकशः । प्रासादा रत्नरचिताश्चिंतामणिगणा अपि

Naririto ang maraming siddhi, maraming Liṅga na nagbibigay ng tagumpay, at di-mabilang na ‘touch-Liṅga’ na sa paghipo’y nagkakaloob ng kabutihang-loob. Mayroon din mga palasyong yari sa mga hiyas, at maging mga pulutong ng cintāmaṇi, ang mga batong tumutupad ng hangarin.

Verse 58

गंगाजलांतस्तिष्ठंति कलिकल्मषभीतितः । अतएव हि संसेव्या कलौ गंगेष्टसिद्धिदा

Dahil sa pangamba sa mga kasalanan ng Kali-yuga, ang mga banal na kapangyarihan ay nananahan sa loob ng tubig ng Gaṅgā. Kaya nga sa Kali, ang Gaṅgā ay dapat paglingkuran nang taimtim, sapagkat siya ang nagbibigay ng ninanais na mga siddhi.

Verse 59

सूर्योदये तमांसीव वज्रपातभयान्नगाः । तार्क्ष्येक्षणाद्यथासर्पा मेघा वाताहता इव

Gaya ng pag-alis ng dilim sa pagsikat ng araw; gaya ng panginginig ng mga bundok sa takot sa bagsak ng kulog; gaya ng pagtakbo ng mga ahas sa sulyap ni Tārkṣya (Garuḍa); at gaya ng pagkalat ng mga ulap sa hampas ng hangin—

Verse 60

तत्त्वज्ञानाद्यथा मोहः सिंहं दृष्ट्वा यथा मृगाः । तथा सर्वाणि पापानि यांति गंगेक्षणात्क्षयम्

Gaya ng pagkapawi ng kamangmangan sa tunay na kaalaman, at gaya ng pagkalat ng mga usa sa pagtanaw sa leon—gayon din ang lahat ng kasalanan ay napaparam, sa pagtanaw lamang sa Gaṅgā.

Verse 61

दिव्यौषधैर्यथा रोगा लोभेन च यथा गुणाः । यथा ग्रीष्मोष्मसंपत्तिरगाधह्रद मज्जनात्

Kung paanong ang mga karamdaman ay napapawi ng mga makalangit na gamot, at kung paanong ang mga kabutihan ay nasisira sa kasakiman; at kung paanong ang matinding init ng tag-init ay napapawi sa paglubog sa malalim na lawa—

Verse 62

तूलशैलः स्फुलिंगेन यथा नश्यति तत्क्षणात् । तथा दोषाः प्रणश्यंति गंगांभः स्पर्शनाद्ध्रुवम्

Kung paanong ang bundok na bulak ay agad na nauubos sa munting kislap ng apoy, gayon din ang mga dungis at pagkukulang ay tiyak na naglalaho sa paghipo sa tubig ng Gaṅgā.

Verse 63

क्रोधेन च तपो यद्वत्कामेन च यथा मतिः । अनयेन यथा लक्ष्मीर्विद्या मानेन वै यथा

Kung paanong ang pag-aayuno at pagtitika ay nasisira sa galit; kung paanong ang pag-unawa ay nasisira sa pagnanasa; kung paanong ang kasaganaan ay gumuho sa kawalang-katarungan; at kung paanong ang karunungan ay nasisira sa pagmamataas—

Verse 64

दंभ कौटिल्य मायाभिर्यथाधर्मो विनश्यति । तथा नश्यंति पापानि गंगाया दर्शनेन तु

Kung paanong ang dharma ay winawasak ng pagpapaimbabaw, katusuhan, at panlilinlang—gayon din, tunay nga, ang mga kasalanan ay napapawi sa pagtanaw pa lamang sa Gaṅgā.

Verse 65

मानुष्यं दुर्लभं प्राप्य विद्युत्संपातचंचलम् । गंगां यः सेवते सोत्र बुद्धेः पारं परं गतः

Nang matamo ang pagiging tao—napakabihira at kasingkisap ng kidlat—sinumang naglilingkod sa Gaṅgā rito ay nakatawid na sa ibayo ng pinakamalayong pampang ng karaniwang pag-iisip.

Verse 66

विधूतपापा ये मर्त्याः परं ज्योतिःस्वरूपिणीम् । सहस्रसूर्यप्रतिमां गंगां पश्यंति ते भुवि

Yaong mga mortal na nahugasan na ang mga kasalanan—dito sa lupa ay namamasdan nila ang Gaṅgā, na ang likas ay kataas-taasang liwanag, nagniningning na tila sanlibong araw.

Verse 67

साधारणांभसा पूर्णां साधारण नदीमिव । पश्यंति नास्तिका गंगां पापोपहतलोचनाः

Ngunit ang mga nāstika, na ang mga mata’y sinugatan ng kasalanan, ay nakikita ang Gaṅgā na para bang karaniwang ilog lamang, punô ng pangkaraniwang tubig.

Verse 68

संसारमोचकश्चाहं जनानामनुकंपया । गंगातरंगरूपेण सोपानं निर्ममे दिवः

Dahil sa habag sa mga nilalang, ako’y naging tagapagpalaya mula sa saṃsāra; at sa anyo ng mga alon ng Gaṅgā ay hinubog ko ang isang hagdanang paakyat sa langit.

Verse 69

सर्व एव शुभः कालः सर्वो देशस्तथा शुभः । सर्वो जनो दानपात्रं श्रीमती जाह्नवी तटे

Sa mapalad na pampang ng maringal na Jāhnavī (Gaṅgā), bawat oras ay banal, bawat lugar ay banal, at bawat tao’y nagiging karapat-dapat na tatanggap ng dāna (kawanggawa).

Verse 70

यथाश्वमेधो यज्ञानां नगानां हिमवान्यथा । व्रतानां च यथा सत्यं दानानामभयं यथा

Kung paanong ang Aśvamedha ang pinakadakila sa mga yajña, at ang Himavān ang pinuno sa mga bundok; kung paanong ang katotohanan ang una sa mga panata, at ang kawalang-takot ang una sa mga kaloob—gayon din, ang pinupuring tīrtha ay namumukod sa lahat.

Verse 71

प्राणायामश्च तपसां मंत्राणां प्रणवो यथा । धर्माणामप्यहिंसा च काम्यानां श्रीर्यथा वरा

Kung paanong ang prāṇāyāma ang pinuno sa mga tapas, at ang Praṇava (Oṃ) ang pinakamataas sa mga mantra; kung paanong ang ahiṃsā ang una sa mga dharma, at si Śrī ang pinakamainam sa mga minimithing biyaya—gayon din, ang pinupuring tīrtha ang namumukod.

Verse 72

यथात्मविद्या विद्यानां स्त्रीणां गौरी यथोत्तमा । सर्वर्दवेगणानां च यथा त्वं पुरुषोत्तम

Kung paanong ang kaalamang-sa-Sarili (ātma-vidyā) ang pinakamataas sa mga kaalaman, at si Gaurī ang pinakadakila sa mga babae; at kung paanong Ikaw, O Puruṣottama, ang kataas-taasan sa lahat ng mga banal na pangkat—gayon din, ang pinupuring banal na katotohanan ang namamayani.

Verse 73

सर्वषामेव पात्राणां शिवभक्तो यथा वरः । तथा सर्वेषु तीर्थेषु गंगातीर्थं विशिष्यते

Kung paanong ang deboto ni Śiva ang pinakamainam sa lahat ng karapat-dapat na tatanggap, gayon sa lahat ng mga tīrtha, ang tīrtha ng Gaṅgā ang natatangi at kataas-taasan.

Verse 74

हरेयश्चावयोर्भेदं न करोति महामतिः । शिवभक्तः स विज्ञेयो महापाशुपतश्च सः

Ang tunay na dakilang-isip ay hindi nagtatangi sa pagitan ni Hari at namin; ang gayong tao ay dapat makilalang deboto ni Śiva—tunay ngang isang dakilang Pāśupata.

Verse 75

पापपांसुमहावात्या पापद्रुमकुठारिका । पापेंधनदवाग्निश्च गंगेयं पुण्यवाहिनी

Ang Gaṅgā na ito, tagapagdala ng kabanalan, ay isang makapangyarihang ipu-ipo na nagwawalis ng alikabok ng kasalanan; isang palakol na pumuputol sa mga punò ng kasalanan; at isang apoy-sa-gubat na tumutupok sa panggatong ng kasalanan.

Verse 76

नानारूपाश्च पितरो गाथा गायंति सर्वदा । अपि कश्चित्कुलेस्माकं गंगास्नायी भविष्यति

Ang mga Pitṛ, na nag-aanyong sari-sari, ay laging umaawit ng ganitong saliw: “Mayroon kaya, kahit isa man lamang sa aming angkan, na maliligo sa banal na Gaṅgā?”

Verse 77

देवर्षीन्परिसंतर्प्य दीनानाथांश्च दुःखितान् । श्रद्धया विधिना स्नात्वा दास्यते सलिलांजलिम्

Matapos mapalugod ayon sa wastong paraan ang mga banal na ṛṣi, gayundin ang mga dukha, walang-kalinga, at mga nagdurusa, dapat maligo nang may pananampalataya ayon sa ritwal, at saka maghandog ng salilāñjali—isang añjali ng banal na tubig.

Verse 78

अपि नः स कुले भूयाच्छिवे विष्णौ च साम्यदृक् । तदालयकरो भक्त्या तस्य संमार्जनादिकृत्

Nawa’y may isilang sa aming angkan na ganyan—yaong tumitingin nang may pantay na paggalang kina Śiva at Viṣṇu, na may debosyon ay nagtatayo ng kanilang dambana, at gumagawa ng mga gawaing gaya ng paglilinis at pag-aalaga nito.

Verse 79

अकामो वा सकामो वा तिर्यग्योनिगतोपि वा । गंगायां यो मृतो मर्त्यो नरकं स न पश्यति

Maging walang pagnanasa man o may pagnanasa—kahit pa napadpad sa kapanganakang-hayop—sinumang mortal na mamatay sa Gaṅgā ay hindi makakakita ng impiyerno.

Verse 80

तीर्थमन्यत्प्रशंसंति गंगातीरे स्थिताश्च ये । गंगां न बहु मन्यंते ते स्युर्निरयगामिनः

Yaong mga naninirahan sa pampang ng Gaṅgā ngunit pinupuri ang ibang mga tīrtha at hindi itinataas sa puso ang Gaṅgā—ang gayong mga tao’y patutungo sa impiyerno.

Verse 81

मां च त्वां चैव यो द्वेष्टि गंगां च पुरुषाधमः । स्वकीयैः पुरुषैः सार्धं स घोरं नरकं व्रजेत्

Ang pinakamasamang tao na napopoot sa akin, sa iyo rin, at sa banal na Gaṅgā—siya, kasama ng sarili niyang mga tao, ay tutungo sa kakila-kilabot na impiyerno.

Verse 82

षष्टिर्गणसहस्राणि गंगां रक्षंति सर्वदा । अभक्तानां च पापानां वासे विघ्नं प्रकुर्वते

Animnapung libong pangkat ng mga gaṇa ang laging nagbabantay sa Gaṅgā; at sa paninirahan ng mga makasalanan at walang debosyon, sila’y naglalagay ng mga hadlang.

Verse 83

कामक्रोधमहामोहलोभादि निशितैः शरैः । घ्नंति तेषां मनस्तत्र स्थितिं चापनयंति च

Sa matutulis na palaso—gaya ng pagnanasa, galit, matinding pagkalito, kasakiman, at iba pa—sinusugatan nila ang isipan ng gayong mga tao, at itinataboy din ang kanilang kakayahang manatiling payapa roon.

Verse 84

गंगां समाश्रयेद्यस्तु स मुनिः स च पंडितः । कृतकृत्यः स विज्ञेयः पुरुषार्थचतुष्टये

Ngunit ang sinumang kumupkop at sumilong sa Gaṅgā—siya’y isang muni, siya’y isang pantas; dapat siyang makilalang ganap na natupad ang mga layunin ng buhay ayon sa apat na puruṣārtha.

Verse 85

गंगायां च सकृत्स्नातो हयमेधफलं लभेत् । तर्पयंश्च पितॄंस्तत्र तारयेन्नरकार्णवात्

Kahit minsan lamang maligo sa Gaṅgā, matatamo ang bunga ng handog na Aśvamedha; at sa pag-aalay ng tarpaṇa sa mga ninuno roon, maililigtas sila mula sa karagatan ng impiyerno.

Verse 86

नैरंतर्येण गंगायां मासं यः स्नाति पुण्यवान् । शक्रलोके स वसति यावच्छक्रः सपूर्वजः

Ang mapagpala na palagiang naliligo sa Gaṅgā sa loob ng isang buwan ay nananahan sa daigdig ni Śakra, kasabay ng mga ninuno, habang naroon pa si Śakra.

Verse 87

अब्दं यः स्नाति गंगायां नैरंतर्येण पुण्यभाक् । विष्णोर्लोकं समासाद्य स सुखं संवसेन्नरः

Sinumang patuloy na naliligo sa Gaṅgā sa loob ng isang buong taon ay nagkakamit ng dakilang kabutihan; mararating niya ang daigdig ni Viṣṇu at doo’y mananahan sa ligaya.

Verse 88

गंगायां स्नाति यो मर्त्यो यावज्जीवं दिनेदिने । जीवन्मुक्तः स विज्ञेयो देहांते मुक्त एव सः

Ang mortal na araw-araw na naliligo sa Gaṅgā habang may buhay ay dapat kilalaning pinalaya na habang nabubuhay; at sa pagwawakas ng katawan, tunay ngang pinalaya siya.

Verse 89

तिथिनक्षत्रपर्वादि नापेक्ष्यं जाह्नवी जले । स्नानमात्रेण गंगायां संचिताघं विनश्यति

Sa tubig ng Jāhnavī (Gaṅgā), hindi kailangang maghintay ng tithi, bituin, pista, at iba pa; sa pagligo lamang sa Gaṅgā, napapawi ang naipong kasalanan.

Verse 90

पंडितोपि स मूर्खः स्याच्छक्तियुक्तोप्यशक्तिकः । यस्तु भागीरथीतीरं सुखसेव्यं न संश्रयेत्

Kahit marunong, nagiging tila mangmang; kahit may lakas, nagiging tila walang magawa—kung hindi siya sasandig sa madaling lapitang pampang ng Bhāgīrathī (Gaṅgā).

Verse 91

किंवायुपाप्यरोगेण विकासिन्याथ किं श्रिया । किं वा बुद्ध्या विमलया यदि गंगां न सेवते

Ano ang saysay ng kalusugang di dinadapuan ng sakit, o ng namumulaklak na sigla? Ano ang saysay ng kayamanan, o ng dalisay at malinaw na talino, kung hindi naglilingkod sa banal na Gaṅgā?

Verse 92

यः कारयेदायतनं गंगाप्रतिकृतेर्नरः । भुक्त्वा स भोगान्प्रेत्यापि याति गंगा सलोकताम्

Ang taong magpagawa ng isang dambana o tahanan para sa anyo o larawan ng Gaṅgā, nagtatamasa ng mga ligaya rito; at pagpanaw man, nararating niya ang kaparehong daigdig ng Gaṅgā.

Verse 93

शृण्वंति महिमानं ये गंगाया नित्यमादरात् । गंगास्नानफलं तेषां वाचकप्रीणनाद्धनैः

Yaong mga palagi, na may paggalang, nakikinig sa kadakilaan ng Gaṅgā, nakakamit ang bunga ng pagligo sa Gaṅgā—lalo na kapag pinasaya nila ang tagapagbigkas sa pamamagitan ng mga handog na yaman.

Verse 94

पितॄनुद्दिश्य यो लिंगं स्नपयेद्गांग वारिणा । तृप्ताः स्युस्तस्य पितरो महानिरयगा अपि

Sinumang, alang-alang sa mga ninuno, magpaligo sa Śiva-liṅga gamit ang tubig ng Gaṅgā—nasisiyahan ang kanyang mga ninuno, kahit sila’y napunta pa sa matinding impiyerno.

Verse 95

अष्टकृत्वो मंत्रजप्तैर्वस्त्रपूतैः सुगंधिभिः । प्रोचुर्गांगजलैः स्नानं घृतस्नानाधिकं बुधाः

Ipinahayag ng mga pantas na ang pagligo sa tubig ng Gaṅgā—na walong ulit na sinasandalan, binasbasan ng mantra, sinala sa tela, at mabango—ay higit pa kaysa pagligo sa ghee.

Verse 96

अष्टद्रव्यविमिश्रेण गंगातोयेन यः सकृत् । मागधप्रस्थमात्रेण ताम्रपात्रस्थितेन च

Sinumang minsan man ay gumamit o maligo sa tubig ng Gaṅgā na hinaluan ng walong banal na sangkap—sukat na isang Māgadha-prastha at inilagay sa sisidlang tanso—ay nagkakamit ng dakilang kabutihang-loob.

Verse 97

भानवेऽर्घं प्रदद्याच्च स्वकीय पितृभिः सह । सोतितेजो विमानेन सूर्यलोके महीयते

Dapat maghandog ng arghya sa Araw, kasama ang sariling mga ninuno. Ang gayong deboto ay pinararangalan sa daigdig ni Sūrya, dinadala roon ng nagniningas at maningning na makalangit na vimāna.

Verse 98

आपः क्षीरं कुशाग्राणि घृतं मधुगवांदधि । रक्तानि करवीराणि रक्तचंदनमित्यपि

Tubig, gatas, mga dulo ng damong kuśa, ghee, pulot, gatas-asim ng baka, mapulang bulaklak ng karavīra, at pulang sandalwood—ito rin ang itinakdang mga banal na sangkap.

Verse 99

अष्टांगार्घो यमुद्दिष्टस्त्वतीव रवितोषणः । गांगैर्वार्भिः कोटिगुणो ज्ञेयो विष्णोऽन्यवारितः

Ang walong-bahaging arghya na itinuro ay lubhang nakalulugod kay Ravi. Kapag inihandog na may tubig ng Gaṅgā, dapat malaman na ang bunga ay sandaang-milyong ulit—ganito ang pahayag ni Viṣṇu, na walang pasubali.

Verse 100

गंगातीरे स्वशक्त्या यः कुर्याद्देवालयं सुधीः । अन्यतीर्थप्रतिष्ठातो भवेत्कोटिगुणं फलं

Ang marunong na tao na, ayon sa kanyang makakaya, ay magtayo ng templo sa pampang ng Gaṅgā—magkakamit ng bungang sandaang-milyong ulit kaysa sa pagtatatag nito sa alinmang ibang banal na pook.

Verse 110

गोभूहिरण्यदानेन भक्त्या गंगातटे शुभे । नरो न जायते भूयः संसारे दुःखकंटके

Sa tapat na debosyon, sa mapalad na pampang ng Gaṅgā, ang taong nagkakaloob ng baka, lupa, at ginto ay hindi na muling isisilang sa sanlibutang ito—gubat ng dalamhati at mga tinik.

Verse 120

तद्भूमित्रसरेणूनां संख्यया युगमानया । महेंद्र चंद्रलोकेषु भुक्त्वा भोगान्मनःप्रियान्

Sa loob ng mga yugto ng panahon na sinusukat sa bilang ng mga alikabok mula sa banal na lupang yaon, tinatamasa niya ang mga kalugud-lugod sa isip na ligaya sa mga daigdig ni Mahendra (Indra) at ng Buwan.

Verse 130

चंद्रसूर्यग्रहे लक्षं व्यतीपातेत्वनंतकम् । अयुतं विषुवे चैव नियुतं त्वयनद्वये

Sa paglalaho ng Buwan o Araw, ang bunga ng kabutihan ay sandaang libong ulit; sa Vyatīpāta, ito’y walang hanggan. Sa equinox, sampung libong ulit; at sa dalawang solstice, isang milyong ulit.

Verse 140

स्वाहांतः प्रणावादिश्च भवेद्विंशाक्षरो मनुः । पूजादानं जपो होमो ऽनेनैव मनुना स्मृतः

Ang mantra na may dalawampung pantig ay nagsisimula sa praṇava (Oṁ) at nagtatapos sa svāhā. Sa mismong mantrang ito iniuutos ang pagsamba, pag-aalay, japa, at homa.

Verse 150

यथाशक्ति स्वर्णरूप्य ताम्रपृष्ठविनिर्मितान् । अभ्यर्च्य गंधकुसुमैर्गंगायां प्रक्षिपेद्व्रती

Ayon sa kanyang kakayahan, ang nag-aayuno sa panata ay magpagawa ng mga handog na yari sa ginto, pilak, o tanso; sambahin ang mga ito sa pabango at mga bulaklak, at saka ihulog sa Gaṅgā.

Verse 160

संसारविषनाशिन्यै जीवनायै नमोस्तु ते । तापत्रितय संहंत्र्यै प्राणेश्यै ते नमोनमः

Pagpupugay sa Iyo, O Tagapagbigay-buhay, tagapuksa ng lason ng saṃsāra. Paulit-ulit na pagpupugay sa Iyo, O Ginang ng hininga ng buhay, na lumilipol sa tatlong pagdurusa.

Verse 170

प्रणतार्ति प्रभंजिन्यै जगन्मात्रे नमोस्तुते । सर्वापत्प्रतिपक्षायै मंगलायै नमोनमः

Pagpupugay sa Iyo, Ina ng sanlibutan, na dumudurog sa dalamhati ng mga yumuyuko sa Iyo. Muli’t muli, pagpupugay sa Mapalad na tumatayo laban sa bawat kapahamakan.

Verse 180

तस्यां दशम्यामेतच्च स्तोत्रं गंगाजले स्थितः । यः पठेद्दशकृत्वस्तु दरिद्रो वापि चाक्षमः

Sa ikasampung araw ng tithi, ang sinumang—nakatayo sa tubig ng Gaṅgā—bumigkas ng himnong ito nang sampung ulit, kahit dukha o di-makagawa ng masalimuot na ritwal, ay nagkakamit ng nasabing gantimpala.

Verse 205

ब्रह्मांडांतरसंस्थेषु भुंजन्भोगान्मनोरमान् । सर्वैः संपूजितो विष्णो यावदाभूतसंप्लवम्

Nanahan sa loob ng mga daigdig ng kosmikong mga saklaw, tinatamasa ang kaaya-ayang ligaya, at pinararangalan ng lahat—O Viṣṇu—(ito’y nananatili) hanggang sa pagkalusaw ng mga nilalang sa dakilang baha ng sansinukob.