अन्तराय-उपसर्ग-विवेचनम् / Analysis of Yogic Obstacles (Antarāyas) and Upasargas

Verse 1

उपमन्युरुवाच । आलस्यं व्याधयस्तीव्राः प्रमादः स्थानसंशयः । अनवस्थितचित्तत्वमश्रद्धा भ्रांतिदर्शनम्

Sinabi ni Upamanyu: Katamaran, matitinding karamdaman, kapabayaan, pag-aalinlangan sa tamang lugar (at paraan), isip na hindi matatag, kawalan ng pananampalataya, at maling pagtanaw—ito ang mga balakid na humahadlang sa naghahangad sa landas ng pagsamba kay Śiva at ng yoga.

Verse 2

दुःखानि दौर्मनस्यं च विषयेषु च लोलता । दशैते युञ्जतां पुंसामन्तरायाः प्रकीर्तिताः

Mga pagdurusa, panlulumong-ispiritu, at pagkabalisa tungo sa mga bagay ng pandama—ang mga ito at iba pang katulad, na nagiging sampu sa kabuuan, ay ipinahayag na mga balakid para sa mga taong nagsasanay ng yoga.

Verse 3

आलस्यमलसत्त्वं तु योगिनां देहचेतनोः । धातुवैषम्यजा दोषा व्याधयः कर्मदोषजाः

Para sa mga yogin, ang kalagayan ng katawan at isip ay naaapektuhan ng katamaran at mapurol na karumihan. Ang mga kapinsalaan sa katawan ay nagmumula sa kawalan ng balanse ng mga sangkap ng katawan, samantalang ang mga karamdaman ay nagmumula sa mga depektong nilikha ng nakaraang karma.

Verse 4

प्रमादो नाम योगस्य साधना नाम भावना । इदं वेत्युभयाक्रान्तं विज्ञानं स्थानसंशयः

Sa yoga, ang kapabayaan ay tinatawag na malaking kamalian, samantalang ang disiplinadong pagninilay (bhāvanā) ang tunay na paraan. Ngunit ang pagkaunawang nasasaklaw ng dalawang paniwala—“ito” at “iyon”—ay nananatiling kaalamang may pag-aalinlangan, di-tiyak sa tunay na pinagbabatayan nito.

Verse 5

अप्रतिष्ठा हि मनसस्त्वनवस्थितिरुच्यते । अश्रद्धा भावरहिता वृत्तिर्वै योगवर्त्मनि

Ang “kawalan ng salalayan” ay sinasabing kawalang-tatag ng isip. Sa landas ng Yoga, ang paggalaw ng isip na walang śraddhā (pananampalataya) at salat sa panloob na bhāva-bhakti ay tunay na isa ring anyo ng gayong kawalang-tatag.

Verse 6

विपर्यस्ता मतिर्या सा भ्रांतिरित्यभिधीयते । दुःखमज्ञानजं पुंसां चित्तस्याध्यात्मिकं विदुः

Ang pagkaunawang baligtad ay tinatawag na “bhrānti” (pagkalito o delusyon). Nalalaman ng mga pantas na ang pagdurusa ng tao, na isinilang mula sa avidyā (kamangmangan), ay isang panloob na pighati (ādhyātmika) na nauukol sa citta, ang isip-puso.

Verse 7

आधिभौतिकमंगोत्थं यच्च दुःखं पुरा कृतैः । आधिदैविकमाख्यातमशन्यस्त्रविषादिकम्

Ang pagdurusang nagmumula sa katawan at sa mga kalagayang materyal—na bunga ng mga gawa (karma) noong nakaraan—ay tinatawag na ādhibhautika. At ang tinatawag na ādhi-daivika ay pighating dulot ng mga puwersang banal at kosmiko, gaya ng kidlat, sandata, lason, at iba pa.

Verse 8

इच्छाविघातजं मोक्षं दौर्मनस्यं प्रचक्षते । विषयेषु विचित्रेषु विभ्रमस्तत्र लोलता

Inilalarawan nila bilang “paglaya na isinilang mula sa pagkabigo ng pagnanasa” ang isang kalagayang sa totoo’y pagkalugmok ng isip. Sapagkat sa gitna ng sari-saring bagay na sinasagap ng pandama, sumisibol ang pagkalito, at doon nagiging balisa at pabagu-bago ang isip.

Verse 9

शान्तेष्वेतेषु विघ्नेषु योगासक्तस्य योगिनः । उपसर्गाः प्रवर्तंते दिव्यास्ते सिद्धिसूचकाः

Kapag napayapa na ang mga hadlang na ito, para sa yogi na matatag na nakalubog sa Yoga, nagsisimulang lumitaw ang mga pambihirang (banal) pagpapakita; mga palatandaan ito na papalapit na ang mga siddhi o espirituwal na kaganapan.

Verse 10

प्रतिभा श्रवणं वार्ता दर्शनास्वादवेदनाः । उपसर्गाः षडित्येते व्यये योगस्य सिद्धयः

Ang panloob na talas (pratibhā), pagdinig na mala-diyos, kaalaman sa balitang malayo, pangitain, pambihirang panlasa, at maselang pandama—ang anim na ito ay tinatawag na upasarga, mga pangalawang kaganapan. Kapag lumitaw ang mga ito, palatandaan iyon na humihina ang tunay na Yoga, sapagkat maaari nitong ilihis ang yogi mula sa pakikiisa kay Śiva, ang Kataas-taasang Pati.

Verse 11

सूक्ष्मे व्यवहिते ऽतीते विप्रकृष्टे त्वनागते । प्रतिभा कथ्यते यो ऽर्थे प्रतिभासो यथातथम्

Kapag ang bagay ay maselan, natatago, nagdaan na, malayo, o hindi pa dumarating, ang pagkaunawang nakasasaklaw dito ay tinatawag na pratibhā (panloob na intuwisyon); at ang paglitaw ng bagay na iyon sa kamalayan ay ang pratibhāsa—ayon mismo sa tunay nitong kalagayan.

Verse 12

श्रवणं सर्वशब्दानां श्रवणे चाप्रयत्नतः । वार्त्ता वार्त्तासु विज्ञानं सर्वेषामेव देहिनाम्

Ang lahat ng may katawan ay likás na may kakayahang makarinig ng lahat ng tunog, at nakaririnig nang hindi sinasadyang pagsisikap; gayundin, nakakamit nila ang karaniwang pagkaunawa sa pamamagitan ng mga balita at usapan sa araw-araw.

Verse 13

दर्शनं नाम दिव्यानां दर्शनं चाप्रयत्नतः । तथास्वादश्च दिव्येषु रसेष्वास्वाद उच्यते

Ang ‘pangitain’ ay ang walang-pagsisikap na pagtanaw sa mga banal na nilalang; gayundin, ang ‘lasa’ ay ang paglasap sa mga banal na esensya (rasa).

Verse 14

स्पर्शनाधिगमस्तद्वद्वेदना नाम विश्रुता । गन्धादीनां च दिव्यानामाब्रह्मभुवनाधिपाः

Gayon din, ang pagkakabatid sa pamamagitan ng paghipo ay kilala bilang “vedanā” (damdamin o sensasyon). At ang mga banal na bagay, mula sa samyo at iba pa, ay nararanasan ng mga pinuno ng mga daigdig, hanggang sa Panginoon ng daigdig ni Brahmā.

Verse 15

संतिष्ठन्ते च रत्नानि प्रयच्छंति बहूनि च । स्वच्छन्दमधुरा वाणी विविधास्यात्प्रवर्तते

Doon, ang mga hiyas ay laging naroroon at ipinagkakaloob nang sagana; at ang pananalita—malayang dumadaloy at matamis—ay sumisibol sa iba’t ibang paraan.

Verse 16

रसायनानि सर्वाणि दिव्याश्चौषधयस्तथा । सिध्यंति प्रणिपत्यैनं दिशंति सुरयोषितः

Ang lahat ng rasāyana (mga eliksir ng pagpapasigla) at maging ang mga makalangit na gamot ay nagiging ganap sa pagyukod sa Kanya; at ang mga asawa ng mga diyos, sa paggalang, ay itinuturo ang daan patungo sa Kanya. Sa ganito, ipinahihiwatig ng Purāṇa na ang mga mapalad na kaganapan ay sumisibol kapag lumalapit ang tao sa Panginoon nang may pagpapasakop at debosyon.

Verse 17

योगसिद्ध्यैकदेशे ऽपि दृष्टे मोक्षे भवेन्मतिः । दृष्टमेतन्मया यद्वत्तद्वन्मोक्षो भवेदिति

Kahit makita lamang ang isang bahagi ng pagkamaganap sa yoga, sumisibol ang pananalig sa moksha: “Gaya ng aking tuwirang nakita ito, gayon din ang paglaya ay tiyak na magaganap.”

Verse 18

कृशता स्थूलता बाल्यं वार्धक्यं चैव यौवनम् । नानाचातिस्वरूपं च चतुर्णां देहधारणम्

Kapayatan, katabaan, pagkabata, katandaan, at kabataan—kasama ang di-mabilang na iba pang magkakaibang kalagayan—ito ang mga paraan ng pag-aangkin ng katawan sa apat na anyong may katawan.

Verse 19

पार्थिवांशं विना नित्यं सुरभिर्गन्धसंग्रहः । एवमष्टगुणं प्राहुः पैशाचं पार्थिवं पदम्

Bukod sa bahaging makalupa, ang halimuyak ay laging naroroon bilang pagtitipon ng mga amoy. Kaya ipinahayag ng mga pantas na ang “kalagayang makalupa,” sa anyong piśāca (magaspang at tamasiko), ay nagtataglay ng walong katangian.

Verse 20

जले निवसनं चैव भूम्यामेवं विनिर्गमः । इच्छेच्छक्तः स्वयं पातुं समुद्रमपि नातुरः

Maaari siyang manahan kahit sa loob ng tubig, at gayundin ay lumitaw sa ibabaw ng lupa. Taglay ang kapangyarihan ng kalooban, hindi siya nababagabag—sa sarili niya, kaya pa niyang inumin maging ang karagatan.

Verse 21

यत्रेच्छति जगत्यस्मिंस्तत्रैव जलदर्शनम् । विना कुम्भादिकं पाणौ जलसञ्चयधारणम्

Saanman niya naisin sa mundong ito, doon mismo nahahayag ang tubig. At kahit walang banga o anumang sisidlan, kaya niyang tipunin at hawakan ang naipong tubig sa sarili niyang palad.

Verse 22

यद्वस्तु विरसञ्चापि भोक्तुमिच्छति तत्क्षणात् । रसादिकं भवेच्चान्यत्त्रयाणां देहधारणम्

Anumang bagay na likas na walang lasa—kapag nanaisin itong lasapin, sa sandaling iyon ay nagkakaroon ito ng lasa at iba pang katangian. At mula sa paglasap na iyon ay may ibinubunga pa: ang pagpapanatili ng katawan sa pamamagitan ng tatlong doṣa (tridoṣa).

Verse 23

निर्व्रणत्वं शरीरस्य पार्थिवैश्च समन्वितम् । तदिदं षोडशगुणमाप्यमैश्वर्यमद्भुतम्

Ang katawan ay nagiging walang sugat at karamdaman, at napupuspos din ng mga kagalingang nagmumula sa elemento ng lupa. Ito ang kamangha-manghang pagtatamo ng pagka-Panginoon, na nakakamit nang labing-anim na ulit.

Verse 24

शरीरादग्निनिर्माणं तत्तापभयवर्जनम् । शक्तिर्जगदिदं दग्धुं यदीच्छेदप्रयत्नतः

Mula sa sarili niyang katawan ay makapaglalabas siya ng apoy, ngunit hindi siya tinatablan ng takot sa init nito. Tunay, kung nanaisin niya at magsisikap, taglay niya ang kapangyarihang tupukin ang buong sanlibutang ito.

Verse 25

द्वाभ्यां देहविनिर्माणमाप्यैश्वर्यसमन्वितम् । एतच्चतुर्विंशतिधा तैजसं परिचक्षते

Mula sa dalawang (prinsipyo) ay nabubuo ang katawan, na may kalakip na kapangyarihang panginoon ng elemento ng tubig. Ito ang tinatawag na taijasa, ang maningning na prinsipyo, na sinasabing nagpapakita sa dalawampu’t apat na anyo.

Verse 26

मनोजवत्वं भूतानां क्षणादन्तःप्रवेशनम् । पर्वतादिमहाभारधारणञ्चाप्रयत्नतः

Para sa mga nilalang, may bilis na kasingtulin ng isip, pagpasok sa loob sa isang kisapmata, at ang walang-hirap na pagdadala ng napakalalaking bigat—gaya ng mga bundok at iba pa.

Verse 27

गुरुत्वञ्च लघुत्वञ्च पाणावनिलधारणम् । अंगुल्यग्रनिपाताद्यैर्भूमेरपि च कम्पनम्

Ipinahahayag Niya ang bigat at gaan; kaya Niyang hawakan at pamahalaan ang hiningang-buhay (prāṇa) sa palad. Sa paglaglag o pagdampi lamang ng dulo ng daliri at iba pa, maging ang lupa ay napapayanig.

Verse 28

एकेन देहनिष्पत्तिर्युक्तं भोगैश्च तैजसैः । द्वात्रिंशद्गुणमैश्वर्यं मारुतं कवयो विदुः

Sa pamamagitan ng iisang (sukat ng disiplinang ito), natatamo ang paghubog ng katawan, kasama ang mga kaligayahang may maningning na (maselan) uri. Nalalaman ng mga pantas na ang kapangyarihang ‘māruta’ ay isang pagkapanginoon na napaparami nang tatlumpu’t dalawang ulit.

Verse 29

छायाहीनविनिष्पत्तिरिन्द्रियाणामदर्शनम् । खेचरत्वं यथाकाममिन्द्रियार्थसमन्वयः

Natatamo ang kalagayang hindi na lumilitaw ang anino ng katawan; nagiging di-mapapansin ang mga pandama; nakakamit ang kapangyarihang lumakbay sa himpapawid ayon sa nais; at ang mga kakayahan ng pandama ay ganap na napapailalim at naiaayon sa kanilang mga bagay—ito’y inilalarawan bilang mga siddhi ng yoga na bunga ng disiplinang itinuro sa Vāyu Saṃhitā, ngunit dapat pasukuin sa debosyon kay Pati (Śiva) para sa kalayaan.

Verse 30

आकाशलंघनं चैव स्वदेहे तन्निवेशनम् । आकाशपिण्डीकरणमशरीरत्वमेव च

Natatamo niya ang mga kapangyarihang yogiko: paglagpas sa himpapawid, pagpapapanatili ng (maselang sangkap) na iyon sa sariling katawan, pagpapasiksik sa sangkap ng kalawakan upang maging masang nahahawakan, at maging ang pagiging walang katawan. Ang mga ito’y pangalawang bunga sa landas ng Śiva-yoga, samantalang ang kalayaan ay nakakamit sa biyaya ng Panginoon at sa wastong kaalaman.

Verse 31

अनिलैश्वर्यसंयुक्तं चत्वारिंशद्गुणं महत् । ऐन्द्रमैश्वर्यमाख्यातमाम्बरं तत्प्रचक्षते

Ang dakilang paghahari na kaisa ng panginoong kapangyarihan ng Hangin ay sinasabing may apatnapung ulit na kagalingan. Ito ang ipinahahayag na kamahalan ni Indra, at inilalarawang nauukol sa makalangit na daigdig ng himpapawid.

Verse 32

यथाकामोपलब्धिश्च यथाकामविनिर्गमः । सर्वस्याभिभवश्चैव सर्वगुह्यार्थदर्शनम्

Ipinagkakaloob Niya ang pag-abot ayon sa nais, at gayundin ang pag-alis—pagpapalaya—ayon sa nais. Dinadaig Niya ang lahat, at inihahayag ang pangitain sa pinakaloob at pinakatagong katotohanan ng lahat ng bagay.

Verse 33

कर्मानुरूपनिर्माणं वशित्वं प्रियदर्शनम् । संसारदर्शनं चैव भोगैरैन्द्रैस्समन्वितम्

Ayon sa sariling karma, lumilitaw ang isang katawang katugma; kasama nito ang paghahari at kaaya-ayang anyo. Nararanasan din ang malawak na tanawin ng saṃsāra, na may mga kaligayahang tulad ng kay Indra.

Verse 34

एतच्चांद्रमसैश्वर्यं मानसं गुणतो ऽधिकम् । छेदनं ताडनं चैव बंधनं मोचनं तथा

Ang kedaulatang lunar na ito—na likas sa isipan—ay higit sa kalidad. Kabilang dito ang mga kapangyarihan ng pagputol, pananakit, paggapos, at gayundin ang pagpapalaya.

Verse 35

ग्रहणं सर्वभूतानां संसारवशवर्तिनाम् । प्रसादश्चापि सर्वेषां मृत्युकालजयस्तथा

Dinadala Niya ang lahat ng nilalang—na nasa ilalim ng paghahari ng saṃsāra—sa Kanyang pamamahala; at ipinagkakaloob Niya ang biyaya sa lahat. Kaya Siya rin ang mananakop sa itinakdang oras ng kamatayan.

Verse 36

आभिमानिकमैश्वर्यं प्राजापत्यं प्रचक्षते । एतच्चान्द्रमसैर्भोगैः षट्पञ्चाशद्गुणं महत्

Ipinahahayag nila na ang pagka-Panginoon na tinatawag na “Ābhimānika” ay ang paghaharing Prajāpatya, ang kapangyarihang gaya ng kay Prajāpati; at ang kadakilaang ito ay limampu’t anim na ulit na higit kaysa sa mga kaligayahang natatamo sa daigdig ng Buwan (Chāndramasa).

Verse 37

सर्गः संकल्पमात्रेण त्राणं संहरणं तथा । स्वाधिकारश्च सर्वेषां भूतचित्तप्रवर्तनम्

Ang paglikha ay sumisibol sa Kanyang tanging kalooban; gayundin ang pag-iingat at ang paglalansag. Siya rin ang panloob na kapangyarihan ng lahat ng nilalang, na nagpapakilos sa isipan ng mga nilikha ayon sa kanilang likas na kalagayan—kaya nahahayag ang Pati, ang Panginoon, bilang makapangyarihang sanhi ng paglitaw, pag-iingat, at pag-urong ng sanlibutan.

Verse 38

असादृश्यं च सर्वस्य निर्माणं जगतः पृथक् । शुभाशुभस्य करणं प्राजापत्यैश्च संयुतम्

Siya ang nagdudulot ng sari-saring pagkakaiba ng lahat ng nilalang at humuhubog sa sansinukob sa magkakahiwalay na anyo. Siya rin ang nagiging sanhi ng mga bungang mapalad at di-mapalad, kasabay ng mga kapangyarihang Prajāpati na namamahala sa paglikha.

Verse 39

चतुष्षष्ठिगुणं ब्राह्ममैश्वर्यं च प्रचक्षते । बौद्धादस्मात्परं गौणमैश्वर्यं प्राकृतं विदुः

Ipinahahayag nila na ang aiśvarya, ang kapangyarihang panginoon ni Brahmā, ay animnapu’t apat na antas. Higit pa maging sa kapangyarihang buddhi (nakabatay sa talino), nauunawaan nila ang mas mataas ngunit pangalawang uri ng paghahari na ito bilang ‘prākṛta’—nagmumula sa Prakṛti (ang prinsipyong materyal).

Verse 40

वैष्णवं तत्समाख्यातं तस्यैव भुवनस्थितिः । ब्रह्मणा तत्पदं सर्वं वक्तुमन्यैर्न शक्यते

Iyan ang ipinahahayag na ‘Vaiṣṇava’; sa iyan lamang nananatili ang mga daigdig. Ang kalagayang iyon, maging si Brahmā ay kayang ilarawan nang ganap, ngunit ang iba ay hindi makapagsasaysay nito.

Verse 41

तत्पौरुषं च गौणं च गणेशं पदमैश्वरम् । विष्णुना तत्पदं किंचिज्ज्ञातुमन्यैर्न शक्यते

Ang kataas-taasang kalagayang iyon—sa pangunahing (diwa) at pangalawang (katangian) kahulugan—ay nauukol kay Gaṇeśa, ang maka-Panginoong prinsipyo. Maging si Viṣṇu ay bahagya lamang ang nalalaman tungkol doon; ang iba ay hindi ito malalaman kailanman.

Verse 42

विज्ञानसिद्धयश्चैव सर्वा एवौपसर्गिकाः । निरोद्धव्या प्रयत्नेन वर्राग्येण परेण तु

Ang lahat ng mga siddhi na bunga ng kaalamang yogiko ay tunay na mga hadlang lamang. Kaya dapat itong pigilan sa taimtim na pagsisikap—lalo na sa pamamagitan ng sukdulang vairāgya, ang ganap na paglayo sa pagkapit—upang manatiling matatag sa landas tungo sa mapagpalayang biyaya ni Śiva.

Verse 43

प्रतिभासेष्वशुद्धेषु गुणेष्वासक्तचेतसः । न सिध्येत्परमैश्वर्यमभयं सार्वकामिकम्

Ang may isip na nakakapit sa maruruming guṇa at sa mga anyong mapanlinlang ay hindi magkakamit ng sukdulang pagka-Panginoon; ni ng kalagayang walang takot na tumutupad sa lahat ng layon.

Verse 44

तस्माद्गुणांश्च भोगांश्च देवासुरमहीभृताम् । तृणवद्यस्त्यजेत्तस्य योगसिद्धिः परा भवेत्

Kaya nga, sinumang itakwil na parang dayami ang mga guṇa at mga kalayawang-lugod na hinahangad maging ng mga deva, asura, at mga hari sa lupa—sa yogin na iyon sisilang ang sukdulang kasakdalan ng Yoga.

Verse 45

अथवानुग्रहेच्छायां जगतो विचरेन्मुनिः । यथाकामंगुणान्भोगान्भुक्त्वा मुक्तिं प्रयास्यति

O kaya, sa mismong kalooban ng biyaya ni Śiva, ang pantas ay maaaring magpatuloy na lumibot sa daigdig; matapos lasapin ayon sa nais ang mga karanasang mula sa guṇa nang walang pagkagapos, sa huli’y mararating niya ang mokṣa, ang paglaya.

Verse 46

विजने जंतुरहिते निःशब्दे बाधवर्जिते । सुप्रलिप्ते स्थले सौम्ये गन्धधूपादिवासिते

Sa isang liblib na pook, walang nilalang, tahimik at walang sagabal—sa malinis at maayos na lugar na banayad, pinabanguhan ng halimuyak, insenso at iba pa—dapat isagawa ang pagsamba at pagninilay kay Śiva.

Verse 47

मुक्तपुष्पसमाकीर्णे वितानादि विचित्रिते । कुशपुष्पसमित्तोयफलमूलसमन्विते

Yaon ay nabudburan ng mga bulaklak na tila perlas at marikit na pinalamutian ng mga tolda at iba pa; sagana sa damong kuśa, mga bulaklak, mga patpat na samit na panghandog, tubig, mga bunga at mga ugat—ganap na inihanda para sa pagsamba at ritwal.

Verse 48

नाग्न्यभ्याशे जलाभ्याशे शुष्कपर्णचये ऽपि वा । न दंशमशकाकीर्णे सर्पश्वापदसंकुले

Hindi dapat umupo o magsagawa ng pagsamba/pagmumuni malapit sa apoy, malapit sa tubig, o kahit sa bunton ng tuyong dahon; ni sa pook na siksik ng mga insektong nangangagat at lamok, o sa lugar na puno ng ahas at mababangis na hayop.

Verse 49

न च दुष्टमृगाकीर्णे न भये दुर्जनावृते । श्मशाने चैत्यवल्मीके जीर्णागारे चतुष्पथे

Kahit sa pook na punô ng mababangis na hayop, kahit sa gitna ng takot at napaliligiran ng masasama—maging sa cremation ground, malapit sa caitya o bunton ng anay, sa sirang bahay, o sa sangandaan—huwag manginig o matinag. Para sa debotong nakatatag kay Śiva, ang Panginoon (Pati) ang panloob na kanlungan na pumuputol sa mga gapos ng takot.

Verse 50

नदीनदसमुद्राणां तीरे रथ्यांतरे ऽपि वा । न जीर्णोद्यानगोष्ठादौ नानिष्टे न च निंदिते

Huwag isagawa ang banal na pagtalima sa pagsamba kay Śiva sa pampang ng ilog, sapa, o dagat, ni sa gitna ng lansangan. Huwag din itong gawin sa mga sirang hardin, kulungan ng baka, at mga katulad na lugar—ni sa mga pook na malas o hinahatulan at sinisisi. Sa pagsamba kay Śiva, ang lugar ay dapat malinis, angkop, at walang kapintasan.

Verse 51

नाजीर्णाम्लरसोद्गारे न च विण्मूत्रदूषिते । नच्छर्द्यामातिसारे वा नातिभुक्तौ श्रमान्विते

Huwag isagawa ang banal na pagtalima ng mga Śaiva kapag may hindi pagkatunaw at may maasim na pagdighay; ni kapag ang katawan ay nadungisan ng dumi o ihi. Huwag din sa oras ng pagsusuka o pagtatae; huwag pagkatapos kumain nang labis, at huwag kapag pagod dahil sa matinding gawain.

Verse 52

न चातिचिंताकुलितो न चातिक्षुत्पिपासितः । नापि स्वगुरुकर्मादौ प्रसक्तो योगमाचरेत्

Hindi dapat isagawa ang Yoga kapag ang isip ay nalilito dahil sa labis na pag-aalala, ni kapag pinahihirapan ng matinding gutom at uhaw; at hindi rin dapat magsimula ng Yoga kapag labis na abala sa mabibigat na tungkulin at gawain. Ang Yoga ay dapat isagawa nang matatag at may balanseng kalagayan ng katawan at isip.

Verse 53

युक्ताहारविहारश्च युक्तचेष्टश्च कर्मसु । युक्तनिद्राप्रबोधश्च सर्वायासविवर्जितः

Siya ay may pagpipigil sa pagkain at paglilibang, may pagpipigil sa pagsisikap sa mga tungkulin, at may pagpipigil sa pagtulog at paggising—kaya nananatiling malaya sa lahat ng pagod at pagkabalisa.

Verse 54

आसनं मृदुलं रम्यं विपुलं सुसमं शुचि । पद्मकस्वस्तिकादीनामभ्यसेदासनेषु च

Dapat ihanda ang isang upuang-āsana na malambot, kaaya-aya, maluwang, pantay, at dalisay; at sa gayong upuan ay magsanay ng mga postura tulad ng Padmaka (lotus) at Svastika, at iba pa.

Verse 55

अभिवंद्य स्वगुर्वंतानभिवाद्याननुक्रमात् । ऋजुग्रीवशिरोवक्षा नातिष्ठेच्छिष्टलोचनः

Pagkatapos yumukod nang may paggalang sa sariling mga guro, at saka bumati sa iba pang kagalang-galang na nakatatanda ayon sa wastong kaayusan, dapat tumayo na tuwid ang leeg, ulo, at dibdib, at panatilihing disiplinado at mahinhin ang mga mata.

Verse 56

किंचिदुन्नामितशिरा दंतैर्दंतान्न संस्पृशेत् । दंताग्रसंस्थिता जिह्वामचलां सन्निवेश्य च

Bahagyang itaas ang ulo at huwag hayaang magdikit ang mga ngipin. Ilagay ang dila nang matatag sa dulo ng mga ngipin at panatilihing hindi gumagalaw.

Verse 57

पार्ष्णिभ्यां वृषणौ रक्षंस्तथा प्रजननं पुनः । ऊर्वोरुपरि संस्थाप्य बाहू तिर्यगयत्नतः

Sa pamamagitan ng dalawang sakong, ingatan ang bayag at ang sangkap ng pag-aanak; saka ilagay ang mga bisig na nakatawid, walang pagpipilit, sa ibabaw ng mga hita; patatagin ang katawan—upang ihanda ang sarili sa panloob na pagninilay na nakatuon kay Śiva.

Verse 58

दक्षिणं करपृष्ठं तु न्यस्य वामतलोपरि । उन्नाम्य शनकैः पृष्ठमुरो विष्टभ्य चाग्रतः

Ipatong ang likod ng kanang kamay sa palad ng kaliwa, saka dahan-dahang itaas ang likod ng katawan, habang matatag na sinasandigan ang dibdib sa unahan.

Verse 59

संप्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन् । संभृतप्राणसंचारः पाषाण इव निश्चलः

Itinuon ang tingin sa dulo ng sariling ilong at hindi tumingin sa alinmang panig; sa maingat na pagpigil sa daloy ng hiningang-buhay, nanatili siyang di-kumikilos—gaya ng bato.

Verse 60

स्वदेहायतनस्यांतर्विचिंत्य शिवमंबया । हृत्पद्मपीठिकामध्ये ध्यानयज्ञेन पूजयेत्

Magnilay sa loob ng sariling katawan bilang tahanan, si Śiva kasama si Ambā (Banal na Ina); at sambahin Siya sa luklukan sa loob ng lotus ng puso, inihahandog ang yajña ng pagninilay.

Verse 61

मूले नासाग्रतो नाभौ कंठे वा तालुरंध्रयोः । भ्रूमध्ये द्वारदेशे वा ललाटे मूर्ध्नि वा स्मरेत्

Dapat pagnilayan (si Śiva) sa ugat na saligan, o sa dulo ng ilong, o sa pusod; o sa lalamunan, o sa mga siwang ng ngalangala; o sa pagitan ng kilay, o sa pook na ‘tarangkahan’; o sa noo, o sa tuktok ng ulo.

Verse 62

परिकल्प्य यथान्यायं शिवयोः परमासनम् । तत्र सावरणं वापि निरावरणमेव वा

Matapos ayusin ayon sa wastong ritwal ang kataas-taasang upuan para kay Śiva at sa Diyosa, maaari itong itatag doon na may nakapaligid na bakod o balangkas (sa anyong may anyo, saguna), o kaya’y ganap na walang anumang balangkas (sa payak at bukás na ayos).

Verse 63

द्विदलेषोडशारे वा द्वादशारे यथाविधि । दशारे वा षडस्रे वा चतुरस्रे शिवं स्मरेत्

Sa lotus na may dalawang talulot at labing-anim na sinag, o sa may labindalawang sinag ayon sa itinakdang tuntunin—o sa may sampung sinag, o sa anyong heksagon, o sa parisukat—dapat pagnilayan ang Panginoong Śiva.

Verse 64

भ्रुवोरंतरतः पद्मं द्विदलं तडिदुज्ज्वलम् । भ्रूमध्यस्थारविन्दस्य क्रमाद्वै दक्षिणोत्तरे

Sa puwang sa pagitan ng dalawang kilay ay may lotus na may dalawang talulot, nagniningning na tila kidlat. Sa aravinda na nasa gitna ng kilay, ang mga ito’y nakaayos nang sunod-sunod bilang kanan at kaliwa—tunay na timog at hilaga.

Verse 65

विद्युत्समानवर्णे च पर्णे वर्णावसानके । षोडशारस्य पत्राणि स्वराः षोडश तानि वै

Sa talulot na ang kulay ay tulad ng kidlat, at doo’y nakalagay ang mga titik ayon sa wastong ayos, ang labing-anim na talulot ng anyong may labing-anim na sinag ay tunay na ang labing-anim na patinig.

Verse 66

पूर्वादीनि क्रमादेतत्पद्मं कन्दस्य मूलतः । ककारादिटकारांता वर्णाः पर्णान्यनुक्रमात्

Mula sa pinakaugat ng kanda (bukol), ang lotus na ito’y inayos nang sunod-sunod simula sa silangan at iba pang direksiyon; at ang mga talulot nito, ayon sa pagkakasunod, ay ang mga titik mula “ka” hanggang “ṭa.”

Verse 67

भानुवर्णस्य पद्मस्य ध्येयं तद्१ हृदयान्तरे । गोक्षीरधवलस्योक्ता डादिफान्ता यथाक्रमम्

Sa loob ng dako ng puso, pagnilayan ang lotus na iyon, nagniningning na gaya ng araw. Itinuturo na ito’y puti na parang gatas ng baka, at (mga titik/katangian nito) ay sunod-sunod sa wastong ayos, mula “ḍa” hanggang “pha”.

Verse 68

अधो दलस्याम्बुजस्य एतस्य २ च दलानि षट् । विधूमांगारवर्णस्य वर्णा वाद्याश्च लान्तिमाः

Sa ibaba, sa mas mababang lotus, bukod sa dalawang talulot na ito ay may anim pang talulot. Ang kanilang kulay ay tulad ng baga na walang usok, at ang kaukulang mga tunog (panginginig) ay inilalarawan ayon dito.

Verse 69

मूलाधारारविंदस्य हेमाभस्य यथाक्रमम् । वकारादिसकारान्ता वर्णाः पर्णमयाः स्थिताः

Sa lotus ng Mūlādhāra na kumikislap na parang ginto, ang mga titik—mula “va” hanggang “sa”—ay nakaayos sa wastong pagkakasunod at nananahan sa mga talulot.

Verse 70

एतेष्वथारविंदेषु यत्रैवाभिरतं मनः । तत्रैव देवं देवीं च चिंतयेद्धीरया धिया

Sa mga lotus na ito (mga sandigan ng diwa), saan man tunay na lumubog at manahan ang isip, doon mismo ang matatag na nagsasanay ay magnilay sa Panginoon (Śiva) at sa Diyosa (Śakti) sa payapa at mapanuring talino.

Verse 71

अंगुष्ठमात्रममलं दीप्यमानं समंततः । शुद्धदीपशिखाकारं स्वशक्त्या पूर्णमण्डितम्

Ito’y dalisay at walang dungis, kasinlaki lamang ng hinlalaki, nagliliwanag sa lahat ng panig—hugis tulad ng dalisay na liyab ng lampara, at ganap na pinalalamutian ng sariling likas na Śakti.

Verse 72

इन्दुरेखासमाकारं तारारूपमथापि वा । नीवारशूकस्सदृशं बिससुत्राभमेव वा

Maaari itong magmukhang guhit ng gasuklay na buwan, o kaya’y anyo ng bituin; maaari ring kahawig ng balahibo ng ligaw na palay, o muli’y tulad ng hiblang sinulid ng himaymay ng lotus.

Verse 73

कदम्बगोलकाकारं तुषारकणिकोपमम् । क्षित्यादितत्त्वविजयं ध्याता यद्यपि वाञ्छति

Kahit na hangarin ng nagmumuni na daigin at lampasan ang mga prinsipyo (tattva) na nagsisimula sa lupa, dapat niyang pagnilayan ang Katotohanang Yaon: bilog na gaya ng bunga ng kadamba at tulad ng munting butil ng hamog-yelo—banayad, maningning, at lampas sa magaspang na pagdakma.

Verse 74

तत्तत्तत्त्वाधिपामेव मूर्तिं स्थूलां विचिंतयेत् । सदाशिवांता ब्रह्माद्यभवाद्याश्चाष्टमूर्तयः

Dapat pagnilayan ang mismong magaspang na anyo (saguṇa) na namumuno sa bawat tattva. Ito ang walong nahahayag na anyo—mula kay Sadāśiva hanggang kay Brahmā, at gayundin mula kay Bhava—na sa pamamagitan nito ay sinasamba at ninanamnam ang Panginoon sa anyong may katawan.

Verse 75

शिवस्य मूर्तयः स्थूलाः शिवशास्त्रे विनिश्चिताः । घोरा मिश्रा प्रशान्ताश्च मूर्तयस्ता मुनीश्वरैः

Sa Śiva-śāstra, malinaw na itinakda ang mga nahahayag (magaspang) na anyo ni Śiva. Ipinahayag ng mga dakilang muni na ang mga anyong ito ay tatlo: mabagsik, halo-halo, at payapa.

Verse 76

फलाभिलाषरहितैश्चिन्त्याश्चिन्ताविशारदैः । घोराश्चेच्चिंतिताः कुर्युः पापरोगपरिक्षयम्

Kapag ang mga kakila-kilabot at dakilang anyo o mantra ni Śiva ay pinagninilayan ng mga taong walang pagnanais sa pansariling pakinabang—ng mga naghahanap na marunong sa matatag na pagninilay-loob—nagbubunga ito ng ganap na pag-ubos ng kasalanan at ng mga sakit na mula sa kasalanan.

Verse 77

चिरेण मिश्रे सौम्ये तु न सद्यो न चिरादपि । सौम्ये मुक्तिर्विशेषेण शांतिः प्रज्ञा प्रसिध्यति

Sa landas na halo at sa landas na banayad (saumya), ang bunga ay hindi nakakamtan agad, ni hindi rin napakabilis. Gayunman, lalo na sa landas na banayad, ang mukti (kalayaan) ay naitatatag, at ang kapayapaan at tunay na pag-unawa (prajñā) ay sumisigla at lumalago.

Verse 78

सिध्यंति सिद्धयश्चात्र क्रमशो नात्र संशयः

Dito, ang mga siddhi o banal na kaganapan ay natatamo nang paisa-isa, hakbang-hakbang—walang pag-aalinlangan.