Vāyu Saṃhitā

Sa pitong-bahaging balangkas ng Śiva Purāṇa, ang Vāyu Saṃhitā (Pūrva at Uttara) ay inilalarawan bilang isang pangwakas na turo na nakatuon sa kalayaan (mokṣa). Itinatampok nito ang Śaiva yoga at ang Paśupati-darśana: si Śiva bilang Panginoon ng mga kaluluwang nakagapos (paśu) at ng mga tanikalang nagbubuklod (pāśa) na humuhubog sa karanasan. Sa Pūrva-bahagi, binibigyang-diin ang mga paghahandang disiplina: mga pamantayang etikal at pagpipigil, bhakti, mantra-japa, panloob na pagsamba, at pagpapatatag ng pagninilay. Ipinakikita na ang buhay na may katawan ay hindi hadlang kundi larangan ng paglilinis, kung saan ang araw-araw na gawain ay nagiging sādhanā. Sa Uttara-bahagi, tumitindi ang aral na metapisikal at pangkaligtasan: ang pagkaalipin ay inuugat sa avidyā (kamangmangan) at sa paghubog ng karma. Ang kalayaan ay inilalarawan bilang pagkakakilala kay Śiva—na nakakamit sa viveka (mapanuring pag-unawa), tuloy-tuloy na dhyāna, at sa biyaya (anugraha) ng Panginoon. Sa kabuuan, ang yoga rito ay hindi lamang pamamaraan kundi ganap na landas na Śaiva, kung saan nagtatagpo ang debosyon, kaalaman, at disiplinadong pagsasanay. Ang rurok ay ang pagkilala kay Śiva bilang panloob na Sarili at bilang transendenteng saligan ng lahat.