Rig Veda 8.52.2: Mandala 8, Sukta 52, Mantra 2

Sukta 8.52

Devata: Indra

Samhita Patha (Devanagari)

पृषध्रे मेध्ये मातरिश्वनीन्द्र सुवाने अमन्दथाः । यथा सोमं दशशिप्रे दशोण्ये स्यूमरश्मावृजूनसि ॥

Recitation with translationRig Veda 8.52.2

Transliteration

pṛ́ṣadhre médhye mātáriśvani índra suvānē ámandathāḥ | yáthā sómaṃ dáśaśipre dáśoṇye syū́maraśmāv ṛjū́nasi ||

Translation

Kay Prishadhra, kay Medhya, kay Matarishvan, O Indra, ay nagalak ka nang ang Soma ay dumaloy. Gaya ng ikaw, O sampung-labi, sampung-braso, na may tali ng pamatok, ay itinataguyod mo nang diretso ang kilos, gayon din ay gawin mong diretso ang aming landas sa pamamagitan ng Soma.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पृषध्रे: O dappled/variegated one (epithet)
• पृषध्रे: सम्बोधन (आह्वान) / कर्तृ-सम्बन्धी विशेषण
• Type: Adjective (epithet)
• Root: पृषध्र (प्रातिपदिक) < पृषत् ‘चित्तेदार/चितकबरा’ + ध्र (धारक) (बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास) प्रयुक्त विशेषण

• मेध्ये: O pure, fit for sacrifice
• मेध्ये: सम्बोधन (आह्वान) / कर्तृ-सम्बन्धी विशेषण
• Type: Adjective
• Root: मेध्य (प्रातिपदिक) ‘यज्ञयोग्य/शुद्ध’

• मातरिश्वनि: O Mātariśvan (divine messenger/wind-fire figure)
• मातरिश्वनि: सम्बोधन (आह्वान)
• Type: Noun (proper name)
• Root: मातरिश्वन् (प्रातिपदिक; देव-नाम)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन (आह्वान)
• Type: Noun (proper name)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक; देव-नाम)

• सुवाने: when (he/you) is pressing/producing (the Soma) / at the pressing
• सुवाने: अधिकरण (यदा/यस्मिन् काले) / कर्तृ-सम्बन्धी विशेषण
• Type: Participle (present active) used adjectivally
• Root: √सू (सुवति) ‘प्रेरणे/प्रसवे’ → सुवान (कृदन्त, शतृ/शानच्-प्रत्यय; ‘सुवन्/सुवान’ = ‘प्रसवन्/उत्पादयन्’)

• अमन्दथाः: you rejoiced / became exhilarated
• अमन्दथाः: कर्तृ (त्वम्) — मुख्य क्रिया
• Type: Verb
• Root: √मन्द् (मन्दते/मन्दयति) ‘हर्षे/मदने’ (वैदिक प्रयोग: ‘प्रहृष्टोऽभूः/मदितोऽभूः’)

• यथा: just as / in the way that
• यथा: सम्बन्ध/उपमान (यथा… तथा…)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)

• सोमम्: Soma (the pressed drink)
• सोमम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• दशशिप्रे: O ten-jawed/ten-lipped one (epithet of Indra)
• दशशिप्रे: सम्बोधन (आह्वान) / कर्तृ-सम्बन्धी विशेषण
• Type: Adjective (epithet)
• Root: दश-शिप्र (समास; ‘दश’ + ‘शिप्र’ ‘जबड़ा/गाल’) — इन्द्रस्य विशेषण

• दशोण्ये: O ten-aided/ten-equipped one (epithet)
• दशोण्ये: सम्बोधन (आह्वान) / कर्तृ-सम्बन्धी विशेषण
• Type: Adjective (epithet)
• Root: दश-ओण्य (समास; ‘दश’ + ‘ओण्य/ओणि’ ‘सहाय/उपकरण/वाहन’ इत्यादि; इन्द्रस्य विशेषण) प्रयुक्त विशेषण

• स्यूमरश्मा: O one with sūma-reins/cords (epithet)
• स्यूमरश्मा: सम्बोधन (आह्वान) / कर्तृ-सम्बन्धी विशेषण
• Type: Adjective (epithet)
• Root: स्यूम-रश्मन् (समास; ‘स्यूम’ + ‘रश्मन्’ ‘रेखा/लगाम/किरण’) — इन्द्रस्य विशेषण

• आवृजूणसि: you cleanse/purify (it) / you wipe clean
• आवृजूणसि: कर्तृ (त्वम्) — मुख्य क्रिया
• Type: Verb
• Root: आ + √वृज्/वृञ्ज् (वृजति/वृञ्जति) ‘शुद्धौ/मार्जने/अपहरणे’ (वैदिक: ‘आ-वृजूण’ = ‘आ-मार्जयसि/आ-शोधयसि’)