Rig Veda 4.42.2 — Mandala 4, Sukta 42, Mantra 2

Sukta 4.42

Rishi: Vāmadeva Gautama (hymn RV 4.42 traditionally associated with Vāmadeva; dialogic/self-declaratory style)

Devata: Varuṇa (self-proclamation; royal aspect)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अहं राजा वरुणो मह्यं तान्यसुर्याणि प्रथमा धारयन्त । क्रतुं सचन्ते वरुणस्य देवा राजामि कृष्टेरुपमस्य वव्रेः ॥

Transliteration

aháṃ rājā́ váruṇo máhyaṃ tā́ny asuryā́ṇi prathamā́ dhārayanta | krátum sacante váruṇasya devā́ rājāmi kṛṣṭér upamásya vavréḥ ||

Translation

I am king Varuṇa; for me the primal Asuric powers upheld those mighty workings. The gods cleave to Varuṇa’s will; I rule the peoples, wrapped in the supreme encompassing.

Word by Word

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• राजा: king
• राजा: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: राजन्

• वरुणः: Varuṇa
• वरुणः: कर्तृ
• Type: Noun (proper/theonym)
• Root: वरुण

• मह्यम्: to/for me
• मह्यम्: सम्प्रदान
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• तानि: those (things)
• तानि: कर्म
• Type: Pronoun (demonstrative)
• Root: तद्

• असुर्याणि: asuric/lordly powers
• असुर्याणि: कर्म
• Type: Adjective
• Root: असुर्य (असुर + य)

• प्रथमा: the first (one)
• प्रथमा: कर्तृ
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: प्रथम

• धारयन्त: they held/maintained
• धारयन्त: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: धृ

• क्रतुम्: resolve; sacred will; power of intention
• क्रतुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: क्रतु

• सचन्ते: they accompany/attach themselves
• सचन्ते: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: सच्

• वरुणस्य: of Varuṇa
• वरुणस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun (proper/theonym)
• Root: वरुण

• देवाः: the gods
• देवाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देव

• राजामि: I rule
• राजामि: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: राज्

• कृष्टेः: of the people/settled community
• कृष्टेः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: कृष्टि

• उपमस्य: of the most excellent/foremost
• उपमस्य: विशेषण-सम्बन्ध
• Type: Adjective
• Root: उपम

• वव्रेः: of the chooser/protector (elect one)
• वव्रेः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: वव्रि (from √वृ ‘to choose/cover’, Vedic noun)