Rig Veda 3.23.2: Mandala 3, Sukta 23, Mantra 2

Sukta 3.23

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm by metrical scan)

Samhita Patha (Devanagari)

अमन्थिष्टां भारता रेवदग्निं देवश्रवा देववातः सुदक्षम् । अग्ने वि पश्य बृहताभि रायेषां नो नेता भवतादनु द्यून् ॥

Recitation with translationRig Veda 3.23.2

Transliteration

amánthiṣṭāṃ bhā́ratā revád agníṃ deva-śrávā deva-vā́taḥ su-dákṣam | agne ví paśya bṛhatā́bhi rāyéṣāṃ no netā́ bhavatād ánu dyū́n ||

Translation

Ang mga Bharata ay nagpugong sa maliwanag na Agni, sina Devaśravas at Devavāta, na bihasa sa gawain. O Agni, tumingin ka nang malawak sa Vast; maging tagapuno namin patungo sa mga kasaganaang ito ng pagkatao, araw-araw.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अमन्थिष्टाम्: they two churned/produced (by churning)
• अमन्थिष्टाम्: Kriyā (मुख्य क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मन्थ् (धातु) + आ-

• भारता: the two Bharatas
• भारता: Kartā
• Type: Noun (proper/tribal epithet)
• Root: भारत (प्रातिपदिक; ‘of Bharata/descendants of Bharata’)

• रेवत्: wealthy, splendid
• रेवत्: Karma (विशेष्य-अनुगामी)
• Type: Adjective
• Root: रेवत् (प्रातिपदिक; ‘possessing wealth/splendour’)

• अग्निम्: Agni (fire)
• अग्निम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• देवश्रवा: (the two) Devaśravas
• देवश्रवा: Kartā (भारता इत्यस्य विशेषण/समनाधिकरण)
• Type: Noun (proper name/epithet)
• Root: देवश्रवस् (प्रातिपदिक; ‘having fame among the gods/whose fame is divine’)

• देववातः: Devavāta
• देववातः: Kartā (द्वयोर् अन्यतरः; समुच्चयार्थे)
• Type: Noun (proper name)
• Root: देववात (प्रातिपदिक; ‘god-inspired wind/whose impulse is divine’; here proper name)

• सुदक्षम्: very skillful, able
• सुदक्षम्: Karma (विशेष्य-अनुगामी)
• Type: Adjective
• Root: सु-दक्ष (प्रातिपदिक; ‘very capable/skillful’)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• वि: apart, widely, clearly
• वि: Kriyā-viśeṣaṇa
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग/अव्यय)

• पश्य: see, look upon
• पश्य: Kriyā
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु; पश्य-आदेश)

• बृहता: with great (abundance)
• बृहता: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: बृहन्त् (प्रातिपदिक)

• अभि: towards, upon
• अभि: दिशा/प्रवृत्ति-निर्देशक
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• रायेषाम्: of (our) riches/boons
• रायेषाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: रायि/राय (प्रातिपदिक; ‘wealth, gift’)

• नः: of us, our
• नः: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• नेता: leader, guide
• नेता: Kartā/प्रेडिकेट-नाम
• Type: Noun
• Root: नेतृ (प्रातिपदिक; ‘leader/guide’)

• भवतात्: may he be / let him become
• भवतात्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• अनु: along, after, through
• अनु: अधिकारण/दिशा-निर्देशक
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• द्यून्: days (day after day)
• द्यून्: Karma (अनु-गमनस्य)
• Type: Noun
• Root: द्यु/दिव् (प्रातिपदिक; ‘day, heaven’; here ‘days’)