
Sukta 10.61
Traditionally connected with narrative material around Bṛhaspati/Angiras-complex in late RV; exact rishi attribution varies by Anukramaṇī traditions for 10.61 (often listed under a late seer-family).
Mixed/Allusive: mantric power (Brahman/Bṛhaspati impulse) with Rudra-force; inner battle motif; no single exclusive devatā in this verse.
Triṣṭubh (11-syllable cadence typical of narrative and battle hymns).
Ang RV 10.61 ay isang huling himnong triṣṭubh na nagpapakahitganda sa mantra (brahman) bilang isang mabangis na puwersa na katulad ni Rudra, na aktibo sa isang panloob na "labanan," kung saan ang inspiradong pananalita at tamang kalooban ay sumisira sa mga mapanghimok na dibisyon at muling itinatayo ang sakripisyo sa pagkakaisa. Ito ay dumadaan sa imahen ng estilo ng Angiras/Bṛhaspati tungkol sa mapagpalang kapangyarihan ng salita, pinangalanan ang makislap na prinsipyo ng apoy bilang Bharga/Agni na nagaupo sa mga diyos sa isang triple na pundasyon, at nagtatapos sa pamamagitan ng pagtawag sa Viśve Devāḥ na tumulong sa pagkakasundo at malinaw na pagkilala.
Mantra 1
इदमित्था रौद्रं गूर्तवचा ब्रह्म क्रत्वा शच्यामन्तराजौ । क्राणा यदस्य पितरा मंहनेष्ठाः पर्षत्पक्थे अहन्ना सप्त होतॄन् ॥
Ito nga yaong mabangis na salita na kalooban: isang mantra na sadyang binibigkas, ginawang mabisa ng kalooban at kasanayan sa panloob na labanan. Nang ang dalawang Ama ng gawaing ito, na lubos na nakatuon sa pagpapalago, ay nagtanim nito sa kilos, ito ay tumatawid sa sakop ng kalaban at binabagsak ang pitong nag-aalay, upang ang sakripisyo ay muling itatag sa pagkakaisa.
Mantra 2
स इद्दानाय दभ्याय वन्वञ्च्यवानः सूदैरमिमीत वेदिम् । तूर्वयाणो गूर्तवचस्तमः क्षोदो न रेत इतऊति सिञ्चत् ॥
Siya, na nagpupursigi sa pagbibigay at sa hindi masasalakay, na nagsisikap at gumagalaw, ay sinukat ang altar sa pamamagitan ng sagana nga alay. Sa pagpapatakbo pasulong, na lubos na wasto sa pananalita, ibinubuhos niya ang pagtulak na parang binhi, mula sa tulong na ito, upang itatag ang bagong kapanganakan ng gawain sa kadiliman.
Mantra 3
मनो न येषु हवनेषु तिग्मं विपः शच्या वनुथो द्रवन्ता । आ यः शर्याभिस्तुविनृम्णो अस्याश्रीणीतादिशं गभस्तौ ॥
Sa mga panawagan kung saan ang matalim na puwersa ay tumatakbo na parang isip mismo, ang mga inspiradong manghahula, sa pamamagitan ng mabisang kapangyarihan, ay nananalo at nagmamadali. Siya na, na makinang sa pagkalahi, kasama ang kanyang mga sinag na nagtutulak, ay naghalo at nagtakda ng direksyon sa kanyang pagkakahawak - siya ay nagtatag ng tuwid na landas ng alay.
Mantra 4
कृष्णा यद्गोष्वरुणीषु सीदद्दिवो नपाताश्विना हुवे वाम् । वीतं मे यज्ञमा गतं मे अन्नं ववन्वांसा नेषमस्मृतध्रू ॥
Nang ang madilim na puwersa ay naninirahan sa mga mamula-mulang kawan, O mga Aśvin, mga anak ng Langit, tinatawag ko kayo. Tangkilikin ang aking sakripisyo; pumarito sa aking pagkain: kayo na nananalo ng kasaganaan, huwag ninyong hayaang ang aking paghahanap ng kasiyahan at paglago ay mahulog sa kalimutan o pag-aatubili.
Mantra 5
प्रथिष्ट यस्य वीरकर्ममिष्णदनुष्ठितं नु नर्यो अपौहत् । पुनस्तदा वृहति यत्कनाया दुहितुरा अनुभृतमनर्वा ॥
Malawak ang pundasyon ng kanyang makabayong gawa, na pinag-utos at matibay na isinagawa; ang makalalaking kapangyarihan ay nagpapalayo sa mga hadlang. Muli siyang nagdadala nito sa paglago - yaong dinala mula sa dalaga, mula sa anak na babae - kaya't ang hindi nabubulok na puwersa ay nagpapanumbalik ng pagpapatuloy ng paglikha.
Mantra 6
मध्या यत्कर्त्वमभवदभीके कामं कृण्वाने पितरि युवत्याम् । मनानग्रेतो जहतुर्वियन्ता सानौ निषिक्तं सुकृतस्य योनौ ॥
Nang sa gitna, sa malapit at panloob na lugar, ang gawa ay nagawa - ang pagnanais na humuhubog sa Ama at sa bata - noon, na nakatuon sa isip, kanilang pinakawalan ang malikhaing binhi, na naghihiwalay; ito ay ibinuhos sa taluktok sa sinapupunan ng mabuting anyo.
Mantra 7
पिता यत्स्वां दुहितरमधिष्कन्क्ष्मया रेतः संजग्मानो नि षिञ्चत् । स्वाध्योऽजनयन्ब्रह्म देवा वास्तोष्पतिं व्रतपां निरतक्षन् ॥
Nang ang Ama ay lumapit sa kanyang sariling Anak na babae at, na nakikiisa sa lupa, ibinuhos ang binhi, noon mula sa tamang panloob na paglalagay ang mga diyos ay nag-anak ng Katotohanang Mantra; at kanilang hinubog si Vāstoṣpati, ang tagapag-ingat ng panata, ang panginoon ng panloob na tahanan.
Mantra 8
स ईं वृषा न फेनमस्यदाजौ स्मदा परैदप दभ्रचेताः । सरत्पदा न दक्षिणा परावृङ्न ता नु मे पृशन्यो जगृभ्रे ॥
Siya, na parang isang toro, ay naghagis ng bula sa pakikipaglaban; pagkatapos ay nawala ang pagkakaroon ng maliit na isipan at siya ay lumampas pa. Ang kapangyarihang nagbibigay ng tama ay nadulas sa hakbang at tumalikod, ngunit ang mga puwersang iyon, ngayon, ay hindi ako hinahawakan; tinatanggihan ko ang pagkakahawak ng mga manggugulo na may madidilim na batik.
Mantra 9
मक्षू न वह्निः प्रजाया उपब्दिरग्निं न नग्न उप सीददूधः । सनितेध्मं सनितोत वाजं स धर्ता जज्ञे सहसा यवीयुत् ॥
Sa bilis, na parang isang tagapagdala, ang panawagan ng supling ay lumalapit; na parang isang hubad na liwanag, ito ay nakaupo na malapit sa utong, ang taguan ng pinagmumulan. Tagapana ng panggatong at tagapana rin ng kasaganaan ng lakas, ang tagapagtangan ay isinilang, bata pa, sa pamamagitan ng kapangyarihan, na nagpapanatili sa gawa mula sa lihim na pagkakain.
Mantra 10
मक्षू कनायाः सख्यं नवग्वा ऋतं वदन्त ऋतयुक्तिमग्मन् । द्विबर्हसो य उप गोपमागुरदक्षिणासो अच्युता दुदुक्षन् ॥
Sa bilis ay pumasok ang mga Navagva sa pakikipagkaibigan ng dalaga, na nagsasalita ng Katotohanan; sila ay dumating na nakabuklod sa tamang pagkakaisa ng Ṛta. Ang mga may dalawang lakas ay lumapit sa Tagapangalaga ng mga Tupa, ngunit sa pagkawalang bigay ng tama ay pinagatasan nila ang hindi dapat mahulog, na pinapalabo ang matatag na mga kapangyarihan sa pamamagitan ng maling pagpapalitan.
Mantra 11
मक्षू कनायाः सख्यं नवीयो राधो न रेत ऋतमित्तुरण्यन् । शुचि यत्ते रेक्ण आयजन्त सबर्दुघायाः पय उस्रियायाः ॥
Sa bilis, mula sa dalaga, ang bagong kaisipan, ay nabubuo ang isang mas bago at mas mainam na pakikipagkaibigan, isang handog na parang binhi ng kasiyahan, na umaabante patungo sa Katotohanan lamang. Kapag, O Purong Isa, ay dinalhan ka nila ng iyong kayamanan bilang handog, kung gayon mula sa laging nagbibigay na Baka ng kasaganaan ay umaagos ang gatas ng mga liwanag na nagkikinang.
Mantra 12
पश्वा यत्पश्चा वियुता बुधन्तेति ब्रवीति वक्तरी रराणः । वसोर्वसुत्वा कारवोऽनेहा विश्वं विवेष्टि द्रविणमुप क्षु ॥
Kapag ang mga hiwalay na kapangyarihan ay nagigising pagkatapos bilang mga kawanahan na natatagpuan ang kanilang daan, ang nagsasalita na nagagalak ay nagpapahayag nito. Dito ang mga mang-aawit, sa pamamagitan ng yaman ng Tagapagbigay ng Yaman, ay bumabalot sa kanilang sarili sa buong kasaganaan at mabilis na hinahila itong palapit.
Mantra 13
तदिन्न्वस्य परिषद्वानो अग्मन्पुरू सदन्तो नार्षदं बिभित्सन् । वि शुष्णस्य संग्रथितमनर्वा विदत्पुरुप्रजातस्य गुहा यत् ॥
Pagkatapos nga ay dumating sila, na nakaupo sa palibot niya sa maraming pagtitipon, na naghahangad na buksan ang hindi dapat labagin ng mga mortal. Ang hindi nagkakamaling Puwersa ay natagpuan ang mahigpit na pagkakahawak ni Śuṣṇa, ng isa na nagpaparami ng maraming supling, nang ito ay nakatago sa loob ng yungib.
Mantra 14
भर्गो ह नामोत यस्य देवाः स्वर्ण ये त्रिषधस्थे निषेदुः । अग्निर्ह नामोत जातवेदाः श्रुधी नो होतॠतस्य होताध्रुक् ॥
Bharga nga ang kanyang pangalan, siya na kinaroroonan ng mga diyos, na parang mga liwanag na kapangyarihan, ay nauupo sa tatlong pundasyon. Agni nga ang kanyang pangalan, si Jātavedas, marinig mo kami, O Hotar ng Katotohuhan, ang hindi nanlolokong saserdote ng handog.
Mantra 15
उत त्या मे रौद्रावर्चिमन्ता नासत्याविन्द्र गूर्तये यजध्यै । मनुष्वद्वृक्तबर्हिषे रराणा मन्दू हितप्रयसा विक्षु यज्यू ॥
At ang dalawang iyon para sa akin, na nagliliwanag sa ningning ni Rudra, ang mga Nāsatyas, O Indra, ay dapat sambahin para sa mataas na layunin. Nagagalak na parang mga tao sa rito na may inihahasang sagradong damo, na sabik at may mga handog na nakaayos, sila ay dapat tawagin sa gitna ng mga angkan.
Mantra 16
अयं स्तुतो राजा वन्दि वेधा अपश्च विप्रस्तरति स्वसेतुः । स कक्षीवन्तं रेजयत्सो अग्निं नेमिं न चक्रमर्वतो रघुद्रु ॥
Ang Hari na ito, na pinupuri, ang tagapagtakda, ay binabati ko, ang tagakikita ay tumatawid sa mga tubig sa kanyang sariling tulay. Kanyang ginawa si Kakṣīvant na huminto, kanyang ginawang gumagalaw si Agni, na parang gilid ng gulong, na parang mabilis na takbo ng kabayo.
Mantra 17
स द्विबन्धुर्वैतरणो यष्टा सबर्धुं धेनुमस्वं दुहध्यै । सं यन्मित्रावरुणा वृञ्ज उक्थैर्ज्येष्ठेभिरर्यमणं वरूथैः ॥
Siya, ang may dalawang kamag-anak, ang nagdadala sa kabila, ang tagapaghahandog, upang ang matibay na nagbibigay na Baka at ang Kabayo ay mapagatasan. At kapag kanyang pinag-isa si Mitra at Varuṇa sa pamamagitan ng mga himno, kasama ang mga nakatatandang kapangyarihan, kanyang pinapanalo si Aryaman sa pamamagitan ng kanilang mga proteksyon.
Mantra 18
तद्बन्धुः सूरिर्दिवि ते धियंधा नाभानेदिष्ठो रपति प्र वेनन् । सा नो नाभिः परमास्य वा घाहं तत्पश्चा कतिथश्चिदास ॥
Iyan ang ugnayan: ang liwanag na mangunguna sa langit ay inilalagay ang iyong kaisipan; si Nabhānediṣṭha ay nagsasalita, na humahanap at nagnanais. Iyan ang aming pinakamataas na pusod ng pagkataong ito; at ako rin ay pagkaraan ay naging bahagi noon sa ilang paraan.
Mantra 19
इयं मे नाभिरिह मे सधस्थमिमे मे देवा अयमस्मि सर्वः । द्विजा अह प्रथमजा ऋतस्येदं धेनुरदुहज्जायमाना ॥
Ito ang aking pusod; narito ang aking luklukan. Ito ang aking mga diyos; ako ang kabuuan. Ipinanganak na dalawang beses ako, panganay ng Katotohanan: ang Baka na ito, sa pagkasilang, ay nagkatas para sa akin ng pagkain ng kaliwanagan.
Mantra 20
अधासु मन्द्रो अरतिर्विभावाव स्यति द्विवर्तनिर्वनेषाट् । ऊर्ध्वा यच्छ्रेणिर्न शिशुर्दन्मक्षू स्थिरं शेवृधं सूत माता ॥
Pagkatapos ang masayang, liwanag na gumagalaw ay nagpapababa sa kanyang sarili, tumutungo sa dalawang direksyon, isang mananakop sa kagubatan. Kapag ang linya ay tumataas paitaas, tulad ng ngipin ng bata, pagkatapos ay mabilis na ipinanganak ng Ina ang matatag, ang paglago ng kagalingan.
Mantra 21
अधा गाव उपमातिं कनाया अनु श्वान्तस्य कस्य चित्परेयुः । श्रुधि त्वं सुद्रविणो नस्त्वं याळाश्वघ्नस्य वावृधे सूनृताभिः ॥
Pagkatapos ang mga liwanag na Sinag, ang mga Baka, ay sumunod sa sukat na gabay ng kapangyarihan ng dalaga at lumampas sa humahalinghing na aso ng sinumang naghahanap. Pakinggan mo kami, O nagkakaloob ng sagana; ikaw, sa pamamagitan ng mga salita ng totoo at tamang pananalita, ay nagpapalaki sa pumatay sa kabayong puwersa ng kalaban sa loob.
Mantra 22
अध त्वमिन्द्र विद्ध्यस्मान्महो राये नृपते वज्रबाहुः । रक्षा च नो मघोनः पाहि सूरीननेहसस्ते हरिवो अभिष्टौ ॥
Pagkatapos, O Indra, kilalanin mo kami at tanggapin mo kami sa iyong pagtingin para sa dakilang kasaganaan; O panginoon ng mga tao na may kulog na braso. Bantayan mo kami, O mapagkaloob; ingatan mo ang aming mga liwanag na pinuno, at sa iyong walang gulo na tulong, O ikaw ng mga kayumangging kabayo, maging aming matibay na suporta.
Mantra 23
अध यद्राजाना गविष्टौ सरत्सरण्युः कारवे जरण्युः । विप्रः प्रेष्ठः स ह्येषां बभूव परा च वक्षदुत पर्षदेनान् ॥
Pagkatapos, kapag ang dalawang hari sa paghahanap ng Liwanag ay naglagay sa mabilis na gumagalaw na kapangyarihan para sa mang-aawit na humahanap ng tamang papuri, ang minamahal na mangunguna ay naging talaga nilang pinuno; kanyang dinala sila sa kabila at kanyang itinawid sila.
Mantra 24
अधा न्वस्य जेन्यस्य पुष्टौ वृथा रेभन्त ईमहे तदू नु । सरण्युरस्य सूनुरश्वो विप्रश्चासि श्रवसश्च सातौ ॥
Pagkatapos talaga para sa paglago ng tagumpay na ito ay nagsisikap kami, hindi walang saysay, para doon ngayon. Sapagkat ikaw ang kanyang mabilis na gumagalaw na anak, ang Kabayo, isang inspiradong mangunguna rin, at sa pagkakamit ng katanyagan ikaw ang kapangyarihang nakakamit.
Mantra 25
युवोर्यदि सख्यायास्मे शर्धाय स्तोमं जुजुषे नमस्वान् । विश्वत्र यस्मिन्ना गिरः समीचीः पूर्वीव गातुर्दाशत्सूनृतायै ॥
Kung, para sa inyong pagkakaibigan, ang kapisanan dito ay tumatanggap ng papuri ang himno ng papuri, pagkatapos sa kanya, mula sa bawat dako, ang tamang nag-uugnay na mga salita ay nagkakaisa; tulad sa sinaunang daan, ang landas ay nagkakaloob sa totoo at liwanag na pananalita.
Mantra 26
स गृणानो अद्भिर्देववानिति सुबन्धुर्नमसा सूक्तैः । वर्धदुक्थैर्वचोभिरा हि नूनं व्यध्वैति पयस उस्रियायाः ॥
Siya, na nagpupuri sa tubig, 'ang may mga diyos', isang tunay na kamag-anak ng Katotohanan, sa paggalang at mahusay na himno, siya ay lumalaki sa pamamagitan ng mga pagbigkas at mga puwersa ng salita; sapagkat ngayon ang landas ay bumubukas, at ang mga agos ng gatas ng liwanag na Baka ay gumagalaw palabas.
Mantra 27
त ऊ षु णो महो यजत्रा भूत देवास ऊतये सजोषाः । ये वाजाँ अनयता वियन्तो ये स्था निचेतारो अमूराः ॥
Nawa kayo, O mga diyos na karapat-dapat sa pagsamba, ay maging para sa amin isang dakilang tulong sa iisang layunin, sila na nagpapatuloy sa mga kasaganaan ng puwersa, na gumagalaw nang malawak, na nakatayo bilang mga mapagmasid, na hindi nalilito.
It presents mantra (brahman) as a powerful, even fierce force that overcomes inner and outer obstacles, then identifies the purifying radiance (Bharga) with Agni Jātavedas and ends by asking all the gods to help in unity.
It uses the language of conflict to describe how disciplined speech and will defeat obstruction and division—an ‘inner battle’ where scattered impulses are brought back into one coherent sacrifice and purpose.
Bharga is the radiant, purifying brilliance associated here with Agni (Jātavedas). It is portrayed as the light in which divine powers can ‘take their seat,’ supporting truth (ṛta) and clear discernment.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.