
Sukta 10.53
Agni/Hotṛ-centered cycle (speaker representing the sacrificers seeking the true Hotṛ/Agni)
Agni (the sought knower of yajña)
Trishtubh (probable; requires metrical verification)
Ang himnong ito ay naglalarawan ng paghahanap ng mga nagsasakripisyo sa tunay na Hotṛ, si Agni bilang panloob na nakakaalam ng yajña, na "mas matanda sa atin" at nakaupo sa loob, kayang itatag ang banal na presensya sa mananamba. Pinagtatali nito ang mga imahen ng ritwal (sinulid, paghabi, mga landas ng liwanag) na may panloob na disiplina ng pag-iisip at pananalita, na nagtatapos sa isang pangitain ng malikhaing pagbubuo kung saan ang kapangyarihan ng sakripisyo ay inilalagay sa sinapupunan ng mga pambabae na pwersa at nananalo sa tamang paggawa (kāra).
Mantra 1
यमैच्छाम मनसा सोऽयमागाद्यज्ञस्य विद्वान्परुषश्चिकित्वान् । स नो यक्षद्देवताता यजीयान्नि हि षत्सदन्तरः पूर्वो अस्मत् ॥
Ang aming hinanap ng isip, siya ay dumating: ang Marunong ng sakripisyo, na nakakabatid sa bawat detalye. Siya'y mag-alay para sa amin, itinatag ang pagka-diyos sa amin, na lalong nararapat sa pag-aalay; sapagkat siya'y nakaupo sa loob, nakaupo sa mga pagitan ng puso, na mas matanda kaysa ating panlabas na pagkatao.
Mantra 2
अराधि होता निषदा यजीयानभि प्रयांसि सुधितानि हि ख्यत् । यजामहै यज्ञियान्हन्त देवाँ ईळामहा ईड्याँ आज्येन ॥
Ang Hotṛ ay nakamit ang kanyang layunin; naupo, na lalong nararapat mag-alay, ipinakikita niya ang mga handog na wastong inihanda. Halina nga, mag-alay tayo sa mga diyos na karapat-dapat sa yajña; pahalagahan natin ang mga kapangyarihang dapat pahalagahan ng linaw na yaman: ng isip na naliwanagan at mapagbigay.
Mantra 3
साध्वीमकर्देववीतिं नो अद्य यज्ञस्य जिह्वामविदाम गुह्याम् । स आयुरागात्सुरभिर्वसानो भद्रामकर्देवहूतिं नो अद्य ॥
Ngayon ay itinatag niya para sa amin ang tamang landas ng mga Diyos; ngayon ay natagpuan natin ang lihim na dila ng sakripisyo. Siya ay dumadala ng lakas ng buhay, nakadamit ng tamis; ngayon ay ginawa niya para sa amin ang mapalad na panawag na humihila sa mga Diyos sa loob.
Mantra 4
तदद्य वाचः प्रथमं मसीय येनासुराँ अभि देवा असाम । ऊर्जाद उत यज्ञियासः पञ्च जना मम होत्रं जुषध्वम् ॥
Ngayon ay sukatin ko ang unang pundasyon ng Salita, na sa pamamagitan nito ay tayo, bilang mga diyos, ay makakaharap at malalampasan ang mga kapangyarihang Asuric. Kayong kumakain ng tunay na lakas at karapat-dapat sa sakripisyo, O limang sambayanan, magsaya sa aking salita ng pag-aalay.
Mantra 5
पञ्च जना मम होत्रं जुषन्तां गोजाता उत ये यज्ञियासः । पृथिवी नः पार्थिवात्पात्वंहसोऽन्तरिक्षं दिव्यात्पात्वस्मान् ॥
Nawa'y magsaya ang limang sambayanan sa aking salita ng pag-aalay, ang mga ipinanganak mula sa Sinag at ang mga nararapat sa sakripisyo. Nawa'y ingatan tayo ng Lupa mula sa panganib na lupa; nawa'y ingatan tayo ng kalagitnaang rehiyon mula sa panganib na langit.
Mantra 6
तन्तुं तन्वन्रजसो भानुमन्विहि ज्योतिष्मतः पथो रक्ष धिया कृतान् । अनुल्बणं वयत जोगुवामपो मनुर्भव जनया दैव्यं जनम् ॥
Hinahata ang sinulid, sundan ang nagniningning na sinag sa kalagitnaang mundo; ingatan ang mga liwanag na landas na hinubog ng isip. Habihin ang gawang walang putol, O mga gumagawa ng handog; maging Manu, at ipanganak ang banal na lahi sa loob.
Mantra 7
अक्षानहो नह्यतनोत सोम्या इष्कृणुध्वं रशना ओत पिंशत । अष्टावन्धुरं वहताभितो रथं येन देवासो अनयन्नभि प्रियम् ॥
Talian ang mga pamatok sa ahas, O mga masasaya sa soma; isalansang ang mga riyenda at pakisain nang mabuti. Patakbuhin sa bawat panig ang karwahe na may walong suporta, kung saan ang mga diyos ay pinatungo sa Minamahal.
Mantra 8
अश्मन्वती रीयते सं रभध्वमुत्तिष्ठत प्र तरता सखायः । अत्रा जहाम ये असन्नशेवाः शिवान्वयमुत्तरेमाभि वाजान् ॥
Ang mabatong ilog ay umaagos, magkapit kayo nang sama-sama; bumangon at tumawid sa kabila, O mga kasama. Dito'y iwan natin ang mga hindi nakatulong; nawa'y tawidin natin paitaas sa mapalad, patungo sa kasaganaan ng lakas.
Mantra 9
त्वष्टा माया वेदपसामपस्तमो बिभ्रत्पात्रा देवपानानि शंतमा । शिशीते नूनं परशुं स्वायसं येन वृश्चादेतशो ब्रह्मणस्पतिः ॥
Si Tvaṣṭṛ ay nakakabatid ng mga kapangyarihan ng paghubog, na pinakamagaling sa mga gawain, na nagdadala ng mga sisidlan ng inumin ng mga diyos, na lubos na nagbibigay ng kapayapaan. Ngayon ay kinalisan niya ang palakol na bakal na siyang gagamitin ni Brahmaṇaspati upang putulin ang kayumangging balakid.
Mantra 10
सतो नूनं कवयः सं शिशीत वाशीभिर्याभिरमृताय तक्षथ । विद्वांसः पदा गुह्यानि कर्तन येन देवासो अमृतत्वमानशुः ॥
Ngayon ang mga mangunguhula ay nagpapatibay sa mga kapangyarihan ng Katotohanan sa pamamagitan ng mga pananalitang iyong ginagamit upang lumikha ng imortalidad. Ang mga marurunong ay bumubukas sa mga bagay na nakatago sa pamamagitan ng mga hakbang, kung saan ang mga diyos ay nakamit ang imortalidad.
Mantra 11
गर्भे योषामदधुर्वत्समासन्यपीच्येन मनसोत जिह्वया । स विश्वाहा सुमना योग्या अभि सिषासनिर्वनते कार इज्जितिम् ॥
Sa sinapupunan ng mga dalaga ay inilagay nila ang guya, na nakaupo doon sa pamamagitan ng isip at dila. Siya, sa lahat ng panahon, na may masayang loob, akma sa pagkakaisa, ay nananalo sa pamamagitan ng kanyang mapangyarihang paggawa ang tagumpay.
The sought one has arrived: Agni as the true knower of yajña and the inner Hotṛ who is ‘older’ and seated within.
Ritual language turns into a program of continuous practice—stretching the thread, guarding luminous paths, weaving work without break—linking outer rite to inner dhī (inspired thought).
A creative-gestational image: the sacrificial ‘calf’ is placed in the womb of the maidens (creative powers), established by inward mind and the tongue—uniting thought and speech as the engine of realization.
The hymn seals the aim: the fit, well-yoked power wins victory through right making (kāra), implying successful offering and the arising of a ‘divine race’ (daivyaṃ janam) within.
यमैच्छाम मनसा सोऽयमागाद्यज्ञस्य विद्वान्परुषश्चिकित्वान् । स नो यक्षद्देवताता यजीयान्नि हि षत्सदन्तरः पूर्वो अस्मत् ॥तन्तुं तन्वन्रजसो भानुमन्विहि ज्योतिष्मतः पथो रक्ष धिया कृतान् । अनुल्बणं वयत जोगुवामपो मनुर्भव जनया दैव्यं जनम् ॥गर्भे योषामदधुर्वत्समासन्यपीच्येन मनसोत जिह्वया । स विश्वाहा सुमना योग्या अभि सिषासनिर्वनते कार इज्जितिम् ॥It is about finding and invoking Agni as the true Hotṛ (priest) who knows the sacrifice perfectly and also lives within the worshipper, enabling a correct offering and inner transformation.
The “thread” and “weaving” describe keeping the yajña continuous and error-free—both in the outer ritual sequence and in the inner continuity of attention, thought (dhī), and recitation.
Manu represents the archetypal human who establishes right order. The line suggests becoming properly aligned with dharma and yajña so that a ‘divine’ disposition—clarity, truth, and higher nature—arises within.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.