
Sukta 10.139
Savitṛ (with Pūṣan as associated power)
Ang himalang ito ay nag-uugnay sa pag-udyok ni Savitṛ sa madaling araw, ang kanyang matatag na pagsikat bilang liwanag, sa gabay at proteksiyong kilos ni Pūṣan na "nakakakita" at nag-aalaga sa lahat ng mga mundo. Pagkatapos ay lumalawak ito sa isang mitiko-ritwal na pangitain kung saan ang mga Tubig, ang Gandharva (Viśvāvasu), at si Indra ay lumalahok sa paghayag ng Ṛta: ang mga nakatagong hangganan, ang mga liwanag na abot-tanaw, at ang pagpapalaya sa mga nahaharang na yaman (amṛta/mga enerhiya) mula sa mga mukha-bato na piitan.
Mantra 1
सूर्यरश्मिर्हरिकेशः पुरस्तात्सविता ज्योतिरुदयाँ अजस्रम् । तस्य पूषा प्रसवे याति विद्वान्त्सम्पश्यन्विश्वा भुवनानि गोपाः ॥
Si Savitr, na may sinag-araw para sa kanyang buhok, ay tumitindig sa unahan bilang walang hanggang liwanag. Sa kanyang pagtutulak si Pusan ay gumagalaw, ang marunong, na nakikita ang lahat ng mga mundo, ang tagapagbantay na nag-iingat sa mga kawan ng mga lakas.
Mantra 2
नृचक्षा एष दिवो मध्य आस्त आपप्रिवान्रोदसी अन्तरिक्षम् । स विश्वाचीरभि चष्टे घृताचीरन्तरा पूर्वमपरं च केतुम् ॥
Ang mangunguna sa mga tao ay nauupo sa kalagitnaan ng langit, pinupuno ang dalawang mundo at ang rehiyon sa pagitan. Tinitignan niya ang lahat ng gumagalaw, ang mga agos na tila nagningning sa mantikilya, na nakikilala ang pagkakaiba ng naunang tanda at ng huling tanda, ang nakaraan at ang darating.
Mantra 3
रायो बुध्नः संगमनो वसूनां विश्वा रूपाभि चष्टे शचीभिः । देव इव सविता सत्यधर्मेन्द्रो न तस्थौ समरे धनानाम् ॥
Siya ang ugat ng kasaganaan, ang tagpuan ng mga yaman, tinitignan ang lahat ng anyo sa pamamagitan ng kanyang mabisang kapangyarihan. Tulad ng isang diyos, si Savitr ay tumatayo sa totoong batas; tulad ni Indra, kumakapit siya sa pakikidigma para sa mga kayamanan ng pagiral.
Mantra 4
विश्वावसुं सोम गन्धर्वमापो ददृशुषीस्तदृतेना व्यायन् । तदन्ववैदिन्द्रो रारहाण आसां परि सूर्यस्य परिधीँरपश्यत् ॥
Ang mga Tubig ay nakita si Visvavasu, ang Gandharva ni Soma; sa batas ni Rta ay gumalaw sila at kinalat ang kanilang mga gawa. Pagkatapos noon, si Indra, na nagagalak sa kanilang agos, ay nakilala ito; at nakita niya ang mga hangganang pumapalibot, ang mga maliwanag na abot-tanaw sa paligid ng Araw.
Mantra 5
विश्वावसुरभि तन्नो गृणातु दिव्यो गन्धर्वो रजसो विमानः । यद्वा घा सत्यमुत यन्न विद्म धियो हिन्वानो धिय इन्नो अव्याः ॥
Nawa'y si Visvavasu, ang makalangit na Gandharva na sumusukat sa kalagitnaang mundo, ay magsalita sa atin tungkol sa Niyon. Kung ito man ay ang Katotohanan, o kung ano pa ang hindi pa natin nalalaman, sa paggising ng ating mga pag-iisip, nawa'y kanyang ingatan ang ating mga pag-iisip.
Mantra 6
सस्निमविन्दच्चरणे नदीनामपावृणोद्दुरो अश्मव्रजानाम् । प्रासां गन्धर्वो अमृतानि वोचदिन्द्रो दक्षं परि जानादहीनाम् ॥
Nakita niya ang 'Sasni' sa tapat ng mga ilog; binuksan niya ang mga pinto ng mga bakuran na bato. Ang Gandharva ay nagpahayag ng mga bagay na imortal ng mga agos na iyon; at si Indra ay nakilala, sa paligid, ang kasanayan at kapangyarihan ng mga Ahas.
Savitṛ is the main deity—the divine Impeller who raises the light and sets beings in motion. Pūṣan appears as an associated power who guides and protects within Savitṛ’s impulsion.
The hymn connects dawn-impulsion with Ṛta (cosmic order). The Waters and the Gandharva (Viśvāvasu) symbolize the lawful flow of revelation and the guarding/transmission of Soma-like inspiration.
It is a prayer for clear beginnings at dawn: right impulse (prasava), safe guidance on life’s paths, protection of one’s vital ‘herds’ (strength/prosperity), and the opening of what feels blocked or enclosed.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.