
Sukta 1.140
Traditionally attributed to Kaṇva lineage for RV 1.140 (verify in anukramaṇī); hymn is Agni-centered
Agni
Jagatī or Triṣṭubh (verify in critical edition)
Ang RV 1.140 ay isang Agni-hymn na nag-aanyaya sa altar-fire na umupo sa isang maayos na nahandaang "sinapupunan" (yoni) at magningning bilang isang dalisay, madilim-na-naiibagsak na karo ng liwanag. Ito ay nagsasama-sama ng ritwal na imahe (pag-aapoy, pagbibihis, handog) na may kosmikong regenerasyon, na inilalarawan si Agni bilang ang nakakaalam na nagtitipon ng mga kapangyarihan, nagpapanibago ng mga anyo, at nag-uugnay sa banal na mga Magulang (Langit at Lupa) kasama ang umaagos na mga Ilog upang gisingin ang hymn at matiyak ang pagkain at mga biyaya.
Mantra 1
वेदिषदे प्रियधामाय सुद्युते धासिमिव प्र भरा योनिमग्नये । वस्त्रेणेव वासया मन्मना शुचिं ज्योतीरथं शुक्रवर्णं तमोहनम् ॥
O Apoy na nakaupo sa altar, para sa minamahal na tahanan at sa maliwanag na pagkakintab, dalhin mo parang isang sagana na bahagi ang pook ng sinapupunan para kay Agni. Damitan ng inspiradong pag-iisip ang dalisay, ang karo ng liwanag, na maputi ang kulay, ang pumatay ng kadiliman.
Mantra 2
अभि द्विजन्मा त्रिवृदन्नमृज्यते संवत्सरे वावृधे जग्धमी पुनः । अन्यस्यासा जिह्वया जेन्यो वृषा न्यन्येन वनिनो मृष्ट वारणः ॥
Ang ipinanganak na dalawang beses ay piniga at inayos para sa tatlong pagkain; sa loob ng isang taon siya ay muling lumago pagkatapos ng nakain. Sa isang bibig at dila ang mananakop na Toro ay tumitikim, at sa isa pang bibig pinapadalisay niya ang mga naghahangal, isang elepante ng lakas na ginawang dalisay.
Mantra 3
कृष्णप्रुतौ वेविजे अस्य सक्षिता उभा तरेते अभि मातरा शिशुम् । प्राचाजिह्वं ध्वसयन्तं तृषुच्युतमा साच्यं कुपयं वर्धनं पितुः ॥
Sa madilim na baha, ang kanyang dalawang inang tahanan ay nanginginig; kapwa nagbubuhat at nagdadala ng sanggol. Na may dila na unat sa unahan, pinapalayas at pinapakalat niya, dumadaan sa mga uhaw; pumupunta siya sa kanang bahagi, isang namumulang paglago ng Ama.
Mantra 4
मुमुक्ष्वो मनवे मानवस्यते रघुद्रुवः कृष्णसीतास ऊ जुवः । असमना अजिरासो रघुष्यदो वातजूता उप युज्यन्त आशवः ॥
Kaluwalhatian para kay Manu, para sa taong naglalayon: mabilis na nakatali, madilim na nakaharneso, mapusok. Walang pigil, mabilis na gumagalaw, mabilis na dumudulas, tinutulak ng hangin, ang mga mabilis ay nag-aayos sa malapit, mga kapangyarihang handa sa paglalakbay.
Mantra 5
आदस्य ते ध्वसयन्तो वृथेरते कृष्णमभ्वं महि वर्पः करिक्रतः । यत्सीं महीमवनिं प्राभि मर्मृशदभिश्वसन्त्स्तनयन्नेति नानदत् ॥
Pagkatapos ang kanyang mga tagapagkalat ay tumatakbo nang walang hadlang, ang kanyang malawak na anyo sa itim na kalawakan ay gumagawa ng kanyang gawa. Kapag hinahawakan at pinipiga pasulong ang dakilang pundasyon ng lupa, humihingal, dumadagundong habang naglalakbay, siya ay humahalakhak nang malakas.
Mantra 6
भूषन्न योऽधि बभ्रूषु नम्नते वृषेव पत्नीरभ्येति रोरुवत् । ओजायमानस्तन्वश्च शुम्भते भीमो न शृङ्गा दविधाव दुर्गृभिः ॥
Nagpapalamuti, siya ay yumuyuko sa mga kayumangging anyo; tulad ng isang toro, nilalapitan niya ang mga asawa, humahalakhak. Lumalago sa lakas, pinapaganda niya ang kanyang mga katawan; nakakatakot, tulad ng mga sungay, siya ay nagpapatuloy na may matitibay na paghawak.
Mantra 7
स संस्तिरो विष्टिरः सं गृभायति जानन्नेव जानतीर्नित्य आ शये । पुनर्वर्धन्ते अपि यन्ति देव्यमन्यद्वर्पः पित्रोः कृण्वते सचा ॥
Siya, matatag na kumakalat at malawak na umaabot, ay nagtitipon sa kanila; na may kaalaman, siya ay humihiga sa mga marunong, magpakailanman. Muli silang lumalaki, bumabalik sa banal; sama-sama nilang hinuhubog ang ibang anyo ng dalawang Magulang.
Mantra 8
तमग्रुवः केशिनीः सं हि रेभिर ऊर्ध्वास्तस्थुर्मम्रुषीः प्रायवे पुनः । तासां जरां प्रमुञ्चन्नेति नानददसुं परं जनयञ्जीवमस्तृतम् ॥
Ang mga nagniningning, mahahaba ang buhok na pwersa ng Liwanag, na nagtitipon sa kanilang mga kapangyarihang humahimno, ay nakatayo nang tuwid; bagama't nahulog sila sa pagkapagod, gumagalaw silang muli patungo sa pagdating ng Buhay. Itinatapon ang kanilang limitasyon ng pagtanda, siya ay sumusulong na may hiyaw ng tagumpay, ipinanganak ang kataas-taasang Hininga at nagtatatag ng isang hindi nasugatan, walang kamatayang kabuhayan.
Mantra 9
अधीवासं परि मातू रिहन्नह तुविग्रेभिः सत्वभिर्याति वि ज्रयः । वयो दधत्पद्वते रेरिहत्सदानु श्येनी सचते वर्तनीरह ॥
Siya ay gumagalaw, dinidilaan ang nakapalibot na kasuotan ng Ina, tinutulak ng makapangyarihang mga paghawak at matitibay na pagtulak; ang mabilis ay lumalabas sa lumalawak na mga landas. Naglalagay siya ng mga pakpak para sa lumilipad; laging dumidilaan paitaas, ang kapangyarihang lawin ay sumusunod sa mga landas.
Mantra 10
अस्माकमग्ने मघवत्सु दीदिह्यध श्वसीवान्वृषभो दमूनाः । अवास्या शिशुमतीरदीदेर्वर्मेव युत्सु परिजर्भुराणः ॥
Magniningning para sa amin, O Agni, sa gitna ng mga kapangyarihan ng kasaganaan; pagkatapos, humihinga nang makapangyarihan, toro ng tahanan, sumiklab. Paganakin sa ibaba ang mga enerhiyang nagbubuhat ng sanggol; tulad ng baluti sa mga labanan, ikaw ay nakapalibot at nagpoprotekta, sumusulong sa bawat panig.
Mantra 11
इदमग्ने सुधितं दुर्धितादधि प्रियादु चिन्मन्मनः प्रेयो अस्तु ते । यत्ते शुक्रं तन्वो रोचते शुचि तेनास्मभ्यं वनसे रत्नमा त्वम् ॥
Ito, O Agni, ay mabuting inayos na tumataas sa lampas sa hindi maayos; mula sa minamahal, magkaroon ka ng higit pang minamahal na kasiyahan ng isipan. Para sa dalisay na maliwanag na kislap na nagningning sa iyong katawan, sa pamamagitan niyan ay manalo ka para sa amin ng kayamanan, ikaw mismo ang nagdadala nito.
Mantra 12
रथाय नावमुत नो गृहाय नित्यारित्रां पद्वतीं रास्यग्ने । अस्माकं वीराँ उत नो मघोनो जनाँश्च या पारयाच्छर्म या च ॥
Para sa aming paglalakbay at para sa aming pagtawid, at pati na rin para sa aming tahanan, ibigay mo sa amin, O Agni, ang laging may sagwan, may pakpak na sasakyan. Itawid ang aming mga bayani at aming mga tagapagdala ng kasaganaan, at ang aming mga tao rin, sa pamamagitan ng anumang kapangyarihang mapangangalagaan ay makakatawid kami sa kabilang pampang.
Mantra 13
अभी नो अग्न उक्थमिज्जुगुर्या द्यावाक्षामा सिन्धवश्च स्वगूर्ताः । गव्यं यव्यं यन्तो दीर्घाहेषं वरमरुण्यो वरन्त ॥
O Agni, sana ang Langit-at-Lupa at ang mga Ilog, na mahusay na ginagabayan, ay pukawin ang aming himno nang buong lakas. Pinapatnubayan ang liwanag ng mga baka at ang pagkain ng sebada, pinili nila ang malayong kaligayahan ng biyaya; ang mga mapulang kapangyarihan ay pinili ito.
Agni is invited to his altar-seat and established in a prepared yoni, envisioned as a radiant, pure power clothed by inspired thought (1.140.1).
The hymn expands from ritual setup to Agni’s wider activity: he orders and gathers forces, abides with the knowing powers, and enables renewal—ritual action mirroring cosmic regeneration (cf. 1.140.7).
Agni appears as the central intelligence that makes ‘another form’ of the two Parents—linking Heaven and Earth through recurring growth and return to the divine, highlighting cyclical renewal and creative ordering.
The close calls on Heaven–Earth and the Rivers to fully awaken the hymn and to bring cattle and barley nourishment, culminating in a prayer for enduring delight and chosen boons under Agni’s guidance (1.140.13).
jyotīrathaṃ … tamohanam
स संस्तिरो विष्टिरः सं गृभायति जानन्नेव जानतीर्नित्य आ शये । पुनर्वर्धन्ते अपि यन्ति देव्यमन्यद्वर्पः पित्रोः कृण्वते सचा ॥dyāvākṣāmā sindhavaś ca
It establishes Agni in the altar-seat as a pure, radiant power that dispels darkness and makes the sacrifice effective, while also showing Agni as a cosmic intelligence that renews life and order.
Because the altar and fire-pan are treated as the stable ‘birthplace’ where Agni is generated and sustained; ritually, placing Agni in the yoni means properly founding the rite so offerings can reach the gods.
They act as cosmic supports and witnesses: Heaven–Earth provide the great framework of order, and the Rivers symbolize flowing vitality and purification—together they ‘awaken’ the hymn and help bring nourishment and boons.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.