Adhyaya 118

Verse 1

भीकम (2 अमान चतुर्दशाधिकशततमो< ध्याय: हिंसा और मांसभक्षणकी घोर निन्दा वैशम्पायन उवाच ततो युधिछिरो राजा शरतल्पे पितामहम्‌ | पुनरेव महातेजा: पप्रच्छ वदतां वर:

Sinabi ni Vaiśampāyana: Pagkaraan nito, muling nagtanong si Haring Yudhiṣṭhira sa dakilang ninuno na si Bhīṣma, na nakahimlay sa higaan ng mga palaso. Ang maningning na hari—pinakamahusay sa mga nagsasalita—ay humingi pa ng aral, na magbubukas sa mahigpit na paghatol sa karahasan at sa pagkain ng laman.

Verse 2

वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! तदनन्तर महातेजस्वी और वक्ताओंमें श्रेष्ठ राजा युधिष्ठिरने बाणशय्यापर पड़े हुए पितामह भीष्मसे पुनः प्रश्न किया ।।

Sinabi ni Yudhiṣṭhira: “O dakilang may malawak na pag-iisip! Ang mga pantas, mga Brahmin, at ang mga diyos—sa bisa ng Veda—ay walang tigil na pumupuri sa dharmang ang tanda ay ahimsa, ang di-panliligalig. Kaya, O pinakamainam sa mga hari, itinatanong ko: paano makalalaya sa pagdurusang sumusunod dito ang isang mortal na sa isip, sa salita, at sa gawa ng katawan ay karahasan lamang ang isinasagawa?”

Verse 3

कर्मणा मनुज: कुर्वन्‌ हिंसां पार्थिवसत्तम | वाचा च मनसा चैव कथं दु:खात्‌ प्रमुच्यते

Sinabi ni Yudhiṣṭhira: “O pinakamainam sa mga hari, kung ang isang tao ay gumagawa ng karahasan sa kanyang mga gawa—at gayundin sa kanyang mga salita, maging sa kanyang isip—paano siya makalalaya sa pagdurusang dulot ng gayong karahasan?”

Verse 4

भीष्म उवाच चतुर्विधियं निर्दिष्टा हाहिंसा ब्रह्मवादिभि: । एकैकतो<पि विश्रष्टा न भवत्यरिसूदन

Sinabi ni Bhishma: “O Arisudana! Itinakda ng mga pantas na nagsasalita tungkol sa Brahman na ang ahimsa ay may apat na bahagi. Kapag may kulang kahit isa, hindi ito nagiging ganap na pagtupad sa panatang di-karahasan.”

Verse 5

यथा सर्वश्षतुष्पाद वै त्रिभि: पादैर्न तिष्ठति । तथैवेयं महीपाल कारणै: प्रोच्यते त्रिभि:

Sinabi ni Bhishma: “O hari! Kung paanong ang nilalang na may apat na paa ay hindi makatatayo nang matatag sa tatlong paa lamang, gayon din, ang ahimsa na pinananatili o ipinapaliwanag sa tatlong saligan lamang ay hindi matatawag na ganap na di-karahasan.”

Verse 6

यथा नागपदे<न्यानि पदानि पदगामिनाम्‌ | सर्वाण्येवापिधीयन्ते पदजातानि कौज्जरे

Sinabi ni Bhishma: “Kung paanong sa bakas ng paa ng elepante ay nasasaklaw at natatakpan ang lahat ng bakas ng mga nilalang na naglalakad sa paa—gayon din, ang iba pang mga aral ay natitipon sa loob ng pangunahing simulain na itinuturo rito.”

Verse 7

कर्मणा लिप्यते जन्तुर्वाचा च मनसापि च

Nadudungisan ang nilalang ng sala ng karahasan sa pamamagitan ng gawa, ng salita, at maging ng isip. Ngunit ang sinumang unti-unting tumatalikod sa karahasan—una sa isip, saka sa pananalita, at sa huli sa gawa—at dahil dito’y hindi kailanman kumakain ng karne, siya’y napapalaya rin sa dungis ng tatlong uri ng karahasang nabanggit.

Verse 8

पूर्व तु मनसा त्यक्त्वा तथा वाचाथ कर्मणा । न भक्षयति यो मांसं त्रिविधं स विमुच्यते

Wika ni Bhīṣma: “Ang sinumang unang tumatalikod sa karahasan sa isip, saka sa salita, at sa huli sa gawa—at dahil dito’y hindi kumakain ng karne—ay napapalaya sa dungis ng tatluhang karahasan. Itinuturo nito na ang kalinisan sa asal ay may antas, at nagiging ganap lamang kapag ang hangarin, pananalita, at gawa ay pawang napipigil sa pananakit.”

Verse 9

त्रिकारणं तु निर्दिष्ट श्रूयते ब्रह्मवादिभि: । मनो वाचि तथा<<स्वादे दोषा होषु प्रतिष्ठिता:

Wika ni Bhīṣma: “Itinuturo ng mga guro ng Brahman na ang sala (ng karahasan) ay nakasalalay sa tatlong pangunahing sanhi: isip (hangarin o pagnanasa), salita (panghihikayat o pagtuturo sa iba), at lasa (tuwirang pagkalugod sa pagkain). Kaya bago pa man ganap na maganap ang gawa sa labas, ang bigat ng pananagutan ay nakaugat na sa tatlong ito—pagnanasa, pag-endorso, at paglalango sa pagdama.”

Verse 10

न भक्षयन्त्यतो मांसं तपोयुक्ता मनीषिण: । दोषांस्तु भक्षणे राजन्‌ मांसस्येह निबोध मे

Wika ni Bhīṣma: “Kaya nga, ang mga taong may pag-unawa na nakatuon sa pag-aayuno at disiplina ay hindi kumakain ng karne. O Hari, ngayo’y unawain mula sa akin ang mga kapintasang kaakibat ng pagkain ng karne sa mundong ito—makinig ka.”

Verse 11

पुत्रमांसोपमं जानन्‌ खादते यो<विचक्षण: । मांसं मोहसमायुक्त: पुरुष: सो5धम: स्मृत:

Wika ni Bhīṣma: “Ang nakaaalam na ang laman ay maihahambing sa laman ng sarili niyang anak, ngunit kumakain pa rin nito—siya’y walang pag-unawa. Ang taong, dahil sa pagkahumaling at kamangmangan, ay kumakain ng karne, ay itinatala bilang hamak at kapintasan.”

Verse 12

पितृमातृसमायोगे पुत्रत्वं जायते यथा । हिंसां कृत्वावश: पापो भूयिष्ठं जायते तथा

Wika ni Bhīṣma: “Kung paanong ang pagiging anak ay nagmumula sa pagsasanib ng ama at ina, gayon din ang taong makasalanan na gumawa ng karahasan ay itinutulak, nang walang magawa, na muling ipanganak nang paulit-ulit—at kadalasa’y sa mga sinumpang sinapupunan.”

Verse 13

रसं च प्रतिजिह्नाया ज्ञान प्रज्ञायते यथा । तथा शास्त्रेषु नियतं रागो ह्यास्वादिताद्‌ भवेत्‌

Wika ni Bhīṣma: “Kung paanong ang dila, kapag nakilala ang isang lasa, ay likás na nahihila patungo roon, gayon din ang tiyak na aral ng mga kasulatan: ang pagkakapit ng loob ay sumisibol mula sa nalasahan at kinagiliwan. Kaya ang paulit-ulit na pagpapakalunod sa mga bagay ng pandama—gaya ng pagkalasa sa karne—ay nagpapalakas ng pagnanasa, hindi nagpapatahimik nito.”

Verse 14

संस्कृतासंस्कृता: पक्‍वा लवणालवणास्तथा | प्रजायन्ते यथा भावास्तथा चित्त निरुध्यते

Wika ni Bhīṣma: “Ang karne ay nagkakaroon ng maraming anyo—may pampalasa o wala, luto, inasnan lamang, o hindi inasnan. Sa anumang anyo lumitaw ang mga kalagayang ito, ang isip ng kumakain ng karne ay napipirmi roon, hinihila ng pagkakaiba-iba ng lasa.”

Verse 15

भेरीमृदंगशब्दांश्व तन्त्रीशब्दांश्ष पुष्कलान्‌ | निषेविष्यन्ति वै मन्दा मांसभक्षा: कथं नरा:

Wika ni Bhīṣma: “Paano tunay na malulugod ang mga taong mapurol ang isip at kumakain ng karne sa saganang tunog ng mga tambol na kettledrum at mṛdaṅga, at sa masaganang himig ng mga instrumentong may kuwerdas?”

Verse 16

मांसभक्षी मूर्ख मनुष्य स्वर्गमें पूर्णतः सुलभ होनेवाले भेरी, मृदंग और वीणाके दिव्य मधुर शब्दोंका सेवन कैसे कर सकेंगे; क्योंकि वे स्वर्गमें नहीं जा सकते ।।

Wika ni Bhīṣma: “Yaong mga sumisira sa yaman at butil ng iba, at yaong palagiang pumupuri sa pagkain ng karne, ay magpakailanmang itinatakwil mula sa langit. Daig ng pagnanasa sa lasa, pinupuri nila ang karne habang minimithi ang ‘gantimpala’ na ninanais; at bumabagsak sila sa kapalarang kasindak-sindak—hindi kailanman naisip, hindi kailanman naituro, ni hindi man lamang naipaglihi sa isip. Kaya hindi nila matitikman ang mga ligaya ng kalangitan—gaya ng banal at matamis na tunog ng mga tambol at mga kudyapi—sapagkat hindi sila nakararating sa langit.”

Verse 17

(भस्म विष्ठा कृमिर्वापि निष्ठा यस्येदृशी ध्रुवा । स काय: परपीडाभि: कथं धार्यों विपश्चिता ।।

Wika ni Bhishma: “Para sa katawang ito, tiyak at di maiiwasan ang isa sa tatlong kahihinatnan: magiging abo ito, o magiging dumi matapos kainin ng isang nilalang, o itatapon at pamumugaran ng mga uod. Kung batid ito, paano mapananatili ng isang marunong ang ganitong katawan sa pamamagitan ng pagpapahirap sa iba (para lamang sa laman na magpapakain dito)? Maging ang pagpupuri sa pagkain ng karne ay nagbubuhol sa tao sa makasalanang gawa at sa bunga nito.”

Verse 18

जीवितं हि परित्यज्य बहव: साधवो जना: । स्वमांसै: परमांसानि परिपाल्य दिव॑ गता:

Wika ni Bhishma: “Tunay nga, maraming taong banal ang tinalikuran maging ang sarili nilang buhay. Sa pag-iingat sa laman ng iba sa pamamagitan ng sarili nilang laman—sa pag-aalay ng sarili para sa kaligtasan ng kapwa—narating nila ang langit. Ganyan ang marangal na landas ng pagprotekta sa pamamagitan ng pag-aalay ng sarili.”

Verse 19

एवमेषा महाराज चतुर्भि: कारणैर्वृता । अहिंसा तव निर्दिष्टा सर्वधर्मानुसंहिता

Wika ni Bhishma: “Kaya, O dakilang hari, ang simulain na ito—na pinananatili at itinataguyod ng apat na saligan—ay inilahad sa iyo bilang ahiṃsā (di-karahasan). Ito’y nakahabi at naglalaman sa sarili nito ng diwa ng lahat ng dharma.”

Verse 66

एवं लोकेष्वहिंसा तु निर्दिष्टा धर्मत: पुरा । जैसे हाथीके पैरके चिह्ममें सभी पदगामी प्राणियोंके पदचिह्न समा जाते हैं

“Kaya nga, sa mga daigdig, ang ahiṃsā ay itinuro na noong unang panahon ayon sa dharma. Kung paanong sa bakas ng paa ng elepante ay nagkakasya ang bakas ng paa ng lahat ng nilalang na naglalakad, gayundin, sa dharma ng di-panlalamang ay nasasaklaw ang lahat ng dharma—ganyan ang kinikilalang aral.”

Verse 114

इति श्रीमहाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि मांसवर्जनक थने चतुर्दशशाधिकशततमो<ध्याय:

Kaya nga, sa Śrī Mahābhārata, sa loob ng Anuśāsana Parva—lalo na sa bahagi tungkol sa dharma ng pagbibigay—nagtatapos ang ika-114 na kabanata, na tumatalakay sa pahayag hinggil sa pag-iwas sa karne. (Ito ay pangwakas na kolopon na nagmamarka ng pagtatapos ng kabanata.)