Adhyaya 62

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे ग्रहसंख्यावर्णनं नामैकषष्टितमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः कथं विष्णोः प्रसादाद्वै ध्रुवो बुद्धिमतां वरः मेढीभूतो ग्राहाणां वै वक्तुमर्हसि सांप्रतम्

Kaya nito, sa Śrī Liṅga Mahāpurāṇa, sa Pūrva-bhāga, nagsisimula ang kabanatang tinatawag na “Pagbibilang ng mga Planeta.” Wika ng mga rishi: “Ngayon, ipahayag mo sa amin—paano si Dhruva, ang pinakamahusay sa mga marurunong, sa biyaya ni Viṣṇu, ay naging nakapirming sandigan, ang kosmikong aksis para sa mga planeta?”

Verse 2

सूत उवाच एतमर्थं मया पृष्टो नानाशास्त्रविशारदः मार्कण्डेयः पुरा प्राह मह्यं शुश्रूषवे द्विजाः

Sinabi ni Sūta: Nang aking itanong ang bagay na ito, ang pantas na si Mārkaṇḍeya—dalubhasa sa maraming śāstra—noon ay nagpaliwanag sa akin, O mga dwija, habang ako’y nakikinig nang may taimtim na paglilingkod at Shiva-bhakti.

Verse 3

मार्कण्डेय उवाच सार्वभौमो महातेजाः सर्वशस्त्रभृतां वरः उत्तानपादो राजा वै पालयामास मेदिनीम्

Sinabi ni Mārkaṇḍeya: Ang haring si Uttānapāda—ang dakilang pinuno, maningning sa tejas, at pinakadakila sa lahat ng may sandata—ay tunay na nag-ingat at namahala sa daigdig.

Verse 4

तस्य भार्याद्वयम् अभूत् सुनीतिः सुरुचिस् तथा अग्रजायामभूत्पुत्रः सुनीत्यां तु महायशाः

Mayroon siyang dalawang reyna—si Sunīti at si Suruci. Sa nakatatandang reyna ay isinilang ang isang anak na lalaki; at kay Sunīti naman ay isinilang ang isang anak na may dakilang katanyagan.

Verse 5

ध्रुवो नाम महाप्राज्ञः कुलदीपो महामतिः कदाचित् सप्तवर्षे ऽपि पितुरङ्कम् उपाविशत्

May isang batang nagngangalang Dhruva—lubhang matalino, ilaw ng angkan, at may dakilang paninindigan. Minsan, bagama’t pitong taong gulang pa lamang, lumapit siya at umupo sa kandungan ng kanyang ama.

Verse 6

सुरुचिस्तं विनिर्धूय स्वपुत्रं प्रीतिमानसा न्यवेशयत्तं विप्रेन्द्रा ह्य् अङ्कं रूपेण मानिता

Itinaboy ni Suruci si Dhruva, at sa pusong nagagalak ay iniluklok ang sarili niyang anak sa kanyang kandungan. O mga pinakadakilang dwija, siya—pinararangalan dahil sa kagandahan—ay iginagalang ng mga pangunahing pantas.

Verse 7

अलब्ध्वा स पितुर्धीमान् अङ्कं दुःखितमानसः मातुः समीपमागम्य रुरोद स पुनः पुनः

Dahil hindi niya natamo ang yakap ng kanyang amang marunong, at ang isip ay dinadaganan ng dalamhati, lumapit siya sa kanyang ina at umiyak nang paulit-ulit.

Verse 8

रुदन्तं पुत्रमाहेदं माता शोकपरिप्लुता सुरुचिर्दयिता भर्तुस् तस्याः पुत्रो ऽपि तादृशः

Ang ina, na nilulunod ng dalamhati, ay nagsalita nang ganito sa anak na umiiyak. Siya si Suruci, minamahal ng kanyang asawa—at ang kanyang anak na lalaki ay gayon din ang likas na ugali, tulad niya.

Verse 9

मम त्वं मन्दभाग्याया जातः पुत्रो ऽप्यभाग्यवान् किं शोचसि किमर्थं त्वं रोदमानः पुनः पुनः

Anak ko, ikaw ay isinilang sa akin—isang babaeng kapus-palad—kaya ikaw man ay di rin pinalad. Bakit ka nagdadalamhati? Sa anong dahilan ka umiiyak nang paulit-ulit?

Verse 10

संतप्तहृदयो भूत्वा मम शोकं करिष्यसि स्वस्थस्थानं ध्रुवं पुत्र स्वशक्त्या त्वं समाप्नुयाः

Kung ang puso mo’y sinusunog ng paghihirap, ikaw ang magiging sanhi ng aking dalamhati. Ngunit, anak, sa sarili mong panloob na lakas ay tiyak mong mararating ang iyong matatag at nararapat na kalagayan—ang iyong tiyak na tahanan.

Verse 11

इत्युक्तः स तु मात्रा वै निर्जगाम तदा वनम् विश्वामित्रं ततो दृष्ट्वा प्रणिपत्य यथाविधि

Nang maturuan ng kanyang ina, siya’y tumungo sa gubat. Pagkakita kay Viśvāmitra, siya’y nagpatirapa at nagbigay-galang ayon sa wastong paraan, iginagalang ang guro at ang banal na dharma na nagpapadalisay sa pusong nakagapos (paśu) sa pamamagitan ng disiplinadong pamumuhay.

Verse 12

उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा भगवन् वक्तुमर्हसि सर्वेषामुपरिस्थानं केन प्राप्स्यामि सत्तम

Magkapatong ang mga palad sa paggalang, sinabi niya: “O Bhagavān, nawa’y ipahayag mo sa akin—sa anong paraan, O pinakadakila sa mga banal, makakamtan ko ang kalagayang nakahihigit sa lahat?”

Verse 13

पितुरङ्के समासीनं माता मां सुरुचिर्मुने व्यधूनयत्स तं राजा पिता नोवाच किंचन

O pantas, nang ako’y nakaupo sa kandungan ng aking ama, itinulak ako palayo ng aking ina na si Suruci; at ang hari—ang aking ama—ay walang sinabi ni isang salita sa kanya.

Verse 14

एतस्मात् कारणाद् ब्रह्मंस् त्रस्तो ऽहं मातरं गतः सुनीतिराह मे माता मा कृथाः शोकमुत्तमम्

Dahil dito, O Brahmin, natakot ako at lumapit sa aking ina. Sinabi sa akin ng aking inang si Sunīti: “Anak, huwag mong ipagkaloob ang sarili mo sa pinakamalalim na dalamhati.”

Verse 15

स्वकर्मणा परं स्थानं प्राप्तुमर्हसि पुत्रक तस्या हि वचनं श्रुत्वा स्थानं तव महामुने

“Sa sarili mong matuwid na gawa, anak, karapat-dapat kang makamtan ang kataas-taasang tahanan. Tunay, O dakilang pantas, pagkarinig mo sa kanyang salita, ang itinakdang kalagayan para sa iyo ay magiging iyo.”

Verse 16

प्राप्तो वनमिदं ब्रह्मन्न् अद्य त्वां दृष्टवान्प्रभो तव प्रसादात् प्राप्स्ये ऽहं स्थानमद्भुतमुत्तमम्

O Brahmin, ngayong araw narating ko ang gubat na ito at nasilayan kita, O Panginoon. Sa iyong biyaya lamang, makakamtan ko ang kamangha-mangha at kataas-taasang kalagayan.

Verse 17

इत्युक्तः स मुनिः श्रीमान् प्रहसन्न् इदम् अब्रवीत् राजपुत्र शृणुष्वेदं स्थानमुत्तममाप्स्यसि

Nang siya’y masabihan nang gayon, ang maringal na muni ay ngumiti at nagsabi: “O prinsipe, pakinggan mo ito; sa pamamagitan nito ay mararating mo ang pinakadakilang tahanan.”

Verse 18

आराध्य जगतामीशं केशवं क्लेशनाशनम् दक्षिणाङ्गभवं शंभोर् महादेवस्य धीमतः

Matapos sambahin si Keśava—Panginoon ng mga daigdig, tagapuksa ng pagdurusa—na isinilang bilang kanang sangkap ni Śambhu, ang marunong na Mahādeva ay nagkakaloob ng biyaya.

Verse 19

जप नित्यं महाप्राज्ञ सर्वपापविनाशनम् इष्टदं परमं शुद्धं पवित्रममलं परम्

O dakilang marunong, bigkasin araw-araw ang japa; winawasak nito ang lahat ng kasalanan, ipinagkakaloob ang minimithi, at lubhang dalisay: pinakabanal, walang dungis, at higit sa lahat.

Verse 20

ब्रूहि मन्त्रमिमं दिव्यं प्रणवेन समन्वितम् नमो ऽस्तु वासुदेवाय इत्येवं नियतेन्द्रियः

Sa pagpipigil ng mga pandama, bigkasin ang banal na mantra na kaugnay ng Praṇava: “Om—pagpupugay kay Vāsudeva.” Sa ganitong matatag na disiplina, ang paśu (kaluluwang nakagapos) ay nahahanda sa bhakti, hanggang sa ganap na pagkilala sa Kataas-taasang Panginoon (Pati).

Verse 21

ध्यायन्सनातनं विष्णुं जपहोमपरायणः इत्युक्तः प्रणिपत्यैनं विश्वामित्रं महायशाः

Sa pagninilay sa walang-hanggang Viṣṇu, at sa pagtalima sa japa at homa, ang maringal na iyon—pagkasabi nito—ay yumukod at nagpatirapa kay Viśvāmitra na dakila ang diwa.

Verse 22

प्राङ्मुखो नियतो भूत्वा जजाप प्रीतमानसः शाकमूलफलाहारः संवत्सरमतन्द्रितः

Nakaharap sa silangan, may disiplina at pagpipigil sa sarili, isinagawa niya ang japa na may pusong puspos ng bhakti. Nabuhay lamang siya sa gulay, ugat, at prutas, at ipinagpatuloy ito sa loob ng isang buong taon nang walang pagpapabaya—matatag na iniuukol ang pashu (indibidwal na kaluluwa) sa Pati, ang Panginoong Śiva.

Verse 23

जजाप मन्त्रमनिशम् अजस्रं स पुनः पुनः वेताला राक्षसा घोराः सिंहाद्याश् च महामृगाः

Paulit-ulit niyang isinagawa ang japa ng mantra nang walang patid, tuluy-tuloy at walang pahinga. Pagkaraan, lumitaw bilang nakapanghihilakbot na hadlang ang mga vetāla at rākṣasa, at ang malalaking mababangis na hayop—mga leon at iba pa; ngunit sa harap ng matatag na pagsasanay sa mantra, nawawalan sila ng kapangyarihan.

Verse 24

तमभ्ययुर्महात्मानं बुद्धिमोहाय भीषणाः जपन् स वासुदेवेति न किंचित् प्रत्यपद्यत

Sumugod ang mga nakapanghihilakbot sa dakilang kaluluwang iyon upang guluhin ang kanyang pag-unawa; ngunit siya, habang inuulit ang “Vāsudeva,” ay hindi man lamang natinag kahit kaunti.

Verse 25

सुनीतिर् अस्य या माता तस्या रूपेण संवृता पिशाचि समनुप्राप्ता रुरोद भृशदुःखिता

Pagkaraan, dumating ang isang piśācī, nagkubli sa mismong anyo ni Sunīti—ang kanyang ina—at sa matinding dalamhati ay humagulgol siya nang malakas.

Verse 26

मम त्वमेकः पुत्रो ऽसि किमर्थं क्लिश्यते भवान् मामनाथामपहाय तप आस्थितवानसि

“Ikaw ang tanging anak ko. Bakit mo pinahihirapan ang sarili mo nang ganito? Iniwan mo akong walang masandalan, at pinili mong pumasok sa pag-aayuno at pagkamahigpit (tapas)?”

Verse 27

एवमादीनि वाक्यानि भाषमाणां महातपाः अनिरीक्ष्यैव हृष्टात्मा हरेर्नाम जजाप सः

Habang binibigkas ang gayong mga salita, ang dakilang asceta—ni hindi man lumingon—na may pusong nag-uumapaw sa galak, ay nagsimulang mag-japa ng Pangalan ni Hari.

Verse 28

ततः प्रशेमुः सर्वत्र विघ्नरूपाणि तत्र वै ततो गरुडमारुह्य कालमेघसमद्युतिः

Pagkaraan, sa pook na iyon, ang lahat ng anyo ng mga hadlang sa bawat dako ay napayapa. Pagkatapos nito, ang Panginoong kulay-ulap na madilim ay sumakay kay Garuḍa at lumisan—hudyat na kapag napalugod ang Pati (ang Panginoon), ang mga pāśa (pagkagapos) na lumilitaw bilang vighna ay kusang humuhupa.

Verse 29

सर्वदेवैः परिवृतः स्तूयमानो महर्षिभिः आययौ भगवान्विष्णुः ध्रुवान्तिकम् अरातिहा

Napapaligiran ng lahat ng mga deva at pinupuri ng mga dakilang rishi, dumating sa harap ni Dhruva ang Mapalad na Panginoong Viṣṇu—tagapagwasak ng mga kaaway. Sa pagkaunawang Śaiva, maging ang ganitong pagbaba ng banal ay nagaganap sa kalooban ni Pati (Śiva) lamang, na siyang nagluluwag sa mga pāśa at nagbibigay ng katatagan sa paśu (kaluluwa).

Verse 30

समागतं विलोक्याथ को ऽसावित्येव चिन्तयन् पिबन्निव हृषीकेशं नयनाभ्यां जगत्पतिम्

Nang makita niyang dumarating ang Panginoon, napaisip siya, “Sino nga ba Siya?”—at sa dalawang mata, na wari’y iniinom Siya, minasdan niya si Hṛṣīkeśa, ang Panginoon ng mga daigdig. Sa mismong pagtanaw na iyon, ang paśu (kaluluwang nakagapos) ay nahihila patungo kay Pati (ang Kataas-taasang Panginoon), habang ang mga pandama’y lumilingon paloob at nagigising ang pagkakilala.

Verse 31

जपन् स वासुदेवेति ध्रुवस्तस्थौ महाद्युतिः शङ्खप्रान्तेन गोविन्दः पस्पर्शास्यं हि तस्य वै

Si Dhruva—nagniningning sa dakilang liwanag—ay tumayong lubos na nakalubog sa mantra na “Vāsudeva.” Hinipo ni Govinda ang bibig ni Dhruva sa dulo ng Kanyang kabibe (śaṅkha), ipinagkaloob ang banal na pananalita at kapangyarihan ng pagsasakatuparan. Sa Śaiva Siddhānta, ito’y tanda ng pagbaba ng biyaya (anugraha) ni Pati: niluluwagan ang pāśa ng paśu at ginagawang kaalamang nagpapalaya ang japa.

Verse 32

ततः स परमं ज्ञानम् अवाप्य पुरुषोत्तमम् तुष्टाव प्राञ्जलिर्भूत्वा सर्वलोकेश्वरं हरिम्

Pagkaraan, nang makamtan niya ang kataas-taasang kaalaman tungkol sa Purushottama, siya’y tumindig na magkadikit ang mga palad at nagpuri kay Hari, ang Panginoon ng lahat ng mga daigdig.

Verse 33

प्रसीद देवदेवेश शङ्खचक्रगदाधर लोकात्मन् वेदगुह्यात्मन् त्वां प्रपन्नो ऽस्मि केशव

Maawa ka, O Devadeveśa, Panginoon ng mga diyos—tagapagdala ng kabibe, diskos, at pamalo; O Kaluluwa ng mga daigdig, na ang tunay na likas ay ang lihim na diwa ng Veda. Sa Iyo ako sumasaklolo, O Keśava.

Verse 34

न विदुस्त्वां महात्मानं सनकाद्या महर्षयः तत्कथं त्वामहं विद्यां नमस्ते भुवनेश्वर

Kahit ang mga dakilang rishi—si Sanaka at ang iba pa—ay hindi tunay na nakakakilala sa Iyo, O Dakilang Maydiwa. Paano ko nga ba Ikaw mauunawaan? Pagpupugay sa Iyo, O Panginoon ng mga daigdig.

Verse 35

तमाह प्रहसन्विष्णुर् एहि वत्स ध्रुवो भवान् स्थानं ध्रुवं समासाद्य ज्योतिषाम् अग्रभुग् भव

Ngumiti si Viṣṇu at sinabi sa kanya: “Halika, anak. Tunay na ikaw ay magiging Dhruva. Pagdating mo sa matatag at di-nagbabagong kalagayan, maging panguna sa mga tanglaw sa kalangitan.”

Verse 36

मात्रा त्वं सहितस्तत्र ज्योतिषां स्थानमाप्नुहि मत्स्थानमेतत्परमं ध्रुवं नित्यं सुशोभनम्

Kasama ang iyong ina, marating mo roon ang kalagayan sa hanay ng mga liwanag sa langit. Ito ang Aking sariling kataas-taasang tahanan—Dhruva, di-nagbabago, walang hanggan, at lubhang maningning.

Verse 37

तपसाराध्य देवेशं पुरा लब्धं हि शङ्करात् वासुदेवेति यो नित्यं प्रणवेन समन्वितम्

Sa pamamagitan ng pag-aayuno at mahigpit na tapas, sinamba niya ang Panginoon ng mga diyos; noon pa man ay tinanggap niya mula kay Śaṅkara ang banal na bigkas: ang palagiang inuusal na “Vāsudeva,” na kaisa ng praṇava na “Oṃ.”

Verse 38

नमस्कारसमायुक्तं भगवच्छब्दसंयुतम् जपेदेवं हि यो विद्वान् ध्रुवं स्थानं प्रपद्यते

Ang marunong na nagsasagawa ng japa sa ganitong paraan—na may kasamang mapitagang pagpapatirapa at sinasabayan ng pagbigkas ng salitang “Bhagavān”—ay tiyak na makaaabot sa matatag at di-nagbabagong kalagayan.

Verse 39

ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश् च परमर्षयः मात्रा सह ध्रुवं सर्वे तस्मिन् स्थाने न्यवेशयन्

Pagkaraan nito, ang mga Deva—kasama ang mga Gandharva, mga Siddha, at ang mga dakilang rishi—ay sama-samang nagluklok kay Dhruva, kasama ang kanyang ina, sa mismong pook na iyon, ayon sa banal na pagsang-ayon.

Verse 40

विष्णोराज्ञां पुरस्कृत्य ज्योतिषां स्थानमाप्तवान् एवं ध्रुवो महातेजा द्वादशाक्षरविद्यया

Sa paggalang at paglalagay sa unahan ng utos ni Viṣṇu, natamo ni Dhruva ang katayuan sa hanay ng mga liwanag sa kalangitan. Kaya ang dakilang maningning na Dhruva ay umabot sa mataas na kalagayan sa pamamagitan ng banal na kaalamang-mantra na labindalawang pantig (dvādaśākṣara-vidyā).

Verse 41

अवाप महतीं सिद्धिम् एतत्ते कथितं मया

Natamo niya ang dakilang siddhi (espirituwal na kaganapan). Ito ang aking ipinaliwanag sa iyo.

Verse 42

सूत उवाच तस्माद्यो वासुदेवाय प्रणामं कुरुते नरः स याति ध्रुवसालोक्यं ध्रुवत्वं तस्य तत्तथा

Sinabi ni Sūta: Kaya ang taong yumuyuko at nag-aalay ng paggalang (pranāma) kay Vāsudeva ay makararating sa daigdig ni Dhruva (sālokya) at magkakamit ng kalagayang matatag at di-nagbabago (dhruvatva); tunay na gayon para sa kanya.