Adhyaya 18
Purva BhagaAdhyaya 1842 Verses

Adhyaya 18

विष्णुरुवाच—एकाक्षर-प्रणव-लिङ्ग-व्याप्ति-शिवस्तोत्रम्

Ang kabanatang ito ay isang tuluy-tuloy na stotra kung saan si Viṣṇu ay nagsasalita kay Rudra–Śiva, nagsisimula sa Ekākṣara Pranava (A-U-M): ang A ay Rudra/ātmarūpa, ang U ay Ādi-deva/vidyā-deha, at ang M ang ikatlong prinsipyo—Śiva/Paramātman—nagniningning tulad ng Sūrya-Agni-Soma. Pagkaraan, pinalalawak ang papuri: si Śiva ang panginoon ng mga Rudra, ang mga mukha ng Pañcabrahma (Sadyojāta, Vāmadeva, Aghora, Īśāna), at ang Liṅga na ūrdhva (nakataas, transendente) at liṅgin (tagapagdala ng tanda). Sumusunod ang malawak na talaang kosmolohikal: si Śiva ay lumalaganap sa apoy, hangin, tubig, lupa, kalawakan, at sa mga tanmātra (tunog, haplos, lasa, amoy), at gayunman ay lampas sa anyo—arūpa ngunit surūpa. Nagtatapos ang stotra sa phalaśruti: ang pagbigkas o pagtuturo nito sa mga brāhmaṇa na may kaalaman sa Veda ay sumisira ng kasalanan at nag-aangat sa deboto tungo sa Brahma-loka, inihahanda ang susunod na bahagi mula sa papuri patungo sa pagsasagawa at paglilinaw ng doktrina.

Shlokas

Verse 1

विष्णुर् उवाच एकाक्षराय रुद्राय अकारायात्मरूपिणे उकारायादिदेवाय विद्यादेहाय वै नमः

Wika ni Viṣṇu: Pagpupugay kay Rudra, ang Isang-Pantig (Pranava); pagpupugay sa Kanya bilang titik ‘A’, na ang anyo ay ang Sarili; pagpupugay sa Kanya bilang titik ‘U’, ang Unang Deva; at pagpupugay sa Kanya na ang katawan ay Vidyā—dalisay na Kaalaman.

Verse 2

तृतीयाय मकाराय शिवाय परमात्मने सूर्याग्निसोमवर्णाय यजमानाय वै नमः

Pagpupugay kay Śiva—ang Kataas-taasang Sarili—na siyang ikatlong ‘Ma’ (m-kāra); ang Kanyang liwanag ay may mga kulay ng Araw, Apoy, at Buwan; Siya ang tunay na Yajamāna—ang Panginoong nasa loob na tumatanggap at nagpapabanal sa bawat handog-sakripisyo.

Verse 3

अग्नये रुद्ररूपाय रुद्राणां पतये नमः शिवाय शिवमन्त्राय सद्योजाताय वेधसे

Pagpupugay kay Agni na may anyong Rudra; pagpupugay sa Pati, Panginoon ng mga Rudra. Pagpupugay kay Śiva, ang pinakadiwa ng Śiva-mantra; kay Sadyojāta, si Vedhas, ang Tagapaglikha na nag-aayos ng lahat.

Verse 4

वामाय वामदेवाय वरदायामृताय ते अघोरायातिघोराय सद्योजाताय रंहसे

Pagpupugay sa Iyo—ang Marikit, si Vāmadeva; ang Tagapagkaloob ng biyaya, ang Walang-kamatayan. Pagpupugay kay Aghora at kay Ati-ghora; at kay Sadyojāta, ang Panginoong mabilis kumilos.

Verse 5

ईशानाय श्मशानाय अतिवेगाय वेगिने नमो ऽस्तु श्रुतिपादाय ऊर्ध्वलिङ्गाय लिङ्गिने

Pagpupugay kay Īśāna—Siya na nananahan sa pook ng pagsusunog ng bangkay; sa Lubhang Mabilis, sa laging nagmamadali. Pagpupugay sa Kanya na ang mga paa ay ang Śruti (Veda); sa Tuwid na Liṅga; at sa Liṅgin, ang Panginoong may tangan at may kapangyarihan sa Liṅga.

Verse 6

हेमलिङ्गाय हेमाय वारिलिङ्गाय चांभसे शिवाय शिवलिङ्गाय व्यापिने व्योमव्यापिने

Pagpupugay sa Ginintuang Liṅga, sa Ginintuang Panginoon. Pagpupugay sa Liṅga ng Tubig at sa mismong mga tubig. Pagpupugay kay Śiva at sa Śiva-Liṅga—sa Kanya na lumalaganap sa lahat, lumalaganap maging sa malawak na kalawakan.

Verse 7

वायवे वायुवेगाय नमस्ते वायुव्यापिने तेजसे तेजसां भर्त्रे नमस्तेजो ऽधिव्यापिने

Pagpupugay sa Iyo bilang Vāyu—ang lakas at bilis ng hangin, lumalaganap sa lahat bilang hininga ng daigdig. Pagpupugay sa Iyo bilang Tejas—ang ningning na kapangyarihan, tagapagtaguyod ng lahat ng liwanag, lumalaganap sa lahat bilang panloob na kislap.

Verse 8

जलाय जलभूताय नमस्ते जलव्यापिने पृथिव्यै चान्तरिक्षाय पृथिवीव्यापिने नमः

Pagpupugay sa Iyo bilang Tubig, bilang mismong prinsipyo ng Tubig, at bilang Siya na lumalaganap sa tubig. Pagpupugay sa Iyo bilang Lupa at bilang antarikṣa (gitnang kalawakan), at sa Siya na lumalaganap sa lupa.

Verse 9

शब्दस्पर्शस्वरूपाय रसगन्धाय गन्धिने गणाधिपतये तुभ्यं गुह्याद्गुह्यतमाय ते

Pagpupugay sa Iyo—na ang likas na anyo ay tunog at haplos; na Ikaw ang diwa ng lasa at halimuyak; Ikaw mismo ang Mabango; Ikaw ang Panginoon ng mga Gaṇa; at Ikaw ang pinakalihim sa lahat ng lihim.

Verse 10

अनन्ताय विरूपाय अनन्तानामयाय च शाश्वताय वरिष्ठाय वारिगर्भाय योगिने

Pagpupugay sa Walang-Hanggan; sa Panginoon ng di-mabilang na anyo. Pagpupugay sa Kanya na malaya sa lahat ng walang-simulang pagdurusa. Pagpupugay sa Walang-Hanggang Walang-Kupas at sa Kataas-taasan. Pagpupugay sa Kanya na naglalaman sa loob ng Kanyang sarili ng mga tubig ng sansinukob. Pagpupugay sa Dakilang Yogi—Śiva, ang Pati, na nagpapalaya sa mga paśu mula sa gapos na pāśa.

Verse 11

संस्थितायाम्भसां मध्ये आवयोर्मध्यवर्चसे गोप्त्रे हर्त्रे सदा कर्त्रे निधनायेश्वराय च

Pagpupugay kay Īśvara—na nananahan sa gitna ng mga tubig; na siyang panloob na liwanag sa pagitan naming dalawa. Pagpupugay sa Tagapangalaga at Tagapagbawi; sa Laging Gumagawa; at sa Panginoon ng huling pagkalusaw.

Verse 12

अचेतनाय चिन्त्याय चेतनायासहारिणे अरूपाय सुरूपाय अनङ्गायाङ्गहारिणे

Pagpupugay kay Śiva—na lampas sa kawalang-malay, ngunit pinagninilayan maging ng walang-malay; na nag-aalis ng ahaṃkāra, ang pagkapit sa “ako,” ng may-malay. Pagpupugay sa Walang-Anyo ngunit pinagmumulan ng lahat ng marikit na anyo; sa Walang-Katawan ngunit isinasaloob sa Kanya ang lahat ng pagkakatawang-tao.

Verse 13

भस्मदिग्धशरीराय भानुसोमाग्निहेतवे श्वेताय श्वेतवर्णाय तुहिनाद्रिचराय च

Pagpupugay sa Panginoon na ang katawan ay pinahiran ng banal na abo; Siya ang panloob na sanhi at tagapagtaguyod ng Araw, Buwan, at Apoy; Siya ang Maputi, may maningning na puting kulay, at nananahan at gumagalaw sa Bundok ng Niyebe, ang Himālaya.

Verse 14

सुश्वेताय सुवक्त्राय नमः श्वेतशिखाय च श्वेतास्याय महास्याय नमस्ते श्वेतलोहित

Pagpupugay sa Iyo na lubhang maputi at may mapalad na anyo; pagpupugay sa Iyo na ang tuktok na buhok ay puti. Pagpupugay sa Iyo na puti ang mukha at dakila ang mukha—pagyukod sa Iyo, O Śvetalohita, ang Panginoong Puti-at-Pula.

Verse 15

सुताराय विशिष्टाय नमो दुन्दुभिने हर शतरूपविरूपाय नमः केतुमते सदा

Pagpupugay sa Kanya na kumikislap na gaya ng bituin at lubhang natatangi; pagpupugay kay Hara, ang Panginoong tulad ng tambol (dundubhi) na umaalingawngaw bilang pahayag ng sansinukob. O Hara—pagyukod sa Iyo na nag-aanyong sandaang anyo at gayon din ay lampas sa anyo; pagpupugay magpakailanman sa Iyo, ang Watawat ng Kamalayan, ang laging nagniningning na Tanda.

Verse 16

ऋद्धिशोकविशोकाय पिनाकाय कपर्दिने विपाशाय सुपाशाय नमस्ते पाशनाशिने

Pagpupugay sa Iyo na mismong kasaganaan, nag-aalis ng dalamhati at di natatamaan ng dalamhati; sa Tagapagdala ng busog na Pināka, sa Panginoong may buhol-buhol na buhok. Sa Kanya na lampas sa pagkagapos at ang panali ay mapalad—O Tagawasak ng pāśa, ang gapos na bumibigkis sa pashu (kaluluwang indibidwal).

Verse 17

सुहोत्राय हविष्याय सुब्रह्मण्याय सूरिणे सुमुखाय सुवक्त्राय दुर्दमाय दमाय च

Pagpupugay sa Mapalad na Tagapaghandog ng sakripisyo, sa Kanya na mismong handog; pagpupugay sa Tagapagtaguyod ng banal na panalangin at wastong kaayusan; sa marunong na pantas. Pagpupugay sa Kanya na may maamong mukha at marangal na pananalita; sa di-madadaig, at sa Kanya na nagdidisiplina at pumipigil.

Verse 18

कङ्काय कङ्करूपाय कङ्कणीकृतपन्नग सनकाय नमस्तुभ्यं सनातन सनन्दन

Pagpupugay sa Iyo—Ikaw ang Kanka, Ikaw ang nag-aanyong Kanka, at Ikaw ang nagsusuot ng mga ahas bilang palamuti. O Sinaunang Isa, O Sanandana—pagyukod sa Iyo na nananahan bilang Sanaka, ang laging dalisay na pantas.

Verse 19

सनत्कुमारसारङ्गम् आरणाय महात्मने लोकाक्षिणे त्रिधामाय नमो विरजसे सदा

Laging pagpupugay sa Walang Dungis—na pinupuri ni Sanatkumāra at ng mga rishi; na nananahan sa banal na katahimikan ng gubat; ang Panginoong Dakilang-Loob, ang Mata ng mga daigdig; at nagniningning bilang Tridhāma, ang Tatluhang Tahanan na lampas sa tatlong kalagayan.

Verse 20

शङ्खपालाय शङ्खाय रजसे तमसे नमः सारस्वताय मेघाय मेघवाहन ते नमः

Pagpupugay sa Iyo bilang Śaṅkhapāla, kapangyarihang tagapagbantay; pagpupugay sa Iyo bilang Śaṅkha, ang mapalad na kabibe; pagpupugay sa Iyo bilang Rajas at bilang Tamas. Pagpupugay sa Iyo bilang Panginoon ni Sarasvatī, ng banal na kaalaman; bilang Ulap, at bilang Nakasakay sa Ulap—pagyukod sa Iyo.

Verse 21

सुवाहाय विवाहाय विवादवरदाय च नमः शिवाय रुद्राय प्रधानाय नमोनमः

Pagpupugay kay Śiva—na nagbibigay ng mapalad na sasakyan at mapalad na paggabay, na nagpapabanal sa ritwal ng pag-aasawa, at nagkakaloob ng biyaya kahit sa gitna ng alitan. Muli’t muli, pagpupugay sa mahabaging Śiva, kay Rudra, at sa Kataas-taasang Pradhāna—ang sinaunang saligan ng pagpapakita—ang Pati na nagpapalaya sa paśu (kaluluwang nakagapos) mula sa pāśa (pagkagapos).

Verse 22

त्रिगुणाय नमस्तुभ्यं चतुर्व्यूहात्मने नमः संसाराय नमस्तुभ्यं नमः संसारहेतवे

Pagpupugay sa Iyo na namamahala sa tatlong guṇa; pagpupugay sa Iyo na ang pagkatao ay ang apat-na-anyong pagpapakita. Pagpupugay sa Iyo bilang mismong saṃsāra, at pagpupugay sa Iyo bilang sanhi ng saṃsāra.

Verse 23

मोक्षाय मोक्षरूपाय मोक्षकर्त्रे नमोनमः आत्मने ऋषये तुभ्यं स्वामिने विष्णवे नमः

Muli’t muli akong nagpupugay sa Panginoon na siyang Moksha, na ang likas na anyo ay Moksha, at siyang nagkakaloob ng Moksha. Sa Iyo—ang Sarili mismo, ang rishi na nakakakita sa loob, ang Kataas-taasang Guro at Panginoon (na nahahayag din bilang Viṣṇu)—ako’y yumuyuko.

Verse 24

नमो भगवते तुभ्यं नागानां पतये नमः ओङ्काराय नमस्तुभ्यं सर्वज्ञाय नमो नमः

Pagpupugay sa Iyo, O Bhagavān na Mapalad na Panginoon; pagpupugay sa Iyo, Pati, ang Hari ng mga Nāga. Pagpupugay sa Iyo na siyang banal na Oṃkāra; muli’t muli, pagpupugay sa Iyo, ang Lubos na Nakaaalam.

Verse 25

सर्वाय च नमस्तुभ्यं नमो नारायणाय च नमो हिरण्यगर्भाय आदिदेवाय ते नमः

Pagpupugay sa Iyo na siyang Lahat; pagpupugay din kay Nārāyaṇa. Pagpupugay kay Hiraṇyagarbha. O Ādideva, sinaunang Diyos—sa Iyo ako’y yumuyuko.

Verse 26

नमो ऽस्त्वजाय पतये प्रजानां व्यूहहेतवे महादेवाय देवानाम् ईश्वराय नमो नमः

Pagpupugay sa Walang Kapanganakan (Ajā), Pati ng lahat ng nilalang, ang sanhi ng paglitaw at maayos na pagdaloy ng pagpapahayag. Kay Mahādeva, Īśvara, Panginoon ng mga deva—muli’t muli akong yumuyuko.

Verse 27

शर्वाय च नमस्तुभ्यं सत्याय शमनाय च ब्रह्मणे चैव भूतानां सर्वज्ञाय नमो नमः

Pagpupugay sa Iyo bilang Śarva; pagpupugay sa Iyo bilang Satya, ang Katotohanan, at bilang Śamana, ang Tagapagpayapa. Pagpupugay sa Iyo bilang Brahman, ang panloob na saligan ng lahat ng nilalang, at sa Iyo na Omniscient; muli’t muli akong yumuyuko.

Verse 28

महात्मने नमस्तुभ्यं प्रज्ञारूपाय वै नमः चितये चितिरूपाय स्मृतिरूपाय वै नमः

Pagpupugay sa Iyo, O Panginoong Mahātman, ang Dakilang Kaluluwa; pagpupugay sa Iyo na ang anyo ay dakilang karunungan. Pagpupugay sa Kamalayan mismo (Cit), sa Kanya na ang anyo ay pagkamalay; at pagpupugay sa Kanya na ang anyo ay banal na alaala (Smṛti).

Verse 29

ज्ञानाय ज्ञानगम्याय नमस्ते संविदे सदा शिखराय नमस्तुभ्यं नीलकण्ठाय वै नमः

Pagpupugay sa Iyo na Ikaw ang Kaalaman mismo; pagpupugay sa Iyo na naaabot lamang sa tunay na kaalaman—magpakailanman, sa dalisay na Kamalayan (Saṃvid). Pagpupugay sa Iyo, ang Kataas-taasang Tuktok (Śikhara); pagpupugay sa Iyo, O Nīlakaṇṭha, ang Panginoong Bughaw ang Lalamunan.

Verse 30

अर्धनारीशरीराय अव्यक्ताय नमोनमः एकादशविभेदाय स्थाणवे ते नमः सदा

Pagpupugay nang paulit-ulit sa Kanya na ang katawan ay kalahating Babae—si Ardhanārīśvara—na Siya ang Di-nahahayag (Avyakta). Magpakailanman ay yumuyuko ako sa Iyo, O Sthāṇu, na nagpapakita sa labing-isang anyong pagkakaiba.

Verse 31

नमः सोमाय सूर्याय भवाय भवहारिणे यशस्कराय देवाय शङ्करायेश्वराय च

Pagpupugay sa Kanya na Siya si Soma at si Sūrya; kay Bhava na nag-aalis ng pag-iral na makamundo. Pagpupugay sa Deva na nagbibigay ng dangal; kay Śaṅkara, ang Mapalad; at kay Īśvara, ang Kataas-taasang Panginoon—si Pati na nagpapalaya sa paśu mula sa pāśa.

Verse 32

नमो ऽंबिकाधिपतये उमायाः पतये नमः हिरण्यबाहवे तुभ्यं नमस्ते हेमरेतसे

Pagpupugay sa Panginoon ni Ambikā, sa asawa ni Umā. Pagpupugay sa Iyo, O Hiraṇyabāhu, ang may gintong mga bisig; pagpupugay sa Iyo, O Hemaretas, ang may gintong binhi—si Śiva, si Pati na lampas sa lahat ng gapos.

Verse 33

नीलकेशाय वित्ताय शितिकण्ठाय वै नमः कपर्दिने नमस्तुभ्यं नागाङ्गाभरणाय च

Pagpupugay sa Panginoong may bughaw-na-maitim na buhok, ang Panginoong siyang tunay na kayamanan; pagpupugay sa Puting-Leeg (Śitikaṇṭha). Pagpupugay sa Iyo, O Kapardin, Panginoong may buhol-buhol na buhok; at sa Kanya na ang mga sangkap ng katawan ay pinalalamutian ng mga ahas.

Verse 34

वृषारूढाय सर्वस्य हर्त्रे कर्त्रे नमोनमः वीररामातिरामाय रामनाथाय ते विभो

Pagpupugay nang paulit-ulit sa Iyo, O Panginoong nakasakay sa Toro—Ikaw ang Lumikha at Tagapagbalik (tagapag-urong) ng lahat. O Panginoong sumasaklaw sa lahat, pagpupugay sa Iyo bilang Rāma na bayani, bilang Rāma na lubhang kaibig-ibig, at bilang Rāmanātha, Panginoon ni Rāma.

Verse 35

नमो राजाधिराजाय राज्ञामधिगताय ते नमः पालाधिपतये पालाशाकृन्तते नमः

Pagpupugay sa Iyo, Rājādhirāja—Emperador ng mga emperador, na naaabot at kinikilala ng lahat ng hari. Pagpupugay sa Iyo, Panginoon ng mga tagapangalaga; pagpupugay sa Iyo, ang pumuputol ng sanga ng palāśa—Siya na nag-aalis ng mga hadlang at nagpapasuko sa dapat supilin.

Verse 36

नमः केयूरभूषाय गोपते ते नमोनमः नमः श्रीकण्ठनाथाय नमो लिकुचपाणये

Pagpupugay sa Iyo, ang pinalalamutian ng mga pulseras sa bisig; pagpupugay nang paulit-ulit sa Iyo, O Panginoon at Tagapangalaga ng mga nilalang. Pagpupugay kay Śrīkaṇṭha, kagalang-galang na Panginoon ng bughaw na leeg; pagpupugay sa May hawak na bungang likuca sa Kanyang kamay.

Verse 37

भुवनेशाय देवाय वेदशास्त्र नमो ऽस्तु ते सारङ्गाय नमस्तुभ्यं राजहंसाय ते नमः

Pagpupugay sa Iyo, Panginoon ng mga daigdig, nagniningning na Deva; pagpupugay sa Iyo bilang pinakadiwa ng Veda at Śāstra. O Sāraṅga, yumuyuko ako sa Iyo; O Rājahaṃsa, sa Iyo ang aking mapitagang pagpupugay.

Verse 38

कनकाङ्गदहाराय नमः सर्पोपवीतिने सर्पकुण्डलमालाय कटिसूत्रीकृताहिने

Pagpupugay sa Kanya na may suot na gintong pulseras at kuwintas; pagpupugay sa Panginoon na ang banal na sinulid (upavīta) ay isang ahas; sa Kanya na ang hikaw at kuwintas na bulaklak ay mga ahas; at sa Kanya na ginawang bigkis sa baywang ang ahas.

Verse 39

वेदगर्भाय गर्भाय विश्वगर्भाय ते शिव ब्रह्मोवाच विररामेति संस्तुत्वा ब्रह्मणा सहितो हरिः

Pagpupugay sa Iyo, O Śiva—Ikaw ang sinapupunan ng mga Veda, ang mismong sinapupunan ng lahat ng pagpapakita, at ang sinapupunan ng sansinukob. Matapos ang gayong pagpupuri, si Hari (Viṣṇu), kasama si Brahmā, ay tumahimik; at sinabi ni Brahmā, “Ihinto na.”

Verse 40

एतत्स्तोत्रवरं पुण्यं सर्वपापप्रणाशनम् यः पठेच्छ्रावयेद्वापि ब्राह्मणान् वेदपारगान्

Ang dakilang himnong ito ay banal at pumupuksa sa lahat ng kasalanan. Sinumang bumibigkas nito—o nagpaparinig nito sa mga Brāhmaṇa na dalubhasa sa Veda—ay nagkakamit ng paglilinis na biyaya; sapagkat ang śravaṇa at pāṭha ay umaakay sa paśu (kaluluwang nakagapos) tungo sa anugraha ng Pati, si Śiva, na pumuputol sa pāśa (pagkagapos).

Verse 41

स याति ब्रह्मणो लोके पापकर्मरतो ऽपि वै तस्माज्जपेत्पठेन्नित्यं श्रावयेद्ब्राह्मणाञ्छुभान्

Kahit ang taong nakatuon sa gawang makasalanan ay nakaaabot sa daigdig ni Brahmā. Kaya dapat araw-araw magsagawa ng japa at pagbigkas, at magpaparinig nito sa mga mapalad na Brāhmaṇa; sapagkat ang śravaṇa ay naglilinis sa paśu (kaluluwang nakagapos) at nagpapaluwag sa pāśa (pagkagapos) sa biyaya ng Pati, si Śiva.

Verse 42

सर्वपापविशुद्ध्यर्थं विष्णुना परिभाषितम्

Para sa paglilinis mula sa lahat ng kasalanan, ito ay hayagang ipinahayag ni Viṣṇu—upang ang paśu (kaluluwang nakagapos) ay maging karapat-dapat sa anugraha ni Śiva.

Frequently Asked Questions

It interprets A-U-M as a theological ladder: A as Rudra/ātman-aspect, U as the primordial divine principle and vidyā-body, and M as Śiva/Paramātman—thereby making Pranava a concise mantra of Śiva’s totality (immanence + transcendence).

The phalaśruti states that reading, reciting, or causing it to be heard—especially in the presence of Veda-versed brāhmaṇas—destroys sins (sarva-pāpa-praṇaśana), purifies karma, and supports ascent toward higher lokas, ultimately orienting the sādhaka toward mokṣa.