Adhyaya 26

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे पञ्चविंशो ऽध्यायः इन् रेए निछ्त् ज़ुल्äस्सिगे ज़ेइछेन्: व्यास उवाच अथातः संप्रवक्ष्यामि दानधर्ममनुत्तमम् / ब्रह्मणाभिहितं पूर्वमृषीणां ब्रह्मवादिनाम्

Sa gayon, sa Śrī Kūrma Purāṇa—sa loob ng Ṣaṭsāhasrī Saṃhitā ng huling bahagi—nagtatapos ang ika-dalawampu’t limang kabanata. Sinabi ni Vyāsa: “Ngayon ay ipaliliwanag ko ang walang kapantay na dharma ng pagbibigay (dāna), na noon ay ipinahayag ni Brahmā sa mga ṛṣi na nagsasalita tungkol sa Brahman.”

Verse 2

अर्थानामुदिते पात्रे श्रद्धया प्रतिपादनम् / दानमित्यभिनिर्दिष्टं भुक्तिमुक्तिफलप्रदम्

Ang pag-aalay ng sariling yaman, na may śraddhā (pananampalataya), sa karapat-dapat na tatanggap ay tinatawag na “dāna” (kawanggawa); nagbibigay ito ng bunga ng ginhawang makamundo at ng paglaya (mokṣa).

Verse 3

यद् ददाति विशिष्टेभ्यः श्रद्धया परया युतः / तद् वै वित्तमहं मन्ये शेषं कस्यापि रक्षति

Anumang ibinibigay ng tao sa mga karapat-dapat, na may sukdulang pananampalataya—iyon lamang ang itinuturing kong tunay na yaman; ang natitira ay para bang iniingatan lamang para sa iba.

Verse 4

नित्यं नैमित्तिकं काम्यं त्रिविधं दानमुच्यते / चतुर्थं विमलं प्रोक्तं सर्वदानोत्तमोत्तमम्

Ang dāna (kawanggawa) ay sinasabing may tatlong uri: palagi (nitya), paminsan ayon sa pagkakataon (naimittika), at yaong may hangaring bunga (kāmya). May ikaapat na tinatawag na ‘vimala’, ang dalisay na handog, na ipinahayag na pinakadakila sa lahat ng pagbibigay.

Verse 5

अहन्यहनि यत् किञ्चिद् दीयते ऽनुपकारिणे / अनुद्दिश्य फलं तस्माद् ब्राह्मणाय तु नित्यकम्

Anumang munting bagay na ibinibigay araw-araw sa taong hindi makagaganti—na walang pag-asam ng bunga—ay dapat ihandog nang palagian sa isang Brāhmaṇa bilang nitya-dāna, ang araw-araw na kawanggawang di-napaputol.

Verse 6

यत् तु पापोपशान्त्यर्थं दीयते विदुषां करे / नैमित्तिकं तदुद्दिष्टं दानं सद्भिरनुष्ठितम्

Ngunit ang handog na ibinibigay sa mga kamay ng marurunong upang mapawi o mapagbayaran ang kasalanan, iyon ang tinatawag na ‘naimittika’—kawanggawang may sanhi—na isinasagawa ng mga banal at matuwid.

Verse 7

अपत्यविजयैश्वर्यस्वर्गार्थं यत् प्रदीयते / दानं तत् काम्यमाख्यातमृषिभिर्धर्मचिन्तकैः

Ang handog na ibinibigay upang maghangad ng supling, tagumpay, kapangyarihan, o langit, ay ipinahayag ng mga ṛṣi—mga nagbubulay sa dharma—na ‘kāmya-dāna’, kawanggawang may pagnanais sa bunga.

Verse 8

यदीश्वरप्रीणनार्थं ब्रह्मवित्सु प्रदीयते / चेतसा धर्मयुक्तेन दानं तद् विमलं शिवम्

Kapag ang handog ay iniaalay sa mga nakakabatid ng Brahman upang kalugdan ng Panginoon (Īśvara), at may isip na nakaugnay sa dharma, ang kawanggawang iyon ay nagiging ‘vimala’—walang dungis at mapalad—tunay na tulad ni Śiva sa kadalisayan.

Verse 9

दानधर्मं निषेवेत पात्रमासाद्य शक्तितः / उत्पत्स्यते हि तत्पात्रं यत् तारयति सर्वतः

Dapat isagawa ang dharma ng pagbibigay, kapag natagpuan ang karapat-dapat na tatanggap at ayon sa sariling kakayahan; sapagkat ang gayong karapat-dapat na tatanggap ay lumilitaw at sa lahat ng paraan ay nagiging daan ng paglaya para sa nagbibigay.

Verse 10

कुटुम्बभक्तवसनाद् देयं यदतिरिच्यते / अन्यथा दीयते यद्धि न तद् दानं फलप्रदम्

Pagkatapos tustusan ang sambahayan—pagkain at pananamit—ang anumang matira ay dapat ipamigay. Ngunit ang ibinigay sa ibang paraan, ibig sabihi’y pinabayaan ang mga tungkuling ito, ay hindi kaloob na nagbubunga ng espirituwal na gantimpala.

Verse 11

श्रोत्रियाय कुलीनाय विनीताय तपस्विने / वृत्तस्थाय दरिद्राय प्रदेयं भक्तिपूर्वकम्

Dapat magbigay nang may debosyon at paggalang sa isang śrotriya na dalubhasa sa Veda, sa taong marangal ang asal at angkan, sa mapagpakumbaba, sa ascetic na nagsasagawa ng tapas, at sa dukhang namumuhay sa matuwid na paraan.

Verse 12

यस्तु दद्यान्महीं भक्त्या ब्राह्मणायाहिताग्नये / स याति परमं स्थानं यत्र गत्वा न शोचति

Ngunit ang sinumang may debosyon na maghandog ng lupa sa isang Brāhmaṇa na āhitāgni, tagapag-ingat ng mga banal na apoy, ay makararating sa kataas-taasang tahanan; pagdating doon, wala nang dalamhati.

Verse 13

इक्षुभिः संततां भुमिं यवगोधूमशलिनीम् / ददाति वेदविदुषे यः स भूयो न जायते

Sinumang magbigay sa nakaaalam ng Veda ng lupang hitik sa tubo at sagana sa sebada, trigo, at palay—ang nagbibigay na iyon ay hindi na muling isisilang (makakamit ang paglaya).

Verse 14

गोचर्ममात्रामपि वा यो भूमिं संप्रयच्छति / ब्राह्मणाय दरिद्राय सर्वपापैः प्रमुच्यते

Sinumang magkaloob ng lupa—kahit kasinglaki lamang ng sukat ng balat ng baka—sa isang dukhang brāhmaṇa, ay napapalaya sa lahat ng kasalanan.

Verse 15

भूमिदानात् परं दानं विद्यते नेह किञ्चन / अन्नदानं तेन तुल्यं विद्यादानं ततो ऽधिकम्

Sa mundong ito, walang handog na hihigit sa handog ng lupa. Ang handog ng pagkain ay kapantay nito, at ang handog ng kaalaman ay higit pa roon.

Verse 16

यो ब्राह्मणाय शान्ताय शुचये धर्मशालिने / ददाति विद्यां विधिना ब्रह्मलोके महीयते

Sinumang, ayon sa wastong paraan, maghandog ng banal na kaalaman sa isang mapayapa, dalisay, at maka-dharma na brāhmaṇa, ay pararangalan sa daigdig ni Brahmā.

Verse 17

दद्यादहरहस्त्वन्नं श्रद्धया ब्रह्मचारिणे / सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मणः स्थानमाप्नुयात्

Kung araw-araw ay magbigay ng pagkain nang may pananampalataya sa isang brahmacārin (disiplinadong mag-aaral ng Veda), siya’y malilinis sa lahat ng kasalanan at makaaabot sa tahanan ni Brahmā.

Verse 18

गृहस्थायान्नदानेन फलं प्राप्नोति मानवः / आममेवास्य दातव्यं दत्त्वाप्नोति परां गतिम्

Ang tao’y nagkakamit ng bunga ng kabutihan sa pag-aalay ng pagkain sa isang gṛhastha (maybahay). Dapat ihandog ang pagkaing bagong luto; sa pagbibigay nito, naaabot ang pinakamataas na kalagayan.

Verse 19

वैशाख्यां पौर्णमास्यां तु ब्राह्मणान् सप्त पञ्च वा / उपोष्य विधिना शान्तः शुचिः प्रयतमानसः

Sa araw ng kabilugan ng buwan sa Vaiśākha, matapos mag-ayuno ayon sa tuntunin, dapat parangalan ang pitong—o kahit limang—brāhmaṇa, na nananatiling payapa, dalisay, at may disiplinadong isip.

Verse 20

पूजयित्वा तिलैः कृष्णैर्मधुना न विशेषतः / गन्धादिभिः समभ्यर्च्य वाचयेद् वा स्व्यं वदेत्

Matapos magsagawa ng pagsamba gamit ang itim na linga—gayundin ang pulot, nang walang natatanging pagkakaiba—dapat ialay nang wasto ang mga pabango at iba pa; at saka ipabigkas ang banal na teksto o bigkasin ito mismo.

Verse 21

प्रीयतां धर्मराजेति यद् वा मनसि वर्तते / यावज्जीवकृतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति

Kung sa isip ay sumibol man lamang ang diwa, “Nawa’y malugod si Dharmarāja (Yama), ang Panginoon ng Katarungan,” kung gayon ang lahat ng kasalanang naipon sa buong buhay ay napapawi sa sandaling iyon.

Verse 22

कृष्णाजिने तिलान् कृत्त्वा हिरण्यं मधुसर्पिषी / ददाति यस्तु विप्राय सर्वं तरति दुष्कृतम्

Ang naglalagay ng linga sa balat ng itim na antelope at inihahandog iyon sa isang brāhmaṇa, kasama ang ginto, pulot, at ghee, ay nakakatawid sa lahat ng masamang bunga ng kasalanan.

Verse 23

कृतान्नमुदकुम्भं च वैशाख्यां च विशेषतः / निर्दिश्य धर्मराजाय विप्रेभ्यो मुच्यते भयात्

Ang nag-aalay ng lutong pagkain at banga ng tubig—lalo na sa buwan ng Vaiśākha—at iniuukol ang handog na iyon kay Dharmarāja (Yama), ay napapalaya sa takot sa pamamagitan ng pagbibigay sa mga brāhmaṇa.

Verse 24

सुवर्णतिलयुक्तैस्तु ब्राह्मणान् सप्त पञ्च वा / तर्पयेदुदपात्रैस्तु ब्रह्महत्यां व्यपोहति

Sa pag-aalay ng tarpaṇa (pagbubuhos ng tubig na handog) sa pitong—o kahit limang—brāhmaṇa gamit ang sisidlang may linga na hinaluan ng ginto, napapawi ang kasalanang brahmahatyā (pagpatay sa brāhmaṇa).

Verse 25

माघमासे तु विप्रस्तु द्वादश्यां समुपोषितः / शुक्लाम्वरधरः कृष्णैस्तिलैर्हुत्वा हुताशनम्

Sa buwan ng Māgha, ang isang brāhmaṇa ay dapat mag-ayuno nang wasto sa araw ng Dvādaśī; nakasuot ng puting kasuotan, at matapos sindihan nang maayos ang banal na apoy, maghandog ng itim na linga sa apoy.

Verse 26

प्रदद्याद् ब्राह्मणेभ्यस्तु तिलानेव समाहितः / जन्मप्रभृति यत्पापं सर्वं तरति वै द्विजः

Na may payapang isip at pagtuon, magbigay ng linga sa mga brāhmaṇa; sa gawaing iyon, ang dvija (dalawang ulit na isinilang) ay tunay na makakatawid lampas sa lahat ng kasalanang naipon mula pagkasilang.

Verse 27

अमावस्यामनुप्राप्य ब्राह्मणाय तपस्विने / यत्किचिद् देवदेवेशं दद्याच्चोद्दिश्य शङ्करम्

Pagdating ng Amāvasyā (araw ng bagong buwan), magbigay ng handog—anumang makakaya—sa isang mapag-asetang brāhmaṇa, at ialay ito bilang pag-ukol kay Śaṅkara, ang Diyos ng mga diyos, Panginoon ng mga deva.

Verse 28

प्रीयतामीश्वरः सोमो महादेवः सनातनः / सप्तजन्मकृतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति

Nawa’y malugod ang Panginoong Soma—si Mahādeva, ang Walang Hanggan. Ang kasalanang naipon sa pitong kapanganakan ay naglalaho sa mismong sandaling iyon.

Verse 29

यस्तु कृष्णचतुर्दश्यां स्नात्वा देवं पिनाकिनम् / आराधयेद् द्विजमुखे न तस्यास्ति पुनर्भवः

Ngunit sinumang sa ika-labing-apat ng madilim na kalahati (Kṛṣṇa-caturdaśī), matapos maligo ay sumamba sa Panginoong Pinākin (Śiva) sa ritwal na isinasagawa sa pamamagitan ng bibig ng isang dwija (Brahmin na punong-pari), para sa kanya’y wala nang muling kapanganakan.

Verse 30

कृष्णाष्टम्यां विशेषेण धार्मिकाय द्विजातये / स्नात्वाभ्यर्च्य यथान्यायं पादप्रक्षालनादिभिः

Lalo na sa Kṛṣṇāṣṭamī, ang matuwid na dwija ay dapat maligo at sumamba ayon sa wastong tuntunin, isinasagawa ang mga kaugalian gaya ng paghuhugas ng paa at iba pang paglilingkod na kaugnay.

Verse 31

प्रीयतां मे महादेवो दद्याद् द्रव्यं स्वकीयकम् / सर्वपापविनिर्मुक्तः प्राप्नोति परमां गतिम्

“Nawa’y malugod sa akin si Mahādeva (Śiva); nawa’y ipagkaloob Niya sa akin ang tunay na akin (ang nararapat na yaman). Malaya sa lahat ng kasalanan, mararating ng tao ang kataas-taasang kalagayan.”

Verse 32

द्विजैः कृष्णचतुर्दश्यां कृष्णाष्टम्यां विशेषतः / अमावास्यायां भक्तैस्तु पूजनीयस्त्रिलोचनः

Dapat sambahin ng mga dwija si Trilocana (Śiva) sa ika-labing-apat ng madilim na kalahati (kṛṣṇa-caturdaśī) at, higit sa lahat, sa ika-walo (kṛṣṇāṣṭamī); at sa araw ng amāvāsyā (bagong buwan), dapat din Siyang sambahin ng mga deboto.

Verse 33

एकादश्यां निराहारो द्वादश्यां पुरुषोत्तमम् / अर्चयेद् बाह्मणमुखे स गच्छेत् परमं पदम्

Mag-ayuno nang walang pagkain sa Ekādaśī, at sa Dvādaśī ay sambahin si Puruṣottama sa pamamagitan ng bibig (bilang buhay na sagisag) ng isang brāhmaṇa—ang gayong tao’y makaaabot sa Kataas-taasang Tahanan.

Verse 34

एषा तिथिर्वैष्णवीं स्याद् द्वादशी शुक्लपक्षके / तस्यामाराधयेद् देवं प्रयत्नेन जनार्दनम्

Ang tithing ito ay tinatawag na banal na araw ng Vaiṣṇava—ang Dvādaśī sa maliwanag na kalahati ng buwan. Sa araw na iyon, dapat sambahin nang taimtim at masikap ang Panginoong Janārdana.

Verse 35

यत्किञ्चिद् देवमीशानमुद्दिश्य ब्राह्मणे शुचौ / दीयते विष्णवे वापि तदनन्तफलप्रदम्

Anumang ibigay—kahit kaunti—sa isang dalisay na brāhmaṇa, na iniaalay kay Īśāna (ang Panginoon) o maging kay Viṣṇu, ay nagiging tagapagkaloob ng walang-hanggang bunga.

Verse 36

यो हि यां देवतामिच्छेत् समाराधयितुं नरः / ब्राह्मणान् पूजयेद् यत्नात् सतस्यां तोषयेत् ततः

Tunay nga, alinmang diyos na nais payapain ng tao, dapat muna niyang parangalan nang masikap ang mga brāhmaṇa; saka niya pasiyahin ang mismong diyos na iyon.

Verse 37

द्विजानां वपुरास्थाय नित्यं तिष्ठन्ति देवताः / पूज्यन्ते ब्राह्मणालाभे प्रतिमादिष्वपि क्वचित्

Ang mga diyos ay laging nananahan, na wari’y tinatahanan ang katawan ng mga “dalawang-ulit na isinilang” (dvija). Kapag walang brāhmaṇa na mapag-aalayan, kung minsan ay sinasamba sila sa mga larawan, rebulto, at iba pa.

Verse 38

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन तत् तत् फलमभीप्सता / द्विजेषु देवता नित्यं पूजनीया विशेषतः

Kaya nga, ang nagnanais ng kani-kaniyang bunga ay dapat magsikap sa lahat ng paraan at laging sambahin ang kabanalan na nananahan sa mga dvija—lalo na at higit sa lahat.

Verse 39

विभूतिकामः सततं पूजयेद् वै पुरन्दरम् / ब्रह्मवर्चसकामस्तु ब्रह्माणं ब्रह्मकामुकः

Ang laging naghahangad ng kasaganaan at marangal na kapangyarihan ay nararapat sumamba kay Purandara (Indra). Ngunit ang nagnanais ng brahma-varcas—banal na ningning at karilagan ng Veda—ay dapat sumamba kay Brahmā, na nakatuon sa ganap na kahusayan ng Brahmaniko.

Verse 40

आरोग्यकामो ऽथ रविं धनकामो हुताशनम् / कर्मणां सिद्धिकामस्तु पूजयेद् वै विनायकम्

Ang naghahangad ng kalusugan ay dapat sumamba kay Ravi (Araw). Ang naghahangad ng yaman ay dapat sumamba kay Hutāśana (Agni, Apoy). Ngunit ang nagnanais ng tagumpay sa mga gawain at ritwal ay dapat sumamba kay Vināyaka (Gaṇeśa), ang nag-aalis ng mga balakid.

Verse 41

भोगकामस्तु शशिनं बलकामः समीरणम् / मुमुक्षुः सर्वसंसारात् प्रयत्नेनार्चयेद्धरिम्

Ang nagnanais ng mga kaluguran ay dapat sumamba sa Buwan. Ang naghahangad ng lakas ay dapat sumamba sa Hangin. Ngunit ang mumuṣṣu, ang naghahanap ng mokṣa mula sa buong ikot ng saṃsāra, ay dapat taimtim na sumamba kay Hari.

Verse 42

यस्तु योगं तथा मोक्षमन्विच्छेज्ज्ञानमैश्वरम् / सोर्ऽचयेद् वै विरूपाक्षं प्रयत्नेनेश्वरेश्वरम्

Ngunit sinumang naghahanap ng Yoga at mokṣa, at ng kaalamang aiśvara na makapangyarihan, ay dapat taimtim na sumamba kay Virūpākṣa—ang Panginoon ng mga panginoon.

Verse 43

ये वाञ्छन्ति महायोगान् ज्ञानानि च महेश्वरम् / ते पूजयन्ति भूतेशं केशवं चापि भोगिनः

Yaong mga naghahangad ng dakilang mga yoga, ng kaalamang nagpapalaya, at ni Maheśvara—yaong mga tumatamasa sa mga layunin ng buhay—ay sumasamba kay Bhūteśa at sumasamba rin kay Keśava.

Verse 44

वारिदस्तृप्तिमाप्नोति सुखमक्षय्यमन्नदः / तिलप्रदः प्रजामिष्टां दीपदश्चक्षुरुत्तमम्

Ang nagkakaloob ng tubig ay nagkakamit ng kapanatagan; ang nagkakaloob ng pagkain ay nagkakamit ng ligayang di-nagmamaliw. Ang nag-aalay ng linga (sesame) ay nagkakamit ng minimithing supling; at ang nag-aalay ng ilawan ay nagkakamit ng dakilang paningin (liwanag).

Verse 45

भूमिदः सर्वमाप्नोति दीर्घमायुर्हिरण्यदः / गृहदो ऽग्र्याणि वेश्मानि रूप्यदो रूपमुत्तमम्

Ang nagkakaloob ng lupa ay nagkakamit ng lahat; ang nagkakaloob ng ginto ay nagkakamit ng mahabang buhay. Ang nagkakaloob ng bahay ay nagkakamit ng pinakadakilang tahanan; ang nagkakaloob ng pilak ay nagkakamit ng kagandahang pangunahing-uri.

Verse 46

वासोदश्चन्द्रसालोक्यमश्विसालोक्यमश्वदः / अनडुदः श्रियं पुष्टां गोदो व्रध्नस्य विष्टपम्

Ang nag-aalay ng kasuotan ay nagkakamit ng daigdig ng Buwan; ang nag-aalay ng kabayo ay nagkakamit ng daigdig ng mga Aśvin. Ang nag-aalay ng toro ay nagkakamit ng masaganang kasaganaan; at ang nag-aalay ng mga baka ay nagkakamit ng makalangit na kaharian ni Vradhna.

Verse 47

यानशय्याप्रदो भार्यामैश्वर्यमभयप्रदः / धान्यदः शाश्वतं सौख्यं ब्रह्मदो ब्रह्मसात्म्यताम्

Ang nagkakaloob ng sasakyan at higaan ay nagkakamit ng mabuting asawa; ang nagkakaloob ng kawalang-takot ay nagkakamit ng paghahari at pag-iingat. Ang nagkakaloob ng butil na pagkain ay nagkakamit ng walang-hanggang ginhawa; at ang nagkakaloob ng kaalamang Brahma ay nagkakamit ng pakikiisa sa Brahman.

Verse 48

धान्यान्यपि यथाशक्ति विप्रेषु प्रतिपादयेत् / वेदवित्सु विशिष्टेषु प्रेत्य स्वर्गं समश्नुते

Ayon sa sariling kakayahan, dapat maghandog ng mga butil na pagkain sa mga pantas na Brahmana—lalo na sa mga natatanging nakakabatid ng Veda; pagpanaw, makakamit ang langit.

Verse 49

गवां घासप्रदानेन सर्वपापैः प्रमुच्यते / इन्धनानां प्रदानेन दीप्ताग्निर्जायते नरः

Sa pag-aalay ng damo at pakain sa mga baka, napapalaya ang tao sa lahat ng kasalanan; at sa pag-aalay ng panggatong, nagkakaroon siya ng nagliliyab na mapalad na apoy sa kalooban.

Verse 50

फलमूलानि शाकानि भोज्यानि विविधानि च / प्रदद्याद् ब्राह्मणेभ्यस्तु मुदा युक्तः सदा भवेत्

Dapat maghandog ng mga prutas, ugat, gulay, at iba’t ibang masustansiyang pagkain sa mga Brahmana; laging kaisa ng kagalakan, manatiling magaan ang loob sa pagbibigay.

Verse 51

औषधं स्नेहमाहारं रोगिणे रोगशान्तये / ददानो रोगरहितः सुखी दीर्घायुरेव च

Ang nagkakaloob ng gamot, langis/ghī, at masustansiyang pagkain sa maysakit upang mapawi ang karamdaman, ay magiging malaya sa sakit, masaya, at tunay na mahaba ang buhay.

Verse 52

असिपत्रवनं मार्गं क्षुरधारासमन्वितम् / तीव्रितापं च तरति छत्रोपानत्प्रदो नरः

Ang nagbibigay ng payong at sapin sa paa ay makakatawid sa daan sa gubat ng mga dahong parang espada, matalim na gaya ng talim ng labaha, at makalalampas sa matinding hapdi ng pagdurusa roon.

Verse 53

यद् यदिष्टतमं लोके यच्चापि दयितं गृहे / तत्तद् गुणवते देयं तदेवाक्ष्यमिच्छता

Anuman ang pinakamamahal sa daigdig at pinakamahal sa loob ng tahanan—ang nagnanais ng di-nasisirang kabutihan ay dapat maghandog ng mismong mga iyon sa taong karapat-dapat at may kagandahang-asal.

Verse 54

अपने विषुवे चैव ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः / संक्रान्त्यादिषु कालेषु दत्तं भवति चाक्षयम्

Ang handog na ibinibigay sa solstis at ekwinoks, at sa panahon ng eklipse ng buwan at araw—gayundin sa saṅkrānti at iba pang banal na sandali—ay nagiging akṣaya, ang biyayang di-naluluma.

Verse 55

प्रयागादिषु तीर्थेषु पुण्येष्वायतनेषु च / दत्त्वा चाक्षयमाप्नोति नदीषु च वनेषु च

Sa pagbibigay sa mga banal na tīrtha gaya ng Prayāga at sa mga sagradong dambana—sa pampang ng ilog at maging sa kagubatan—nakakamtan ang akṣaya, ang di-nauubos na kabutihan.

Verse 56

दानधर्मात् परो धर्मो भूतानां नेह विद्यते / तस्माद् विप्राय दातव्यं श्रोत्रियाय द्विजातिभिः

Para sa mga nilalang sa mundong ito, walang dharma na hihigit sa dharma ng pagbibigay. Kaya ang mga dwija ay dapat maghandog sa brāhmaṇa—lalo na sa śrotriya, yaong bihasa sa Veda at matatag sa banal na disiplina.

Verse 57

स्वगायुर्भूतिकामेन तथा पापोपशान्तये / मुमुक्षुणा च दातव्यं ब्राह्मणेभ्यस्तथान्वहम्

Upang hangarin ang mahabang buhay at kasaganaan, upang mapayapa ang mga kasalanan, at gayundin ng naghahangad ng mokṣa—magbigay ng handog sa mga brāhmaṇa, araw-araw nang walang patid.

Verse 58

दीयमानं तु यो मोहाद् गोविप्राग्निसुरेषु च / निवारयति पापात्मा तिर्यग्योनिं व्रजेत् तु सः

Ngunit sinumang dahil sa kamangmangan ay humahadlang sa handog na ibinibigay—sa mga baka, sa mga brāhmaṇa, sa sagradong apoy na Agni, o sa mga deva—ang taong may pusong makasalanan ay mapupunta sa kapanganakang hayop.

Verse 59

यस्तु द्रव्यार्जनं कृत्वा नार्चयेद् ब्राह्मणान् सुरान् / सर्वस्वमपहृत्यैनं राजा राष्ट्रात् प्रवासयेत्

Ngunit sinumang matapos magkamal ng yaman ay hindi gumagalang at sumasamba sa mga Brahmana at sa mga diyos—dapat kumpiskahin ng hari ang lahat ng ari-arian niya at ipatapon siya mula sa kaharian.

Verse 60

यस्तु दुर्भिक्षवेलायामन्नाद्यं न प्रयच्छति / म्रियमाणेषु विप्रेषु ब्राह्मणः स तु गर्हितः

Ngunit ang Brahmanang sa panahon ng taggutom ay hindi nagbibigay ng pagkain at ikabubuhay—habang ang mga pantas na Brahmana ay namamatay—siya ay tunay na kapintasan at dapat sawayin.

Verse 61

न तस्मात् प्रतिगृह्णीयुर्न विशेयुश्च तेन हि / अङ्कयित्वा स्वकाद् राष्ट्रात् तं राजा विप्रवासयेत्

Kaya walang sinuman ang dapat tumanggap ng anumang handog mula sa kanya, ni makihalubilo o makisama sa kanya. Pagkatapos siyang tatakan ng tanda ng kahihiyan, dapat siyang ipatapon ng hari mula sa sariling nasasakupan.

Verse 62

यस्त्वसद्भ्यो ददातीह स्वद्रव्यं धर्मसाधनम् / स पूर्वाभ्यधिकः पापी नरके पच्यते नरः

Ngunit ang sinumang sa mundong ito ay nagbibigay ng sariling yaman sa mga hindi karapat-dapat, sa pag-aakalang iyon ay daan ng dharma—lalo siyang nagiging makasalanan; ang taong iyon ay pinapahirapan na tila niluluto sa impiyerno.

Verse 63

स्वाध्यायवन्तो ये विप्रा विद्यावन्तो जितेन्द्रियाः / सत्यसंयमसंयुक्तास्तेभ्यो दद्याद् द्विजोत्तमाः

Yaong mga Brahmanang masikhay sa svādhyāya (sariling pag-aaral ng Veda), may tunay na karunungan, at nagtagumpay sa mga pandama—nakaugat sa katotohanan at pagpipigil-sa-sarili—sa kanila dapat magbigay ang pinakamainam sa mga ‘dalawang ulit na isinilang’.

Verse 64

सुभुक्तमपि विद्वांसं धार्मिकं भोजयेद् द्विजम् / न तु मूर्खमवृत्तस्थं दशरात्रमुपोषितम्

Kahit siya’y nakakain na nang mabuti, nararapat pakainin ang dalubhasa at matuwid na dvija; ngunit huwag pakainin ang mangmang na masamang asal—kahit nag-ayuno pa siya ng sampung gabi.

Verse 65

सन्निकृष्टमतिक्रम्य श्रोत्रियं यः प्रयच्छति / स तेन कर्मणा पापी दहत्यासप्तमं कुलम्

Sinumang lumampas sa karapat-dapat at malapit na śrotriya (Brahmanang nakaaalam ng Veda) at sa iba nagkaloob ng handog, sa gawa ring iyon ay nagkakasala at nagdadala ng kapahamakan sa angkan hanggang ikapitong salinlahi.

Verse 66

यदिस्यादधिको विप्रः शीलविद्यादिभिः स्वयम् / तस्मै यत्नेन दातव्यं अतिक्रम्यापि सन्निधिम्

Kung may Brahmanang nakahihigit dahil sa asal, karunungan, at iba pang kabutihan, sa kanya dapat maghandog nang may masusing pag-iingat—kahit lumampas pa sa mga malapit lamang.

Verse 67

यो ऽर्चितं प्रतिगृह्णीयाद् दद्यादर्चितमेव च / तावुभौ गच्छतः स्वर्गं नरकं तु विपर्यये

Ang tumatanggap ng bagay na naialay nang may wastong paggalang, at ang nagbibigay rin ng tanging bagay na naialay nang may paggalang—kapwa sila nagtutungo sa langit. Ngunit kung kabaligtaran (tumatanggap o nagbibigay ng di-nababasbasan), sa impiyerno ang hantungan.

Verse 68

न वार्यपि प्रयच्छेत नास्तिके हैतुके ऽपि च / पाषण्डेषु च सर्वेषु नावेदविदि धर्मवित्

Ang nakaaalam ng dharma ay hindi dapat magbigay kahit tubig man lamang sa nāstika (di-naniniwala), kahit siya’y mahusay mangatuwiran; gayundin, huwag magbigay sa alinmang pāṣaṇḍa (mga erehe) ni sa hindi bihasa sa Veda.

Verse 69

अपूपं च हिरण्यं च गामश्वं पृथिवीं तिलान् / अविद्वान् प्रतिगृह्णानो भस्मी भवति काष्ठवत्

Ang taong mangmang at di karapat-dapat na tumatanggap ng handog—kakanin, ginto, baka at kabayo, lupaing sakahan o linga—ay mapapahamak, magiging abo na parang kahoy.

Verse 70

द्विजातिभ्यो धनं लिप्सेत् प्रशस्तेभ्यो द्विजोत्तमः / अपि वा जातिमात्रेभ्यो न तु शूद्रात् कथञ्चन

Ang pinakadakilang dwija ay dapat humingi ng yaman sa mga kagalang-galang na dwija; kung kinakailangan, kahit sa dwija sa kapanganakan lamang—ngunit kailanman ay hindi mula sa isang Śūdra.

Verse 71

वृत्तिसङ्कोचमन्विच्छेन्नेहेत धनविस्तरम् / धनलोभे प्रसक्तस्तु ब्राह्मण्यादेव हीयते

Dapat hanapin ang kabuhayang may pagpipigil at kahinhinan, at huwag magsikap palawakin ang yaman. Ang nalulubog sa kasakiman sa kayamanan ay nahuhulog mula sa tunay na pagka-Brāhmaṇa.

Verse 72

वेदानधीत्य सकलान् यज्ञांश्चावाप्य सर्वशः / न तां गतिमवाप्नोति सङ्कोचाद् यामवाप्नुयात्

Kahit napag-aralan na ang lahat ng Veda at natamo ang bunga ng mga yajña sa lahat ng paraan, hindi pa rin naaabot ang kataas-taasang kalagayan na sana’y maaabot—dahil sa paninikip at pagkakitid ng loob at isip.

Verse 73

प्रतिग्रहरुचिर्न स्यात् यात्रार्थं तु समाहरेत् / स्थित्यर्थादधिकं गृह्णन् ब्राह्मणो यात्यधोगतिम्

Ang Brāhmaṇa ay hindi dapat mahilig tumanggap ng handog; magtipon lamang ng kailangan para sa paglalakbay ng buhay. Kapag kumuha nang higit sa kailangan para sa simpleng pamumuhay, ang Brāhmaṇa ay bumabagsak sa mababang kalagayan.

Verse 74

यस्तु याचनको नित्यं न स स्वर्गस्य भाजनम् / उद्वेजयति भूतानि यथा चौरस्तथैव सः

Ngunit ang taong palaging namamalimos ay hindi karapat-dapat sa langit; sapagkat ginugulo niya ang mga nilalang—gaya ng magnanakaw, gayon nga siya.

Verse 75

गुरून् भृत्यांश्चोज्जिहीर्षुरर्चिष्यन् देवतातिथीन् / सर्वतः प्रतिगृह्णीयान्न तु तृप्येत् स्वयं ततः

Upang itaguyod ang mga guro at mga umaasa, at upang parangalan ang mga diyos at mga panauhin, maaaring tumanggap ng kaloob mula sa lahat ng dako; ngunit huwag magpakasaya sa sarili o magpakalunod sa pansariling pagkalugod dahil sa pagtanggap na iyon.

Verse 76

एवं गृहस्थो युक्तात्मा देवतातिथिपूजकः / वर्तमानः संयातात्मा याति तत् परमं पदम्

Sa gayon, ang maybahay na may disiplin sa yoga, masigasig sa paggalang sa mga diyos at pagtanggap sa mga panauhin, na namumuhay na may maayos na pamamahala ng isip, ay makaaabot sa Kataas-taasang Tahanan.

Verse 77

पुत्रे निधाय वा सर्वं गत्वारण्यं तु तत्त्ववित् / एकाकी विचरेन्नित्यमुदासीनः समाहितः

O kaya, matapos ipagkatiwala ang lahat sa anak na lalaki, ang nakakabatid ng katotohanan ay dapat pumaroon sa gubat at mamuhay na laging nag-iisa—walang pagkakapit, walang kinikilingan, at matatag na nakapirmi ang isip.

Verse 78

एष वः कथितो धर्मो गृहस्थानां द्विजोत्तमाः / ज्ञात्वानुतिष्ठेन्नियतं तथानुष्ठापयेद् द्विजान्

Ito ang dharma ng mga maybahay na ipinahayag sa inyo, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang. Pagkaunawa nito, isagawa ito nang palagian, at gayundin ay papagawin ang iba pang mga dwija na sumunod dito.

Verse 79

इति देवमनादिमेकमीशं गृहधर्मेण समर्चयेदजस्त्रम् / समतीत्य स सर्वभूतयोनिं प्रकृतिं याति परं न याति जन्म

Kaya nga, dapat sambahin nang walang patid ang iisang Panginoon—ang Diyos na walang pasimula—sa pamamagitan ng mga tungkulin ng buhay-sambahayan. Pag nalampasan ang Prakṛti, ang sinapupunan ng lahat ng nilalang, mararating niya ang Kataas-taasan at hindi na babalik sa kapanganakan.