Adhyaya 29

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे अष्टाविंशो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः प्राप्य वाराणसीं दिव्यां कृष्णद्वैपायनो मुनिः / किमकार्षोन्महाबुद्धिः श्रोतुं कौतूहलं हि नः

Ganito, sa Śrī Kūrma Purāṇa, sa Saṃhitā na may anim na libong śloka, sa Pūrva-bhāga, nagsisimula ang ika-28 kabanata. Wika ng mga ṛṣi: “Nang marating ng muni na si Kṛṣṇa-Dvaipāyana (Vyāsa) ang banal na lungsod ng Vārāṇasī, ano ang ginawa ng dakilang may-isip? Tunay na sabik kaming makarinig.”

Verse 2

सूत उवाच प्राप्य वाराणसी दिव्यामुपस्पृश्य महामुनिः / पूजयामास जाह्नव्यां देवं विश्वेश्वरं शिवम्

Sinabi ni Sūta: Pagdating sa maningning na lungsod ng Vārāṇasī at matapos ang paglilinis sa pamamagitan ng paghipo sa banal na tubig, sinamba ng dakilang pantas si Śiva, si Viśveśvara, sa pampang ng Jāhnavī (Gaṅgā).

Verse 3

तमागतं पुनिं दृष्ट्वा तत्र ये निवसन्ति वै / पूजयाञ्चक्रिरे व्यासं मुनयो मुनिपुङ्गवम्

Nang makita nilang dumating ang banal na pantas, ang mga naninirahan doon ay naghandog ng pagsamba kay Vyāsa—ang pinakadakila sa mga muni, ang “toro” sa hanay ng mga pantas.

Verse 4

पप्रच्छुः प्रणताः सर्वे कथाः पापविनाशनीः / महादेवाश्रयाः पुण्या मोक्षधर्मान् सनातनान्

Silang lahat ay yumukod nang may pagpipitagan at nagtanong tungkol sa mga banal na salaysay na pumupuksa sa kasalanan—mga dalisay na aral na nakaugat kay Mahādeva—ang walang hanggang mga tuntunin ng paglaya (mokṣa-dharma).

Verse 5

स चापि कथयामास सर्वज्ञो भगवानृषिः / माहात्म्यं देवदेवस्य धर्मान् वेदनिदर्शितान्

At ang kagalang-galang na pantas na nakaaalam ng lahat ay nagsalita rin: ipinahayag niya ang kadakilaan ng Diyos ng mga diyos, at ipinaliwanag ang mga dharma na pinatutunayan ng Veda.

Verse 6

तेषां मध्ये मुनीन्द्राणां व्यासशिष्यो महामुनिः / पृष्टवान् जैमिनिर्व्यासं गूढमर्थं सनातनम्

Sa gitna ng mga pinakadakilang pantas, si Jaimini—ang dakilang muni at alagad ni Vyāsa—ay nagtanong kay Vyāsa tungkol sa nakatagong, walang hanggang kahulugan (ng aral).

Verse 7

जैमिनिरुवाच भगवन् संशयं त्वेकं छेत्तुमर्हसि तत्त्वतः / न विद्यते ह्यविदितं भवता परमर्षिणा

Sinabi ni Jaimini: “O Mapalad na Panginoon, pakiusap, pawiin Mo nang ayon sa katotohanan ang iisang pag-aalinlangan ko. Sapagkat walang nananatiling di nalalaman sa Iyo, O kataas-taasang tagakita.”

Verse 8

केचिद् ध्यानं प्रशंसन्ति धर्ममेवापरे जनाः / अन्ये सांख्यं तथा योगं तपस्त्वन्ये महर्षयः

May ilan ang pumupuri sa dhyāna, ang pagninilay; ang iba sa mga tao’y itinatanghal ang dharma lamang. May iba pang nagtataguyod ng Sāṅkhya at Yoga, at may mga dakilang rishi namang nagtatangan sa tapas, ang mahigpit na pag-aayuno at pagdidisiplina.

Verse 9

ब्रह्मचर्यमथो मौनमन्ये प्राहर्महर्षयः / अहिंसां सत्यमप्यन्ये संन्यासमपरे विदुः

May ilang dakilang rishi ang nagsasabing ang dharma ay brahmacarya, ang disiplina ng kalinisan, at mauna, ang panata ng katahimikan. Ang iba’y nagtuturo ng ahiṃsā at satya; at may iba pang umuunawa na ang saṃnyāsa, ang ganap na pagtalikod, ang siyang dharma.

Verse 10

केचिद् दयां प्रशंसन्ति दानमध्ययनं तथा / तीर्थयात्रां तथा केचिदन्ये चेन्द्रियनिग्रहम्

May ilan ang pumupuri sa habag; ang iba’y pumupuri sa dāna, ang pagkakaloob, at sa pag-aaral ng banal na aral. May ilan ang nagtatanghal ng paglalakbay sa mga tīrtha, mga banal na pook, at ang iba nama’y pumupuri sa pagpipigil ng mga pandama.

Verse 11

किमेतेषां भवेज्ज्यायः प्रब्रूहि मुनिपुङ्गव / यदि वा विद्यते ऽप्यन्यद् गुह्यं तद्वक्तुमर्हसि

O pinakamainam sa mga pantas, ipahayag mo sa akin kung alin sa mga ito ang higit na kabutihan. At kung may iba pang lihim na aral bukod dito, ikaw ay karapat-dapat na magsabi nito.

Verse 12

श्रुत्वा स जैमिनेर्वाक्यं कृष्णद्वैपायनो मुनिः / प्राह गम्भीरया वाचा प्रणम्य वृषकेतनम्

Nang marinig ang mga salita ni Jaimini, ang pantas na si Kṛṣṇa Dvaipāyana (Vyāsa) ay nagsalita sa malalim at taimtim na tinig, matapos yumukod at magbigay-galang kay Vṛṣaketanā (Śiva, na may sagisag na toro).

Verse 13

साधु साधु महाभाग यत्पृष्टं भवता मुने / वक्ष्ये गुह्यतमाद् गुह्यं श्रुण्वन्त्वन्ये महर्षयः

“Mabuti, mabuti!” O mapalad na muni, ang iyong tanong ay tunay na nararapat. Ipapahayag ko ang pinakalihim na aral, na higit pang nakatago kaysa sa lahat ng lihim; makinig din nawa ang iba pang dakilang rishi.

Verse 14

ईश्वरेण पुरा प्रोक्तं ज्ञानमेतत् सनातनम् / गूढमप्राज्ञविद्विष्टं सेवितं सूक्ष्मदर्शिभिः

Ang walang-hanggang kaalamang ito ay itinuro noon ng Panginoong Īśvara. Ito’y malalim at nakatago—kinamumuhian ng mga mangmang—ngunit minamahal at isinasagawa ng mga nakakakita ng maselang katotohanan.

Verse 15

नाश्रद्दधाने दातव्यं नाभक्ते परमेष्ठिनः / न वेदविद्विषु शुभं ज्ञाननानां ज्ञानमुत्तमम्

Huwag itong ibigay sa walang pananampalataya, ni sa hindi deboto ng Parameṣṭhin, ang Kataas-taasang Panginoon. Sa mga napopoot sa Veda ay walang anumang mapalad; sa lahat ng kaalaman, ang pinakamataas ay ang kaalamang umaakay sa Kataas-taasan.

Verse 16

मेरुशृङ्गे पुरा देवमीशानं त्रिपुरद्विषम् / देवासनगता देवी महादेवमपृच्छत

Noong unang panahon, sa tuktok ng Bundok Meru, ang Diyosa—nakaupo sa banal na trono—ay nagtanong kay Mahādeva, kay Īśāna, ang tagapuksa ng Tripura.

Verse 17

देव्युवाच देवदेव महादेव भक्तानामार्तिनाशन / कथं त्वां पुरुषो देवमचिरादेव पश्यति

Wika ni Devī: “O Diyos ng mga diyos, O Mahādeva—tagapawi ng dalamhati ng mga deboto—paano makikita ng tao, sa maikling panahon, Ikaw na Panginoong Banal?”

Verse 18

सांख्ययोगस्तथा ध्यानं कर्मयोगो ऽथ वैदिकः / आयासबहुला लोके यानि चान्यानि शङ्कर

“Ang Sāṅkhya-yoga, ang dhyāna (pagmumuni), ang karma-yoga, gayundin ang landas ng mga ritwal na Veda—at anumang iba pang mga disiplina sa daigdig, O Śaṅkara—ay para sa mga tao’y punô ng mabigat na pagsisikap.”

Verse 19

येन विब्रान्तचित्तानां योगिनां कर्मिणामपि / दृश्यो हि भगवान् सूक्ष्मः सर्वेषामथ देहिनाम्

“Sa pamamagitan niyon, kahit ang mga yogin at mga nagsasagawa ng ritwal na nalilito pa ang isip, ang Bhagavān—na tunay na banayad—ay nagiging tuwirang nakikita ng lahat ng may katawan.”

Verse 20

एतद् गुह्यतमं ज्ञानं गूढं ब्रह्मादिसेवितम / हिताय सर्वभक्तानां ब्रूहि कामाङ्गनाशन

“Ito ang pinakalihim na kaalaman—malalim at nakatago—na iginagalang at pinaglilingkuran maging ni Brahmā at ng iba pang mga deva. Para sa kapakanan ng lahat ng deboto, O tagapuksa kay Kāma at sa kanyang mga hukbo, ipahayag mo ito.”

Verse 21

ईश्वर उवाच अवाच्यमेतद् विज्ञानं ज्ञानमज्ञैर्बहिष्कृतम् / वक्ष्ये तव यथा तत्त्वं यदुक्तं परमर्षिभिः

Sinabi ni Īśvara: “Ang natantong kaalamang ito’y lampas sa karaniwang pananalita; ito ang karunungang itinatakwil ng mga mangmang. Ipahahayag ko sa iyo ang katotohanan ayon sa tunay nitong anyo, gaya ng itinuro ng pinakadakilang mga rishi.”

Verse 22

परं गुह्यतमं क्षेत्रं मम वाराणसी पुरी / सर्वेषामेव भूतानां संसारार्णवतारिणी

Ang Varanasi—aking lungsod—ang pinakalihim at pinakamasidhing banal na kṣetra. Para sa lahat ng nilalang, ito ang tagapagligtas na nagdadala sa pagtawid sa karagatan ng saṃsāra.

Verse 23

तत्र भक्ता महादेवि मदीयं व्रतमास्थिताः / निवसन्ति महात्मानः परं नियममास्थिताः

Doon, O Mahādevī, nananahan ang mga bhakta na tumanggap ng aking banal na vrata—mga dakilang kaluluwa, matatag sa pinakamataas na disiplina ng pagpipigil-sa-sarili.

Verse 24

उत्तमं सर्वतीर्थानां स्थानानामुत्तमं च तत् / ज्ञानानामुत्तमं ज्ञानमविमुक्तं परं मम

Ang Avimukta ang pinakadakila sa lahat ng tīrtha ng paglalakbay-diyos; ito rin ang pinakamainam na banal na tahanan. Sa lahat ng kaalaman, ito ang pinakamataas na kaalaman—ang Avimukta, na siyang aking kataas-taasang kalagayang transendente.

Verse 25

स्थानान्तरं पवित्राणि तीर्थान्यायतनानि च / श्मशानसंस्थितान्येव दिव्यभूमिगतानि च

May iba pang mga banal na pook—mga tīrtha at mga dambana—ang ilan ay nasa mga pook ng pagsusunog ng bangkay, at ang iba nama’y nasa mga lupang banal at itinalaga sa pagka-diyos.

Verse 26

भूर्लोके नैव संलग्नमन्तरिक्षे ममालयम् / अयुक्तास्तन्न पश्यन्ति युक्ताः पश्यन्ति चेतसा

Ang aking tahanan ay hindi nakadikit sa daigdig na lupa; ito’y nasa antarikṣa, ang gitnang kalawakan. Ang mga hindi nadisiplina ay hindi nakakakita nito, ngunit ang mga nakaugat sa Yoga ay nakakakita sa pamamagitan ng dalisay na kamalayan.

Verse 27

श्मसानमेतद् विख्यातमविमुक्तमिति श्रुतम् / कालो भूत्वा जगदिदं संहराम्यत्र सुन्दरि

Ang pook na ito ay tanyag bilang pook ng pagsusunog ng bangkay, at naririnig na tinatawag na “Avimukta.” Dito, O marikit, Ako’y nagiging si Kāla—ang Panahon mismo—at iniuurong Ko ang buong sansinukob na ito sa Aking Sarili.

Verse 28

देवीदं सर्वगुह्यानां स्थानं प्रियतमं मम / मद्भक्तास्तत्र गच्छन्ति मामेव प्रविशन्ति ते

O Diyosa, ito ang pinakalihim sa lahat ng lihim—ang pinakamamahal Kong tahanan. Ang Aking mga deboto’y dumarating doon; at pagpasok nila sa pook na iyon, sa Akin lamang sila pumapasok.

Verse 29

दत्तं जप्तं हुतं चेष्टं तपस्तप्तं कृतं च यत् / ध्यानमध्ययनं ज्ञानं सर्वं तत्राक्षयं भवेत्

Anumang ibinigay na kawanggawa, inusal na japa, inihandog na homa, isinagawa bilang matuwid na pagsisikap, tinupad na tapas, at anumang iba pang ginawa—kasama ang pagninilay, pag-aaral ng kasulatan, at tunay na kaalaman—lahat ng iyon ay nagiging di-nasisira roon at nagbubunga nang di nagkukulang.

Verse 30

जन्मान्तरसहस्त्रेषु यत्पापं पूर्वसंचितम् / अविमुक्तं प्रविष्टस्य तत्सर्वं व्रजति क्षयम्

Anumang kasalanang naipon sa mga dating kapanganakan sa loob ng libu-libong buhay—sa sinumang pumasok sa “Avimukta,” ang lahat ng iyon ay nauubos at napapawi.

Verse 31

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा ये वर्णसंकराः / स्त्रियो म्लेच्छाश्च ये चान्ये संकीर्णाः पापयोनयः

Ang mga Brahmana, Kshatriya, Vaishya, at Shudra—yaong naging varṇa-saṅkara (halo-halong uri); ang mga babae, mga mleccha, at iba pa—ay inilalarawan bilang mga pangkat na nagkahalo, isinilang mula sa pinagmulan ng kasalanan.

Verse 32

कोटाः पिपीलिकाश्चैव ये चान्ये मृगपक्षिणः / कालेन निधनं प्राप्ता अविमुक्ते वरानने

O marikit ang mukha, maging mga insekto at langgam, at iba pang nilalang gaya ng mga hayop at ibon, ay nagwakas din sa Avimukta, sapagkat sila’y dinaig ng Kāla, ang Panahon.

Verse 33

चन्द्रार्धमौलयस्त्र्यक्षा महावृषभवाहनाः / शिवे मम पुरे देवि जायन्ते तत्र मानवाः

O Diyosa Śivā, sa lungsod na yaon na Akin, O Devī, ang mga tao’y isinisilang na taglay ang mga tanda ni Rudra—may koronang gasuklay na buwan, may tatlong mata, at nakasakay sa dakilang toro.

Verse 34

नाविमुक्ते मृतः कश्चिन्नरकं याति किल्बिषी / ईश्वरानुगृहीता हि सर्वे यान्ति परां गतिम्

Walang makasalanang namamatay sa Avimukta ang napapasa-impiyerno; sapagkat pinagpala ng Īśvara, ang lahat ay nakaaabot sa kataas-taasang kalagayan.

Verse 35

मोक्षं सुदुर्लभं मत्वा संसारं चातिभीषणम् / अश्मना चरणौ हत्वा वाराणस्यां वसेन्नरः

Yamang batid na ang mokṣa ay napakahirap makamtan at ang saṃsāra ay tunay na nakapanghihilakbot, ang tao’y dapat manahan sa Vārāṇasī—kahit pa kailangan niyang pilitin ang sarili, na wari’y hampasin ng bato ang sariling mga paa, upang manatili roon.

Verse 36

दुर्लभा तपसा चापि पूतस्य परमेश्वरि / यत्र तत्र विपन्नस्य गतिः संसारमोक्षणी

O Parameśvarī, kahit sa taong nalinis sa pamamagitan ng tapa (pagpapakasakit) ay mahirap Kang marating; subalit sa nagdurusa, saan man siya naroroon, Ikaw ang kanlungang nagpapalaya mula sa saṃsāra.

Verse 37

प्रसादाज्जायते ह्येतन्मम शैलेन्द्रनन्दिनि / अप्रबुद्धा न पश्यन्ति मम मायाविमोहिताः

Sa pamamagitan lamang ng Aking biyaya sumisibol ang tunay na pagkaunawang ito, O anak na babae ng Panginoon ng mga bundok. Ang mga hindi pa nagigising ay hindi nakakakita sa Akin/Katotohanan, sapagkat nililinlang sila ng Aking Māyā.

Verse 38

अविमुक्तं न सेवन्ति मूढा ये तमसावृताः / विण्मूत्ररेतसां मध्ये ते वसन्ति पुनः पुनः

Ang mga hangal na natatakpan ng kadiliman ay hindi lumalapit sa Avimukta. Paulit-ulit silang nananahan sa karumihan—sa gitna ng dumi, ihi, at semilya—at muling bumabalik sa pagkabuhay na may katawan.

Verse 39

हन्यमानो ऽपि यो विद्वान् वसेद् विघ्नशतैरपि / स याति परमं स्थानं यत्र गत्वा न शोचति

Kahit salakayin, ang marunong na nananatiling matatag—kahit humarap sa daan-daang hadlang—ay nakararating sa kataas-taasang tahanan; pagdating doon, wala nang dalamhati.

Verse 40

जन्ममृत्युजरामुक्तं परं याति शिवालयम् / अपुनर्मरणानां हि सा गतिर्मोक्षकाङ्क्षिणाम् / यां प्राप्य कृतकृत्यः स्यादिति मन्यन्ति पण्डताः

Malaya sa kapanganakan, kamatayan, at katandaan, nararating ng tao ang kataas-taasang tahanan ni Śiva. Tunay, iyon ang hantungan ng mga naghahangad ng mokṣa—kalagayang hindi na muling bumabalik sa kamatayan. Pagkamit nito, nagiging ganap ang lahat ng dapat gawin; gayon ang pahayag ng mga pantas.

Verse 41

न दानैर्न तपोभिश्च न यज्ञैर्नापि विद्यया / प्राप्यते गतिरुत्कृष्टा याविमुक्ते तु लभ्यते

Ang pinakamataas na hantungan ay hindi nakakamit sa pamamagitan ng pag-aalay ng kaloob, ni ng pag-aayuno at pagpapakasakit, ni ng mga handog na sakripisyo, ni kahit ng karunungan; ito’y natatamo lamang sa vimukti—pagpapalaya.

Verse 42

नानावर्णा विवर्णाश्च चण्डालाद्या जुगुप्सिताः / किल्बिषैः पूर्णदेहा ये विशिष्टैः पातकैस्तथा / भेषजं परमं तेषामविमुक्तं विदुर्बुधाः

Yaong mula sa iba’t ibang varna at yaong nalugmok—gaya ng mga Caṇḍāla at iba pang kinamumuhian—na ang katawan ay wari’y puspos ng kasalanan at mabibigat na paglabag: para sa kanila, batid ng mga pantas na ang Avimukta (Kāśī) ang kataas-taasang lunas.

Verse 43

अविमुक्तं परं ज्ञानमविमुक्तं परं पदम् / अविमुक्तं परं तत्त्वमविमुक्तं परं शिवम्

Ang Avimukta ang sukdulang kaalaman; ang Avimukta ang pinakamataas na tahanan. Ang Avimukta ang sukdulang Katotohanan; ang Avimukta ay si Śiva mismo—ang Kataas-taasan.

Verse 44

कृत्वा वै नैष्ठिकीं दीक्षामविमुक्ते वसन्ति ये / तेषां तत्परमं ज्ञानं ददाम्यन्ते परं पदम्

Yaong tumanggap ng matatag na diksha (naiṣṭhikī) at nananahan sa Avimukta—sa kanila’y ipinagkakaloob Ko ang sukdulang kaalaman; at sa wakas ng buhay, ibinibigay Ko ang pinakamataas na kalagayan.

Verse 45

प्रायागं नैमिषं पुण्यं श्रीशैलो ऽथ महालयः / केदारं भद्रकर्णं च गया पुष्करमेव च

Ang Prayāga, ang banal na Naimiṣa, ang Śrīśaila at Mahālaya; ang Kedāra, Bhadrakarṇa; ang Gayā at ang Puṣkara—ang mga ito rin ay mga sagradong pook ng paglalakbay-diyos (tīrtha).

Verse 46

कुरुक्षेत्रं रुद्रकोटिर्नर्मदाम्रातकेश्वरम् / शालिग्रामं च कुब्जाम्रं कोकामुखमनुत्तमम् / प्रभासं विजयेशानं गोकर्णं भद्रकर्णकम्

Ang Kurukṣetra; Rudrakoṭi; ang Amrātakeśvara sa Narmadā; Śāligrāma; Kubjāmra; ang walang kapantay na Kokāmukha; Prabhāsa; Vijayeśāna; Gokarṇa; at Bhadrakarṇaka—ang mga ito’y ipinahahayag na mga dakilang sagradong tīrtha.

Verse 47

एतानि पुण्यस्थानानि त्रैलोक्ये विश्रुतानि ह / न यास्यन्ति परं मोक्षं वाराणस्यां यथा मृताः

Ang mga banal na pook na ito ay tunay na tanyag sa tatlong daigdig; subalit ang mga namamatay doon ay hindi nakakamit ang sukdulang moksha gaya ng mga namamatay sa Vārāṇasī.

Verse 48

वाराणस्यां विशेषेण गङ्गा त्रिपथगामिनी / प्रविष्टा नाशयेत् पापं जन्मान्तरशतैः कृतम्

Lalo na sa Vārāṇasī, ang Gaṅgā—na dumadaloy sa tatlong daigdig—kapag nilusungan at pinaliguan, winawasak ang kasalanang naipon sa daan-daang kapanganakan.

Verse 49

अन्यत्र सुलभा गङ्गा श्राद्धं दानं तपो जपः / व्रतानि सर्वमेवैतद् वाराणस्यां सुदुर्लभम्

Sa ibang dako, madaling matagpuan ang Gaṅgā, gayundin ang śrāddha, pag-aalay ng kaloob, pag-aayuno at pagninilay, pagbigkas ng mantra, at mga panata; ngunit sa Vārāṇasī, ang lahat ng ito ay lubhang bihira na makamtan sa ganap na anyo.

Verse 50

यजेत जुहुयान्नित्यं ददात्यर्चयते ऽमरान् / वायुभक्षश्च सततं वाराणस्यां स्तितो नरः

Ang taong nananahan sa Vārāṇasī ay dapat laging magsagawa ng pagsamba at paghahandog: araw-araw mag-alay ng oblation, magbigay ng kaloob, at parangalan ang mga walang-kamatayang diyos; at mamuhay sa matatag na pagpipigil-sa-sarili, na wari’y hangin ang kanyang ikinabubuhay.

Verse 51

यदि पापो यदि शठो यदि वाधार्मिको नरः / वाराणसीं समासाद्य पुनाति सकलं नरः

Kahit ang tao’y makasalanan, kahit mapanlinlang, kahit lumilihis sa dharma; pagdating niya sa Vārāṇasī, nalilinis ang kanyang buong pagkatao.

Verse 52

वाराणस्यां महादेवं येर्ऽचयन्ति स्तुवन्ति वै / सर्वपापविनिर्मुक्तास्ते विज्ञेया गणेश्वराः

Yaong mga nasa Vārāṇasī (Kāśī) na sumasamba kay Mahādeva at tunay na pumupuri sa Kanya—na napalaya sa lahat ng kasalanan—ay dapat makilalang mga panginoon sa hanay ng mga gaṇa (mga tagasunod) ni Śiva.

Verse 53

अन्यत्र योगज्ञानाभ्यां संन्यासादथवान्यतः / प्राप्यते तत् परं स्थानं सहस्त्रेणैव जन्मना

Maliban sa Yoga at kaalamang nagpapalaya—o maliban sa saṃnyāsa (pagwawaksi) o iba pang pambihirang paraan—ang kataas-taasang kalagayan ay nakakamit lamang matapos ang isang libong kapanganakan.

Verse 54

ये भक्ता देवदेवेशे वाराणस्यां वसन्ति वै / ते विन्दन्ति परं मोक्षमेकेनैव तु जन्मना

Ang mga debotong tunay na nananahan sa Vārāṇasī, na tapat sa Panginoon ng mga panginoon, ay nakakamit ang sukdulang mokṣa—tunay nga, sa iisang buhay lamang.

Verse 55

यत्र योगस्तथा ज्ञानं मुक्तिरेकेन जन्मना / अविमुक्तं समासाद्य नान्यद् गच्छेत् तपोवनम्

Kung saan naroroon ang Yoga at kaalamang nagpapalaya, naroon ang paglaya sa iisang buhay. Pagdating sa Avimukta (Kāśī), huwag nang tumungo sa iba pang gubat ng pag-aayuno at pagpapakasakit.

Verse 56

यतो मया न मुक्तं तदविमुक्तं ततः स्मृतम् / तदेव गुह्यं गुह्यानामेतद् विज्ञाय मुच्यते

Sapagkat hindi Ko kailanman iniiwan ang pook na iyon, kaya ito’y tinatawag na “Avimukta” (Hindi-Naiiwan). Ito ang pinakadakilang lihim sa mga lihim; ang tunay na makaunawa nito ay napapalaya.

Verse 57

ज्ञानाज्ञानाभिनिष्ठानां परमानन्दमिच्छताम् / या गतिर्विहिता सुभ्रु साविमुक्ते मृतस्य तु

O marikit, para sa mga nakatuon sa jñāna (banal na kaalaman) o sa disiplinadong pagsasanay, na naghahangad ng sukdulang kaligayahan—anumang landas o kalagayang itinakda, iyon mismo ang nagiging hantungan ng namamatay bilang pinalaya (mukta).

Verse 58

यानि चैवाविमुक्तस्य देहे तूक्तानि कृत्स्नशः / पुरी वाराणसी तेभ्यः स्थानेभ्यो ह्यधिकाशुभा

Ang lahat ng banal na pook na ganap nang sinabi na nasa katawan ng Avimukta—ngunit ang lungsod na Vārāṇasī ay higit na mapalad at mas mapagpala kaysa sa mismong mga pook na iyon.

Verse 59

यत्र साक्षान्महादेवो देहान्ते स्वयमीश्वरः / व्याचष्टे तारकं ब्रह्म तत्रैव ह्यविमुक्तकम्

Sa pook na doon si Mahādeva mismo—ang Īśvara na hayag—sa huling sandali ng katawan ay tuwirang nagtuturo ng “Tāraka Brahman” (nagligtas na kaalaman/mantra), ang pook na iyon ang tinatawag na Avimuktaka, ang banal na lupang di kailanman iniiwan.

Verse 60

यत् तत् परतरं तत्त्वमविमुक्तमिति श्रुतम् / एकेन जन्मना देवि वाराणस्यां तदाप्नुयात्

Ang pinakadakilang Katotohanan na naririnig na tinatawag na “Avimukta”—O Devī—ay natatamo sa iisang buhay sa pamamagitan ng paninirahan sa Vārāṇasī.

Verse 61

भ्रूमध्ये नाभिमध्ये च हृदये चैव मूर्धनि / यथाविमुक्तादित्ये वाराणस्यां व्यवस्थितम्

Sa gitna ng mga kilay, sa gitna ng pusod, sa puso, at sa tuktok ng ulo—gaya ng pagkakatatag nito sa Avimukta—gayon din ito nakatatag sa Vārāṇasī.

Verse 62

वरणायास्तथा चास्या मध्ये वाराणसी पुरी / तत्रैव संस्थितं तत्त्वं नित्यमेवाविमुक्तकम्

Sa lupain sa pagitan ng mga ilog Varana at Asi naroon ang banal na lungsod ng Vārāṇasī. Doon mismo nananatiling nakatatag magpakailanman ang Kataas-taasang Katotohanan—ang sagradong pook na ‘Avimukta’, ang Hindi Kailanman Iniwan.

Verse 63

वाराणस्याः परं स्थानं न भूतं न भविष्यति / यत्र नारायणो देवो महादेवो दिवेश्वरः

Wala pang naging, at wala ring magiging, mas mataas na banal na tahanan kaysa sa Vārāṇasī—doon naroroon si Nārāyaṇa mismo, at naroon din si Mahādeva, Panginoon ng mga diyos, bilang banal na hari.

Verse 64

तत्र देवाः सगन्धर्वाः सयक्षोरगराक्षसाः / उपासते मां सततं देवदेवं पितामहम्

Doon, ang mga Deva kasama ang mga Gandharva, Yakṣa, Nāga (Uraga), at Rākṣasa ay walang tigil na sumasamba sa Akin—sa Akin, ang Diyos ng mga diyos, ang sinaunang Pitāmaha.

Verse 65

महापातकिनो ये च ये तेभ्यः पापकृत्तमाः / वाराणसीं समासाद्य ते यान्ति परमां गतिम्

Kahit ang mga nagkasala ng mabibigat na kasalanan, at maging ang higit pang masahol na makasalanan—pagdating sa Vārāṇasī (Kāśī), nararating nila ang kataas-taasang kalagayan.

Verse 66

तस्मान्मुमुक्षुर्नियतो वसेद् वै मरणान्तिकम् / वाराणस्यां महादेवाज्ज्ञानं लब्ध्वा विमुच्यते

Kaya nga, ang naghahangad ng mokṣa ay dapat manirahan doon nang may disiplina at matatag na panata hanggang sa wakas ng buhay; sapagkat sa Vārāṇasī, sa pagtanggap ng kaalamang nagpapalaya mula kay Mahādeva, ang tao ay napapalaya.

Verse 67

किन्तु विघ्ना भविष्यन्ति पापोपहतचेतसः / ततो नैव चरेत् पापं कायेन मनसा गिरा

Ngunit tiyak na lilitaw ang mga hadlang sa mga taong ang isip ay sugatan ng kasalanan; kaya’t huwag kailanman gumawa ng masama—sa katawan, sa isip, o sa pananalita.

Verse 68

एतद् रहस्यं वेदानां पुराणानां च सुव्रताः / अविमुक्ताश्रयं ज्ञानं न कश्चिद् वेत्ति तत्त्वतः

O ikaw na may marangal na panata, ito ang lihim na aral ng mga Veda at mga Purana: ang karunungang nakasalig sa Avimukta ay hindi tunay na nalalaman ng kung sino-sino lamang.

Verse 69

देवतानामृषीणां च शृण्वतां परमेष्ठिनाम् / देव्यै देवेन कथितं सर्वपापविनाशनम्

Habang nakikinig ang mga deva at mga rishi, kasama ang mga pinakadakilang nilalang sa langit, ipinahayag ng Deva sa Diyosa ang aral na pumupuksa sa lahat ng kasalanan.

Verse 70

यथा नारायणः श्रेष्ठो देवानां पुरुषोत्तमः / यथेश्वराणां गिरिशः स्थानानां चैतदुत्तमम्

Kung paanong si Nārāyaṇa ang pinakadakila sa mga deva—ang Puruṣottama, ang Kataas-taasang Persona—gayundin, sa mga panginoon, si Girīśa (Śiva) ang namumukod; at sa lahat ng banal na pook, ang pook na ito ang pinakadakila.

Verse 71

यैः समाराधितो रुद्रः पूर्वस्मिन्नेव जन्मनि / ते विन्दन्ति परं क्षेत्रमविमुक्तं शिवालयम्

Ang mga taong sumamba kay Rudra nang wasto sa naunang kapanganakan—sila ring yaon ang makatatamo ng kataas-taasang banal na lupain: Avimukta, ang tahanan ni Śiva.

Verse 72

कलिकल्मषसंभूता येषामुपहता मतिः / न तेषां वेदितुं शक्यं स्थानं तत् परमेष्ठिनः

Yaong ang pag-unawa ay napinsala, na isinilang sa dungis ng Panahong Kali, ay hindi makakabatid sa kataas-taasang Tahanan ng Parameṣṭhin, ang Pinakamataas na Panginoon.

Verse 73

ये स्मरन्ति सदा कालं विन्दन्ति च पुरीमिमाम् / तेषां विनश्यति क्षिप्रमिहामुत्र च पातकम्

Ang mga laging nag-aalaala (sa banal na pook/sa Diyos) sa lahat ng oras ay tunay na makakamit ang banal na lungsod na Puri; sa kanila, ang kasalanan ay mabilis na nawawasak, dito at sa kabilang buhay.

Verse 74

यानि चेह प्रकुर्वन्ति पातकानि कृतालयाः / नाशयेत् तानि सर्वाणि देवः कालतनुः शिवः

Anumang kasalanang nagawa rito ng mga naninirahan ay winawasak lahat ni Panginoong Śiva, na ang mismong anyo ay ang Panahon.

Verse 75

आगच्छतामिदं स्थानं सेवितुं मोक्षकाङ्क्षिणाम् / मृतानां च पुनर्जनम् न भूयो भवसागरे

Magsiparito at sumamba sa banal na pook na ito ang mga naghahangad ng mokṣa. Ang mamatay dito ay hindi na muling isisilang sa karagatan ng saṃsāra.

Verse 76

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन वाराणस्यां वसेन्नरः / योगी वाप्यथवायोगी पापी वा पुण्यकृत्तमः

Kaya nga, sa lahat ng pagsisikap, dapat manirahan ang tao sa Vārāṇasī—maging siya’y yogin o hindi yogin, makasalanan man o pinakamasigasig sa kabutihang-dangal.

Verse 77

न वेदवचनात् पित्रोर्न चैव गुरुवादतः / मतिरुत्क्रमणीया स्यादविमुक्तगतिं प्रति

Huwag hayaang lumihis ang panata ng puso—maging dahil sa mga utos ng Veda, sa pagpupumilit ng mga magulang, o kahit sa payo ng guru—mula sa landas na patungo sa Avimukta, ang di-pinababayaang banal na daan/lugar ng kalayaan.

Verse 78

सूत उवाच इत्येवमुक्त्वा भगवान् व्यासो वेदविदां वरः / सहैव शिष्यप्रवरैर्वाराणस्यां चचार ह

Wika ni Sūta: Pagkasabi niya nang gayon, ang mapalad na si Vyāsa—pinakamataas sa mga nakaaalam ng Veda—ay naglakad-lakad sa Vārāṇasī kasama ang kaniyang mahuhusay na alagad.