Adhyaya 28

Verse 1

इती श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे सप्तविंशो ऽध्यायः व्यास उवाच तिष्ये मायामसूयां च वधं चैव तपस्विनाम् / साधयन्ति नरा नित्यं तमसा व्याकुलीकृताः

Sa gayon nagtatapos ang ika-27 kabanata sa unang bahagi ng Śrī Kūrma Purāṇa, sa Ṣaṭsāhasrī Saṃhitā. Wika ni Vyāsa: Sa panahon ng Tiṣya (Kali), ang mga tao—nalilito at ginugulo ng tamas—ay palaging humahabol sa panlilinlang, inggit, at maging sa pananakit o pagpatay sa mga ascetic na tapasvin.

Verse 2

कलौ प्रमारको रोगः सततं क्षुद् भयं तथा / अनावृष्टिभयं घोरं देशानां च विपर्ययः

Sa Kali yuga, laganap ang mga nakamamatay na salot; laging may takot sa gutom; may kakila-kilabot na takot sa tagtuyot; at ang mga lupain ay mapapasa kaguluhan at pagbaligtad ng kaayusan.

Verse 3

अधार्मिका अनाचारा महाकोपाल्पचेतसः / अनृतं वदन्ति ते लुब्धास्तिष्ये जाताः सुदुः प्रजाः

Sa panahon ng Tiṣya (Kali), ang mga tao’y isinisilang na lubhang miserable—walang Dharma, walang wastong asal, madaling mag-alab sa matinding galit, at kapos ang pag-unawa. Dahil sa kasakiman, nagsasalita sila ng kasinungalingan.

Verse 4

दुरिष्टैर्दुरधीतैश्च दुराचारैर्दुरागमैः / विप्राणां कर्मदोषैश्च प्रजानां जायते भयम्

Mula sa mga ritwal na may kapintasan, pag-aaral na naliligaw, asal na tiwali, at aral na baluktot—kasama pa ang mga pagkukulang sa karma at asal ng mga Brahmana—sumisibol ang takot sa mga tao.

Verse 5

नाधीयते कलौ वेदान् न यजन्ति द्विजातयः / यजन्त्यन्यायतो वेदान् पठन्ते चाल्पबुद्धयः

Sa panahon ng Kali, hindi na pinag-aaralan nang wasto ang mga Veda, at ang mga dalawang-ulit-na-ipinanganak ay hindi nagsasagawa ng banal na yajña. Sa halip, ang may munting unawa ay bumibigkas ng Veda at gumagawa ng ritwal sa paraang di-matuwid, salungat sa tuntunin at kaugalian.

Verse 6

शूद्राणां मन्त्रयौनैश्च संबन्धो ब्राह्मणैः सह / भविष्यति कलौ तस्मिञ् शयनासनभोजनैः

Sa panahong Kali na iyon, ang mga Śūdra ay makikipag-ugnayan sa mga Brahmana—sa pamamagitan ng mga ritwal ng mantra at maging sa ugnayang seksuwal—at makikihati sa higaan, upuan, at pagkain kasama nila.

Verse 7

राजानः सूद्रभूयिष्ठा ब्राह्मणान् बाधयन्ति च / भ्रूणहत्या वीरहत्या प्रजायेते नरेश्वर

O panginoon ng mga tao, ang mga hari ay mapapailalim sa asal na tulad-Śūdra at gigipitin ang mga Brahmana; mula sa gayong kaguluhan ay sisilang ang kasalanan ng pagpatay sa sanggol sa sinapupunan at ang pagpatay sa mga bayani (matuwid na mandirigma).

Verse 8

स्नानं होमं जपं दानं देवतानां तथार्ऽचनम् / अन्यानि चैव कर्माणि न कुर्वन्ति द्विजातयः

Ang pagligo sa paglilinis, homa (handog sa apoy), japa (pagbigkas ng mantra), pagbibigay-dana, at pagsamba sa mga diyos—at iba pang itinakdang gawain—ay hindi na isinasagawa nang wasto ng mga dalawang-ulit-na-ipinanganak.

Verse 9

विनिन्दन्ति महादेवं ब्राह्मणान् पुरुषोत्तमम् / आम्नायधर्मशास्त्राणि पुराणानि कलौ युगे

Sa panahon ng Kali, lalaitin ng mga tao si Mahādeva (Śiva), ang mga Brāhmaṇa, at si Puruṣottama (ang Kataas-taasang Panginoon); hahamakin din nila ang banal na mga tradisyong naipamana, ang mga Dharma-śāstra, at ang mga Purāṇa.

Verse 10

कुर्वन्त्यवेददृष्टानि कर्माणि विविधानि तु / स्वधर्मे ऽभिरुचिर्नैव ब्राह्मणानां प्रिजायते

Gagawa sila ng sari-saring gawaing hindi pinahihintulutan ng Veda; kaya sa mga Brāhmaṇa, hindi sisibol ang tunay na pagnanais sa sariling banal na tungkulin (svadharma).

Verse 11

कुशीलचर्याः पाषण्डैर्वृथारूपैः समावृताः / बहुयाचनको लोको भविष्यति परस्परम्

Matatakpan ang mga tao ng hamak na asal at ng hungkag na anyo ng mga erehe; ang lipunan ay magiging palagiang paghingi-hingi sa isa’t isa.

Verse 12

अट्टशूला जनपदाः शिवशूलाश्चतुष्पथाः / प्रमदाः केशशूलिन्यो भविष्यन्ति कलौ युगे

Sa panahon ng Kali, ang mga lalawigan ay dadapuan ng mga kirot na tila kumakagat; ang mga sangandaan ay mamamarkahan ng “trisula ni Śiva”; at ang mga babae’y pahihirapan ng sakit sa buhok—ganyan ang lilitaw sa Kali-yuga.

Verse 13

शुक्लदन्ताजिनाख्याश्च मुण्डाः काषायवाससः / शूद्रा धर्मं चरिष्यन्ति युगान्ते समुपस्थिते

Sa paglapit ng wakas ng panahon, ang mga Śūdra ay aangkin sa pagsasagawa ng “dharma,” magpapakitang may mapuputing ngipin, tatawaging sarili na “mga nagsusuot ng balat,” ahit-ulo at nakadamit ng okrang kasāya.

Verse 14

शस्यचौरा भविष्यन्ति तथा चैलाभिमर्षिणः / चौराश्चौरस्य हर्तारो हर्तुर्हर्ता तथापरः

Magkakaroon ng mga magnanakaw na nagnanakaw ng pananim na nakatayo pa, at gayundin ng mga nang-aagaw ng kasuotan. Magnanakaw ay magnanakaw sa kapwa magnanakaw; at ang isang manloloob ay malolooban ng iba—pagnanakaw na kumakain sa pagnanakaw.

Verse 15

दुः खप्रचुरताल्पायुर्देहोत्सादः सरोगता / अधर्माभिनिवेशित्वात् तमोवृत्तं कलौ स्मृतम्

Sa panahon ng Kali, sapagkat ang mga nilalang ay labis na kumakapit sa adharma, ito’y inaalala bilang kalagayang tamasiko—hitik sa pagdurusa, maikling buhay, pagkasira ng katawan, at laganap na karamdaman.

Verse 16

काषायिणो ऽथ निर्ग्रन्थास्तथा कापालिकाश्च ये / वेदविक्रयिणश्चान्ये तीर्थविक्रयिणः परे

Pagkatapos, may mga taong pawang nagsusuot lamang ng kasuotang kulay okra; ang mga tinatawag na ‘nirgrantha’ (malaya sa tali); at ang mga kāpālika na may dalang bungo. May iba pang ipinagbibili pati ang Veda, at may nagtitinda ng paglalakbay sa tīrtha—ginagawang kalakal ang banal na tungkulin.

Verse 17

आसनस्थान् द्विजान् दृष्ट्वा न चलन्त्यल्पबुद्धयः / ताडयन्ति द्विजेन्द्रांश्च शूद्रा राजोपजीविनः

Kapag nakita ang mga dvija na nakaupo sa mga luklukan ng dangal, ang mga mababaw ang isip ay hindi man lamang tumatayo bilang paggalang. At ang mga Śūdra na nabubuhay sa paglilingkod sa mga hari ay nananakit pa sa mga dvijendra, ang pinakamarangal sa mga dvija.

Verse 18

उच्चासनस्थाः शूद्रास्तु द्विजमध्ये परन्तप / ज्ञात्वा न हिंसते राजा कलौ कालबलेन तु

Sa panahon ng Kali, O tagapagpuksa ng kaaway, maging ang Śūdra ay uupo sa mataas na luklukan sa gitna ng mga dvija. Ngunit ang hari, batid na ito’y dulot ng nangingibabaw na lakas ng Panahon (Kāla), ay hindi dumudulog sa karahasan.

Verse 19

पुष्पैश्च हसितैश्चैव तथान्यैर्मङ्गलैर्द्विजाः / शूद्रानभ्यर्चयन्त्यल्पश्रुतभग्यबलान्विताः

May ilang dwija na kapos sa pag-aaral, kapalaran, at lakas ng pag-unawa, ay nag-aalay pa ng mapitagang pagsamba sa mga Śūdra—sa pamamagitan ng mga bulaklak, halakhak, at iba pang tinatawag na mapalad na kilos.

Verse 20

न प्रेक्षन्ते ऽर्चितांश्चापि शूद्रा द्विजवरान् नृप / सेवावसरमालोक्य द्वारि तिष्ठन्ति च द्विजाः

O hari, kahit ang pinakamainam sa mga dwija ay naparangalan nang nararapat, hindi pa rin sila pinapansin nang wasto ng mga Śūdra; at ang mga dwija, naghihintay ng pagkakataong makapaglingkod, ay nakatayo sa pintuan.

Verse 21

वाहनस्थान् समावृत्य शूद्राञ् शूद्रोपजीविनः / सेवन्ते ब्राह्मणास्तत्र स्तुवन्ति स्तुतिभिः कलौ

Sa panahon ng Kali, ang mga Brahmanang nabubuhay sa suporta ng mga Śūdra ay magtitipon sa paligid ng mga pook na pinaglalagyan ng sasakyan; at doon ay maglilingkod sila sa mga Śūdra, pinupuri sila sa mga salitang pambobola.

Verse 22

अध्यापयन्ति वै वेदाञ् शूद्राञ् शूद्रोपजीविनः / पठन्ति वैदिकान् मन्त्रान् नास्तिक्यं घोरमाश्रिताः

Yaong nabubuhay sa paglilingkod sa mga Śūdra ay nagtuturo pa ng mga Veda sa mga Śūdra; at binibigkas nila ang mga mantrang Vaidika habang kumakapit sa nakapanghihilakbot na kawalang-pananalig (nāstikya).

Verse 23

तपोयज्ञफलानां च विक्रेतारो द्विजोत्तमाः / यतयश्च भविष्यन्ति शतशो ऽथ सहस्त्रशः

O pinakamainam sa mga dwija, magkakaroon ng mga Brahmanang nagbebenta ng bunga ng tapas at yajña; at ang mga yati (mga ascetic) ay lilitaw din—daan-daan, maging libu-libo.

Verse 24

नाशयन्ति ह्यधीतानि नाधिगच्छन्ति चानघ / गायन्ति लौकिकैर्गानैर्दैवतानि नराधिप

O walang dungis, sinisira nila maging ang kanilang napag-aralan at hindi nakakamit ang tunay na pagkaunawa; O hari, umaawit lamang sila sa mga diyos gamit ang mga awiting makamundo.

Verse 25

वामपाशुपताचारास्तथा वै पाञ्चरात्रिकाः / भविष्यन्ति कलौ तस्मिन् ब्राह्मणाः क्षत्रियास्तथा

Sa panahong Kali na iyon, lilitaw ang mga Brahmana at Kshatriya na sumusunod sa kaliwang landas ng disiplina ng Pāśupata; gayundin ang mga deboto ng tradisyong Pāñcarātra.

Verse 26

ज्ञानकर्मण्युपरते लोके निष्क्रियतां गते / कीटमूषकसर्पाश्च धर्षयिष्यन्ति मानवान्

Kapag ang daigdig ay tumalikod sa tunay na kaalaman at sa matuwid na gawa at lumubog sa kawalang-kilos, maging ang mga peste—uod, daga, at ahas—ay manggugulo at mananaig sa tao.

Verse 27

कुर्वान्ति चावताराणि ब्राह्मणानां कुलेषु वै / दधीचशापनिर्दग्धाः पुरा दक्षाध्वरे द्विजाः

Tunay nga, kumukuha sila ng pagkakatawang-tao sa mga angkan ng Brahmana; noong unang panahon, sa paghahandog ni Dakṣa, ang mga dwija ay napaso at nasunog sa sumpa ni Dadhīca.

Verse 28

निन्दन्ति च महादेवं तमसाविष्टचेतसः / वृथा धर्मं चरिष्यन्ति कलौ तस्मिन् युगान्तिके

Sa panahong Kali na iyon, malapit sa wakas ng yuga, yaong ang isip ay sinakmal ng kadiliman ay lalait kay Mahādeva; at isasagawa nila ang dharma nang walang saysay—panlabas na anyo lamang, wala ang panloob na katotohanan.

Verse 29

ये चान्ये शापनिर्दग्धा गौतमस्य महात्मनः / सर्वे ते च भविष्यन्ति ब्राह्मणाद्याः स्वजातिषु

At yaong iba pa na nasunog sa sumpa ng dakilang pantas na si Gautama—silang lahat ay muling isisilang sa kani-kanilang sariling lipi, simula sa mga Brāhmaṇa at iba pa.

Verse 30

विनिन्दन्ति हृषीकेशं ब्राह्मणान् ब्रह्मवादिनः / वेदबाह्यव्रताचारा दुराचारा वृथाश्रमाः

Nilalait nila si Hṛṣīkeśa (Panginoon ng mga pandama) at ang mga Brāhmaṇa na nagpapahayag ng Brahman; sa pagyakap sa mga panata at gawi na wala sa Veda, sila’y may masamang asal—mga asetiko sa pangalan lamang, at ang kanilang buhay-āśrama ay nauuwi sa kawalang-saysay.

Verse 31

मोहयन्ति जनान् सर्वान् दर्शयित्वा फलानि च / तमसाविष्टमनसो वैडालवृत्तिकाधमाः

Dinadaya nila ang lahat ng tao sa pamamagitan ng pagpapakita ng diumano’y “mga bunga” bilang patunay; yaong mga pinakababa—na ang isip ay sinakmal ng dilim—ay nanlilinlang sa madla, namumuhay sa asal-pusang mapagkunwari at palihim.

Verse 32

कलौ रुद्रो महादेवो लोकानामीश्वरः परः / न देवता भवेन्नृणां देवतानां च दैवतम्

Sa kapanahunan ng Kali, si Rudra—si Mahādeva—ang Īśvara na lampas sa lahat, ang kataas-taasang tagapamahala ng mga daigdig. Para sa mga tao, wala nang ibang diyos; at para rin sa mga diyos, Siya ang mismong kabanalan na pinakahuling sinasamba.

Verse 33

करिष्यत्यवताराणि शङ्करो नीललोहितः / श्रौतस्मार्तप्रतिष्ठार्थं भक्तानां हितकाम्यया

Si Śaṅkara, ang Nīlalohita (bughaw‑pulang Panginoon), ay mag-aanyong mga avatāra upang itatag ang bisa at dangal ng mga tradisyong Śrauta at Smārta, sa pagnanais ng kabutihan at kapakinabangan ng Kanyang mga deboto.

Verse 34

उपदेक्ष्यति तज्ज्ञानं शिष्याणां ब्रह्मसंज्ञितम् / सर्ववेदान्तसारं हि धर्मान् वेदनिदर्शितान्

Ituturo Niya sa mga alagad ang kaalamang iyon—na tinatawag na kaalamang Brahman—ang mismong diwa ng buong Vedānta, at ang mga dharma na ipinahiwatig at itinatag ng mga Veda.

Verse 35

ये तं विप्रा निषेवन्ते येन केनोपचारतः / विजित्यकलिजान् दोषान् यान्ति ते परमं पदम्

Ang mga brāhmaṇa na dumadalo at naglilingkod sa Kanya—sa anumang paglilingkod o paraan ng mapitagang pagsamba na kaya nila—ay nagwawagi laban sa mga dungis na isinilang sa Panahong Kali at nakakamit ang kataas-taasang kalagayan.

Verse 36

अनायासेन सुमहत् पुण्यमाप्नोति मानवः / अनेकदोषदुष्टस्य कलेरेष महान् गुणः

Sa kaunting pagsisikap, ang tao ay nakakamit ng napakalaking kabutihang-loob (puṇya); bagaman ang Panahong Kali ay marumi sa maraming dungis, ito nga ang dakilang bisa nito.

Verse 37

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन प्राप्य माहेश्वरं युगम् / विशेषाद् ब्राह्मणो रुद्रमीशानं शरणं व्रजेत्

Kaya nga, sa lahat ng pagsisikap, pagdating sa Panahong Māheśvara, dapat magkanlong kay Rudra, ang Panginoong Īśāna; at lalo na ang isang brāhmaṇa ay dapat lumapit sa Kanya bilang kanlungan.

Verse 38

ये नमन्ति विरूपाक्षमीशानं कृत्तिवाससम् / प्रसन्नचेतसो रुद्रं ते यान्ति परमं पदम्

Yaong mga may payapang at nalulugod na puso na yumuyuko kay Rudra—Virūpākṣa, ang Panginoong Īśāna, ang nagsusuot ng balat—ay nakararating sa kataas-taasang kalagayan (pinakamataas na tahanan).

Verse 39

यथा रुद्रनमस्कारः सर्वकर्मफलो ध्रुवम् / अन्यदेवनमस्कारान्न तत्फलमवाप्नुयात्

Kung paanong ang taimtim na pagpupugay kay Rudra ay tiyak na nagbubunga ng gantimpala ng lahat ng banal na gawa, gayon din, sa paggalang lamang sa ibang mga diyos ay hindi makakamtan ang kaparehong bunga.

Verse 40

एवंविधे कलियुगे दोषाणामेकशोधनम् / महादेवनमस्कारो ध्यानं दानमिति श्रुतिः

Sa ganitong Kali-yuga, iisa ang tagapaglinis ng mga pagkukulang: ang taimtim na pagyukod kay Mahādeva, kasama ang pagninilay at pagbibigay-dana—gaya ng ipinahahayag ng Śruti.

Verse 41

तस्मादनीश्वरानन्यान् त्यक्त्वा देवं महेश्वरम् / समाश्रयेद् विरूपाक्षं यदीच्छेत् परमं पदम्

Kaya nga, talikdan ang lahat ng iba na hindi tunay na Panginoon, at lubos na manalig kay Mahēśvara, si Virūpākṣa na may malawak na paningin, kung ninanais ang kataas-taasang kalagayan.

Verse 42

नार्चयन्तीह ये रुद्रं शिवं त्रिदशवन्दितम् / तेषां दानं तपो यज्ञो वृथा जीवितमेव च

Yaong mga hindi sumasamba rito kay Rudra—si Shiva na iginagalang ng mga diyos—ang kanilang pag-aalay, pag-aayuno at pagtitiis, at mga sakripisyo ay nauuwi sa wala; maging ang kanilang buhay ay nagiging walang bunga.

Verse 43

नमो रुद्राय महते देवदेवाय शूलिने / त्र्यम्बकाय त्रिनेत्राय योगिनां गुरवे नमः

Pagpupugay kay Rudra na Dakila, Diyos ng mga diyos, tagapagdala ng trident; pagpupugay kay Tryambaka, Panginoong may tatlong mata; pagpupugay sa Guru ng mga yogin.

Verse 44

नमो ऽस्तु वामदेवाय महादेवाय वेधसे / शंभवे स्थाणवे नित्यं शिवाय परमेष्ठिने / नमः शोमाय रुद्राय महाग्रासाय हेतवे

Pagpupugay kay Vāmadeva, kay Mahādeva, kay Vedhas na Tagapag-ayos ng sansinukob. Laging pagpupugay kay Śambhu, kay Sthāṇu na Di-nagagalaw, kay Śiva na Kataas-taasang Panginoon (Parameṣṭhin). Pagpupugay kay Śoma, kay Rudra, kay Mahāgrāsa na Dakilang Lumalamon, at kay Hetu na Unang Sanhi.

Verse 45

प्रपद्ये ऽहं विरूपाक्षं शरण्यं ब्रह्मचारिणम् / महादेवं महायोगमीशानं चाम्बिकापतिम्

Ako’y dumudulog at sumisilong kay Virūpākṣa—ang mapagkalingang Tagapagtanggol, ang banal na brahmacārin na asceta. Dumudulog ako kay Mahādeva, sa Dakilang Yogī, kay Īśāna na Panginoon, at sa kabiyak ni Ambikā.

Verse 46

योगिनां योगदातारं योगमायासमावृतम् / योगिनां कुरुमाचार्यं योगिगम्यं पिनाकिनम्

Ako’y yumuyuko kay Pinākin (Śiva), tagapagkaloob ng Yoga sa mga yogin—natatabingan ng sarili Niyang yogamāyā—guro ng mga yogin sa disiplina ng pagsasanay, at maaabot lamang sa pamamagitan ng Yoga.

Verse 47

संसारतारणं रुद्रं ब्रह्माणं ब्रह्मणो ऽधिपम् / शाश्वतं सर्वगं ब्रह्मण्यं ब्राह्मणप्रियम्

Iginagalang ko si Rudra—ang tagapagpatawid sa saṃsāra—na Siya ring Brahmā at Panginoon sa ibabaw ng Brahman; walang hanggan, sumasaklaw sa lahat, tapat sa dharma at sa Veda, at minamahal ng mga Brāhmaṇa.

Verse 48

कपर्दिनं कालमूर्तिममूर्ति परमेश्वरम् / एकमूर्ति महामूर्ति वेदवेद्यं दिवस्पतिम्

Sinasamba ko si Kapardin—ang may buhol-buhol na buhok—ang Panahon na nagkatawang-anyo ngunit lampas sa lahat ng anyo, si Parameśvara na Kataas-taasang Panginoon. Siya ang Iisang Anyo ngunit Siya rin ang Dakilang Kosmikong Anyo, nakikilala sa Veda, at Panginoon ng kalangitan.

Verse 49

नीलकण्ठं विश्वमूर्ति व्यापिनं विश्वरेतसम् / कालाग्निं कालदहनं कामदं कामनाशनम्

Pagpupugay sa Panginoong Nīlakaṇṭha, ang May Asul na Lalamunan, na ang anyo ay ang sansinukob—sumasaklaw sa lahat, binhi ng daigdig; sa Apoy ng Panahon na lumalamon sa Panahon; sa Tagapagkaloob ng mga biyayang ninanais, at sa Tagapagwasak ng pagnanasa mismo.

Verse 50

नमस्ये गिरिशं देवं चन्द्रावयवभूषणम् / विलोहितं लेलिहानमाहित्यं परमेष्ठिनम् / उग्रं पशुपतिं भीमं भास्करं तमसः परम्

Ako’y yumuyukod kay Girīśa, ang banal na Panginoon ng mga bundok, na ang Buwan ang palamuti sa Kanyang katawan; mapulang ningning, naglalagablab na wari’y nilalamas at nilalamon ang mga daigdig; ang Laganap sa lahat, ang Paramēṣṭhin, ang Kataas-taasang Tagapag-ayos. Yumuyukod ako sa mabagsik at kakila-kilabot na Paśupati, ang liwanag na tulad ng Araw, ang Higit sa dilim (kamangmangan).

Verse 51

इत्येतल्लक्षणं प्रोक्तं युगानां वै समासतः / अतीतानागतानां वै यावन्मन्वन्तरक्षयः

Sa gayon, sa maikling paglalahad, naipaliwanag ang mga tanda ng mga yuga—yaong lumipas at yaong darating—hanggang sa wakas ng isang Manvantara (panahon ni Manu).

Verse 52

मन्वन्तरेण चैकेन सर्वाण्येवान्तराणि वै / व्याख्यातानि न संदेहः कल्पः कल्पेन चैव हि

Sa paglalarawan ng kahit isang Manvantara, naipapaliwanag na rin ang lahat ng iba pang mga pagitan na siklo—walang pag-aalinlangan. Gayundin, sa pagpapaliwanag ng isang Kalpa, nauunawaan din ang iba pang mga Kalpa, sapagkat iisa ang kanilang padron.

Verse 53

मन्वन्तरेषु सर्वेषु अतीतानागतेषु वै / तुल्याभिमानिनः सर्वे नामरूपैर्भवन्त्युत

Sa lahat ng Manvantara—maging yaong lumipas o darating—ang mga nilalang ay magkakatulad sa kanilang pagkapit sa ‘ako’; at muli’t muli silang sumisibol sa iba’t ibang pangalan at anyo.

Verse 54

एवमुक्तो भगवता किरीटी श्वेतवाहनः / बभार परमां भक्तिमीशाने ऽव्यभिचारिणीम्

Nang gayon siyang kausapin ng Mapalad na Panginoon, ang bayaning may korona—na nakasakay sa puting sasakyan—ay tumanggap ng sukdulang bhakti, di-nalilihis at di-nagmamaliw, para kay Īśāna (ang Panginoon).

Verse 55

नमश्चकार तमृषिं कृष्णद्वैपायनं प्रभुम् / सर्वज्ञं सर्वकर्तारं स्क्षाद् विष्णुं व्यवस्थितम्

Siya’y yumukod at nag-alay ng paggalang sa rishi na iyon—si Kṛṣṇa Dvaipāyana (Vyāsa), ang kagalang-galang na panginoon—ang lubos na nakaaalam at gumagawa ng lahat, na hayag na nakatatag bilang si Viṣṇu mismo.

Verse 56

तमुवाच पुनर्व्यासः पाथं परपुरञ्जयम् / कराभ्यां सुशुभाभ्यां च संस्पृश्य प्रणतं मुनिः

Pagkaraan, nagsalita muli ang rishi na si Vyāsa kay Pārtha, Parapurañjaya, na nakayukod; at hinipo siya ng muni sa dalawang magagandang kamay, saka siya kinausap nang may paglingap.

Verse 57

धन्यो ऽस्यनुगृहीतो ऽसि त्वादृशो ऽन्यो न विद्यते / त्रैलोक्ये शङ्करे नूनं भक्तः परपुरञ्जय

Mapalad ka nga tunay; tunay kang pinagkalooban ng biyaya. Wala nang iba na tulad mo. Sa tatlong daigdig, ikaw ay tiyak na deboto ni Śaṅkara—o manlulupig ng mga kuta ng kaaway.

Verse 58

दृष्टवानसि तं देवं विश्वाक्षं विश्वतोमुखम् / प्रत्यक्षमेव सर्वेशं रुद्रं सर्वजगद्गुरुम्

Nasaksihan mo ang Diyos na iyon—na ang mga mata’y ang sansinukob at ang mga mukha’y nakaharap sa lahat ng dako—na hayag mong nakita si Rudra, ang Panginoon ng lahat, ang Guru ng buong daigdig.

Verse 59

ज्ञानं तदैश्वरं दिव्यं यथावद् विदितं त्वया / स्वयमेव हृषीकेशः प्रीत्योवाच सनातनः

Ang banal at makapangyarihang kaalamang iyon ay tunay mong naunawaan nang wasto. Pagkaraan, si Hṛṣīkeśa mismo—ang walang hanggang Panginoon—ay nagsalita nang may galak at pag-ibig.

Verse 60

गच्छ गच्छ स्वकं स्थानं न शोकं कर्तुमर्हसि / व्रजस्व परया भक्त्या शरण्यं शरणं शिवम्

Humayo, humayo pabalik sa iyong sariling tahanan; hindi ka nararapat magpadaig sa dalamhati. Lumakad ka nang may sukdulang bhakti tungo kay Śiva—ang tunay na Kanlungan, ang Kanlungan ng lahat ng naghahanap ng kanlungan.

Verse 61

एवमुक्त्वा स भगवाननुगृह्यार्जुनं प्रभुः / जगाम शङ्करपुरीं समाराधयितुं भवम्

Pagkasabi nito, ang Mapalad na Panginoon, na nagkaloob ng biyaya kay Arjuna, ay umalis patungo sa lungsod ni Śaṅkara upang marapat na sambahin si Bhava (Śiva).

Verse 62

पाण्डवेयो ऽपि तद् वाक्यात् संप्राप्य शरणं शिवम् / संत्यज्य सर्वकर्माणि तद्भक्तिपरमो ऽभवत्

Si Pāṇḍaveya rin, ayon sa mga salitang iyon, ay sumilong kay Śiva; tinalikdan ang lahat ng ibang gawain at naging ganap na nakatuon sa Kanya sa sukdulang bhakti.

Verse 63

नार्जुनेन समः शंभोर्भक्त्या भूतो भविष्यति / मुक्त्वा सत्यवतीसूनुं कृष्णं वा देवकीसुतम्

O Śambhu! Sa bhakti kay Śiva, walang naging o magiging kapantay ni Arjuna—maliban kay Vyāsa, anak ni Satyavatī, o kay Kṛṣṇa, anak ni Devakī.

Verse 64

तस्मै भगवते नित्यं नमः सत्याय धीमते / पाराशर्याय मुनये व्यासायामिततेजसे

Walang humpay na pagpupugay at pagyukod sa Mapalad na Panginoon—ang Katotohanan at lubos na Marunong—ang muni na si Vyāsa, anak ni Parāśara, na may di-masukat na ningning.

Verse 65

कृष्णद्वैपायनः साक्षाद् विष्णुरेव सनातनः / को ह्यन्यस्तत्त्वतो रुद्रं वेत्ति तं परमेश्वरम्

Si Kṛṣṇa-Dvaipāyana (Vyāsa) ay tunay na walang iba kundi ang walang-hanggang Viṣṇu na nahayag mismo. Sapagkat sino pa ang makaaalam kay Rudra sa kanyang tunay na diwa—siya, ang Parameśvara, ang Kataas-taasang Panginoon?

Verse 66

नमः कुरुध्वं तमृषिं कृष्णं सत्यवतीसुतम् / पाराशर्यं महात्मानं योगिनं विष्णुमव्ययम्

Ihandog ang pagpupugay sa rishí na iyon—si Kṛṣṇa Dvaipāyana, anak ni Satyavatī—si Parāśarya, ang dakilang kaluluwa, yogin, ang di-nasisirang Viṣṇu (na nagkatawang-tao).

Verse 67

एवमुक्तास्तु मुनयः सर्व एव समीहिताः / प्रेणेमुस्तं महात्मानं व्यासं सत्यवतीसुतम्

Nang masabi ito, ang lahat ng mga muni—bawat isa’y nasiyahan sa layon—ay yumukod at nagpatirapa sa dakilang si Vyāsa, anak ni Satyavatī.