Adhyaya 21

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने किरिचक्ररथदेवताप्रकाशनं नाम विंशो ऽध्यायः आकर्ण्य ललितादेव्या यात्रानिगमनिस्वनम् / महान्तं क्षोभमायाता भण्डासुरपुरालयाः

Ganito sa Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, sa Uttarabhāga, sa pag-uusap nina Hayagrīva at Agastya, sa salaysay ni Lalitā, ang ikadalawampung kabanata na tinatawag na “Pagpapahayag sa mga diyos ng rathang Kiri-cakra.” Nang marinig ang alingawngaw ng pagtatapos ng banal na paglalakbay ni Lalitā Devī, isang malaking pagyanig ang dumating sa mga naninirahan sa lungsod ni Bhaṇḍāsura.

Verse 2

यत्र चास्ति दुराशस्य भण्डदैत्यस्य दुर्धियः / महेन्द्रपर्वतोपान्ते महार्णवतटे पुरम्

Doon naroon ang lungsod ng Bhaṇḍa-daitya, ang may masamang pagnanasa at baluktot na isip; nasa paanan ng Bundok Mahendra, sa pampang ng dakilang karagatan.

Verse 3

तत्तु शून्यकनाम्नैव विख्यातं भुवनत्रये / विषङ्गाग्रजदैत्यस्य सदावासः किलाभवत्

Ang lungsod na iyon ay tanyag sa tatlong daigdig sa pangalang Śūnyaka; at sinasabing iyon ang palagiang tahanan ng daitya, ang nakatatandang kapatid ni Viṣaṅga.

Verse 4

तस्मिन्नेव पुरे तस्य शतयोजनविस्तरे / वित्रेसुर सुराः सर्वे श्रीदेव्यागमसंभ्रमात्

Sa mismong lungsod na iyon na may lawak na sandaang yojana, ang lahat ng mga deva ay nabagabag dahil sa pagdating ni Śrī Devī.

Verse 5

शतयोजनविस्तीर्णं तत्सर्वं पुरमासुरम् / धूमैरिवावृतमभूदुत्पातजनितैर्मुहुः

Ang buong lungsod ng mga Asura na may lawak na sandaang yojana ay paulit-ulit na natakpan na tila usok na dulot ng masasamang pangitain.

Verse 6

अकाल एव निर्भिन्ना भित्तयो दैत्यपत्तने / धूर्णमाना पतन्ति स्म महोल्का गगनस्थलात्

Sa di-inaasahang sandali, nabiyak ang mga pader ng lungsod ng mga Daitya; mula sa langit ay bumagsak ang malalaking bulalakaw na umiikot-ikot.

Verse 7

उत्पातानां प्राथमिको भूकंपः पर्यवर्तत / मही जज्वाल सकला तत्र शून्यकपत्तने

Sa mga masamang pangitain, ang una ay lindol; sa walang-lamang lungsod na iyon, ang buong lupa ay tila nag-aapoy.

Verse 8

अकाल एव हृत्कंपं भेजुर्दैत्यपुरौकसः / ध्वजाग्रवर्तिनः कङ्कगृध्राश्चैव बकाः खगाः

Sa di-inaasahang sandali, nanginig ang puso ng mga taga-lungsod ng Daitya; sa tuktok ng mga watawat ay dumapo ang mga ibong buwitre, uwak na kumakain ng bangkay, at mga tagak.

Verse 9

आदित्यमण्डले दृष्ट्वादृष्ट्वा चक्रन्दुरुच्चकैः / क्रव्यादा बहवस्तत्र लोचनैर्नावलोकिताः

Sa paulit-ulit na pagtanaw sa bilog ng araw, sila’y humagulhol nang malakas. Doon ay maraming nilalang na kumakain ng laman na di man lamang makita ng mga mata.

Verse 10

मुहुराकाशवाणीभिः परुषाभिर्बभाषिरे / सर्वतो दिक्षुदृश्यन्ते केतवस्तु मलीमसाः

Paulit-ulit na umalingawngaw ang mabagsik na tinig mula sa langit. Sa lahat ng dako’y lumitaw ang mga ketu, mga kometang marumi at mapanglaw.

Verse 11

धूमायमानाः प्रक्षोभजनका दैत्यरक्षसाम् / दैत्यस्त्रीणां च विभ्रष्टा अकाले भूषणस्रजः

Lumabas ang mga masamang pangitain na may usok, na nagdulot ng pagyanig sa mga daitya at rakshasa. At ang mga kuwintas at garland ng palamuti ng mga babaeng daitya’y nalaglag nang wala sa panahon.

Verse 12

हाहेति दूरं क्रन्दन्त्यः पर्यश्रु समरोदिषुः / दपणानां वर्मणां च ध्वजानां खड्गसंपदाम्

Sumigaw sila ng “hā-hā!” hanggang sa malayo, at sa luha’y naghinagpis. Ang mga salamin, baluti, watawat, at yaman ng mga espada’y nagsimulang maglaho.

Verse 13

मणीनामंबराणां च मालिन्यमभवन्मुहुः / सौधेषु चन्द्रशालासु केलिवेश्मसु सर्वतः

Ang mga hiyas at kasuotan ay paulit-ulit na nadungisan at kumupas. Sa mga palasyo, bulwagang-buwan, at mga bahay-libangan, sa lahat ng dako’y gayon din.

Verse 14

अट्टालकेषु गोष्ठेषु विपणेषु सभासु च / चतुष्किकास्वलिङ्गेषु प्रग्रीवेषु वलेषु च

Sa mga tore, sa mga kulungan ng hayop, sa mga pamilihan at sa mga bulwagan ng kapulungan; sa mga sangandaan, sa mga pook ng linga, sa matataas na pasukan at sa mga liko ng daan din.

Verse 15

सर्वतोभद्रवासेषु नन्द्यावर्तेषु वेश्मसु / विच्छन्दकेषु संक्षुब्धेष्ववरोधनपालिषु / स्वस्तिकेषु च सर्वेषु गर्भागारपुटेषु च

Sa mga tahanang Sarvatobhadra at sa mga bahay na Nandyāvarta; sa mga silid na bukás ang bubong at sa mga pook na magulo; sa mga hanay ng pader na panangga; sa lahat ng anyong Svastika, at sa mga sagradong silid-loob (garbhagṛha) rin.

Verse 16

गोपुरेषु कपाटेषु वलभीनां च सीमसु / वातायनेषु कक्ष्यासु धिष्ण्येषु च खलेषु च

Sa mga gopura (tarangkahang tore) at sa mga pintuang-tabing; sa mga gilid ng valabhī (itaas na palapag o bubungan); sa mga bintanang dinaraanan ng hangin at sa mga silid; sa mga pook na pinaglalagyan at sa mga kamalig din.

Verse 17

सर्वत्र दैत्य नगरवासिभिर्जनमण्डलैः / अश्रूयन्त महाघोषाः परुषा भूतभाषिताः

Sa lahat ng dako, ang mga pangkat ng mamamayan sa lungsod ng mga Daitya ay nakarinig ng malalakas na sigaw—magaspang at mabangis, na wari’y wika ng mga Bhūta (mga espiritu).

Verse 18

शिथिली सवतो जाता घोरपर्णा भयानका / करटैः कटुकालापैर्वलोकि दिवाकरः / आराविषु करोटीनां कोटयश्चापतन्भुवि

Sa lahat ng panig, ang lahat ay tila nanghihina at lumuluwag; ang mga dahong nakapanghihilakbot ay dumilim at naging kasindak-sindak. Ang araw ay nasilayan sa pagitan ng mga elepanteng umuungal nang mapait at matalim. Sa larangan ng digmaan, mga bungo na di-mabilang—hanggang sa mga koṭi—ang bumagsak sa lupa.

Verse 19

अपतन्वेदिमध्येषु बिन्दवः शोणितांभसाम् / केशौघकाश्च निष्पेतुः सर्वतो धूमधूसराः

Sa gitna ng dambana, pumatak ang tubig na may halong dugo; at ang mga kumpol ng buhok na namutla sa usok ay nagkalat sa lahat ng dako.

Verse 20

भौमान्तरिक्षदिव्यानामुत्पातानामिति व्रजम् / अवलोक्य भृशं त्रस्ताः सर्वे नगरवासिनः / निवेदयामासुरमी भण्डाय प्रथितौजसे

Nang makita ang sunod-sunod na masamang palatandaan sa lupa, himpapawid, at sa banal na daigdig, labis na natakot ang mga taga-lungsod at ipinaabot ito kay Bhaṇḍa na bantog sa kapangyarihan.

Verse 21

स च भण्डः प्रचण्डोत्थैस्तैरुत्पातकदंबकैः / असंजातधृतिभ्रंशो मन्त्र स्थानमुपागमत्

Ngunit si Bhaṇḍa, kahit sa mga mababangis na masamang palatandaang iyon, ay hindi nanghina ang loob; nagtungo siya sa pook ng mga mantra.

Verse 22

मेरोरिव वपुर्भेदं बहुरत्नविचित्रितम् / अध्यासामास दैत्येन्द्रः सिंहासनमनुत्तमम्

Umakyat ang pinuno ng mga daitya sa walang kapantay na trono, kumikislap na tila Meru at hitik sa sari-saring hiyas.

Verse 23

स्फुरन्मुकुटलग्नानां रत्नानां किरणैर्घनैः / दीपयन्नखिलाशान्तानद्युतद्दानवेश्वरः

Sa siksik na sinag ng mga hiyas na nakakabit sa kanyang korona, nagningning ang panginoon ng mga danava at pinaliwanag ang lahat ng dako sa kanyang liwanag.

Verse 24

एकयोजनविस्तारे महत्यास्थानमण्डपे / तुङ्गसिंहासनस्थं तं सिषेवाते तदानुजै

Sa dakilang bulwagang may lawak na isang yojana, siya’y nakaluklok sa mataas na trono; ang mga nakababatang kapatid ay naglingkod nang may debosyon.

Verse 25

विशुक्रश्च विषङ्गश्च महाबलपराक्रमौ / त्रैलोक्यकण्टकीभूतभुजदण्डभयङ्करौ

Sina Viśukra at Viṣaṅga, makapangyarihan at matapang, ay naging tinik ng tatlong daigdig, kinatatakutan dahil sa bisig na tila pamalo.

Verse 26

अग्रजस्य सदैवाज्ञामविलङ्घ्य मुहुर्मुहुः / त्रैलोक्यविजये लब्धं वर्धयन्तौ महद्यशः

Hindi nila nilabag kailanman ang utos ng nakatatandang kapatid; paulit-ulit nilang pinalago ang dakilang karangalang natamo sa pagwawagi sa tatlong daigdig.

Verse 27

न तेन शिरसा तस्य मृदूनन्तौ पादपीठिकाम् / कृतां जरिप्रणामौ च समुपाविशता भुवि

Hindi nila idinampi ang ulo sa malambot na tuntungan ng kanyang mga paa; matapos magbigay-galang na parang matatanda, umupo sila sa lupa sa malapit.

Verse 28

अथास्थाने स्थिते तस्मिन्नमरद्वेषिणां वरे / सर्वे सामन्तदैत्येन्द्रास्तं द्रष्टुं समुपागताः

Pagkaraan, nang ang pinakadakila sa mga kaaway ng mga deva ay nasa kanyang luklukan, dumating ang lahat ng mga pinunong daitya na mga basalyo upang siya’y masilayan.

Verse 29

तेषामे कैकसैन्यानां गणना न हि विद्यते / स्वंस्वं नाम समुच्चार्य प्रणेमुर्भण्डकेश्वरम्

Hindi mabilang ang mga hukbong Kaikasa. Binibigkas nila ang kani-kaniyang pangalan at yumukod sa pagsamba kay Bhandakeshvara.

Verse 30

म च तानसुरान्सर्वानतिधीरकनीनकैः / संभावयन्समालोकैः कियन्तं चित्क्षणं स्थितः

Tumigil siya nang ilang sandali, tinitigan ang lahat ng asura sa matatag na mga mata na wari’y sinusukat sila.

Verse 31

अवोचत विशुक्रस्तमग्रजं दानवेश्वरम् / मथ्यमानमहासिंधुसमानार्गलनिस्वनः

Sa tinig na umuugong na tila dakilang karagatang hinahalo, nagsalita siya kay Visukrasta, ang nakatatandang kapatid at panginoon ng mga Danava.

Verse 32

देवत्वदीयदोर्द्दण्डविध्वस्तबलविक्रमाः / पापिनः पामराचारा दुरात्मानः सुराधमाः

O Diyos! Sa hampas ng iyong bisig, nagiba ang lakas at tapang nila—sila’y makasalanan, hamak ang asal, masama ang loob, at pinakababa sa mga sura.

Verse 33

शरण्यमन्यतः क्वापि नाप्नुवन्तो विषादिनः / ज्वलज्ज्वालाकुले वह्नौ पतित्वा नाशमागताः

Sila’y nalugmok sa dalamhati, walang matagpuang ibang kanlungan, kaya nahulog sa apoy na punô ng naglalagablab na liyab at napuksa.

Verse 34

तस्माद्देवात्समुत्पन्ना काचित्स्त्री बलगर्विता / स्वयमेव किलास्राक्षुस्तां देवा वासवादयः

Mula sa diyos na iyon ay sumilang ang isang babaeng mapagmataas sa lakas. Nasaksihan siya mismo ng mga diyos, pangunahin si Indra.

Verse 35

तैः पुनः प्रबलोत्साहैः प्रोत्साहितपराक्रमाः / बहुस्त्रीपरिवाराश्च विविधायुधमण्डिताः

Muli, dahil sa matitinding sigasig na iyon, napukaw ang kanilang kabayanihan; napalilibutan sila ng maraming babae at nababalutan ng sari-saring sandata.

Verse 36

अस्माञ्जेतुं किलायान्ति हा कष्टं विधिवैशसम् / अबलानां समूहस्छेद्बलिनो ऽस्मान्विजेष्यते

Sinasabing darating sila upang talunin tayo—ay, anong lupit na kapahamakan ng tadhana! Kung ang pangkat ng mahihina ay maging malakas at manaig sa atin.

Verse 37

तर्हि पल्लवभङ्गेन पाषाणस्य विदारणम् / ऊह्यमानमिदं हन्तुं परिहासाय कल्प्यते

Kung gayon, ito’y parang pagbasag ng bato sa pamamagitan ng pagputol ng murang usbong; ang pag-aakalang mapapatay tayo ay para lamang sa panlilibak.

Verse 38

विडंबना न किमसौ लज्जाकरमिदं न किम् / अस्मत्सैनिकनासीरभटेभ्यो ऽपि भवेद्भयम्

Hindi ba ito panlilibak, hindi ba ito kahiya-hiya? Maging ang ating mga kawal at mandirigmang nasa unahan ay maaaring matakot.

Verse 39

कातरत्वं समापन्नाः शक्राद्यास्त्रिदिवौकसः / ब्रह्मादयश्च निर्विण्णविग्रहा मद्बलायुधैः

Si Śakra (Indra) at ang mga diyos ng Tridiva ay napuno ng pangamba; maging si Brahmā at iba pa’y nanghina sa aking mga sandata ng lakas.

Verse 40

विष्णोश्च का कथैवास्ते वित्रस्तः स महेश्वरः / अन्येषामिह का वार्ता दिक्पालास्ते पलायिताः

Ano pa ang masasabi tungkol kay Viṣṇu—maging si Maheśvara ay natakot; paano pa ang iba, pati ang mga tagapagbantay ng mga dako ay tumakas na.

Verse 41

अस्माकमिषुभिस्तीक्ष्णैरदृश्यैरङ्गपातिभिः / सर्वत्र विद्धवर्माणो दुर्मदा विबुधाः कृताः

Sa aming matutulis, di-nakikitang palaso na tumatama sa mga sangkap ng katawan, sila’y nasugatan sa lahat ng dako; nabutas ang kanilang baluti at napigil ang kapalaluan ng mga diyos.

Verse 42

तादृशानामपि महापराक्रमभुजोष्मणाम् / अस्माकंविजयायाद्य स्त्री काचिदभिधावति

Kahit may mga mandirigmang dakila, nag-aalab sa lakas ng bisig, ngayon ay may isang babae na tumatakbo upang dalhin ang aming tagumpay.

Verse 43

यद्यपि स्त्री तथाप्येषा नावमान्या कदाचन / अल्पो ऽपि रिपुरात्मज्ञैर्नावमान्यो जिगीषुभिः

Bagaman siya’y babae, huwag siyang hamakin kailanman; ang mga may pagkakilala sa sarili at nagnanais magwagi ay hindi minamaliit kahit ang munting kaaway.

Verse 44

तस्मात्तदुत्सारणार्थं प्रेषणीयास्तु किङ्कराः / सकचग्रहमाकृष्य सानेतव्या मदोद्धता

Kaya nga, upang mapalayas siya, suguin ang mga alipin; kaladkarin siya, hawak ang buhok at ulo, at dalhin dito—yaong lasing sa kapalaluan.

Verse 45

देव त्वदीय शुद्धान्तर्वर्तिनीनां मृगीदृशाम् / चिरेण चेटिकाभावं सा दुष्टा संश्रयिष्यति

O Deva, sa gitna ng mga babaeng may matang gaya ng usa na nananahan sa iyong dalisay na looban ng palasyo, ang masamang iyon ay sa kalaunan ay sasapit sa kalagayang maging alilang tagapaglingkod.

Verse 46

एकैकस्माद्भटादस्मात्सैन्येषु परिपन्थिनः / शङ्कते खलु वित्रस्तं त्रैलोक्यं सचराचरम्

Mula sa bawat kawal sa hukbong ito ay waring may mga manloloob na sumasalakay; sa takot, ang tatlong daigdig—may gumagalaw at di-gumagalaw—ay nanginginig sa pangamba at pagdududa.

Verse 47

अन्यद्देवस्य चित्तं तु प्रमाणमिति दानव / निवेद्य भण्डदैत्यस्य क्रोधं तस्य व्यवीवृधत्

O Dānava, sa pagsasabing “ang kalooban ng Deva ang siyang pamantayan,” at nang maipabatid ito kay Bhaṇḍa Daitya, lalo pang lumaki ang kanyang poot.

Verse 48

विषङ्गस्तु महासत्त्वो विचारज्ञो विचक्षणः / इदमाह महादैत्यमग्रजन्मानमुद्धतम्

Si Viṣaṅga, ang dakilang nilalang na marunong magsuri at matalas ang pag-unawa, ay nagsalita ng ganito sa mapagmataas na Mahā-Daitya na si Agrajanmā.

Verse 49

देव त्वमेव जानासि सर्वं कार्यमरिन्दम / न तु ते क्वापि वक्तव्यं नीतिवर्त्मनि वर्तते

O Diyos, tagapagpuksa ng kaaway, ikaw lamang ang nakaaalam ng lahat ng dapat gawin. Ang wala sa landas ng wastong patakaran ay huwag sabihin saanman.

Verse 50

सर्वं विचार्य कर्तव्यं विचारः परमा गतिः / अविचारेण चेत्कर्म समूलमवकृन्तति

Dapat gawin ang lahat matapos pag-isipan; ang pagninilay ang pinakamataas na landas. Ang gawaing walang pag-iisip ay pumupuksa hanggang sa ugat.

Verse 51

परस्य कटके चाराः प्रेषणीयाः प्रयत्नतः / तेषां बलाबलं ज्ञेयं जयसंसिद्धिमिच्छता

Magpadala ng mga espiya sa kampo ng kaaway nang may pagsisikap. Ang nagnanais ng ganap na tagumpay ay dapat malaman ang lakas at kahinaan nila.

Verse 52

चारचक्षुर्दृढप्रज्ञः सदाशङ्कितमानसः / अशङ्किताकारवांश्च गुप्तमन्त्रः स्वमन्त्रिषु

Gawing mga mata ang mga espiya, maging matatag ang pag-unawa at laging mapagmatyag sa loob; ngunit sa labas ay magmukhang panatag, at itago ang payo kahit sa sariling mga ministro.

Verse 53

षडुपायान्प्रयुञ्जानः सर्वत्रा भ्यर्हिते पदे / विजयं लभते राजा जाल्मो मक्षु विनश्यति

Ang haring gumagamit ng anim na paraan (ṣaḍupāya) sa bawat angkop na pagkakataon ay nagkakamit ng tagumpay; ngunit ang masama ay mabilis na napapahamak.

Verse 54

अविमृश्यैव यः कश्चिदारम्भः स विनाशकृत् / विमृश्य तु कृतं कर्म विशेषाज्जयदायकम्

Ang anumang pagsisimula na walang pagninilay ay nagdudulot ng kapahamakan; ngunit ang gawaing ginawa nang may pag-iisip ay lalo pang nagbibigay ng tagumpay.

Verse 55

तिर्यगित्यपि नारीति क्षुद्रा चेत्यपि राजभिः / नावज्ञा वैरिणां कार्या शक्तेः सर्वत्र सम्भवः

Kahit sabihing hayop, babae, o hamak, hindi dapat hamakin ng mga hari ang kaaway; sapagkat ang lakas ay maaaring lumitaw saanman.

Verse 56

स्तंभोत्पन्नेन केनापि नरतिर्यग्वपुर्भृता / भूतेन सर्वभूतानां हिरण्यकशिपुर्हतः

Mula sa isang haligi lumitaw ang isang nilalang na may anyong tao at hayop; sa kanya napatay si Hiranyakasipu, kaaway ng lahat ng nilalang.

Verse 57

पुरा हि चण्डिका नाम नारी मयाविजृंभिणी / निशुम्भशुंभौ महिषं व्यापादितवती रणे

Noong unang panahon, may isang diyosang babae na si Candika, na lumalawak sa kapangyarihan ng maya; sa digmaan, pinaslang niya sina Nisumbha, Sumbha, at Mahisasura.

Verse 58

तत्प्रसंगेन बहवस्तया दैत्या विनाशिताः / अतो वदामिनावज्ञा स्त्रीमात्रे क्रियतां क्वचित्

Dahil sa pangyayaring iyon, marami ang mga daitya na winasak niya; kaya sinasabi ko: huwag hamakin ang sinuman dahil lamang siya ay babae, saanman.

Verse 59

शक्तिरेव हि सर्वत्र कारणं विजयश्रियः / शक्तेराधारतां प्रप्तैः स्त्रीपुंलिङ्गैर्न नो भयम्

Tunay nga, ang Śakti ang sanhi ng kaluwalhatian ng tagumpay sa lahat ng dako. Yaong mga nakasandig sa Śakti—babae man o lalaki—ay wala nang dapat katakutan sa amin.

Verse 60

शक्तिस्तु सर्वतो भाति संसारस्य स्वभावतः / तर्हि तस्या दुराशायाः प्रवृत्तिर्ज्ञायतां त्वया

Ang Śakti ay nagliliwanag sa lahat ng panig ayon sa likas na kalikasan ng samsara. Kaya’t iyong alamin ang pag-usad ng masamang pagnanais na iyon.

Verse 61

केयं कस्मात्समुत्पन्ना किमाचारा किमाश्रया / किंबला किंसहाया वा देव तत्प्रविचार्यताम्

Sino siya? Saan siya nagmula? Ano ang kanyang asal at saan siya umaasa? Gaano ang kanyang lakas, at sino ang kanyang mga katuwang? O Deva, pagbulay-bulayan ito nang mabuti.

Verse 62

इत्युक्तः स विषङ्गेण को विचारो महौजसाम् / अस्मद्बले महासत्त्वा अक्षौहिण्यधिपाः शतम्

Nang masabi iyon, siya’y sumagot na may pag-aalinlangan: “Ano pa ang pag-iisip ng mga may dakilang lakas?” Sa aming panig ay may sandaang dakilang bayani, mga pinuno ng mga hukbong akṣauhiṇī.

Verse 63

पातुं क्षमास्ते जलधीनलं दग्धुं त्रिविष्टपम् / अरे पापसमाचार किंवृथा शङ्कसे स्त्रियः

Kaya ninyong inumin ang mga dagat at sunugin sa apoy ang Triviṣṭapa (kalangitan). Hoy, ikaw na may masamang asal, bakit mo walang saysay na pinaghihinalaan ang mga babae?

Verse 64

तत्सर्वं हि मया पूर्वं चारद्वारावलोकितम् / अग्रे समुदिता काचिल्ललितानामधारिणी

Ang lahat ng iyon ay nakita ko na noon, na wari’y sa pagtanaw sa apat na pintuan. Pagkaraan, sa unahan ay may isang babae na sumibol, tagapagdala ng lambing at kagandahang marilag.

Verse 65

यथार्थनामवत्येषा पुष्पवत्पेशलाकृतिः / न स्त्त्वं न च वीर्यं वा न संग्रामेषु वा गतिः

Ang babaeng ito’y may pangalang tumutugma sa tunay na kahulugan, at anyong marikit na parang bulaklak; ngunit wala siyang tapang, wala ring lakas, at wala ring hakbang sa digmaan.

Verse 66

सा चाविचारनिवहा किन्तु मायापरायणा / तत्सत्त्वेनाविद्यमानं स्त्रीकदम्बकमात्मनः

Siya’y tila pulutong ng kawalang-pagmuni, datapwat nakasandig sa māyā. Dahil sa gayong kalikasan, sa kanyang sarili’y walang tunay na pangkat ng mga babae na umiiral.

Verse 67

उत्पादितवती किं ते न चैवं तु विचेष्टते / अथ वा भव दुक्तेन न्यायेनास्तु महद्बलम्

Ano ang nilikha niya para sa iyo, gayong hindi naman siya kumikilos nang gayon? O kung hindi man—ayon sa salitang nabigkas at sa wastong batas, nawa’y maganap ang dakilang lakas.

Verse 68

त्रैलोक्योल्लङ्घिमहिमा भण्डः केन विजीयते

Si Bhaṇḍa, na ang karangalan ay lumalampas sa tatlong daigdig—sino ang makapagtatagumpay laban sa kanya?

Verse 69

इदानीमपि मद्बाहुबलसंमर्दमूर्च्छिताः / श्वसितुं चापि पटवो न कदाचन नाकिनः

Hanggang ngayon, ang mga diyos na nahilo sa bigat ng lakas ng aking bisig ay hindi kailanman nakakahinga nang maluwag.

Verse 70

केचित्पातालगर्भेषु केचिदम्बुधिवारिषु / केचिद्दिगन्तकोणेषु केचित्कुञ्जेषुभूभृताम्

Ang ilan ay nagtago sa kailaliman ng Pātāla, ang ilan sa tubig ng dagat, ang ilan sa mga sulok ng abot-tanaw, at ang ilan sa mga masukal na tagpuan ng kabundukan.

Verse 71

विलीना भृशवित्रस्तास्त्यक्तदारसुतश्रियः / भ्रष्टाधिकाराः पशवश्छन्नवेषाश्चरन्ति ते

Sila’y naglaho sa matinding takot; iniwan ang asawa, anak, at karangalan, nawala sa kapangyarihan, at gumagala na parang hayop sa nakatagong anyo.

Verse 72

एतादृशं न जानाति मम बाहुपराक्रमम् / अबला न चिरोत्पन्ना तेनैषा दर्पमश्नुते

Hindi niya nalalaman ang ganitong lakas at kabayanihan ng aking bisig; siya’y mahina at bagong sumibol, kaya siya’y nalululong sa pagmamataas.

Verse 73

न जानन्ति स्त्रियो मूढा वृथा कल्पितसाहसाः / विनाशमनुधावन्ति कार्याकार्यविमोहिताः

Ang mga babaeng mangmang ay nag-aakala ng tapang na walang saysay; nalilito sa dapat at di-dapat, hinahabol nila ang kapahamakan.

Verse 74

अथ वा तां पुरस्कृत्य यद्यागच्छन्ति नाकिनः / यथा महोरगाः सिद्धाः साध्या वा युद्धदुर्मदाः

O kung siya ang ilalagay sa unahan at darating ang mga diyos, gaya ng mga dakilang naga, mga siddha at sadhya na lasing sa sigla ng digmaan.

Verse 75

ब्रह्मा वा पद्मनाभो वा रुद्रो वापि सुराधिपः / अन्ये वा हरितां नाथास्तान्संपेष्टुमहं पटुः

Maging si Brahmā, si Padmanābha (Viṣṇu), si Rudra o ang panginoon ng mga diyos; o iba pang mga tagapangalaga ng mga dako—kaya ko silang durugin.

Verse 76

अथ वा मम सेनासु सेनान्यो रणदुर्मदाः / पक्वकर्करिकापेषमवपेक्ष्यति वैरिणः

O sa aking mga hukbo, ang mga heneral na lasing sa labanan ay titingin sa kaaway na parang pulbos ng hinog na kalabasa na dinurog.

Verse 77

कुटिलाक्षः कुरण्डश्च करङ्कः कालवाशितः / वज्रदन्तो वज्रमुखो वज्रलोमा बलाहकः

Kutilākṣa, Kuraṇḍa, Karaṅka, Kālavāśita; Vajradanta, Vajramukha, Vajralomā, Balāhaka.

Verse 78

सूचीमुखः फलमुखो विकटो विकटाननः / करालाक्षः कर्कटको मदनो दीर्घजिह्वकः

Sūcīmukha, Phalamukha, Vikaṭa, Vikaṭānana; Karālākṣa, Karkaṭaka, Madana, Dīrghajihvaka.

Verse 79

हुंबको हलमुल्लुञ्चः कर्कशः कल्किवाहनः / पुल्कसः पुण्ड३केतुश्च चण्डबाहुश्च कुक्कुरः

Si Humbaka, Halamulluñca, Karkaśa, Kalkivāhana; Pulkasa, Puṇḍaketu, Caṇḍabāhu at Kukkura—ito ang mga banal na pangalan.

Verse 80

जंबुकाक्षो जृंभणश्च तीक्ष्मशृङ्गस्त्रिकण्टक / चतुर्गुप्तश्चतुर्बाहुश्चकाराक्षश्चतुःशिराः

Si Jambukākṣa, Jṛṃbhaṇa, Tīkṣmaśṛṅga, Trikaṇṭaka; Caturgupta, Caturbāhu, Cakārākṣa at Catuḥśirā—mga pangalang binibigkas.

Verse 81

वज्रघोषश्चोर्ध्वकेशो महामायामहाहनुः / मखशत्रुर्मखास्कन्दी सिंहघोषः शिरालकः

Si Vajraghoṣa, Ūrdhvakeśa, Mahāmāyā, Mahāhanu; Makhaśatru, Makhāskandī, Siṃhaghoṣa at Śirālaka—mga banal na pamagat.

Verse 82

अन्धकः सिंधुनेत्रश्च कूपकः कूपलोचनः / गुहाक्षो गण्डगल्लश्च चण्डधर्मो यमान्तकः

Si Andhaka, Siṃdhunetra, Kūpaka, Kūpalocana; Guhākṣa, Gaṇḍagalla, Caṇḍadharma at Yamāntaka—mga pangalang sinasambit.

Verse 83

लडुनः पट्टसेनश्च पुरजित्पूर्वमारकः / स्वर्गशत्रुः स्वर्गबलो दुर्गाख्यः स्वर्गकण्टकः

Si Laḍuna, Paṭṭasena, Purajit, Pūrvamāraka; Svargaśatru, Svargabala, Durgākhya at Svargakaṇṭaka—mga pangalang debosyonal.

Verse 84

अतिमायो बृहन्माय उपमाय उलूकजित् / पुरुषेणो विषेणश्च कुन्तिषेणः परूषकः

Atimāya, Bṛhanmāya, Upamāya, Ulūkajit; Puruṣeṇa, Viṣeṇa, Kuntiṣeṇa at Parūṣaka—ito ang mga banal na pangalan.

Verse 85

मलकश्च कशूरश्च मङ्गलो द्रघणस्तथा / कोल्लाटः कुजिलाश्वश्च दासेरो बभ्रुवाहनः

Malaka, Kaśūra, Maṅgala, Draghaṇa; Kollāṭa, Kujilāśva, Dāsero at Babhruvāhana—ito ang mga pangalan.

Verse 86

दृष्टहासो दृष्टकेतुः परिक्षेप्तापकञ्चुकः / महामहो महादंष्ट्रो दुर्गतिः स्वर्गमेजयः

Dṛṣṭahāsa, Dṛṣṭaketu, Parikṣeptāpakañcuka; Mahāmaha, Mahādaṃṣṭra, Durgati at Svargamejaya—ito ang mga pangalan.

Verse 87

षट्केतुः षड्वसुश्चैव षड्दन्त षट्प्रियस्तथा / दुःशठो दुर्विनीतश्च छिन्नकर्णश्च मूषकः

Ṣaṭketu, Ṣaḍvasu, Ṣaḍdanta, Ṣaṭpriya; Duḥśaṭha, Durvinīta, Chinnakarṇa at Mūṣaka—ito ang mga pangalan.

Verse 88

अदृहासी महाशी च महाशीर्षो मदोत्कटः / कुम्भोत्कचः कुम्भनासः कुम्भग्रीवो घटोदरः

Adṛhāsī, Mahāśī, Mahāśīrṣa, Madotkaṭa; Kumbhotkaca, Kumbhanāsa, Kumbhagrīva at Ghaṭodara—ito ang mga pangalan.

Verse 89

अश्वमेढ्रो महाण्डश्च कुम्भाण्डः पूतिनासिकः / पूतिदन्तः पूतिचक्षुः पूत्यास्यः पूतिमेहनः

Si Aśvameḍhra, Mahāṇḍa, at Kumbhāṇḍa—may ilong na mabaho; mabahong ngipin, mabahong mata, mabahong bibig, at mabahong sangkap ng pag-ihi.

Verse 90

इत्येवमादयः शूरा हिरण्यकशिपोः समाः / हिरण्याक्ष समाश्चैव मम पुत्रा महाबलाः

Ganyan nga, ang mga mandirigmang ito at iba pa ay kapantay ni Hiraṇyakaśipu; at kapantay rin ni Hiraṇyākṣa—sila ang aking mga anak na may dakilang lakas.

Verse 91

एकैकस्य सुतास्तेषु जाताः शुराः परःशतम् / सेनान्यो मे मदोदुवृत्ता मम पुत्रैरनुद्रुताः

Sa kanila, bawat isa’y nagkaanak na mga lalaki—mga bayani—na lampas sa sandaang bilang; at ang aking mga pinunong kawal, lasing sa kapalaluan, ay sumusunod sa aking mga anak.

Verse 92

नाशयिष्यन्ति समरे प्रोद्धतानमराधमान् / ये केचित्कुपिता युद्धे सहस्राक्षौहिणी वराः / भस्मशेषा भवेयुस्तै हा हन्त किमुताबला

Wawasakin nila sa digmaan ang mga diyos na hamak ngunit mapagmataas. Sinumang magngitngit sa labanan, kahit may sanlibong hukbong akṣauhiṇī na piling-pili, ay magiging abo lamang sa kanila—lalo na ang mahihina!

Verse 93

मायाविलासाः सर्वे ऽपि तस्याः समरसीमनि / महामायाविनोदाश्च कुप्युस्ते भस्मसाद्बलम्

Ang lahat ng paglalaro ng māyā niya ay nahayag sa hangganan ng digmaan; at ang mga paglalang ng Mahāmāyā ay nagpagalit sa kanila, kaya ang hukbo’y nauwi sa abo.

Verse 94

तद्वृथा शङ्कया खिन्नं मा ते भवतु मानसम् / इत्यक्त्वा भण्डदैत्येन्द्रः समुत्थाय नृपासनात्

Wika ng hari ng mga Daitya na si Bhaṇḍa: “Huwag mong pahirapan ang iyong puso sa walang saysay na pag-aalinlangan.” Pagkasabi nito, tumindig siya mula sa luklukan ng hari.

Verse 95

उवाच निजसेनान्यं कुटिलाक्षं महाबलम् / उत्तिष्ठ रे बलं सर्वं संनाहय समन्ततः

Inutusan niya ang sariling heneral na si Kuṭilākṣa, ang tuso ang tingin at makapangyarihan: “Bumangon ka! Tipunin ang buong hukbo at ihanda sa lahat ng panig.”

Verse 96

शून्यकस्य समन्ताच्च द्वारेषु बलमर्पय / दुर्गाणि संगृहाण त्वं कुरुक्षेपणिकाशतम्

“Sa paligid ng Śūnyaka, magtalaga ng hukbo sa bawat tarangkahan. Tipunin ang mga kuta at maghanda ng sandaang makinang panghagis.”

Verse 97

दुष्टाभिचाराः कर्तव्या मेत्रिभिश्च पुरोहितैः / सज्जीकुरु त्वं शस्त्राणि युद्धमेतदुपस्थितम्

“Ipagawa sa mga ministro at sa mga purohita ang mabagsik na ritwal na abhichāra; at ikaw, ihanda ang mga sandata—narito na ang digmaan.”

Verse 98

सेनापतिषु यं केचिदग्रे प्रस्थापयाधुना / अनेकबलसंघातसहितं घोरदर्शनम्

“Sa mga senāpati, sinumang nararapat ay ipadala ngayon sa unahan—kasama ang maraming pangkat ng lakas, at may anyong nakapanghihilakbot.”

Verse 99

तेन संग्रामसमये सन्निपत्य विनिर्जितम् / केशेष्वाकृष्य तां मूढां देवसत्त्वे न दर्पिताम्

Sa oras ng digmaan, sila’y nagsalubong sa labanan at nagwagi nang ganap. Hinila sa buhok ang babaeng mangmang na yaon, na hindi nagmamataas sa likas na pagka-diyos.

Verse 100

इत्याभाष्य चमूनाथं सहस्रत्रितयाधिपम् / कुटिलाक्षं महासत्त्वं स्वयं चान्तः पुरं ययौ

Pagkasabi nito, kinausap niya ang pinuno ng hukbo, ang namumuno sa tatlong libo—ang may matang tuso, ang dakilang mandirigma—at siya mismo’y nagtungo sa looban ng palasyo.

Verse 101

अथापतन्त्याः श्रीदेव्या यात्रानिः साणनिःस्वनाः / अश्रूयन्त च दैत्येन्द्रैरतिकर्णज्वरावहाः

Pagkaraan, nang si Śrī Devī ay sumugod sa paglalakbay, umalingawngaw ang mga tunog ng pag-alis na ‘sāṇa’; narinig ito maging ng mga panginoon ng Daitya, na tila nagdudulot ng lagnat sa tainga.