Shloka 95
Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ
Devanagari script
उवाच निजसेनान्यं कुटिलाक्षं महाबलम् / उत्तिष्ठ रे बलं सर्वं संनाहय समन्ततः
Transliteration
uvāca nijasenānyaṃ kuṭilākṣaṃ mahābalam / uttiṣṭha re balaṃ sarvaṃ saṃnāhaya samantataḥ
Translation
Inutusan niya ang sariling heneral na si Kuṭilākṣa, ang tuso ang tingin at makapangyarihan: “Bumangon ka! Tipunin ang buong hukbo at ihanda sa lahat ng panig.”
Word by Word
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
निजसेनान्यम्his own commander
निजसेनान्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनिज + सेनानी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; कर्मधारय (निजः सेनानी)
कुटिलाक्षम्crooked-eyed
कुटिलाक्षम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकुटिल + अक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारय (कुटिलम् अक्षि यस्य/कुटिलाक्षः)
महाबलम्very strong
महाबलम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारय
उत्तिष्ठrise up
उत्तिष्ठ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउत्-√स्था (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद
रेhey!
रे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootरे (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपात (vocative particle)
बलम्army/force
बलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
सर्वम्all, entire
सर्वम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
संनाहयarm/equip (prepare)
संनाहय:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-√नह् (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद
समन्ततःon all sides
समन्ततः:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)