Shloka 34
Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ
Devanagari script
तस्माद्देवात्समुत्पन्ना काचित्स्त्री बलगर्विता / स्वयमेव किलास्राक्षुस्तां देवा वासवादयः
Transliteration
tasmāddevātsamutpannā kācitstrī balagarvitā / svayameva kilāsrākṣustāṃ devā vāsavādayaḥ
Translation
Mula sa diyos na iyon ay sumilang ang isang babaeng mapagmataas sa lakas. Nasaksihan siya mismo ng mga diyos, pangunahin si Indra.
Word by Word
तस्मात्from that
तस्मात्:
अपादान (Apādāna/Ablative source)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Pronoun), नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन (Singular)
देवात्from the god
देवात्:
अपादान (Apādāna/Source)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन (Singular)
समुत्पन्नाarisen, born
समुत्पन्ना:
कर्तृसम्बन्धि विशेषण (Adjectival to subject)
TypeAdjective
Rootसम्+उत्+पद् (धातु) → समुत्पन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त-प्रत्यय/PPP)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle), स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
काचित्some, a certain
काचित्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (निपात)
Formअनिश्चितवाचक सर्वनाम-विशेषण (Indefinite pronominal adjective), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्त्रीwoman
स्त्री:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
बलगर्विताproud of strength
बलगर्विता:
कर्तृसम्बन्धि विशेषण (Adjectival to subject)
TypeAdjective
Rootबल (प्रातिपदिक) + गर्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त/PPP from गर्व्/गर्वय्)
Formतत्पुरुष-समास (Determinative: बलस्य गर्विता), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कृदन्त-विशेषण
स्वयम्by themselves
स्वयम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय (Indeclinable), क्रियाविशेषण (Adverb)
एवindeed, just
एव:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारणार्थक-निपात (Emphatic particle)
किलit is said
किल:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
Formअव्यय, प्रसिद्ध्यर्थक/श्रुत्यर्थक-निपात (Reportative particle: 'it is said')
अस्राक्षुःthey created
अस्राक्षुः:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)
ताम्her
ताम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Pronoun), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
देवाःthe gods
देवाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (Plural)
वासव-आदयःbeginning with Vāsava (Indra)
वासव-आदयः:
कर्ता-विशेषण (Appositive to subject)
TypeNoun
Rootवासव (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (Enumerative: वासवः आदिः येषाम्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन